मेना-हिमालयसंवादः (Menā’s Counsel to Himālaya; Response to Slander of Śiva)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा मेनोवाच हिमालयम् । शोकेनासाधुनयना हृदयेन विदूयता

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണന്റെ വചനം കേട്ട ശേഷം മേന ഹിമാലയനോട് സംസാരിച്ചു; ദുഃഖം മൂലം അവളുടെ കണ്ണുകൾ അസ്ഥിരമായി, ഹൃദയം ഉള്ളിൽ കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 2

मेनोवाच । शृणु शैलेन्द्र मद्वाक्यं परिणामे सुखावहम् । पृच्छ शैववरान्सर्वान्किमुक्तं ब्राह्मणेन ह

മേന പറഞ്ഞു: ഹേ ശൈലേന്ദ്രാ, അവസാനം സുഖം നൽകുന്ന എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ. ആ ബ്രാഹ്മണൻ എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന് എല്ലാ ശ്രേഷ്ഠ ശിവഭക്തരോടും ചോദിക്കൂ.

Verse 3

निन्दानेन कृता शम्भोर्वैष्णवेन द्विजन्मना । श्रुत्वा तां मे मनोऽतीव निर्विण्णं हि नगेश्वर

ഹേ നഗേശ്വരാ, ആ വൈഷ്ണവ ബ്രാഹ്മണൻ നടത്തിയ ശംഭുനിന്ദ കേട്ട് എന്റെ മനസ്സ് അത്യധികം വ്യസനവും വിരക്തിയും അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 4

तस्मै रुद्राय शैलेश न दास्यामि सुतामहम् । कुरूपशीलनम्मे हि सुलक्षणयुतां निजाम्

ഹേ ശൈലേശാ, ആ രുദ്രന് ഞാൻ എന്റെ മകളെ നൽകില്ല; കാരണം അവൻ കുരൂപിയും ദുരാചാരിയുമാണ്, എന്നാൽ എന്റെ മകൾ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവളാണ്.

Verse 5

न मन्यसे वचो चेन्मे मरिष्यामि न संशयः । त्यक्ष्यामि च गृहं सद्यो भक्षयिष्यामि वा विषम्

നിങ്ങൾ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ തീർച്ചയായും മരിക്കും - സംശയമില്ല. ഞാൻ ഉടൻ ഈ വീട് ഉപേക്ഷിക്കും അല്ലെങ്കിൽ വിഷം കഴിക്കും.

Verse 6

गले बद्ध्वांबिकां रज्ज्वा यास्यामि गहनं वनम् । महाम्बुधौ मज्जयिष्ये तस्मै दास्यामि नो सुताम्

അംബികയെ കഴുത്തിൽ കയറുകൊണ്ട് കെട്ടി ഞാൻ ഘനമായ വനത്തിലേക്ക് പോകും. മഹാസമുദ്രത്തിൽ അവളെ മുങ്ങിച്ചമയ്ക്കും; അവനു നമ്മുടെ പുത്രിയെ ഞാൻ നൽകുകയില്ല.

Verse 7

इत्युक्त्वाशु तथा गत्वा मेना कोपालयं शुचा । त्यक्त्वा हारं रुदन्ती सा चकार शयनं भुवि

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മേനാ ദുഃഖത്തിൽ വ്യാകുലയായി ഉടൻ തന്നെ തന്റെ മുറിയിലേക്കു പോയി. ഹാരം ഉപേക്ഷിച്ച് കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ കിടന്നു.

Verse 8

एतस्मिन्नन्तरे तात शम्भुना सप्त एव ते । संस्मृता ऋषयस्सद्यो विरहव्याकुलात्मना

ഇതിനിടയിൽ, പ്രിയനേ, വിരഹവേദനയിൽ വ്യാകുലമായ ഹൃദയത്തോടെ ശംഭു ആ ഏഴ് ഋഷിമാരെ ഉടൻ തന്നെ സ്മരിച്ചു.

Verse 9

ऋषयश्चैव ते सर्वे शम्भुना संस्मृता यदा । तदाऽऽजग्मुः स्वयं सद्यः कल्पवृक्षा इवापरे

ശംഭു ആ എല്ലാ ഋഷിമാരെയും സ്മരിച്ചപ്പോൾ, അവർ സ്വയം ഉടൻ തന്നെ എത്തി—മറ്റൊരു കല്പവൃക്ഷങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് പ്രത്യക്ഷമായതുപോലെ.

Verse 10

अरुन्धती तथाऽऽयाता साक्षात्सिद्धिरिवापरा । तान्द्रष्ट्वा सूर्यसंकाशान्विजहौ स्वजपं हरः

അപ്പോൾ അരുന്ധതിയും അവിടെ എത്തി; സാക്ഷാൽ മറ്റൊരു സിദ്ധിപോലെ. സൂര്യസമപ്രഭയോടെ ദീപ്തരായ അവരെ കണ്ട ഹരൻ (ശിവൻ) തന്റെ മന്ത്രജപം നിർത്തി വച്ചു।

Verse 11

स्थित्वाग्रे ऋषयः श्रेष्ठं नत्वा स्तुत्वा शिवं मुने । मेनिरे च तदात्मानं कृतार्थं ते तपस्विनः

ഹേ മുനേ! ആ തപസ്വികളായ ഋഷിമാർ മുന്നിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ശിവനെ നമസ്കരിച്ചു സ്തുതിച്ചു; തങ്ങളുടെ ആത്മാവ് കൃതാർത്ഥമായതായി അവർ കരുതി।

Verse 12

ततो विस्मयमापन्ना नम स्कृत्य स्थिताः पुनः । प्रोचुः प्राञ्जलयस्ते वै शिवं लोकनमस्कृतम्

അപ്പോൾ അവർ വിസ്മയഭരിതരായി നമസ്കരിച്ചു വീണ്ടും നിന്നു; കൈകൂപ്പി ലോകങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്ന ശിവനോട് അവർ സംസാരിച്ചു।

Verse 13

ऋषय ऊचुः । सर्वोत्कृष्टं महाराज सार्वभौम दिवौकसाम् । स्वभाग्यं वर्ण्यतेऽस्माभिः किं पुनस्सकलोत्तमम्

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു— ഹേ മഹാരാജാ! ദേവലോകത്തിന്റെ സർവ്വഭൗമനേ! ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ പരമഭാഗ്യത്തെയേ സರ್ವോത്തമമെന്ന് വർണ്ണിക്കുന്നു; എന്നാൽ സകലത്തിലും ഉത്തമമായതിനെ കുറിച്ച് പറയുന്നത് എത്രയധികം മഹത്തായിരിക്കും!

Verse 14

तपस्तप्तं त्रिधा पूर्वं वेदाध्ययनमुत्तमम् । अग्नयश्च हुताः पूर्वं तीर्थानि विविधानि च

മുമ്പ് ഞാൻ ത്രിവിധമായി തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു; വേദങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ അധ്യയനവും നടത്തി. മുൻകാലത്ത് യജ്ഞാഗ്നികളിൽ വിധിപൂർവ്വം ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ചു, നാനാവിധ തീർത്ഥങ്ങളും സേവിച്ചു.

Verse 15

वाङ्मनःकायजं किंचित्पुण्यं स्मरणसम्भवम् । तत्सर्वं संगतं चाद्य स्मरणानुग्रहात्तव

വാക്ക്, മനസ്, ശരീരം എന്നിവയാൽ സ്മരണയിൽ നിന്നു ജനിച്ച അല്പമായ പുണ്യവും, ഇന്ന് നിന്റെ സ്മരണജന്യ അനുഗ്രഹത്താൽ എല്ലാം ഒന്നായി ചേർന്ന് പരിപൂർണ്ണമായി.

Verse 16

यो वै भजति नित्यं त्वां कृतकृत्यो भवेन्नरः । किं पुण्यं वर्ण्यते तेषां येषां च स्मरणं तव

ആർ നിത്യം നിന്നെ ഭജിക്കുന്നുവോ, ആ മനുഷ്യൻ കൃതകൃത്യനാകുന്നു. ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്റെ സ്മരണം നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അവരുടെ പുണ്യം എങ്ങനെ വർണ്ണിക്കാം?

Verse 17

सर्वोत्कृष्टा वयं जाताः स्मरणात्ते सदाशिव । मनोरथपथं नैव गच्छसि त्वं कथंचन

ഹേ സദാശിവാ, നിന്റെ സ്മരണം മാത്രത്താൽ ഞങ്ങൾ അത്യുത്തമരായി; എങ്കിലും നീ യാതൊരു വിധത്തിലും ഞങ്ങളുടെ മനോരഥങ്ങളുടെ പാതയിൽ നീങ്ങുന്നില്ല—ലൗകിക മോഹങ്ങൾക്ക് അധീനനാകുന്നില്ല।

Verse 18

वामनस्य फलं यद्वज्जन्मान्धस्य दृशौ यथा । वाचालत्वञ्च मूकस्य रंकस्य निधिदर्शनम्

ഈ ഫലം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്—കുള്ളന് പൂർണ്ണ ഉയരം ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, ജന്മാന്ധന് ദൃഷ്ടി ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, മൂകനു വാക്ചാതുര്യം ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, ദരിദ്രന് നിധി ദർശനം ലഭിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 19

पङ्गोर्गिरिवराक्रान्तिर्वन्ध्यायः प्रसवस्तथा । दर्शनं भवतस्तद्वज्जातं नो दुर्लभं प्रभो

പ്രഭോ! മുടന്തന് മഹാപർവ്വതം കടക്കുന്നതും വന്ധ്യയ്ക്ക് പ്രസവം സംഭവിക്കുന്നതും എത്ര ദുഷ്കരമോ, അതുപോലെ നിങ്ങളുടെ ദിവ്യദർശനം സാധാരണയായി ദുർലഭം; എന്നാൽ നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ, സ്വാമീ, അത് ഞങ്ങൾക്ക് ദുർലഭമായില്ല।

Verse 20

अद्य प्रभृति लोकेषु मान्याः पूज्या मुनीश्वराः । जातास्ते दर्शनादेव स्वमुच्चैः पदमाश्रिताः

ഇന്നുമുതൽ ആ മുനീശ്വരന്മാർ ലോകങ്ങളിൽ മാന്യരും പൂജ്യരുമായി. നിങ്ങളുടെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ അവർ തങ്ങളുടെ ഉന്നത പദം പ്രാപിച്ച് പരമസ്ഥാനത്തിൽ ആശ്രയം നേടി।

Verse 21

अत्र किं बहुनोक्तेन सर्व था मान्यतां गताः । दर्शनात्तव देवेश सर्वदेवेश्वरस्य हि

ഇവിടെ അധികം പറയേണ്ടതെന്ത്? ഹേ ദേവേശാ, സർവ്വദേവേശ്വരാ, നിന്റെ ദർശനമാത്രത്താൽ എല്ലാം പൂർണ്ണമായി മാന്യവും അംഗീകൃതവും ആകുന്നു.

Verse 22

पूर्णानां किञ्च कर्तव्यमस्ति चेत्परमा कृपा । सदृशं सेवकानां तु देयं कार्यं त्वया शुभम्

ഇതിനകം പൂർണ്ണരായവർക്കും എന്തെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടതായി ശേഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അതാണ് പരമകൃപ. അതിനാൽ സേവകര്ക്ക് യോജിച്ചതായ ശുഭകർമ്മവും യോഗ്യമായ ദാനവും നീ കൃപയോടെ നൽകണം.

Verse 23

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा तेषां शम्भुर्महेश्वरः । लौकिकाचारमाश्रित्य रम्यं वाक्यमुपाददे

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: അവരുടെ ഇത്തരത്തിലുള്ള വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ശംഭു മഹേശ്വരൻ ലോകാചാരത്തിന്റെ മര്യാദയെ ആശ്രയിച്ച് മധുരവും മനോഹരവുമായ വാക്കുകളാൽ മറുപടി നൽകി.

Verse 24

शिव उवाच । ऋषयश्च सदा पूज्या भवन्तश्च विशेषतः । युष्माकं कारणाद्विप्राः स्मरणं च मया कृतम्

ശിവൻ പറഞ്ഞു: ഋഷിമാർ എപ്പോഴും പൂജ്യരാണ്; നിങ്ങളോ, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, പ്രത്യേകിച്ച് പൂജ്യർ. ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ കാരണത്താലാണ് ഞാൻ ഈ കാര്യം സ്മരിച്ചത്.

Verse 25

ममावस्था भवद्भिश्च ज्ञायते ह्युपकारिका । साधनीया विशेषेण लोकानां सिद्धिहेतवे

എന്റെ അവസ്ഥ നിങ്ങളെല്ലാവർക്കും അറിയാം; അത് നിശ്ചയമായും ഉപകാരകമാണ്. ജനങ്ങളുടെ സിദ്ധിക്കു കാരണമാകുവാൻ അതിനെ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയോടെ সাধിക്കണം.

Verse 26

देवानां दुःखमुत्पन्नं ता रकात्सुदुरात्मनः । ब्रह्मणा च वरौ दत्तः किं करोमि दुरासदः

ആ ദുഷ്ടനായ താരകനാൽ ദേവന്മാർക്ക് മഹാദുഃഖം ഉദിച്ചു. ബ്രഹ്മാവ് അവന് വരങ്ങൾ നൽകിയിരിക്കുന്നു; അത്തരം ദുർജ്ജയനെതിരെ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?

Verse 27

मूर्तयोऽष्टौ च याः प्रोक्ता मदीयाः परमर्षयः । तास्सर्वा उपकाराय न तु स्वार्थाय तत्स्फुटम्

ഹേ പരമർഷികളേ, എന്റെതെന്നു പ്രസ്താവിച്ച എട്ട് മൂർത്തികളും സർവ്വജീവികളുടെ ഹിതത്തിനായാണ്; വ്യക്തമായി, അവ സ്വാർത്ഥത്തിനല്ല.

Verse 28

तथा च कर्तुकामोहं विवाहं शिवया सह । तया वै सुतपस्तप्तं दुष्करं परमर्षिभिः

ഇങ്ങനെ ശിവനോടുള്ള വിവാഹം സാധിപ്പിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, ശിവപ്രാപ്തിക്കായി അവൾ പരമർഷികൾക്കും ദുഷ്കരമായ കഠിനതപസ് അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 29

तस्यै परं फलं देयमभीष्टं तद्धितावहम् । एतादृशः पणो मे हि भक्तानन्दप्रदः स्फुटम्

അവൾക്കു പരമഫലം നിശ്ചയമായും നൽകപ്പെടണം—അവളുടെ യഥാർത്ഥ ഹിതം വരുത്തുന്ന അഭീഷ്ട വരം. ഇതുതന്നെ എന്റെ പ്രതിജ്ഞ; ഞാൻ ഭക്തർക്കു വ്യക്തമായി ആനന്ദം നൽകുന്നു.

Verse 30

पार्वतीवचनाद्भिक्षुरूपो यातो गिरेर्गृहम् । अहं पावितवान्कालीं यतो लीलाविशारदः

പാർവതിയുടെ വചനപ്രകാരം ഞാൻ ഭിക്ഷുരൂപം ധരിച്ചു ഗിരിയുടെ ഗൃഹത്തിലേക്കു പോയി. ലീലയിൽ നിപുണനായ ഞാൻ കാളിയെ പാവനമാക്കി.

Verse 31

मां ज्ञात्वा तौ परं ब्रह्म दम्पती परभक्तितः । दातुकामावभूतां च स्वसुतां वेदरीतितः

എന്നെ പരബ്രഹ്മമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ആ ദമ്പതികൾ പരമഭക്തിയോടെ, വേദവിധിപ്രകാരം സ്വന്തം പുത്രിയെ ദാനം (വിവാഹാർഥം) ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹികളായി।

Verse 32

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायान्तृतीये पार्वतीखण्डे सप्तर्ष्यागमनवर्णनं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ ശിവമഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗമായ രുദ്രസംഹിതയുടെ മൂന്നാം വിഭാഗമായ പാർവതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘സപ്തർഷികളുടെ ആഗമനവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള മുപ്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 33

तच्छ्रुत्वा तौ सुनिर्विण्णो तद्धीनौ संबभूवतुः । स्वकन्यां नेच्छतो दातुं मह्यं हि मुनयोऽधुना

അത് കേട്ടപ്പോൾ അവർ ഇരുവരും അത്യന്തം നിരാശരായി, അശക്തരായി മാറി. “ഇപ്പോൾ മുനിമാർ എനിക്ക് അവരുടെ സ്വന്തം പുത്രിയെ നൽകാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല” എന്നു അവർ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.

Verse 34

तस्माद्भवन्तो गच्छन्तु हिमाचलगृहं ध्रुवम् । तत्र गत्वा गिरिवरं तत्पत्नीञ्च प्रबोधय

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഉറപ്പായി ഹിമാചലന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകുക. അവിടെ ചെന്നു ഗിരിരാജനായ ഹിമാചലനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നിയെയും പ്രബോധിപ്പിച്ച് (അറിയിച്ച്) ഉണർത്തുക.

Verse 35

कथनीयं प्रयत्नेन वचनं वेदसम्मितम् । सर्वथा करणीयन्तद्यथा स्यात्कार्य्यमुत्तमम्

ശ്രമപൂർവ്വം വേദസമ്മതമായ വാക്കുകൾ മാത്രമേ പറയേണ്ടത്. ആ ഉപദേശത്തെ എല്ലാ വിധത്തിലും ആചരിക്കണം; അപ്പോൾ പ്രവർത്തി അത്യുത്തമമായി സഫലമാകും.

Verse 36

उद्वाहं कर्तुमिच्छामि तत्पुत्र्या सह सत्तमाः । स्वीकृतस्त द्विवाहो मे वरो दत्तश्च तादृशः

ഹേ സത്തമന്മാരേ, ഞാൻ അവന്റെ പുത്രിയോടൊപ്പം വിവാഹം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്ക് ദ്വിവിവാഹം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതുപോലെയുള്ള വരവും ദത്തമായിരിക്കുന്നു.

Verse 37

अत्र किं बहुनोक्तेन बोधनीयो हिमालयः । तथा मेना च बोद्धव्या देवानां स्याद्धितं यथा

ഇവിടെ അധികം പറയേണ്ടതെന്ത്? ഹിമാലയനെ യഥാവിധി ബോധിപ്പിക്കണം; അതുപോലെ മേനയെയും മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കണം—ദേവന്മാർക്ക് ഹിതം ഉണ്ടാകുന്നതിന്.

Verse 38

भवद्भिः कल्पितो यो वै विधिस्स्यादधिकस्ततः । भवताञ्चैव कार्य्यं तु भवन्तः कार्य्यभागिनः

നിങ്ങൾ ആവിഷ്കരിച്ച വിധിയാണ് തീർച്ചയായും മറ്റെല്ലാത്തിലും ശ്രേഷ്ഠം. ഈ പ്രവർത്തിയും നിങ്ങളാൽ തന്നെയാകണം, കാരണം നിങ്ങൾ ഈ കർമ്മത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പങ്കാളികളാണ്.

Verse 39

ब्रह्मोवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा मुनयस्तेऽमलाशयाः । आनन्दं लेभिरे सर्वे प्रभुणानुग्रहीकृताः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ആ വചനം കേട്ട് നിർമലഹൃദയരായ ആ മുനിമാർ പ്രഭുവിന്റെ കൃപയാൽ അനുഗൃഹീതരായി എല്ലാവരും പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു।

Verse 40

वयं धन्या अभूवंश्च कृतकृत्याश्च सर्वथा । वंद्या याताश्च सर्वेषां पूजनीया विशेषतः

ഞങ്ങൾ ധന്യരായി; എല്ലാതരത്തിലും കൃതകൃത്യരായി. ഞങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും വന്ദനീയരായി—വിശേഷിച്ച് പൂജനീയരുമായി.

Verse 41

ब्रह्मणा विष्णुना यो वै वन्द्यस्सर्वार्थसाधकः । सोस्मान्प्रेषयते प्रेष्यान्कार्ये लोकसुखावहे

ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും പോലും വന്ദിക്കുന്ന, എല്ലാ ശ്രേയസ്സുകളും സാദ്ധ്യമാക്കുന്ന അവൻ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളെ തന്റെ ദാസന്മാരായി കരുതി, ലോകസുഖവും ക്ഷേമവും വരുത്തുന്ന കര്‍മ്മത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നത്.

Verse 42

अयं वै जगतां स्वामी पिता सा जननी मता । अयं युक्तश्च सम्बन्धो वर्द्धतां चन्द्रवत्सदा

ഇവൻ തന്നെയാണ് ലോകങ്ങളുടെ സ്വാമി—പിതാവ്; അവൾ (ദേവി) ജനനിയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ ഈ യുക്തവും ധാർമ്മികവുമായ ബന്ധം ചന്ദ്രനെപ്പോലെ എപ്പോഴും വർദ്ധിക്കട്ടെ.

Verse 43

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा ह्यृषयो दिव्या नमस्कृत्य शिवं तदा । गता आकाशमार्गेण यत्रास्ति हिमवत्पुरम्

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ ദിവ്യ ഋഷിമാർ അപ്പോൾ ഭഗവാൻ ശിവനെ നമസ്കരിച്ചു, ആകാശമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ഹിമവാന്റെ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നിടത്തേക്ക് പോയി।

Verse 44

दृष्ट्वा तां च पुरं दिव्या मृषयस्तेऽतिविस्मिताः । वर्णयन्तश्च स्वं पुण्यमब्रुवन्वै परस्परम्

ആ ദിവ്യ നഗരത്തെ കണ്ടപ്പോൾ ആ ഋഷിമാർ അത്യന്തം വിസ്മയിച്ചു. തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ പുണ്യത്തെ വർണ്ണിച്ചുകൊണ്ട് അവർ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു।

Verse 45

ऋषय ऊचुः । पुण्यवन्तो वयं धन्या दृष्ट्वैतद्धिमव त्पुरम् । यस्मादेवंविधे कार्य्ये शिवेनैव नियोजिताः

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു—ഹിമവാന്റെ ഈ പുരി ഞങ്ങൾ ദർശിച്ചതിനാൽ ഞങ്ങൾ പുണ്യവാന്മാരും ധന്യന്മാരുമാണ്; കാരണം ഇത്തരമൊരു പവിത്ര കര്‍മ്മത്തിൽ ഞങ്ങളെ സ്വയം ശ്രീശിവൻ തന്നെയാണ് നിയോഗിച്ചത്.

Verse 46

अलकायाश्च स्वर्गाच्च भोगवत्यास्तथा पुनः । विशेषेणामरावत्या दृश्य ते पुरमुत्तमम्

അലക, സ്വർഗ്ഗം, ഭോഗവതി എന്നിവയോടും—വിശേഷിച്ച് അമരാവതിയോടും—തുലനം ചെയ്താലും, നിന്റെ ഈ പരമോത്തമ പുരി എല്ലാറ്റിലും മീതെ ശ്രേഷ്ഠമായി ദീപ്തമായി ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 47

सुगृहाणि सुरम्याणि स्फटिकैर्विविधैर्वरैः । मणिभिर्वा विचित्राणि रचितान्यङ्गणानि च

അവിടെ മനോഹരവും അത്യന്തം രമണീയവുമായ ഗൃഹങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവ ഉത്തമവും നാനാവിധവുമായ സ്ഫടികങ്ങളാൽ നിർമ്മിതം. വിവിധ മാണിക്യങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, വിചിത്രമായി ഒരുക്കിയ അങ്കണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 48

सूर्यकान्ताश्च मणयश्चन्द्रकान्तास्तथैव च । गृहे गृहे विचित्राश्च वृक्षात्स्वर्गसमुद्भवाः

അവിടെ സൂര്യകാന്ത മാണിക്യങ്ങളും ചന്ദ്രകാന്ത മാണിക്യങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു; ആ സ്വർഗ്ഗോദ്ഭവ വൃക്ഷത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച വിചിത്രവും ബഹുവർണ്ണവുമായ ദിവ്യ നിധികൾ ഓരോ ഗൃഹത്തിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 49

तोरणानां तथा लक्ष्मीर्दृश्यते च गृहेगृहे । विविधानि विचित्राणि शुकहंसैर्विमानकैः

ഓരോ ഗൃഹത്തിലും തോരണങ്ങളോടുകൂടിയ മംഗളകരമായ ലക്ഷ്മീശോഭ ദൃശ്യമാകുന്നു; കൂടാതെ തത്തയും ഹംസവും രൂപങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച നാനാവിധ വിചിത്ര വിമാനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 50

वितानानि विचित्राणि चैलवत्तोरणैस्सह । जलाशयान्यनेकानि दीर्घिका विविधाः स्थिताः

അവിടെ അനേകം വിചിത്ര വിതാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, വസ്ത്രസദൃശമായ തോരണങ്ങളും കവാടങ്ങളും സഹിതം; കൂടാതെ അനേകം ജലാശയങ്ങൾ—വിധവിധമായ ദീർഘികകളും കുളങ്ങളും എല്ലായിടത്തും ഒരുക്കിയിരുന്നു।

Verse 51

उद्यानानि विचित्राणि प्रसन्नैः पूजितान्यथ । नराश्च देवतास्सर्वे स्त्रियश्चाप्सरसस्तथा

അവിടെ പലവർണ്ണങ്ങളാൽ മനോഹരമായ വിചിത്ര ഉദ്യാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; പ്രസന്നഹൃദയത്തോടെ അവ പൂജിക്കപ്പെട്ടു. ആ പുണ്യദൃശ്യത്തിൽ മനുഷ്യരും സർവ്വദേവതകളും സ്ത്രീകളും—അപ്സരസ്സുകളും പോലും—ഉപസ്ഥിതരായിരുന്നു.

Verse 52

कर्मभूमौ याज्ञिकाश्च पौराणास्स्वर्गकाम्यया । कुर्वन्ति ते वृथा सर्वे विहाय हिमवत्पुरम्

ഈ കർമ്മഭൂമിയിൽ യജ്ഞകർതാക്കളും പുരാണപാരായകരും സ്വർഗ്ഗകാമനയാൽ പ്രേരിതരായി, ഹിമവത്‌പുറം (ശിവ-പാർവതിയുടെ പുണ്യധാമം) ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവരുടെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും വ്യർത്ഥമാകും.

Verse 53

यावन्न दृष्टमेतच्च तावत्स्वर्गपरा नराः । दृष्ट्रमेतद्यदा विप्राः किं स्वर्गेण प्रयोजनम्

ഇത് (ശിവതത്ത്വം) പ്രത്യക്ഷമായി ദർശിക്കപ്പെടാത്തതുവരെ മനുഷ്യർ സ്വർഗ്ഗലക്ഷ്യരായിരിക്കും. എന്നാൽ ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഇത് സത്യമായി ദർശിച്ചാൽ പിന്നെ സ്വർഗ്ഗം എന്തിന്?

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्येवमृषिवर्य्यास्ते वर्णयन्तः पुरश्च तत् । गता हैमालयं सर्वे गृहं सर्वसमृद्धिमत्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആ ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിമാർ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ തന്നെ ആ വിഷയത്തെ വർണ്ണിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. പിന്നെ അവർ എല്ലാവരും ഹിമാലയത്തിലേക്ക് ചെന്നു, സർവ്വസമൃദ്ധിയുള്ള ആ ഗൃഹത്തെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 55

तान्द्रष्ट्वा सूर्यसंकाशान् हिमवान्विस्मितोऽब्रवीत् । दूरादाकाशमार्गस्थान्मुनीन्सप्त सुतेजसः

സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തിയുള്ള ആ മുനിമാരെ കണ്ട ഹിമവാൻ വിസ്മയത്തോടെ പറഞ്ഞു. ദൂരത്തിൽ നിന്ന് ആകാശമാർഗത്തിൽ നിലകൊണ്ട ഏഴ് മഹാതേജസ്സുള്ള ഋഷിമാരെ അവൻ കണ്ടു.

Verse 56

हिमवानुवाच । सप्तैते सूर्य्यसंकाशाः समायांति मदन्तिके । पूजा कार्य्या प्रयत्नेन मुनीनां च मयाधुना

ഹിമവാൻ പറഞ്ഞു—സൂര്യസമ ദീപ്തിയുള്ള ഈ ഏഴ് ഋഷിമാർ എന്റെ അടുക്കലേക്ക് വരുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ ഇപ്പോൾ അവരെ പരിശ്രമത്തോടെ പൂജ ചെയ്യും.

Verse 57

वयं धन्या गृहस्थाश्च सर्वेषां सुखदायिनः । येषां गृहे समायान्ति महात्मानो यदीदृशाः

ഞങ്ങൾ ഗൃഹസ്ഥർ ധന്യരാണ്; എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നവരാകുന്നു. കാരണം ഇത്തരത്തിലുള്ള മഹാത്മ സന്ന്യാസികൾ നമ്മുടെ വീട്ടിലേക്കു വരുന്നു.

Verse 58

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नन्तरे चैवाकाशादेत्य भुवि स्थितान् । सन्मुखे हिमवान्दृष्ट्वा ययौ मानपुरस्सरम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അതിനിടയിൽ അവൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി ഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ടവരുടെ അടുക്കൽ എത്തി. മുന്നിൽ ഹിമവാനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവനെ ആദരിച്ച് മുൻസ്ഥാനത്ത് നിർത്തി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

Verse 59

कृतांजलिर्नतस्कन्धः सप्तर्षीन्सुप्रणम्य सः । पूजां चकार तेषां वै बहुमानपुरस्सरम्

കൈകൂപ്പി ഭുജങ്ങൾ കുനിച്ച് അവൻ സപ്തഋഷിമാരെ ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് മഹാദരവോടെ അവരുടെ പൂജയും വിധിപൂർവ്വം നടത്തി.

Verse 60

हितास्सप्तर्षयस्ते च हिमवन्तन्नगेश्वरम् । गृहीत्वोचुः प्रसन्नास्या वचनं मङ्गलालयम्

അപ്പോൾ ഹിതചിന്തകരായ ആ സപ്തർഷികൾ പ്രസന്നമുഖങ്ങളോടെ പർവ്വതാധിപൻ ഹിമവാനെ സമീപിച്ച് മംഗളത്തിന്റെ ആലയമായ വചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു।

Verse 61

यथाग्रतश्च तान्कृत्वा धन्या मम गृहाश्रमः । इत्युक्त्वासनमानीय ददौ भक्तिपुरस्सरम्

അവരെ യഥോചിതമായി മുന്നിൽ ഇരുത്തി അവൾ പറഞ്ഞു—“ധന്യമാണ് എന്റെ ഗൃഹാശ്രമം।” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഒരു ആസനം കൊണ്ടുവന്ന് ഭക്തിപൂർവ്വം സമർപ്പിച്ചു।

Verse 62

आसनेषूपविष्टेषु तदाज्ञप्तस्स्वयं स्थितः । उवाच हिमवांस्तत्र मुनीञ्ज्योतिर्मयास्तदा

മുനിമാർ ആസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ, ആജ്ഞപ്രകാരം താനേ നിന്നുകൊണ്ട് ഹിമവാൻ അവിടെ ആത്മജ്യോതിസ്സാൽ ദീപ്തരായ മുനിമാരോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 63

हिमालय उवाच । धन्यो हि कृतकृत्योहं सफलं जीवित मम । लोकेषु दर्शनीयोहं बहुतीर्थसमो मतः

ഹിമാലയം പറഞ്ഞു—“നിശ്ചയമായും ഞാൻ ധന്യൻ; ഞാൻ കൃതകൃത്യനായി, എന്റെ ജീവിതം സഫലമായി. ലോകങ്ങളിൽ ഞാൻ ദർശനീയൻ; അനേകം തീർത്ഥങ്ങളോടു സമനായി എന്നെ കരുതുന്നു।”

Verse 64

यस्माद्भवन्तो मद्गेहमागता विष्णुरूपिणः । पूर्णानां भवतां कार्य्यं कृपणानां गृहेषु किम्

നിങ്ങൾ വിഷ്ണുരൂപത്തിൽ എന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ സ്വയംപൂർണ്ണർ—ഞങ്ങളുപോലെയുള്ള ദീനരുടെ വീടുകളിൽ നിങ്ങള്ക്കെന്ത് കാര്യം?

Verse 65

तथापि किञ्चित्कार्यं च सदृशं सेवकस्य मे । कथनीयं सुदयया सफलं स्याज्जनुर्मम

എങ്കിലും, നിങ്ങളുടെ സേവകനായ എനിക്ക് യോജിച്ച ഏതോ കര്‍ത്തവ്യം ഉണ്ട്. കരുണയോടെ അത് പറഞ്ഞുതരുക; എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാകട്ടെ.