Rig Veda 8.8.12: Mandala 8, Sukta 8, Mantra 12

Sukta 8.8

Rishi: Vatsa (Kāṇva)

Devata: Aśvinau

Chandas: Jagatī (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

पुरुमन्द्रा पुरूवसू मनोतरा रयीणाम् । स्तोमं मे अश्विनाविममभि वह्नी अनूषाताम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.8.12

Transliteration

purumandrā purūvasū manotarā rayīṇām | stómaṃ me aśvināv imám abhí vahnī anūṣātām ||

Translation

ഹേ അശ്വിനൗ, പുരുമന്ദ്രാ—വ്യാപകമായി ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവർ, പുരുവസൂ—സമ്പത്തിന്റെ പുഷ്ടിയുള്ളവർ, റയികളുടെ പ്രവാഹങ്ങളിൽ മനസ്സിനേക്കാൾ അടുത്തവർ; എന്റെ ഈ സ്തോമത്തിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ ഇരുവഹ്നി (വാഹകർ) സമ്മതത്തോടെ നീങ്ങി, അതിനെ വഹിച്ച് പൂർത്തിയിലേക്കു ഉയർത്തട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुरुमन्द्रा: O you two very-gladdening/very-pleasing (ones)
• पुरुमन्द्रा: सम्बोधन (address to देवता)
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: पुरु- + मन्द्र- (प्रातिपदिक) अथवा पुरुमन्द्र (समास)

• पुरूवसू: O you two of much wealth / rich in goods
• पुरूवसू: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: पुरूवसु- (प्रातिपदिक; समास: पुरु + वसु)

• मनोतरा: O you two more desirable / more heart-winning
• मनोतरा: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: मनोतर- (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/श्रेष्ठार्थक)

• रयीणाम्: of riches, of treasures
• रयीणाम्: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: रयि- (प्रातिपदिक)

• स्तोमम्: hymn of praise
• स्तोमम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: स्तोम- (प्रातिपदिक)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (possessor)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अश्विनौ: O Aśvins (you two)
• अश्विनौ: सम्बोधन
• Type: Noun (deity name)
• Root: अश्विन्- (प्रातिपदिक)

• इमम्: this
• इमम्: विशेषण (determiner of स्तोमम्)
• Type: Pronoun/Determiner
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• अभि: towards, unto
• अभि: क्रियाविशेषण/उपसर्ग (direction: ‘towards, upon’)
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वह्नी: the two conveyers/bearers (i.e., the Aśvins as bringers)
• वह्नी: कर्ता (subject)
• Type: Noun (agent noun)
• Root: वह्नि- (प्रातिपदिक)

• अनूषाताम्: let them (you two) proclaim/praise (it); may you two utter (it)
• अनूषाताम्: क्रिया (predicate)
• Type: Verb
• Root: अनु + √वच्/√उष्? (वैदिक रूप: अनु-ऊष् ‘to speak/praise’ → अनूष्)