Rig Veda 8.59.4: Mandala 8, Sukta 59, Mantra 4

Sukta 8.59

Devata: Indra-Varuṇa (dual) with associated ‘seven sisters’ (speech/rays/waters as supporting powers)

Chandas: Jagatī (probable; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

घृतप्रुषः सौम्या जीरदानवः सप्त स्वसारः सदन ऋतस्य । या ह वामिन्द्रावरुणा घृतश्चुतस्ताभिर्धत्तं यजमानाय शिक्षतम् ॥

Recitation with translationRig Veda 8.59.4

Transliteration

ghṛtápruṣaḥ saumyā́ jī́radānavo saptá svásāraḥ sádana ṛtásya | yā́ ha vām indrāvaruṇā ghṛtáścutaḥ tā́bhir dhattaṃ yájamānāya śikṣatam ||

Translation

ഘൃതം തളിക്കപ്പെടുന്നവ, സോമം പോഷിപ്പിക്കുന്നവ, പരിപക്വ സമ്പത്ത് നൽകുന്നവ—ഋതത്തിന്റെ സദനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ഏഴ് സ്വസകൾ; ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണാ, ഘൃത-സ്രാവിണികളായ (ഘൃതം തുളുമ്പുന്ന) അവയാൽ യജമാനനെ താങ്ങുക; അവയാൽ തന്നെ അവനെ ശിക്ഷിച്ച് സന്മാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• घृतप्रुषः: ghee-sprinkling (ones)
• घृतप्रुषः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: घृत-प्रुष् (प्रुष् ‘छिड़कना/छिटकना’ से कृत समास-प्रातिपदिक)

• सौम्याः: Soma-related, belonging to Soma
• सौम्याः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सौम्य (सोम-सम्बन्धी)

• जीरदानवः: swift-giving (streams/offerings); lit. ‘quick-danu’
• जीरदानवः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: जीर-दानु (समास-प्रातिपदिक; दानु ‘द्रव/रस/दान’)

• सप्त: seven
• सप्त: Kartā
• Type: Numeral
• Root: सप्तन्

• स्वसारः: sisters
• स्वसारः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक)

• सदने: in the seat/abode
• सदने: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक; √सद् ‘सीदति/आसीन होना’)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• याः: who/which (f.)
• याः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ह: indeed, surely
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• वाम्: of you two / your
• वाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्वितीया/षष्ठी द्विवचन रूप ‘वाम्’)

• इन्द्रावरुणा: O Indra and Varuṇa
• इन्द्रावरुणा: Sambodhana
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: इन्द्र-वरुण (द्वन्द्व-समास)

• घृतश्चुतः: ghee-dripping/flowing with ghee (f. pl.)
• घृतश्चुतः: Kartā
• Type: Adjective (participle)
• Root: घृत-श्चुत (कृदन्त; √च्युत्/√श्च्युत् ‘टपकना/बहना’)

• ताभिः: with those (f.)
• ताभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• धत्तम्: place/establish (you two)!
• धत्तम्: —
• Type: Verb
• Root: √धा (धत्तम् = लोट्, मध्यमपुरुष, द्विवचन)

• यजमानाय: for the sacrificer
• यजमानाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक; √यज् से)

• शिक्षतम्: teach/instruct (you two)!
• शिक्षतम्: —
• Type: Verb
• Root: √शिक्ष् (शिक्षतम् = लोट्, मध्यमपुरुष, द्विवचन)