Rig Veda Sukta 59
Mandala 8Sukta 597 Mantras

Sukta 59

Sukta 8.59

Devata

Indra-Varuṇa

ഈ ചെറു സൂക്തം സോമപീഡനത്തിന്റെ സംയുക്ത രക്ഷകരായ ഇന്ദ്ര–വരുണന്മാരെ ആഹ്വാനം ചെയ്ത്, ഓരോ യാഗത്തേക്കും വേഗത്തിൽ എത്തി തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ഹവിഭാഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവരുടെ ബാഹ്യമായ ലോകാധിപത്വവും ജയശക്തിയും യജമാനന്റെ ആന്തരിക ക്രമീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, അവനെ ഋതം (ശരിയായ അളവ്/ക്രമം) പാലിക്കാനായി ശിക്ഷിച്ച്, സമൃദ്ധി, സന്തതി, ദീർഘായുസ്സ് എന്നിവ നൽകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

इमानि वां भागधेयानि सिस्रत इन्द्रावरुणा प्र महे सुतेषु वाम् । यज्ञेयज्ञे ह सवना भुरण्यथो यत्सुन्वते यजमानाय शिक्षथः ॥

ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണന്മാരേ! ഇവ നിങ്ങളുടെ ഭാഗധേയങ്ങൾ (നിയത ഓഹരികൾ) നിങ്ങളുടെ അടുക്കലേക്ക് ഒഴുകിവരുന്നു—സുതസോമത്തിൽ നിങ്ങളുടെ മഹത്വത്തിനായി. യജ്ഞംതോറും നിങ്ങൾ സവനങ്ങളിലേക്കു (സോമപീഡനങ്ങളിലേക്കു) വേഗം എത്തുന്നു; സോമം പീഡിക്കുന്ന യജമാനനെ നിങ്ങൾ ഉപദേശിക്കുകയും പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, അവൻ യഥാവിധി അർപ്പണത്തിൽ വളരേണ്ടതിന്.

Mantra 2

निष्षिध्वरीरोषधीराप आस्तामिन्द्रावरुणा महिमानमाशत । या सिस्रतू रजसः पारे अध्वनो ययोः शत्रुर्नकिरादेव ओहते ॥

തടഞ്ഞൊഴുക്കുകളെ മോചിപ്പിക്കുന്ന ശക്തികൾ—ഔഷധികളും ആപഃ (ജലങ്ങളും)—സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടു; ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണന്മാരേ, നിങ്ങൾ മഹത്തായ മഹിമയെ പ്രാപിച്ചു. അവർ രജസ്സുകളുടെ അപ്പുറം, പഥത്തിന്റെ അകലെത്തീരത്തിലേക്ക് നീങ്ങി; അവരുടെ നേരെ യാതൊരു ശത്രുശക്തിയും, യാതൊരു അദേവ (അദൈവ) ബലവും ജയിക്കുകയില്ല.

Mantra 3

सत्यं तदिन्द्रावरुणा कृशस्य वां मध्व ऊर्मिं दुहते सप्त वाणीः । ताभिर्दाश्वांसमवतं शुभस्पती यो वामदब्धो अभि पाति चित्तिभिः ॥

ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണന്മാരേ! ഇതുതന്നെ സത്യം: നിങ്ങളുടെ കൃശ (തപസ്സുള്ള) അന്വേഷകനുവേണ്ടി ഏഴ് വാണികൾ മധുവിന്റെ ഊർമി—മാധുര്യത്തിന്റെ തരംഗം—കറക്കുന്നു. ആ ശക്തികളാൽ, ഹേ ശുഭസ്പതീ (പ്രകാശമയ ആനന്ദത്തിന്റെ അധിപതികളേ), ദാനശീലനെ സംരക്ഷിക്കുവിൻ—അവൻ അദബ്ധ (വഞ്ചിക്കപ്പെടാത്ത) ആയി ചിത്തികളാൽ (ജാഗ്രതയുള്ള ബോധങ്ങളാൽ) നിങ്ങളെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.

Mantra 4

घृतप्रुषः सौम्या जीरदानवः सप्त स्वसारः सदन ऋतस्य । या ह वामिन्द्रावरुणा घृतश्चुतस्ताभिर्धत्तं यजमानाय शिक्षतम् ॥

ഘൃതം തളിക്കപ്പെടുന്നവ, സോമം പോഷിപ്പിക്കുന്നവ, പരിപക്വ സമ്പത്ത് നൽകുന്നവ—ഋതത്തിന്റെ സദനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ഏഴ് സ്വസകൾ; ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണാ, ഘൃത-സ്രാവിണികളായ (ഘൃതം തുളുമ്പുന്ന) അവയാൽ യജമാനനെ താങ്ങുക; അവയാൽ തന്നെ അവനെ ശിക്ഷിച്ച് സന്മാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുക.

Mantra 5

अवोचाम महते सौभगाय सत्यं त्वेषाभ्यां महिमानमिन्द्रियम् । अस्मान्त्स्विन्द्रावरुणा घृतश्चुतस्त्रिभिः साप्तेभिरवतं शुभस्पती ॥

മഹത്തായ സൗഭാഗ്യത്തിനായി ഞങ്ങൾ സത്യം ഉച്ചരിച്ചു; ഹേ ത്വേഷാഭ്യാം (വേഗവത്തായ) ഇരുശക്തികളേ, നിങ്ങളുടെതാകുന്നു ഇന്ദ്രിയ (പ്രവർത്തക) മഹിമ—ഫലപ്രദമായ ബലത്തിന്റെ മഹത്ത്വം. ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണാ, ഘൃത-സ്രാവിണികളേ, ത്രിയും സപ്തവും (ക്രമബദ്ധ ശക്തികൾ) കൊണ്ടു ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളുക; ഹേ ശുഭസ്പതീ—പ്രകാശമയ ആനന്ദത്തിന്റെ അധിപതികളേ.

Mantra 6

इन्द्रावरुणा यदृषिभ्यो मनीषां वाचो मतिं श्रुतमदत्तमग्रे । यानि स्थानान्यसृजन्त धीरा यज्ञं तन्वानास्तपसाभ्यपश्यम् ॥

ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണാ, ആദിയിൽ നിങ്ങൾ ഋഷികൾക്ക് മണീഷാ—പ്രേരിത ചിന്ത, വാചോ മതി—വാക്കിന്റെ മനസ്, ശ്രുതം—ഗ്രാഹക ശ്രവണശക്തി—ഇവ നൽകിയപ്പോൾ; അപ്പോൾ ധീര ഋഷികൾ സ്ഥാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു; യജ്ഞം വിപുലീകരിക്കുമ്പോൾ അവർ തപസാ—അന്തര്താപംകൊണ്ട്—അതിനെ ദർശിച്ചു.

Mantra 7

इन्द्रावरुणा सौमनसमदृप्तं रायस्पोषं यजमानेषु धत्तम् । प्रजां पुष्टिं भूतिमस्मासु धत्तं दीर्घायुत्वाय प्र तिरतं न आयुः ॥

ഹേ ഇന്ദ്ര-വരുണന്മാരേ, യജമാനന്മാരിൽ ആനന്ദമയവും അച്യുതവുമായ സൗമനസ്യം, കൂടാതെ റായസ്-പോഷം (സമൃദ്ധിയുടെ പോഷണം) സ്ഥാപിക്കുവിൻ. ഞങ്ങളിൽ പ്രജയും, പുഷ്ടിയും, ഭൂതിയും നിക്ഷേപിക്കുവിൻ; ദീർഘായുസ്സിനായി ഞങ്ങളുടെ ആയുഃ മുന്നോട്ട് നീക്കി പൂർണ്ണതയിലേക്കു എത്തിക്കുവിൻ.

Frequently Asked Questions

They are paired as complementary powers: Indra brings victorious strength and the release of bounty, while Varuṇa upholds Ṛta—truth, law, and right order. Together they ensure the sacrifice succeeds in both power and correctness.

It refers to the rightful portions of the offering—especially Soma—belonging to the invoked deities. The verse says these shares ‘flow’ to Indra–Varuṇa when the ritual is properly performed.

The hymn calls them ghee-bright, Soma-nourished supporters seated in the home of Ṛta. Interpreters often understand them as symbolic powers such as rays of light, waters, or forms of sacred speech that uphold order and help the sacrificer stay aligned with Ṛta.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App