Rig Veda 8.3.16: Mandala 8, Sukta 3, Mantra 16

Sukta 8.3

Rishi: Kāṇva tradition (probable; explicit Kaṇva comparison)

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमानशुः । इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन् ॥

Recitation with translationRig Veda 8.3.16

Transliteration

kaṇvā́ iva bhṛ́gavaḥ sū́ryā iva víśvam íd dhītám ānaśuḥ | índraṃ stómebhir maháyanta ā́yavaḥ priyá-medhāso asvaran ||

Translation

കണ്വന്മാരെപ്പോലെ, ഭൃഗുക്കളെപ്പോലെ, സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ—അവർ ധ്യാനത്തിന്റെ ദീപ്തദൃഷ്ടിയാൽ സർവ്വവും പ്രാപിച്ചു. സ്തോത്രങ്ങളാൽ ഇന്ദ്രനെ മഹിമപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, പ്രിയമേധ (പ്രിയബുദ്ധി) സമ്പന്നരായ ആയുക്കൾ പ്രചോദിതനാദത്തോടെ മുഴങ്ങി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कण्वाः: the Kaṇvas (seers)
• कण्वाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कण्व (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• भृगवः: the Bhṛgus
• भृगवः: कर्तृ (उपमान-सम्बन्ध) / विशेषणवत्
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)

• सूर्याः: the suns / sun(-like ones)
• सूर्याः: कर्तृ (उपमान-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (निपात)

• विश्वम्: all (the whole)
• विश्वम्: कर्म
• Type: Noun (used substantively)
• Root: विश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत्/इद् (निपात)

• धीतमानशुः: having thought/intent minds; of inspired mind
• धीतमानशुः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective (compound)
• Root: धीत- (√धी ‘to think, to set in mind’) + मनस् (प्रातिपदिक); बहुव्रीहि

• आनशुः: they attained / reached
• आनशुः: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अश् (अश्नुते) ‘to reach, attain’

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• स्तोमेभिः: with hymns of praise
• स्तोमेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• महयन्तः: magnifying, exalting
• महयन्तः: कर्तृ (सहक्रिया/विशेषण)
• Type: Verb (participle)
• Root: √मह् ‘to honor, magnify’ (causative stem महय-)

• आयवः: the Āyus/Āyavas (a people/clan)
• आयवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: आयु (प्रातिपदिक; ‘vital power/lineage’; RV: ‘Āyus/Āyavaḥ’ as a clan/people)

• प्रियमेधासः: the Priyamedhas (seers/descendants)
• प्रियमेधासः: कर्तृ (समनाधिकरण)
• Type: Noun (proper/collective)
• Root: प्रियमेध (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/नामधेय; ‘whose wisdom is dear’ / name of a seer-line)

• अस्वरन्: they sang / sounded forth
• अस्वरन्: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्वर्/√स्वृ (स्वरति) ‘to sound, sing’