Rig Veda 8.19.11: Mandala 8, Sukta 19, Mantra 11

Sukta 8.19

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

यस्याग्निर्वपुर्गृहे स्तोमं चनो दधीत विश्ववार्यः । हव्या वा वेविषद्विषः ॥

Recitation with translationRig Veda 8.19.11

Transliteration

yásyāgnír vápur gṛhé stómam cánó dádhīta viśvávāryaḥ | havyā́ vā́ vevíṣad víṣaḥ ||

Translation

ആരുടെ ഗൃഹത്തിൽ അഗ്നി തന്റെ തേജോമയ വപു (രൂപം) സ്ഥാപിച്ച് സ്തോമം (സ്തുതി) വെക്കുന്നതോ—ആൾ വിശ്വവാര്യ (എല്ലാ വാഞ്ഛിത വരങ്ങളും) ധരിക്കുന്നവനോ—അവൻ ഹവ്യങ്ങളെ സ്പന്ദിപ്പിച്ച് ജീവന്തമാക്കുകയും, വിഭേദത്തിന്റെ വിഷത്തെ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वपुः: form, beauty, radiance
• वपुः: कर्तृ/विशेष्य (अग्नेः विशेषण-भावे: ‘as beauty/form’)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)

• गृहे: in the house
• गृहे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)

• स्तोमम्: hymn of praise
• स्तोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात)

• दधीत: may (he) place/establish
• दधीत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘to place, set’

• विश्ववार्यः: all-excellent, worthy of all (goods/choice)
• विश्ववार्यः: कर्तृ (अग्निः/सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व-वार्य (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• हव्या: oblations, offerings
• हव्या: कर्म
• Type: Noun
• Root: हव्य (प्रातिपदिक) < √हु ‘to sacrifice/invoke’ (कृत्-निष्पन्न)

• वाव: indeed, surely
• वाव: —
• Type: Indeclinable
• Root: वाव (निपात; Vedic emphatic particle)

• वेविषत्: has bestirred/has been eager (towards)
• वेविषत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विष्/√विविष् (धातु; तीव्र-गमन/व्याप्ति/उत्साह-भावे; Vedic reduplicated perfect/aorist form)

• विषः: poison, venom
• विषः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विष (प्रातिपदिक) ‘poison; venom’