Rig Veda 8.1.18: Mandala 8, Sukta 1, Mantra 18

Sukta 8.1

Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition predominates in Maṇḍala 8; exact ṛṣi for 8.1 varies by Anukramaṇī—flagged as likely Kāṇva)

Devata: Indra (implied continuation of Indra-Soma context) / the empowered divine Will (kratu) invoked to increase and fill

Chandas: Gāyatrī (common in Indra hymns of Maṇḍala 8; flagged as probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अध ज्मो अध वा दिवो बृहतो रोचनादधि । अया वर्धस्व तन्वा गिरा ममा जाता सुक्रतो पृण ॥

Transliteration

ádha jmáḥ ádha vā divó bṛható rocanā́d ádhi | ayā́ vardhasva tanvā́ girā́ mamā́ jā́tā sukrato pṛṇa ||

Translation

അപ്പോൾ—ഇവിടത്തെ ഭൂമിയിൽ നിന്നായാലും, വിശാലമായ പ്രകാശമുള്ള സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ നിന്നായാലും—ഇതിലൂടെ വളരുക: എന്റെ ഗിരാ (വാണി) കൊണ്ടും നിന്റെ തനു (ദേഹം) കൊണ്ടും. ഹേ സുക്രതു, ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ജനിച്ചവനേ, നിന്റെ പൂർണ്ണതകൊണ്ട് ഞങ്ങളെ നിറയ്ക്കുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध: then, now
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• ज्मः: on earth, in the earthly realm
• ज्मः: Adhikaraṇa (स्थान/देश-निर्देश) अथवा विषय-निर्देश
• Type: Noun
• Root: ज्म (प्रातिपदिक)

• अध: then
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)

• दिवः: सम्बन्ध (genitive) / अपादान-भाव (स्रोत-निर्देश) सह
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)

• बृहतः: of the great
• बृहतः: विशेषण-सम्बन्ध (रोचनात् इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक)

• रोचनात्: from the shining realm/light
• रोचनात्: Apādāna (from, out of)
• Type: Noun
• Root: रोचन (प्रातिपदिक; √रुच् ‘to shine’)

• अधि: upon, over
• अधि: Adhikaraṇa (उपरि/अधिष्ठान) सह
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• अया: with this (means/way)
• अया: Karaṇa (by/with this)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / अयम्- (Vedic instr.)

• वर्धस्व: grow, increase
• वर्धस्व: (कर्तृ-आह्वान) — संबोधित देवता का कर्तृत्व
• Type: Verb
• Root: √वृध् (वर्धते)

• तन्वा: with (your) body/self
• तन्वा: Karaṇa (with the body/self)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• गिरा: with (my) song/chant
• गिरा: Karaṇa (with song/utterance)
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• जाताः: born, arisen
• जाताः: Kartā (विषय/कर्ता-समूह) — ‘they who are born’
• Type: Adjective
• Root: √जन् (कृदन्त: जात-)

• सुक्रतो: O good-minded/strong-willed one
• सुक्रतो: सम्बोधन (addressed deity)
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: सु-क्रतु (प्रातिपदिक)

• पृण: fill, satisfy, bestow (plenitude)
• पृण: Karma-प्रवर्तक (आह्वान) — ‘fill (us/our desires)’
• Type: Verb
• Root: √पॄ/पृ (पृणाति ‘to fill, satisfy’)