Rig Veda 10.100.5: Mandala 10, Sukta 100, Mantra 5

Sukta 10.100

Devata: Indra and Bṛhaspati; Aditi refrain

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र उक्थेन शवसा परुर्दधे बृहस्पते प्रतरीतास्यायुषः । यज्ञो मनुः प्रमतिर्नः पिता हि कमा सर्वतातिमदितिं वृणीमहे ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.100.5

Transliteration

índra ukthéna śávasā párur dadhē bṛ́haspate pra-tarītā́sy ā́yuṣaḥ | yajñó mánuḥ prámatir naḥ pitā́ hí kám ā́ sarvatā́tim áditiṁ vṛṇīmahe ||

Translation

ഇന്ദ്രൻ ഉക്തം (സ്തുതി) കൊണ്ടും ശവസ്സ് (ബലം) കൊണ്ടും (നമ്മുടെ) ബന്ധസന്ധികളെ സ്ഥാപിച്ചു. ഹേ ബൃഹസ്പതേ, നീ ആയുസ്സിൽ ഞങ്ങളെ കടത്തിവിടുന്നവനും മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്നവനും ആകുന്നു. യജ്ഞം, മനു, പ്രമതി (ശുദ്ധബുദ്ധി)—ഇവ തന്നെയാണ് സത്യത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ പിതാവ്; സർവ്വ-അഖണ്ഡതയിലേക്കായി ഞങ്ങൾ അദിതിയെ വരണിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• उक्थेन: with the hymn of praise
• उक्थेन: करण
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिक)

• शवसा: with might, by strength
• शवसा: करण
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• परुः: the joint/knuckle; (fig.) the bolt/obstacle
• परुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: परु (प्रातिपदिक)

• दधे: has placed/has set
• दधे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• बृहस्पते: O Bṛhaspati
• बृहस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• प्रतरीता: the overcomer, the one who carries through
• प्रतरीता: कर्तृ
• Type: Adjective (participle)
• Root: प्र-तॄ (धातु) → प्रतरीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आयुषः: of life, of lifetime
• आयुषः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• यज्ञः: the sacrifice
• यज्ञः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• मनुः: Manu
• मनुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• प्रमतिः: forethought, wise counsel
• प्रमतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: प्र-मतिः (प्रातिपदिक)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पिता: father
• पिता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• कमा: indeed, surely
• कमा: —
• Type: Indeclinable
• Root: कमा (निपात/अव्यय)

• सर्वतातिम्: all-encompassing protection/wholeness
• सर्वतातिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सर्वताति (प्रातिपदिक)

• अदितिम्: Aditi (the Unbounded; goddess)
• अदितिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• वृणीमहे: we choose, we seek
• वृणीमहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)