Sarga 15

Verse 1

अथ तस्य निनादं तं सुग्रीवस्य महात्मनः।शुश्रावान्तः पुर गतो वाली भ्रातुरमर्षणः।।

അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ സുഗ്രീവന്റെ ആ ഗർജ്ജനധ്വനി, അന്തഃപുരത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന—സഹോദരനോടു ക്രുദ്ധനായ—വാലി കേട്ടു; അവൻ സഹിക്കാനാവാതെ നിന്നു।

Verse 2

श्रुत्वा तु तस्य निनदं सर्वभूतप्रकम्पनम्।मदश्चैकपदे नष्टः क्रोधश्चापतितो महान्।।

സകലഭൂതങ്ങളെയും വിറപ്പിച്ച ആ ഗര്‍ജ്ജനം കേട്ടയുടന്‍ അവന്റെ മദം ഒരുനിമിഷത്തില്‍ നശിച്ചു; മഹാക്രോധം അവനെ പിടികൂടി.

Verse 3

स तु रोषपरीताङ्गो वाली सन्ध्याकनकप्रभः।उपरक्त इवादित्यस्सद्यो निष्प्रभतां गतः।।

എന്നാൽ ക്രോധം മൂടിയ അവയവങ്ങളോടെയുള്ള വാലി—സന്ധ്യാകാലത്തിലെ സ്വർണപ്രഭപോലെ ദീപ്തനായിരുന്നവൻ—ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ മങ്ങിപ്പോയി, ഗ്രഹണം പിടിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ.

Verse 4

वाली दंष्ट्राकरालस्तु क्रोधाद्दीप्ताग्निसन्निभः।भात्युत्पतितपद्मस्तु समृणाळ इव ह्रदः।।

വാലി ദംഷ്ട്രകൾ കാട്ടി ഭീകരനായി, ക്രോധത്താൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലെ ദീപ്തനായി തോന്നി; പുഷ്പങ്ങൾ പറിച്ചുപോയി നാളങ്ങൾ മാത്രം ശേഷിച്ച തടാകംപോലെ അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 5

शब्दं दुर्मर्षणं श्रुत्वा निष्पपात ततो हरिः।वेगेन चरणन्यासैर्दारयन्निव मेदिनीम्।।

അസഹ്യമായ ആ ഗർജ്ജനം കേട്ട ഉടനെ ആ ഹരി പെട്ടെന്ന് പുറത്തേക്ക് ചാടി; വേഗമേറിയ പാദന്യാസങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ പിളർത്തുന്നതുപോലെ തോന്നി.

Verse 6

तं तु तारा परिष्वज्य स्नेहाद्दर्शितसौहृदाः।उवाच त्रस्तसम्भ्रान्ता हितोदर्कमिदं वचः।।

എന്നാൽ താര സ്നേഹത്തോടെ സൗഹൃദം പ്രകടിപ്പിച്ച് അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; ഭയത്താൽ വിറച്ചും കലങ്ങിയുമിരുന്ന അവൾ ഹിതഫലമുള്ള ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 7

साधु क्रोधमिमं वीर नदीवेगमिवागतम्।शयनादुत्थितः काल्यं त्यज भुक्तामिव स्रजम्।।

“ഹേ വീരാ! നദിയുടെ പ്രളയവേഗംപോലെ ഈ ക്രോധം നിന്നിലേക്കു വന്നുചേർന്നിരിക്കുന്നു. പ്രഭാതത്തിൽ ശയനത്തിൽ നിന്നുയരുമ്പോൾ ഇങ്ങനെ തോന്നുക സ്വാഭാവികം; എങ്കിലും ഇതിനെ ഉപേക്ഷിക്കൂ—ബുദ്ധിമാൻ ഉപയോഗിച്ച മാല ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.”

Verse 8

काल्यमेतेन सङ्ग्रामं करिष्यसि च वानर।वीर ते शत्रुबाहुल्यं फल्गुता वा न विद्यते।।

ഹേ വാനരവീരാ! നാളെ പ്രഭാതത്തിൽ അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്ക; ഈ താമസം നിന്റെ വീര്യം ക്ഷീണമെന്നോ ശത്രുവിനോടു അത്യധിക ബഹുമാനം കാണിക്കുന്നതെന്നോ സൂചിപ്പിക്കുകയില്ല.

Verse 9

सहसा तव निष्क्रामो मम तावन्न रोचते।श्रूयतां चाभिधास्यामि यन्निमित्तं निवार्यसे।।

നിന്റെ പെട്ടെന്നുള്ള പുറപ്പെടൽ എനിക്കിപ്പോൾ ഇഷ്ടമല്ല; കേൾക്കൂ—ഏതു കാരണത്താൽ ഞാൻ നിന്നെ തടയുന്നു, അത് ഞാൻ പറയാം.

Verse 10

पूर्वमापतितः क्रोधात्स त्वामाह्वयते युधि।निष्पत्य च निरस्तस्ते हन्यमानो दिशो गतः।।

മുമ്പ് ക്രോധത്തോടെ പാഞ്ഞെത്തി അവൻ നിന്നെ യുദ്ധത്തിന് ആഹ്വാനിച്ചു; എന്നാൽ പുറത്തേക്ക് ചാടിവന്നപ്പോൾ നീ അവനെ പരാജയപ്പെടുത്തി തള്ളിയോടിച്ചു, അടിയേറ്റ് അവൻ ദിക്കുദിക്കായി ഓടി മറഞ്ഞു।

Verse 11

त्वया तस्य निरस्तस्य पीडितस्य विशेषतः।इहैत्य पुनराह्वानं शङ्कां जनयतीव मे।।

നിനാൽ തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടും പ്രത്യേകമായി പീഡിതനുമായ അവൻ വീണ്ടും ഇവിടെ വന്ന് വീണ്ടും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നത്—എനിക്ക് സംശയം ഉണർത്തുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു।

Verse 12

दर्पश्च व्यवसायश्च यादृशस्तस्य नर्दतः।निनादश्चापि संरम्भो नैतदल्पं हि कारणम्।।

അവൻ ഗർജ്ജിക്കുമ്പോൾ പ്രകടമാകുന്ന ദർപ്പവും ദൃഢനിശ്ചയവും, അവന്റെ നിനാദവും ഉഗ്രമായ ഉന്മാദവും—ഇതിന് പിന്നിൽ ചെറുതായ കാരണമൊന്നുമല്ല।

Verse 13

नासहायमहं मन्ये सुग्रीवं तमिहागतम्।अवष्टब्धसहायश्च यमाश्रित्यैष गर्जति।।

സുഗ്രീവൻ ഇവിടെ സഹായമില്ലാതെ വന്നതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല; അവൻ തീർച്ചയായും ഒരു ശക്തനായ ആശ്രയ-സഹായിയെ നേടിയിരിക്കുന്നു—അവന്റെ ശരണത്തിൽ ആശ്രയിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവൻ ഗർജിച്ച് വെല്ലുവിളിക്കുന്നത്.

Verse 14

प्रकृत्या निपुणश्चैव बुद्धिमांश्चैव वानरः।अपरीक्षितवीर्येण सुग्रीवस्सहनैष्यति।।।।

സുഗ്രീവൻ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ചതുരനും ബുദ്ധിമാനുമായ വാനരനാണ്; പരീക്ഷിക്കപ്പെടാത്ത ശക്തിയുള്ള ഒരു സഹായിയുമായി അവൻ സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുകയില്ല.

Verse 15

पूर्वमेव मया वीर श्रुतं कथयतो वचः।अङ्गदस्य कुमारस्य वक्ष्यामित्वा हितं वचः।।

ഹേ വീരാ, നമ്മുടെ കുമാരനായ അങ്കദൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഞാൻ മുമ്പേ കേട്ടിരിക്കുന്നു; നിന്റെ ഹിതത്തിനായി ഇപ്പോൾ ആ ഉപകാരകരമായ വചനങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നു.

Verse 16

अङ्गदस्तु कुमारोऽयं वनान्तमुपनिर्गतः।प्रवृत्तिस्तेन कथिता चारै राप्तैर्निवेदिता।।

ഈ കുമാരനായ അങ്കദൻ വനാന്തരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; അവിടെ ലഭിച്ച വിവരം—വിശ്വസനീയമായ ചാരന്മാർ വഴി ലഭിച്ച് അറിയിക്കപ്പെട്ടത്—അവൻ എനിക്ക് വിവരിച്ചു പറഞ്ഞു.

Verse 17

अयोध्याधिपतेः पुत्रौ शूरौ समरदुर्जयौ।इक्ष्वाकूणां कुले जातौ प्रथितौ रामलक्ष्मणौ।।सुग्रीवप्रियकामार्थं प्राप्तौ तत्र दुरासदौ।

അയോധ്യാധിപന്റെ പുത്രന്മാരായ, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽ ജനിച്ച, പ്രസിദ്ധരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും—ഇരുവരും ശൂരന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാകാത്തവർ. സുഗ്രീവന് പ്രിയമായ കാര്യം സാധിപ്പിക്കാനായി, ആ ദുർജ്ജയ സഹോദരന്മാർ അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

Verse 18

तव भ्रातुर्हि विख्यातस्सहायो रणकर्कशः।रामः परबलामर्दी युगान्ताग्निरिवोत्थितः।।

നിന്റെ സഹോദരന്‍ വേണ്ടി രാമന്‍ പ്രസിദ്ധനായ സഹായി—യുദ്ധത്തില്‍ കഠിനന്‍; ശത്രുസേനയെ തകര്‍ക്കുന്നവന്‍, യുഗാന്താഗ്നിപോലെ ഉയിര്‍ത്തുയരുന്നവന്‍.

Verse 19

निवासवृक्षः साधूनामापन्नानां परा गतिः।आर्तानां संश्रयश्चैव यशसश्चैकभाजनम्।।

സാധുക്കള്‍ക്കു വാസവൃക്ഷംപോലെ ആശ്രയം, ആപന്നര്‍ക്കു പരമഗതി; ആര്‍ത്തര്‍ക്കു സംശ്രയം—യശസ്സിന്റെ ഏകപാത്രവും അവന്‍ തന്നേ.

Verse 20

ज्ञानविज्ञानसम्पन्नो निदेशे निरतः पितुः।धातूनामिव शैलेन्द्रो गुणानामाकरो महान्।।

ജ്ഞാനവും വിജ്ഞാനവും സമ്പന്നന്‍, പിതാവിന്റെ ആജ്ഞാനുഷ്ഠാനത്തില്‍ നിരതന്‍; ഗുണങ്ങളുടെ മഹാ ആകരം—ധാതുസമൃദ്ധമായ ശൈലേന്ദ്രംപോലെ.

Verse 21

तत्क्षमं न विरोधस्ते सह तेन महात्मना।दुर्जयेनाप्रमेयेन रामेण रणकर्मसु।।

അതുകൊണ്ട്, യുദ്ധകര്‍മ്മങ്ങളില്‍ അളവറ്റവനും ജയിക്കാനരുതാത്തവനും ആയ മഹാത്മാവായ രാമനോടു വൈരം പുലര്‍ത്തുന്നത് നിനക്കു യുക്തമല്ല.

Verse 22

शूर वक्ष्यामि ते किञ्चिन्न चेच्छाम्यभ्यसूयितुम्।श्रूयतां क्रियतां चैव तव वक्ष्यामि यद्धितम्।।

ഹേ ശൂരനേ, ഞാൻ നിന്നോട് അല്പം പറയുന്നു—ദ്വേഷത്താൽ അല്ല. കേൾക്കുക, അതുപോലെ നടപ്പാക്കുക; നിന്റെ ഹിതമായതു ഞാൻ പറയുന്നു.

Verse 23

यौवराज्येन सुग्रीवं तूर्णं साध्वभिषेचय।विग्रहं मा कृथा वीर भ्रात्रा राजन्बलीयसा।।

ഹേ രാജാവേ, ഹേ വീരനേ, സുഗ്രീവനെ വേഗത്തിൽ യുവരാജനായി ശാസ്ത്രവിധിപൂർവ്വം അഭിഷേകം ചെയ്യുക. ഹേ നൃപ, ശക്തനായ സഹോദരനോടു വൈരം ചെയ്യരുത്.

Verse 24

अहं हि ते क्षमं मन्ये तेन रामेण सौहृदम्।सुग्रीवेण च सम्प्रीतिं वैरमुत्सृज्य दूरतः।।

ഞാൻ യുക്തമെന്ന് കരുതുന്നു: നീ ആ രാമനോടു സൗഹൃദവും, സുഗ്രീവനോടു പ്രീതിയും വളർത്തി, വൈരം ദൂരെയാക്കി ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 25

लालनीयो हि ते भ्राता यवीयानेष वानरः।तत्र वा सन्निहस्थो वा सर्वथा बन्धुरेव ते।।

ഈ വാനരൻ നിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ; അവൻ നിന്റെ സ്നേഹപരിപാലനത്തിന് അർഹൻ. അവൻ അവിടെ ആയാലും ഇവിടെ ആയാലും, എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്റെ ബന്ധുവാണ്.

Verse 26

न हि तेन समं बन्धुं भुवि पश्यामि कञ्चन।।दानमानादिसत्कारैः कुरुष्व प्रत्यनन्तरम्।वैरमेतत्समुत्सृज्य तव पार्श्वे स तिष्ठतु।।

സത്യമായി, ഭൂമിയിൽ അവനോടു തുല്യനായ ബന്ധുവിനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല. അതിനാൽ ഈ വൈരം ഉപേക്ഷിക്കുക; ദാനം, മാനം, സത്കാരം എന്നിവകൊണ്ട് ഉടൻ അവനെ ആദരിക്കുക; അവൻ നിന്റെ പാർശ്വത്തിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളട്ടെ.

Verse 27

न हि तेन समं बन्धुं भुवि पश्यामि कञ्चन4.15.26।।दानमानादिसत्कारैः कुरुष्व प्रत्यनन्तरम्।वैरमेतत्समुत्सृज्य तव पार्श्वे स तिष्ठतु4.15.27।।

ഭൂമിയിൽ അവനോടു തുല്യനായ ബന്ധുവിനെ ഞാൻ ആരെയും കാണുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഈ വൈരം ഉപേക്ഷിക്ക; ദാനം, മാന്യം, സത്കാരം എന്നിവകൊണ്ട് അവനെ ഉടൻ ആദരിക്ക, അവൻ നിന്റെ പാർശ്വത്ത് അടുത്തായി നിലകൊള്ളട്ടെ.

Verse 28

सुग्रीवो विपुलग्रीवस्तवबन्धुस्सदा मतः।भ्रातृस्सौहृदमालम्ब नान्या गतिरिहास्ति ते।।

വിശാലകണ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ എപ്പോഴും നിന്റെ സ്വന്തം ബന്ധുവെന്നായി കരുതപ്പെടുന്നു. സഹോദരസ്നേഹത്തെ ആശ്രയിക്ക; ഇവിടെ ഇപ്പോൾ നിനക്ക് മറ്റൊരു മാർഗമില്ല.

Verse 29

यदि ते मत्प्रियं कार्यं यदि चावैषि मां हिताम्।याच्यमानः प्रयत्नेन साधु वाक्यं कुरुष्व मे।।

നിനക്ക് എനിക്ക് പ്രിയമായതു ചെയ്യുവാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, എന്നെ നിന്റെ ഹിതം തേടുന്നവനായി കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, ഞാൻ പരിശ്രമത്തോടെ അപേക്ഷിക്കുന്നു—എന്റെ സദ്വചനങ്ങൾ അനുസരിക്ക.

Verse 30

प्रसीद पथ्यं शृणु जल्पितं हि मेन रोष मेवानुविधातुमर्हसि।क्षमो हि ते कोसलराजसूनुनान विग्रहश्शक्रसमानतेजसा।।

ശാന്തനാകുക; ഞാൻ പറഞ്ഞ പഥ്യമായ വചനങ്ങൾ കേൾക്കുക. ക്രോധത്തെ മാത്രം പിന്തുടരുന്നത് നിനക്കു യുക്തമല്ല. ഇന്ദ്രസമാന തേജസ്സുള്ള കോസലരാജകുമാരനോടു വൈരം ഏൽക്കുന്നതും നിനക്കു ചേരുന്നതല്ല.

Verse 31

तदा हि तारा हितमेव वाक्यंतं वालिनं पथ्यमिदं बभाषे।न रोचते तद्वचनं हि तस्यकालाभिपन्नस्य विनाशकाले।।

അപ്പോൾ താര വാലിയോടു ഹിതകരവും പഥ്യവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; എന്നാൽ വിനാശത്തിന്റെ വേളയിൽ പ്രതികൂലകാലം പിടിച്ചവനായി അവന് ആ ഉപദേശം രുചിച്ചില്ല.