Sarga 116

Verse 1

प्रतिप्रयाते भरते वसन्रामस्तपोवने।लक्षयामास सोद्वेगमथौत्सुक्यं तपस्विनाम्।।2.116.1।।

ഭരതൻ മടങ്ങിപ്പോയ ശേഷം, തപോവനത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന രാമൻ തപസ്വികളിൽ ഉത്കണ്ഠയും അത്യുത്സുകതയും നിറഞ്ഞ ചാഞ്ചല്യം കണ്ടു.

Verse 2

ये तत्र चित्रकूटस्य पुरस्तात्तापसाश्रमे।राममाश्रित्य निरतास्तानलक्षयदुत्सुकान्।।2.116.2।।

ചിത്രകൂടത്തിന്റെ മുന്നിലുള്ള തപസ്സികളുടെ ആശ്രമത്തിൽ, രാമനെ ആശ്രയിച്ച് അവിടെ തന്നെ പാർക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന ഋഷിമാർ ഇപ്പോൾ ആകാംക്ഷയോടും വ്യാകുലതയോടും കൂടിയിരിക്കുന്നതു രാമൻ കണ്ടു.

Verse 3

नयनैर्ब्रुकुटीभिश्च रामं निर्दिश्य शङ्किताः।अन्योन्यमुपजल्पन्त श्शनैश्चक्रुर्मिथः कथाः।।2.116.3।।

തപസ്വികൾ രാമനെ കണ്ണുകൊണ്ട് സൂചിപ്പിച്ചു, ഭ്രൂകുടി ചുളിച്ച് സംശയത്തോടെ; പതുക്കെ പരസ്പരം ഗൂഢമായി പുഞ്ചിരിയില്ലാതെ രഹസ്യവാക്കുകൾ കൈമാറി സംസാരിച്ചു.

Verse 4

तेषामौत्सुक्यमालक्ष्य रामस्त्वात्मनि शङ्कितः।कृताञ्जलिरुवाचेदमृषिं कुलपतिं ततः।।2.116.4।।

അവരുടെ ഉത്കണ്ഠ കണ്ടപ്പോൾ രാമൻ ഉള്ളിൽ ആശങ്കപ്പെട്ടു; പിന്നെ കൃതാഞ്ജലിയോടെ ആശ്രമത്തിന്റെ കുലപതിയായ ഋഷിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 5

न कच्चिद्भगवन्किञ्चित्पूर्ववृत्तमिदं मयि।दृश्यते विकृतं येन विक्रियन्ते तपस्विनः।।2.116.5।।

“ഭഗവൻ, എന്റെ മുൻപത്തെ ആചരണത്തിൽ ഏതെങ്കിലും ദോഷമോ വികൃതിയോ നിങ്ങൾ കാണുന്നുണ്ടോ? എന്നിൽ എന്തെങ്കിലും മാറ്റം വന്നതിനാൽ ഇവർ തപസ്വികൾ കലങ്ങിപ്പോയതാണോ?”

Verse 6

प्रमादाच्चरितं कच्चित्किञ्चिन्नावरजस्य मे।लक्ष्मणस्यर्षिभिदृष्टं नानुरूपमिवात्मनः।।2.116.6।।

“അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണൻ അശ്രദ്ധയാൽ എന്തെങ്കിലും ചെയ്തിട്ട്, ഋഷിമാർ അത് അവനു യോജ്യമല്ലെന്ന് കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?”

Verse 7

कच्चिच्छुश्रूषमाणा व श्शुश्रूषणपरा मयि।प्रमदाऽभ्युचितां वृत्तिं सीता युक्तं न वर्तते।।2.116.7।।

“അല്ലെങ്കിൽ സീത—എന്നെ സേവിക്കാൻ തത്പരയും നിങ്ങളെ ശുശ്രൂഷിക്കാൻ ശ്രദ്ധാലുവുമായിട്ടും—സ്ത്രീയ്ക്ക് യുക്തമെന്നു കരുതുന്ന മിതമായ ആചാരം വേണ്ടത്ര പാലിക്കാതെ ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ അയോഗ്യമായി പെരുമാറുന്നുണ്ടോ?”

Verse 8

अथर्षिर्जरया वृद्धस्तपसा च जरां गतः।वेपमान इवोवाच रामं भूतदयापरम्।।2.116.8।।

അപ്പോൾ വയസ്സാൽ വൃദ്ധനും തപസ്സാൽ ക്ഷീണിതനുമായ ഋഷി, വിറയുന്നതുപോലെ, സർവ്വഭൂതദയാപരനായ ശ്രീരാമനോടു വചനം പറഞ്ഞു.

Verse 9

कुतः कल्याणसत्त्वायाः कल्याणाभिरतेस्तथा।चलनं तात वैदेह्यास्तपस्विषु विशेषतः।।2.116.9।।

പ്രിയകുമാരാ, കല്യാണസ്വഭാവിനിയും കല്യാണത്തിൽ രമിക്കുന്നവളുമായ വൈദേഹിയിൽ നിന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് തപസ്വികളോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ, എങ്ങിനെ ഒരു ചലനമോ പിഴവോ ഉണ്ടാകാം?

Verse 10

त्वन्निमित्तमिदं तावत्तापसान्प्रतिवर्तते।रक्षोभ्यस्तेन संविग्नाः कथयन्ति मिथः कथाः।।2.116.10।।

നിന്റെ കാരണത്താലാണ് തപസ്വികളിൽ ഈ ഭയം ഉയർന്നത്—രാക്ഷസന്മാരാൽ; അതുകൊണ്ട് ഭീതരായി അവർ തമ്മിൽ തമ്മിൽ വരാനിരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു.

Verse 11

रावणावरजः कश्चित् खरो नामेह राक्षसः।उत्पाट्य तापसान्सर्वाञ्जनस्थाननिकेतनान्।।2.116.11।।धृष्टश्च जितकाशी च नृशंसः पुरुषादकः।अवलिप्तश्च पापश्च त्वां च तात न मृष्यते।।2.116.12।।

ഇവിടെ ഖരൻ എന്നൊരു രാക്ഷസൻ ഉണ്ട്; അവൻ രാവണന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ. ജനസ്ഥാനത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ തപസ്വികളെയും വേരോടെ പിഴുതെറിഞ്ഞ് പുറത്താക്കിയിരിക്കുന്നു.

Verse 12

रावणावरजः कश्चित् खरो नामेह राक्षसः।उत्पाट्य तापसान्सर्वाञ्जनस्थाननिकेतनान्।।2.116.11।।धृष्टश्च जितकाशी च नृशंसः पुरुषादकः।अवलिप्तश्च पापश्च त्वां च तात न मृष्यते।।2.116.12।।

അവൻ ധൃഷ്ടനും ജയിച്ചവനെപ്പോലെ അഹങ്കാരത്തോടെ നടിക്കുന്നവനും; ക്രൂരനും മനുഷ്യഭക്ഷകനും, അവലിപ്തനും പാപിയുമാണ്—താതേ, നിന്നെയെങ്കിലും അവൻ സഹിക്കുകയില്ല.

Verse 13

त्वं यदाप्रभृति ह्यस्मिन्नाश्रमे तात वर्तसे।तदाप्रभृति रक्षांसि विप्रकुर्वन्ति तापसान्।।2.116.13।।

താതേ, നീ ഈ ആശ്രമത്തിൽ വസിക്കാൻ തുടങ്ങിയതുമുതൽ രാക്ഷസന്മാർ തപസ്വികളെ ഉപദ്രവിച്ച് പീഡിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 14

दर्शयन्ति हि बीभत्सैः क्रूरैर्भीषणकैरपि।नानारूपैर्विरूपैश्च रूपैर्विकृतदर्शनैः।।2.116.14।।

അവർ പലവിധ രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു—ഭീകരവും ക്രൂരവും, ഭയങ്കരവും വികൃതദർശനവുമുള്ള, വിരൂപവും കാണാൻ വെറുപ്പുളവാക്കുന്നതുമായ രൂപങ്ങളിൽ.

Verse 15

अप्रशस्तैशुचिभिस्सम्प्रयोज्य च तापसान्।प्रतिध्नन्त्यपरान्क्षिप्रमनार्याः पुरतः स्थिताः।।2.116.15।।

അവരുടെ മുമ്പിൽ തന്നെയായി നിന്നുകൊണ്ട്, ആ അനാര്യർ അപ്രശസ്തവും അശുചിയുമായ മാർഗങ്ങൾ കൊണ്ട് തപസ്വികളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു; പിന്നെ ഉടൻ മറ്റുള്ളവരെയും അടിച്ചു വീഴ്ത്തുന്നു.

Verse 16

तेषु तेष्वाश्रमस्थानेष्वबुद्धमवलीय च।रमन्ते तापसां स्तत्र नाशयन्तोऽल्पचेतसः।।2.116.16।।

ആ അല്പബുദ്ധികൾ ഈയോ അതേയോ ആശ്രമസ്ഥാനങ്ങളിൽ ആരും അറിയാതെ ഒളിഞ്ഞുകിടന്ന്, അവിടെ തപസ്വികളെ നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 17

अपक्षिपन्ति स्रुग्भाण्डानग्नीस्निञ्चन्ति वारिणा।कलशांश्च प्रमध्नन्ति हवने समुपस्थिते।।2.116.17।।

യാഗം ആരംഭിക്കാനിരിക്കുമ്പോൾ അവർ സ്രുവങ്ങളും ഹവിപാത്രങ്ങളും എറിഞ്ഞുകളയുന്നു; പവിത്രാഗ്നിയെ വെള്ളം ഒഴിച്ച് അണയ്ക്കുന്നു; ഹോമസമയത്ത് കലശങ്ങളും തകർത്തുകളയുന്നു.

Verse 18

तैर्दुरात्मभिरामृष्टानाश्रमान्प्रजिहासवः।गमनायान्यदेशस्य चोदयन्त्यृषयोऽद्य माम्।।2.116.18।।

ആ ദുഷ്ടന്മാർ മലിനമാക്കിയ ആശ്രമങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, ഋഷിമാർ ഇന്ന് എന്നെ മറ്റൊരു ദേശത്തേക്ക് പുറപ്പെടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 19

तत्पुरा राम शारीरामुपहिंसां तपस्विषु।दर्शयन्ति हि दुष्टास्ते त्यक्ष्याम इममाश्रमम्।।2.116.19।।

ഹേ രാമാ, ആദ്യംമുതലേ ആ ദുഷ്ടർ തപസ്വികളോടു ശരീരഹിംസയും കാണിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ ഈ ആശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.

Verse 20

बहुमूलफलं चित्रमविदूरादितो वनम्।पुराणाश्रममेवाहं श्रयिष्ये सगणः पुनः।।2.116.20।।

ഇവിടെ നിന്ന് അധികദൂരമല്ലാതെ, വേറുകളും ഫലങ്ങളും സമൃദ്ധമായ മനോഹരമായ വനമുണ്ട്; അവിടെ ഞാൻ സഹചാരികളോടുകൂടെ വീണ്ടും ഒരു പുരാതന ആശ്രമത്തിൽ അഭയം പ്രാപിക്കും.

Verse 21

खरस्त्वय्यपि चायुक्तं पुरा तात प्रवर्तते।सहास्माभिरितो गच्छ यदि बुद्धिः प्रवर्तते।।2.116.21।।

പ്രിയ ശിശുവേ, ഖരൻ നിനക്കോടും മുമ്പുപോലെ തന്നെ അയോഗ്യമായി പെരുമാറുന്നു. നിനക്കു യുക്തമെന്നു തോന്നിയാൽ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഇവിടെ നിന്നു പുറപ്പെട്ടുവരിക.

Verse 22

सकलत्रस्य सन्देहो नित्यं यत्तस्य राघव।समर्थस्यापि हि सतो वासो दुःखमिहाद्य ते।।2.116.22।।

ഹേ രാഘവ, ഭാര്യയോടുകൂടെ ഇവിടെ വസിക്കുന്നവന് നിത്യവും സംശയവും ആശങ്കയും ഉണ്ടാകും. നീ സമർത്ഥനായിട്ടും ഇന്നിവിടെ താമസം ദുഃഖകരവും ഭീഷണിയുമാണ്.

Verse 23

इत्युक्तवन्तं स्तंराम राजपुत्रस्तपस्विनम्।न शशाकोत्तरैर्वाक्यैरवरोद्धुं समुत्सुकम्।।2.116.23।।

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ആ തപസ്വി പുറപ്പെടാൻ അത്യുത്സുകനായിരുന്നു; രാജപുത്രനായ രാമന് മറുപടി വാക്കുകളാൽ അവനെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

Verse 24

अभिनन्द्य समापृच्छ्य समाधाय च राघवम्।स जगामाश्रमं त्यक्त्वा कुलैः कुलपतिस्सह।।2.116.24।।

രാഘവനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, വിടപറഞ്ഞ്, കാര്യങ്ങൾ നിശ്ചയപ്പെടുത്തി, ആ കുലപതി തന്റെ സമൂഹത്തോടുകൂടെ ആശ്രമം ഉപേക്ഷിച്ച് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 25

रामः संसाद्य ऋषिगणमनुगमनाद्देशात्तस्मात्कुलपतिमभिवाद्य ऋषिम्।सम्यक्प्रीतैस्तैरनुमत उपदिष्टार्थः पुण्यं वासाय स्वनिलयमुपसम्पेदे।।2.116.25।।

രാമൻ ഋഷിഗണത്തോടൊപ്പം കുറെ ദൂരം വരെ അനുഗമിച്ചു; പിന്നെ അവരെ വിടപറഞ്ഞ്, അവരുടെ നേതാവായ ആ ഋഷി-കുലപതിയെ നമസ്കരിച്ചു. പ്രസന്നരായ ഋഷികളുടെ അനുമതിയോടെ അവരുടെ ഉപദേശാർത്ഥം ഗ്രഹിച്ച്, വസിക്കുവാൻ തന്റെ പുണ്യനിലയത്തിലേക്ക് മടങ്ങി എത്തി.

Verse 26

आश्रममृषिविरहितं प्रभुः क्षणमपिन जहौ स राघवः।राघवं हि सततमनुगता स्तापसाश्चार्षचरित धृतगुणाः।।2.116.26।।

ഋഷിമാർ ഇല്ലാതായ ആശ്രമത്തെയും ആ പ്രഭു രാഘവൻ ഒരു ക്ഷണവും വിട്ടുപോയില്ല; ഋഷിപരമ്പരയുടെ ആചാരത്തിൽ സ്ഥിരരും ഗുണധാരികളും ആയ തപസ്വികൾ നിരന്തരം രാഘവനെ അനുഗമിച്ചു.