Adhyaya 35

Verse 1

नारद उवाच । अथान्यत्तत्र वै लिंगं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । स्नात्वा तत्र विधानेन तर्पयित्वा पितॄन्नृप

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപാ! അതേ സ്ഥലത്ത് കപർദീശ്വരൻ എന്ന പേരിലുള്ള മറ്റൊരു പരമോത്തമ ലിംഗം ഉണ്ട്. അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം അർപ്പിച്ച്…

Verse 2

मुच्यते सर्वपापेभ्यो मुक्तिं भुक्तिं च विंदति । पिशाचमोचनं नाम तीर्थमन्यत्ततः स्थितम्

മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനായി, മുക്തിയും ഭുക്തിയും രണ്ടും പ്രാപിക്കുന്നു. അവിടെയേ ‘പിശാചമോചന’ എന്ന മറ്റൊരു തീർത്ഥവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു।

Verse 3

तत्राश्चर्यमयो देवो मुक्तिदः सर्वदोषहः । कश्चिद्दैत्यो जगामेदं शार्दूलो घोररूपधृक्

അവിടെ അത്ഭുതമയനായ ഒരു ദേവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു—മുക്തിദായകനും സർവ്വദോഷഹരനും. അപ്പോൾ ഒരു ദൈത്യൻ അവിടേക്ക് വന്നു; കടുവപോലെ, ഭീകരരൂപധാരി।

Verse 4

मृगीमेकां भक्षयितुं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । तत्र सा भीतहृदया कृत्वा कृत्वा प्रदक्षिणम्

ഒരു മൃഗിയെ ഭക്ഷിക്കാനായി അവൻ ഉത്തമനായ കപർദീശ്വരന്റെ അടുക്കൽ എത്തി. അവിടെ അവൾ ഭീതഹൃദയത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.

Verse 5

धावमाना सुसंभ्रांता व्याघ्रस्य वशमागता । तां विदार्य नखैस्तीक्ष्णैः शार्दूलः स महाबलः

അവൾ അത്യന്തം ഭ്രമിച്ച് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കെ വ്യാഘ്രത്തിന്റെ അധീനതയിൽപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ മഹാബലനായ ശാർദൂലൻ മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങളാൽ അവളെ കീറി ആക്രമിച്ചു.

Verse 6

जगाम चान्यं विजनं देशं दृष्ट्वा मुनीश्वरान् । मृतमात्रा च सा बाला कपर्दीशाग्रतो मृगी

മുനീശ്വരന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ അവൾ മറ്റൊരു നിർജനദേശത്തേക്ക് പോയി. ആ ബാലമൃഗി കപർദീശൻ (ശിവൻ) മുന്നിൽ ഇപ്പൊഴേ മരിച്ചതുപോലെ വീണുകിടന്നു.

Verse 7

अदृश्यत महाज्वाला व्योम्नि सूर्यसमप्रभा । त्रिनेत्रा नीलकंठा च शशांकांकित मूर्द्धजा

അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ സൂര്യസമപ്രഭയായ മഹാജ്വാല പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—ത്രിനേത്രി, നീലകണ്ഠി, മസ്തകത്തിൽ ചന്ദ്രചിഹ്നം ധരിച്ചവൾ.

Verse 8

वृषाधिरूढा पुरुषैस्तादृशैरेव संवृता । पुष्पवृष्टिं विमुंचंति खेचरास्तत्समंततः

അവൾ വൃഷഭമേറി, അതുപോലെയുള്ള പുരുഷന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു. ചുറ്റുമെങ്ങും ഖേചരന്മാർ പുഷ്പവൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞു.

Verse 9

गणेश्वरी स्वयं भूत्वा न दृष्टा तत्क्षणात्ततः । दृष्ट्वा तदाश्चर्यवरं प्रशशंसुः सुरादयः

അവൾ സ്വയം ഗണേശ്വരിയായി ആ നിമിഷം തന്നെ അദൃശയായി. ആ പരമാശ്ചര്യം കണ്ടു ദേവന്മാർ മുതലായവർ സ്തുതിച്ചു.

Verse 10

तन्महेशस्य वै लिंगं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । स्मृत्वैवाशेषपापौघात्क्षिप्रमस्य विमुंचति

മഹാദേവന്റെ അത്യുത്തമ ലിംഗമായ കപർദീശ്വരനെ വെറും സ്മരണമാത്രം ചെയ്താലും മനുഷ്യൻ സമസ്ത പാപപ്രവാഹത്തിൽ നിന്ന് शीഘ്രം വിമുക്തനാകുന്നു.

Verse 11

कामक्रोधादयो दोषा वाराणसी निवासिनाम् । विघ्नाः सर्वे विनश्यंति कपर्दीश्वरपूजनात्

വാരാണസിയിൽ വസിക്കുന്നവരുടെ കാമം, ക്രോധം മുതലായ ദോഷങ്ങളും എല്ലാ വിഘ്നങ്ങളും കപർദീശ്വരപൂജയാൽ നശിക്കുന്നു.

Verse 12

तस्मात्सदैव द्रष्टव्यं कपर्दीश्वरमुत्तमम् । पूजितव्यं प्रयत्नेन स्तोतव्यं वैदिकैस्तवैः

അതുകൊണ്ട് പരമ കപർദീശ്വരന്റെ ദർശനം എപ്പോഴും തേടണം; പരിശ്രമത്തോടെ പൂജിക്കണം; വൈദിക സ്തുതികളാൽ സ്തവിക്കണം.

Verse 13

ध्यायतां चात्र नियतं योगिनां शांतचेतसाम् । जायते योगसिद्धिः स्यात्षण्मासेन न संशयः

ഇവിടെ ശാന്തചിത്തരായ യോഗികൾ നിയമത്തോടെ ധ്യാനിച്ചാൽ യോഗസിദ്ധി ഉദിക്കുന്നു; ആറുമാസത്തിനകം അത് ലഭിക്കും—സംശയമില്ല.

Verse 14

ब्रह्महत्यादयः पापा विनश्यंत्यस्य पूजनात् । पिशाचमोचने कुंडे स्नातः स्यात्प्रशमो यतः

ബ്രഹ്മഹത്യ മുതലായ പാപങ്ങൾ ഇതിന്റെ പൂജയാൽ നശിക്കുന്നു. പിശാചമോചന കുണ്ടത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ പ്രശാന്തി ലഭിക്കുന്നു; കാരണം അത് ശമനം നൽകുന്ന തീർത്ഥമാണ്.

Verse 15

तस्मिन्क्षेत्रे पुरा विप्रस्तपस्वी संशितव्रतः । शंकुकर्ण इति ख्यातः पूजयामास शंकरम्

ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത് ദൃഢവ്രതനായ ഒരു തപസ്വി ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; ‘ശങ്കുകർണൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ അവൻ ശങ്കരനെ (ശിവനെ) ആരാധിച്ചു।

Verse 16

जजाप रुद्रमनिशं प्रणवं ब्रह्मरूपिणम् । पुष्पधूपादिभिस्तोत्रैः नमस्कारैः प्रदक्षिणैः

അവൻ നിരന്തരം രുദ്രജപം ചെയ്തു; ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ പ്രണവം (ഓം)യും ജപിച്ചു; പുഷ്പധൂപാദികളാൽ, സ്തോത്രങ്ങളാൽ, നമസ്കാരങ്ങളാൽ, പ്രദക്ഷിണകളാൽ ആരാധിച്ചു।

Verse 17

उपासीतात्र योगात्मा कृत्वा दीक्षां तु नैष्ठिकीम् । कदाचिदागतं प्रेतं पश्यति स्म क्षुधान्वितम्

അവിടെ യോഗഭാവമുള്ള ആ সাধകൻ നൈഷ്ഠിക ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച് ഭക്തിയോടെ ഉപാസന ചെയ്തു. ഒരിക്കൽ അവിടെ എത്തിയ വിശപ്പാൽ പീഡിതനായ ഒരു പ്രേതത്തെ അവൻ കണ്ടു।

Verse 18

अस्थिचर्म पिनद्धांगं निश्वसंतं मुहुर्मुहुः । तं दृष्ट्वा स मुनिश्रेष्ठः कृपया परया युतः

അവന്റെ അവയവങ്ങൾ അസ്ഥിയും ചർമ്മവും മാത്രമാൽ പൊതിഞ്ഞതുപോലെ ആയിരുന്നു; അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കഷ്ടത്തോടെ ശ്വസിച്ചു. അവനെ കണ്ട ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ പരമകരുണയാൽ നിറഞ്ഞു।

Verse 19

प्रोवाच को भवान्कस्माद्देशाद्देशमिमं श्रितः । तस्मै पिशाचः क्षुधया पीड्यमानोऽब्रवीद्वचः

മുനി ചോദിച്ചു—“നീ ആരാണ്? ഏത് ദേശത്തിൽ നിന്ന് ഈ ദേശത്തേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു?” അപ്പോൾ വിശപ്പാൽ പീഡിതനായ പിശാച് അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു।

Verse 20

पूर्वजन्मन्यहं विप्रो धनधान्यसमन्वितः । पुत्रपौत्रादिभिर्युक्तः कुटुंबभरणोत्सुकः

മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു; ധനവും ധാന്യസമ്പത്തും നിറഞ്ഞവൻ. പുത്രപൗത്രാദികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് കുടുംബഭരണപോഷണത്തിൽ മാത്രം ഉത്സുകനായി നിന്നു.

Verse 21

न पूजिता महादेवा गावोऽप्यतिथयस्तथा । न कदाचित्कृतं पुण्यमल्पं वानल्पमेव च

ഞാൻ മഹാദേവനെ പൂജിച്ചിട്ടില്ല; പശുക്കളെയും അതിഥികളെയും യഥോചിതമായി ആദരിച്ചുമില്ല. ചെറുതായാലും വലുതായാലും ഒരു പുണ്യകർമ്മവും ഒരിക്കലും ചെയ്തിട്ടില്ല.

Verse 22

एकदा भगवान्देवो वृषभेश्वरवाहनः । विश्वेश्वरो वाराणस्यां दृष्टः स्पृष्टो नमस्कृतः

ഒരിക്കൽ വൃഷഭവാഹനനായ ഭഗവാൻ—വൃഷഭേശ്വരസ്വരൂപനായ വിശ്വേശ്വരനെ—വാരാണസിയിൽ ദർശിച്ചു; ഭക്തിയോടെ സ്പർശിച്ച് നമസ്കരിച്ചു.

Verse 23

तदाचिरेण कालेन पंचत्वमहमागतः । न दृष्टं तन्महाघोरं यमस्य सदनं मुने

അതിനുശേഷം അധികകാലം കഴിയുംമുമ്പേ ഞാൻ മരണത്തെ പ്രാപിച്ചു; എന്നാൽ ഹേ മുനേ, യമന്റെ അതിമഹാഘോരമായ സദനം ഞാൻ കണ്ടില്ല.

Verse 24

पिपासयाधुनाक्रांतो न जानामि हिताहितम् । यदि कंचित्समुद्धर्तुमुपायं पश्यसि प्रभो

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ദാഹത്താൽ ആക്രാന്തനാണ്; ഹിതാഹിതം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഹേ പ്രഭോ, എന്നെ ഉദ്ധരിക്കാനുള്ള ഏതെങ്കിലും ഉപായം നിങ്ങൾ കാണുന്നുവെങ്കിൽ ദയചെയ്ത് അറിയിക്കണമേ.

Verse 25

कुरुष्व तं नमस्तुभ्यं त्वामहं शरणं गतः । इत्युक्तः शंकुकर्णोऽथ पिशाचमिदमब्रवीत्

“അതു ചെയ്യുക; നിനക്കു നമസ്കാരം. ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശങ്കുകർണ്ണൻ പിശാചനോടു ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 26

तादृशो नहि लोकेस्मिन्विद्यते पुण्यकृत्तमः । यत्त्वया भगवान्पूर्वं दृष्टो विश्वेश्वरः शिवः

ഈ ലോകത്തിൽ നിന്നുപോലെ ശ്രേഷ്ഠ പുണ്യകർത്താവ് മറ്റാരുമില്ല; കാരണം നീ മുൻപ് ഭഗവാൻ വിശ്വേശ്വരനായ ശിവനെ ദർശിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 27

संस्पृष्टो वंदितो भूयः कोऽन्यस्त्वत्सदृशो भुवि । तेन कर्मविपाकेन देशमेतं समागतः

വീണ്ടും വീണ്ടും സ്പർശിക്കപ്പെടുകയും വന്ദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തവനേ—ഭൂമിയിൽ നിന്നുപോലെ മറ്റാരുണ്ട്? ആ കർമ്മവിപാകം കൊണ്ടാണ് (ഞാൻ) ഈ ദേശത്ത് എത്തിയതു.

Verse 28

स्नानं कुरुष्व शीघ्रं त्वमस्मिन्कुंडे समाहितः । येनेमां कुत्सितां योनिं क्षिप्रमेव प्रहास्यसि

ഏകാഗ്രചിത്തനായി ഈ കുണ്ടിൽ വേഗം സ്നാനം ചെയ്യുക; അതിനാൽ നീ ഈ നിന്ദ്യമായ യോനി അതിവേഗം ഉപേക്ഷിക്കും.

Verse 29

स एवमुक्तो मुनिना पिशाचो दयालुना देववरं त्रिनेत्रम् । स्मृत्वा कपर्दीश्वरमीशितारं चक्रे समाधाय मनोवगाहम्

ദയാലുവായ മുനി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ പിശാചൻ ദേവശ്രേഷ്ഠനായ ത്രിനേത്രൻ, കപർദീശ്വര പരമേശ്വരനെ സ്മരിച്ചു, മനസ്സിനെ സമാധിയിൽ സ്ഥാപിച്ച് അന്തർമനസ്സിൽ ആഴത്തിൽ ലീനനായി.

Verse 30

तदावगाढो मुनिसन्निधाने ममार दिव्याभरणोपपन्नः । अदृश्यतार्कप्रतिमो विमाने शशांकचिह्नीकृतचारुमौलि

അപ്പോൾ മുനികളുടെ സന്നിധിയിൽ തീർത്ഥജലത്തിൽ അവഗാഹനം ചെയ്ത് ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതനായി അവൻ ദേഹത്യാഗം ചെയ്തു. തുടർന്ന് അവൻ വിമാനം കയറി ദർശനമായി—സൂര്യസമാന തേജസ്സോടെ ദീപ്തനായി, മനോഹരമായ ശിരസ്സിൽ ചന്ദ്രചിഹ്നം ധരിച്ചവൻ।

Verse 31

विभाति रुद्रैः सहितो दिविष्ठैः समाभृतो योगिरिभरप्रमेयैः । स वालखिल्यादिभिरेष देवो यथोदये भानुरशेषदेवः

അവൻ സ്വർഗ്ഗവാസികളായ രുദ്രന്മാരോടുകൂടെ ദീപ്തനായി ശോഭിക്കുന്നു; അളവറ്റ ഋഷിസമൂഹങ്ങളും യോഗിഗണങ്ങളും അവനെ ചുറ്റിനിൽക്കുന്നു. വാലഖില്യാദികൾ സേവിക്കുന്ന ഈ ദേവൻ ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ സർവ്വദേവന്മാരെയും മികച്ച് പ്രകാശിക്കുന്നു।

Verse 32

स्तुवंति सिद्धादि विदेवसंघा नृत्यंति दिव्याप्सरसोऽभिरामाः । मुंचंति वृष्टिं कुसुमांबुमिश्रां गंधर्वविद्याधरकिन्नराद्याः

സിദ്ധാദി ദിവ്യസംഘങ്ങൾ സ്തുതിക്കുന്നു; മനോഹരമായ ദിവ്യ അപ്സരസ്സുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. ഗന്ധർവർ, വിദ്യാധരർ, കിന്നരർ മുതലായവർ പുഷ്പവും ജലവും കലർന്ന മഴ പെയ്യിക്കുന്നു।

Verse 33

संस्तूयमानोऽथ मुनींद्रसंघैरवाप्य बोधं भगवत्प्रसादात् । समाविशन्मंडलमेतदग्र्यं त्रयीमयं यत्र विभाति रुद्रः

പിന്നീട് മുനീന്ദ്രസംഘങ്ങൾ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാന്റെ പ്രസാദത്താൽ ബോധം പ്രാപിച്ച്, അവൻ ത്രയീമയമായ—മൂന്നു വേദങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ട—ആ പരമ മണ്ഡലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ രുദ്രൻ ദീപ്തനായി പ്രകാശിക്കുന്നു।

Verse 34

दृष्ट्वा विमुक्तं स पिशाचभूतं मुनिः प्रहृष्टो मनसा महेशम् । विचिंत्य रुद्रं कविमेकमग्निं प्रणम्य तुष्टाव कपर्दिनं तम्

പിശാചഭാവം പ്രാപിച്ചിരുന്ന ആ ജീവൻ വിമുക്തനായതു കണ്ട മുനി ഹൃദയത്തിൽ അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു; മഹേശനെ ധ്യാനിച്ചു. രുദ്രൻ—കവി-ഋഷി, ഏകൻ, അഗ്നിസ്വരൂപൻ—എന്ന് വിചിന്തിച്ച്, ആ കപർദീ ശിവനെ നമസ്കരിച്ചു സ്തുതിച്ചു।

Verse 35

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे वाराणसीमाहात्म्ये पंचत्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിൽ ‘വാരാണസി-മാഹാത്മ്യം’ എന്ന മുപ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।

Verse 36

त्वां ब्रह्मसारं हृदि संनिविष्टं हिरण्मयं योगिनमादिमं तम् । व्रजामि रुद्रं शरणं दिविष्ठं महामुनिं ब्रह्ममयं पवित्रम्

ഹേ രുദ്രാ! നീ ബ്രഹ്മസാരം, ഹൃദയത്തിൽ അധിഷ്ഠിതൻ; സ്വർണ്ണപ്രഭയിൽ ദീപ്തനായ ആദിയോഗി. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വിരാജിക്കുന്ന മഹാമുനി, ബ്രഹ്മമയനും പരമപവിത്രനും—ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 37

सहस्रपादाक्षिशिरोभियुक्तं सहस्ररूपं तमसः परस्तात् । तं ब्रह्मपारं प्रणमामि शंभुं हिरण्यगर्भाधिपतिं त्रिनेत्रम्

സഹസ്ര പാദങ്ങളും നേത്രങ്ങളും ശിരസ്സുകളും ഉള്ളവൻ, സഹസ്രരൂപൻ, തമസ്സിന് അതീതൻ—ബ്രഹ്മപാരനായ ശംഭുവിനെ, ഹിരണ്യഗർഭാധിപതി ത്രിനേത്രനെ ഞാൻ പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു।

Verse 38

यत्र प्रसूतिर्जगतो विनाशो येनावृतं सर्वमिदं शिवेन । तं ब्रह्मपारं भगवंतमीशं प्रणम्य नित्यं शरणं प्रपद्ये

യാരിൽ ജഗത്തിന്റെ ജനനവും ലയവും നിലകൊള്ളുന്നു, ആ ശിവനാൽ ഈ സർവ്വവും വ്യാപ്തമാണ്—ആ ബ്രഹ്മപാരനായ ഭഗവാൻ ഈശ്വരനെ നിത്യം പ്രണാമം ചെയ്ത് ഞാൻ നിരന്തരം ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 39

अलिंगमालोकविहीनरूपं स्वयंप्रभुं चित्पतिमेकरूपम् । तं ब्रह्मपारं परमेश्वरं त्वां नमस्करिष्ये न यतोऽन्यदस्ति

ഹേ പരമേശ്വരാ! നീ അലിംഗൻ, ഇന്ദ്രിയഗോചരാതീതമായ രൂപമുള്ളവൻ, സ്വയംപ്രഭ, ചിത്പതി, ഏകസ്വരൂപൻ. നീ ബ്രഹ്മത്തേക്കാളും പരം; നിന്നിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല—ഞാൻ നിനക്ക് നമസ്കാരം ചെയ്യുന്നു।

Verse 40

यं योगिनस्त्यक्तसबीजयोगा लब्ध्वा समाधिं परमात्मभूताः । पश्यंति देवं प्रणतोऽस्मि नित्यं तं ब्रह्मपारं परमस्वरूपम्

സബീജയോഗം ഉപേക്ഷിച്ച് സമാധി പ്രാപിച്ച് പരമാത്മരൂപമായി യോഗികൾ ദർശിക്കുന്ന ആ ദേവനോട്—ബ്രഹ്മാതീത പരമസ്വരൂപനോട്—ഞാൻ നിത്യം പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു।

Verse 41

न यत्र नामादिविशेष कॢप्तिर्न संदृशे तिष्ठति यत्स्वरूपम् । तं ब्रह्मपारं प्रणतोऽस्मि नित्यं स्वयंभुवं त्वां शरणं प्रपद्ये

‘നാമം’ മുതലായ ഭേദങ്ങളുടെ കൽപ്പനയില്ലാത്തതും, ഏതൊരു ദൃശ്യരൂപത്തിലും നിലകൊള്ളാത്തതുമായ ആ ബ്രഹ്മാതീത പരബ്രഹ്മനോട് ഞാൻ നിത്യം പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു। ഹേ സ്വയംഭൂ, ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 42

यद्वेदवादाभिरता विदेहं सब्रह्मविज्ञानमभेदमेकम् । पश्यंत्यनेकं भवतः स्वरूपं तं ब्रह्मपारं प्रणतोऽस्मि नित्यम्

വേദവചനങ്ങളിൽ ആസക്തരായവർ അവനെ ദേഹരഹിതമായ, ബ്രഹ്മവിജ്ഞാനസ്വരൂപമായ, ഏകവും അഭേദവുമായ സത്യമായി ദർശിക്കുന്നു; എങ്കിലും നിന്റെ സ്വരൂപം അനേകരൂപമായും കാണുന്നു—ആ ബ്രഹ്മാതീതനോട് ഞാൻ നിത്യം പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു।

Verse 43

यतः प्रधानं पुरुषः पुराणो बिभर्ति तेजः प्रणमंति देवाः । नमामि तं ज्योतिषि सन्निविष्टं कालं बृहंतं भवतः स्वरूपम्

പ്രധാനത്തെ (പ്രകൃതിയെ) ധരിക്കുന്ന ആ പുരാതന പുരുഷനോട്, അവന്റെ തേജസ്സിന് ദേവന്മാരും പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു; ജ്യോതിയിൽ സ്ഥാപിതമായ മഹാകാലരൂപമായ നിന്റെ ആ സ്വരൂപത്തെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു।

Verse 44

व्रजामि नित्यं शरणं गुहेशं स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् । शिवं प्रपद्ये हरिमिंदुमौलिं पिनाकिनं त्वां शरणं व्रजामि

ഞാൻ നിത്യം ഗുഹേശന്റെ ശരണം തേടുന്നു; സ്ഥാണു, പുരാതന ഗിരീശന്റെ ആശ്രയം പ്രാപിക്കുന്നു। ശിവാ, ഹരാ, ഇന്ദുമൗലി, പിനാകധാരീ—ഹേ പ്രഭോ, ഞാൻ നിന്റെ ശരണത്തിലേക്കു തന്നെ പോകുന്നു।

Verse 45

स्तुत्वैवं शंकुकर्णोऽपि भगवंतं कपर्दिनम् । पपात दंडवद्भूमौ प्रोच्चरन्प्रणवं परम्

ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ കപർദിൻ (ശിവൻ)നെ സ്തുതിച്ച ശേഷം ശങ്കുകർണനും പരമ പ്രണവമായ ‘ഓം’ ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ദണ്ഡവത്‌ ആയി ഭൂമിയിൽ വീണു।

Verse 46

तत्क्षणात्परमं लिंगं प्रादुर्भूतं शिवात्मकम् । ज्ञानमानंदमत्यंतं कोटिज्वालाग्निसन्निभम्

അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ ശിവാത്മകമായ പരമ ലിംഗം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—ജ്ഞാനാനന്ദസ്വരൂപം, അത്യന്തം ദീപ്തിമാൻ, കോടി ജ്വാലകളുടെ അഗ്നിപോലെ।

Verse 47

शंकुकर्णोऽथ मुक्तात्मा तदात्मा सर्वगोऽमलः । निलिल्ये विमले लिंगे तदद्भुतमिवाभवत्

പിന്നീട് ശങ്കുകർണൻ—മുക്താത്മാവ്, ആ പരമതത്ത്വത്തോടു ഏകാത്മൻ, സർവ്വവ്യാപിയും അമലനും—ആ വിമല ലിംഗത്തിൽ ലയിച്ചു; അത് അത്ഭുതംപോലെ തോന്നി।

Verse 48

एतद्रहस्यमाख्यातं माहात्म्यं ते कपर्द्दिनः । न कश्चिद्वेत्ति तमसा विद्वानप्यत्र मुह्यति

ഹേ കപർദിൻ (ശിവാ)! ഈ രഹസ്യം—നിന്റെ മഹാത്മ്യം—പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു; എങ്കിലും അജ്ഞാനതമസ്സാൽ മൂടപ്പെട്ടതിനാൽ ആരും അതിനെ യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നില്ല, ഇവിടെ പണ്ഡിതരും പോലും മോഹിതരാകുന്നു।

Verse 49

य इमां शृणुयान्नित्यं कथां पापप्रणाशिनीम् । त्यक्तपापविशुद्धात्मा रुद्रसामीप्यमाप्नुयात्

ഈ പാപനാശിനി കഥ നിത്യമായി ശ്രവിക്കുന്നവൻ പാപങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് വിശുദ്ധാത്മാവായി റുദ്രൻ (ശിവൻ)ന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 50

पठेच्च सततं शुद्धो ब्रह्मपारं महास्तवम् । प्रातर्मध्याह्नसमये स योगं प्राप्नुयात्परम्

ശുദ്ധനായി നിരന്തരം ‘ബ്രഹ്മപാര’ എന്ന മഹാസ്തവം പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ പ്രഭാതവും മധ്യാഹ്നവും സമയങ്ങളിൽ പരമയോഗം പ്രാപിക്കുന്നു।