Adhyaya 21

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । आसीत्पुरा बृहत्कल्पे धर्ममूर्तिर्जनाधिपः । सुहृच्छक्रस्य निहता येन दैत्यास्सहस्रशः

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—പുരാതനകാലത്ത് ബൃഹത്കൽപത്തിൽ ധർമ്മമൂർത്തി എന്നൊരു ജനാധിപ രാജാവുണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ശക്രന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) സുഹൃത്ത്; അവനാൽ ആയിരക്കണക്കിന് ദൈത്യർ നിഹതരായി।

Verse 2

सोमसूर्यादयो यस्य तेजसा विगतप्रभाः । भवंति शतशो येन दानवाश्च पराजिताः

അവന്റെ തേജസ്സാൽ ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ മുതലായവരുടെ പ്രഭയും മങ്ങിപ്പോകുമായിരുന്നു; അവനാൽ നൂറുകണക്കിന് ദാനവർ പരാജിതരായി।

Verse 3

यथेच्छरूपधारी च मानुषोप्यपराजितः । तस्य भानुमती भार्या सती त्रैलोक्यसुंदरी

അവൻ ഇഷ്ടാനുസരണം രൂപം ധരിക്കുമായിരുന്നു; മനുഷ്യരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടും അപരാജിതൻ. അവന്റെ ഭാര്യ ഭാനുമതി—സതി, ത്രൈലോക്യസുന്ദരി.

Verse 4

लक्ष्मीसदृशरूपेण निर्जितामरसुंदरी । राज्ञस्तस्याग्रमहिषी प्राणेभ्योपि गरीयसी

ലക്ഷ്മിയെപ്പോലെയുള്ള സൗന്ദര്യത്തോടെ അവൾ ദേവലോകസുന്ദരിമാരെയെല്ലാം മറികടന്നു. അവൾ ആ രാജാവിന്റെ അഗ്രമഹിഷി; പ്രാണനേക്കാളും അധികം പ്രിയപ്പെട്ടവൾ.

Verse 5

दशनारीसहस्राणां मध्ये श्रीरिव राजते । नृपकोटिसहस्रेण न कदाचित्समुच्यते

പതിനായിരം സ്ത്രീകളിൽ ഒരുത്തി മാത്രം ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)പോലെ പ്രകാശിക്കും; എന്നാൽ ആയിരം കോടി രാജാക്കന്മാരിലും അത്തരം ഒരാൾ ഒരിക്കലും ലഭ്യമല്ല.

Verse 6

कदाचिदास्थानगतः पप्रच्छ स्वपुरोहितम् । विस्मयेनावृतो नत्वा वसिष्ठमृषिसत्तमम्

ഒരിക്കൽ അവൻ രാജസഭയിൽ എത്തി. വിസ്മയത്തിൽ മുങ്ങി ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ വസിഷ്ഠനെ നമസ്കരിച്ചു തന്റെ പുരോഹിതനോട് ചോദിച്ചു.

Verse 7

भगवन्केन धर्मेण मम लक्ष्मीरनुत्तमा । कस्माच्च विपुलं तेजो मच्छरीरे सदोत्तमम्

ഭഗവൻ! ഏതു ധർമ്മം കൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഈ അനുത്തമ ലക്ഷ്മി ലഭിച്ചത്? എന്റെ ശരീരത്തിൽ ഈ വിപുലവും സദാ ഉത്തമവുമായ തേജസ് എന്തുകൊണ്ട് വസിക്കുന്നു?

Verse 8

वसिष्ठ उवाच । पुरा लीलावती नाम वेश्या शिवपरायणा । तया दत्तश्चतुर्दश्यां पुष्करे लवणाचलः

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—പുരാതനകാലത്ത് ലീലാവതി എന്നൊരു വേശ്യയുണ്ടായിരുന്നു; അവൾ ശിവപരായണയായിരുന്നു. അവൾ ചതുര്ദശി നാളിൽ പുഷ്കരത്തിൽ ലവണാചലത്തിനെ തുല്യമായ മഹാദാനം നൽകി.

Verse 9

हेमवृक्षामरैः सार्द्धं यथावद्विधिपूर्वकं । शूद्रः सुवर्णकारश्च कर्मकृत्सोऽभवत्तदा

സ്വർണവൃക്ഷങ്ങളിലെ ദിവ്യ അമരന്മാരോടുകൂടെ, വിധിപൂർവകവും യഥാക്രമവും ആയി, അന്നു ശൂദ്രനും സ്വർണകാരനും തങ്ങളുടെ നിയതകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു।

Verse 10

भृत्यो लीलावतीगेहे तेन हैमा विनिर्मिताः । तरवो हेमपुष्पाश्च श्रद्धायुक्तेन पार्थिव

ഹേ രാജാവേ, ലീലാവതിയുടെ ഗൃഹത്തിൽ അവളുടെ ഭൃത്യൻ ശ്രദ്ധയോടെ സ്വർണമയ വസ്തുക്കൾ നിർമ്മിപ്പിച്ചു; സ്വർണപുഷ്പങ്ങളുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 11

अतिरूपेण संपन्ना घटितास्ते सुशोभनाः । धर्मकार्यमिति ज्ञात्वा न गृहीतं च वेतनम्

അവ അത്യന്തം സൗന്ദര്യസമ്പന്നവും സുസജ്ജിതവും ആയി ദീപ്തിയായി. ഇത് ധർമ്മകാര്യമാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞ് അവർ അന്നു യാതൊരു വേതനവും സ്വീകരിച്ചില്ല।

Verse 12

उज्ज्वालिताश्च ते पत्न्या सुवर्णमयपादपाः । लीलावतीगृहे चापि परिचर्या च पार्थिव

അവ സ്വർണമയ വൃക്ഷങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ പത്നിയാൽ ദീപ്തമാക്കപ്പെട്ടു; കൂടാതെ, ഹേ രാജാവേ, ലീലാവതിയുടെ ഗൃഹത്തിലും സേവനപരിചര്യ ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 13

कृता ताभ्यामशाठ्येन द्विजशुश्रूषणादिका । सा च लीलावती वेश्या कालेन महतानघ

ഹേ അനഘനേ, അവൾ ആ രണ്ടുപേരെയും കപടമില്ലാതെ സേവിച്ചു—ബ്രാഹ്മണശുശ്രൂഷ മുതലായ ധർമ്മസേവകളും ചെയ്തു; ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ വേശ്യയായ ലീലാവതി (ആചരണത്താൽ) പരിവർത്തിതയായി।

Verse 14

सर्वपापविनिर्मुक्ता जगाम शिवमंदिरम् । योऽसौ सुवर्णकारश्च दरिद्रोप्यतिसत्त्ववान्

സകലപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തയായി അവൾ ശിവമന്ദിരത്തിലേക്കു പോയി. ആ സ്വർണ്ണകാരൻ ദരിദ്രനായിരുന്നാലും അത്യന്തം സദ്ഗുണവാനായിരുന്നു.

Verse 15

न मूल्यमादाद्वेश्यातः स भवानिह सांप्रतम् । सप्तद्वीपपतिर्जातः सूर्यायुतसमप्रभः

വേശ്യയിൽ നിന്ന് നീ യാതൊരു പ്രതിഫലവും സ്വീകരിക്കാതിരുന്നതിനാൽ, നീ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ സപ്തദ്വീപങ്ങളുടെ അധിപതിയായി—പതിനായിരം സൂര്യന്മാരുടെ തുല്യമായ പ്രഭയോടെ ദീപ്തനായി—വർത്തിക്കുന്നു.

Verse 16

यया सुवर्णकारस्य तरवो हेमनिर्मिताः । सम्यगुज्ज्वलिताः पत्न्या सेयं भानुमती तव

ആരാൽ സ്വർണ്ണകാരന്റെ വൃക്ഷങ്ങൾ സ്വർണ്ണനിർമ്മിതങ്ങളായി, ഭാര്യയാൽ സമ്യകമായി ദീപ്തമാക്കപ്പെട്ടുവോ—അവളേ നിന്റെ ഭാര്യ ഭാനുമതി.

Verse 17

तस्मान्नृलोकेष्वपराजितस्त्वमारोग्यसौभाग्ययुता च लक्ष्मीः । तस्मात्त्वमप्यत्र विधानपूर्वं धान्याचलादीन्नृपते कुरुष्व

അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യലോകത്തിൽ നീ അപരാജിതനാകും; ആരോഗ്യവും സൗഭാഗ്യവും സഹിതമായ ലക്ഷ്മി നിനക്കൊപ്പം വസിക്കും. അതിനാൽ, ഹേ രാജാവേ, നീയും ഇവിടെ വിധിപൂർവ്വം ധാന്യാചലാദി കർമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കു.

Verse 18

त एव पूजने मंत्रास्त एवोपस्कराः स्मृताः । ग्रहाणां लोकपालानां ब्रह्मादीनां च सर्वतः

പൂജനത്തിൽ അവ തന്നെയാണ് മന്ത്രങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്നത്; അവ തന്നെയാണ് ആവശ്യമായ ഉപസ്കരങ്ങൾ (പൂജാസാമഗ്രി) എന്നും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്—ഗ്രഹങ്ങൾക്കും ലോകപാലന്മാർക്കും ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർക്കും എല്ലായിടത്തും.

Verse 19

पश्येद्यदीमानुपनीयमानान्स्पृशेन्मनुष्यैरिह दीयमानान् । शृणोति भक्त्याथ मतिं ददाति विकल्मषः सोपि दिवं प्रयाति

ഈ പുണ്യദാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരപ്പെടുന്നതു കാണുകയും, മനുഷ്യർ ഇവിടെ ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ സ്പർശിക്കുകയും, ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുകയും, പിന്നെ സമ്മതം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—അവനും പാപമുക്തനായി സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 20

दुःस्वप्नप्रशममुपैति पठ्यमानैः शैलेंद्रैर्भवभयभेदनैर्मनुष्यः । यः कुर्यात्किमु नृपपुंगवेह सम्यक्शांतात्मा सकलगिरींद्रसंप्रदानम्

ഭവഭയം ഭേദിക്കുന്ന ഈ ‘ശൈലേന്ദ്ര’ങ്ങളുടെ പാരായണം മാത്രത്താൽ തന്നെ മനുഷ്യന് ദുഷ്സ്വപ്നശമനം ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ! ശാന്തചിത്തനായി സമ്യകമായി എല്ലാ ഗിരീന്ദ്രങ്ങളുടെയും സമ്പൂർണ്ണ ദാനം ചെയ്താൽ എത്ര അധിക ഫലം!

Verse 21

भीष्म उवाच । किमभीष्टवियोगशोकसंधानलमुद्धर्तुमुपोषणं व्रतं वा । विभवध्रुवकारिभूतलेस्मिन्भवभीतेरपि सूदनं च पुंसः

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഉപവാസമോ ഏതെങ്കിലും വ്രതമോ, പ്രിയവിയോഗത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ഘനമായ ശോകസഞ്ചയത്തിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനെ ഉയർത്തിക്കൊള്ളുമോ? ഈ ഭൂതലത്തിൽ, ഐശ്വര്യം അസ്ഥിരമായിരിക്കെ, ഭവഭയത്തെയും നശിപ്പിക്കുന്നത് എന്താണ്?

Verse 22

पुलस्त्य उवाच । परिपृष्टमिदं जगत्प्रियं ते विबुधानामपि दुर्लभं महत्त्वात् । तव भक्तिमतस्तथापि वक्ष्ये व्रतमिंद्रासुरमानवेषु गुह्यम्

പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—നീ ചോദിച്ചതത് ലോകത്തിന് പ്രിയവും, മഹത്ത്വം കൊണ്ടു ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭവുമാണ്. എങ്കിലും നീ ഭക്തിമാനായതിനാൽ, ഇന്ദ്രഗണങ്ങളിലും അസുരന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും ഗുഹ്യമായ ആ വ്രതം ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു।

Verse 23

पुण्यमाश्वयुजे मासि विशोकद्वादशीव्रतम् । दशम्यां लघुभुग्विद्वान्प्रारभेत यमेन तु

ആശ്വയുജ മാസത്തിൽ പുണ്യപ്രദമായ ‘വിശോകാ ദ്വാദശി’ വ്രതമുണ്ട്. ജ്ഞാനി ദശമിതിഥിയിൽ സംയമത്തോടെ ലഘുഭോജനം ചെയ്ത് ഇതാരംഭിക്കണം।

Verse 24

उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा दंतधावनपूर्वकम् । एकादश्यां निराहारः सम्यगभ्यर्च्य केशवम्

വടക്കോട്ടോ കിഴക്കോട്ടോ മുഖം തിരിച്ച്, ആദ്യം ദന്തധാവനം ചെയ്ത്, ഏകാദശിയിൽ നിരാഹാരനായി കേശവനെ (വിഷ്ണുവിനെ) വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം।

Verse 25

श्रियं चाभ्यर्च्य विधिवद्भोक्ष्येऽहं चापरेहनि । एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः

ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച് ‘ഞാൻ അടുത്ത ദിവസം നിയമപ്രകാരം ഭോജനം ചെയ്യും’ എന്ന് സംकल्पിക്കണം. ഇങ്ങനെ നിയമം പാലിച്ച് ഉറങ്ങി, പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് (വ്രതക്രമം തുടരണം)।

Verse 26

स्नानं सर्वौषधैः कुर्यात्पंचगव्यजलेन तु । शुभ्रमाल्यांबरधरःपूजयेच्छ्रीशमुत्पलैः

സകല ഔഷധികളാൽ സ്നാനം ചെയ്യണം, അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചഗവ്യമിശ്രിത ജലത്തിൽ. ശുദ്ധമാലയും നിർമലവസ്ത്രവും ധരിച്ചു നീലത്താമരകളാൽ ശ്രീശനെ (വിഷ്ണുവിനെ) പൂജിക്കണം।

Verse 27

विशोकाय नमः पादौ जंघे च वरदाय वै । श्रीशाय जानुनी तद्वदूरू च जलशायिने

പാദങ്ങളിൽ ‘വിശോക’ (ശോകരഹിതൻ)ക്ക് നമസ്കാരം; ജംഘകളിൽ ‘വരദ’ (വരദാതാവ്)ക്ക് നമസ്കാരം. മുട്ടുകളിൽ ‘ശ്രീശ’ (ലക്ഷ്മീപതി)ക്ക് നമസ്കാരം; ഊരുകളിൽ ‘ജലശായി’ (ജലത്തിൽ ശയിക്കുന്നവൻ)ക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 28

कंदर्पाय नमो गुह्यं माधवाय नमः कटिं । दामोदरायेत्युदरं पार्श्वे च विपुलायवै

ഗുഹ്യഭാഗത്തിൽ ‘കന്ദർപായ നമഃ’; കടിയിൽ ‘മാധവായ നമഃ’. ഉദരത്തിൽ ‘ദാമോദരായ നമഃ’; ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും ‘വിപുലായ നമഃ’ എന്ന് അർപ്പിക്കണം।

Verse 29

नाभिं च पद्मनाभाय हृदयं मन्मथाय वै । श्रीधराय विभोर्वक्षः करौ मधुभिदे नमः

നാഭി പദ്മനാഭനു നമസ്കാരം, ഹൃദയം നിശ്ചയമായും മന്മഥനു. പ്രഭുവിന്റെ വക്ഷസ്ഥലം ശ്രീധരനു, ഇരുകരങ്ങൾ മധുഭിദനു നമഃ।

Verse 30

वैकुण्ठाय नमः कंठमास्यं पद्ममुखायवै । नासामशोकनिधये वासुदेवाय चाक्षिणी

കണ്ഠം വൈകുണ്ഠനു നമഃ; മുഖം നിശ്ചയമായും പദ്മമുഖനു. നാസിക അശോകനിധിക്കു അർപ്പിച്ച്, ഇരുകണ്ണുകൾ വാസുദേവനു സമർപ്പിക്കണം।

Verse 31

ललाटं वामनायेति हरये च पुनर्भ्रुवौ । अलकं माधवायेति किरीटं विश्वरूपिणे

നെറ്റി ‘വാമന’നു അർപ്പിക്കണം; പിന്നെയും ഭ്രൂയുഗളം ‘ഹരി’ക്കു. മുടിയലകങ്ങൾ ‘മാധവ’നു, ശിരോമുകുടം ‘വിശ്വരൂപി’ പ്രഭുവിനു അർപ്പിക്കണം।

Verse 32

नमः सर्वात्मने तद्वच्छिर इत्यभिपूजयेत् । एवं संपूज्य गोविंदं धूपमाल्यानुलेपनैः

‘നമഃ സർവാത്മനേ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, അതുപോലെ ‘ശിരഃ’ (നമഃ) എന്നു പറഞ്ഞു പൂജിക്കണം. ഇങ്ങനെ ഗോവിന്ദനെ സമ്യക് പൂജിച്ച് ധൂപം, മാല, സുഗന്ധാനുലേപനം അർപ്പിക്കണം।

Verse 33

ततस्तु मंडलं कृत्वा स्थंडिलं कारयेन्मृदा । चतुरश्रं समंताच्च रत्निमात्रमुदक्प्लवम्

അതിനുശേഷം മണ്ഡലം വരച്ച്, മണ്ണുകൊണ്ട് സ്ഥണ്ഡിലം (ഉന്നത വേദി) ഒരുക്കണം—എല്ലാ വശവും ചതുരാകൃതിയായി, ഒരു രത്നി (കൈവ്യാപ്തി) ഉയരത്തിൽ.

Verse 34

श्लक्ष्णं हृद्यं च परितो वप्रत्रयसमावृतम् । त्रिरंगुलोच्छ्रितावप्रास्तद्विस्तारो द्विरंगुलः

അത് മൃദുവും ഹൃദയഹാരിയും ആയിരുന്നു; ചുറ്റുമെല്ലാം മൂന്ന് മണ്ണ്‌വപ്രങ്ങളാൽ (തിട്ടകളാൽ) പൊതിഞ്ഞിരുന്നു. ആ വപ്രങ്ങൾ മൂന്ന് അങ്കുല ഉയരവും രണ്ട് അങ്കുല വീതിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 35

स्थंडिलस्योपरिष्टात्तु भित्तिरष्टांगुला भवेत् । नदी वालुकया सूर्ये लक्ष्म्याः प्रतिकृतिं न्यसेत्

തയ്യാറാക്കിയ സ്ഥണ്ഡിലത്തിന്റെ മുകളിലായി എട്ട് അങ്കുല ഉയരമുള്ള ഒരു അരികു/ഭിത്തി നിർമ്മിക്കണം. തുടർന്ന് നദിയിലെ മണൽകൊണ്ട് സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ ലക്ഷ്മീദേവിയുടെ പ്രതിരൂപം സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 36

स्थंडिले सूर्यमध्यस्थ लक्ष्मीमभ्यर्चयेद्बुधः । नमो देव्यै नमः शांत्यै नमो लक्ष्म्यै नमः श्रिये

ശുദ്ധീകരിച്ച സ്ഥണ്ഡിലത്തിൽ സൂര്യത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിക്കുന്ന ലക്ഷ്മീദേവിയെ ജ്ഞാനി ആരാധിച്ച്—“ദേവ്യൈ നമഃ, ശാന്ത്യൈ നമഃ, ലക്ഷ്മ്യൈ നമഃ, ശ്രിയൈ നമഃ” എന്നു ജപിക്കണം.

Verse 37

नमस्तुष्ट्यै नमः पुष्ट्यै सृष्ट्यै दृष्ट्यै नमो नमः । विशोका दुःखनाशा यविशोका वरदास्तु ते

തുഷ്ട്യൈ നമഃ, പുഷ്ട്യൈ നമഃ, സൃഷ്ട്യൈ നമഃ, ദൃഷ്ട്യൈ പുനഃപുനഃ നമഃ. ഹേ വിശോകേ, ദുഃഖനാശിനീ, ശോകരഹിതേ! എനിക്കു വരദായിനിയാകണമേ.

Verse 38

विशोका मेस्तु संपत्त्यै विशोका सर्वसिद्धये । ततः शुभ्रांबरैः सूर्यं वेष्ट्य संपूजयेत्फलैः

എന്റെ സമ്പത്തിനായി ഈ കർമ്മം വിശോകമായിരിക്കട്ടെ (ശോകരഹിതമായിരിക്കട്ടെ); സർവ്വസിദ്ധി പ്രാപ്തിക്കായും വിശോകമായിരിക്കട്ടെ. തുടർന്ന് സൂര്യനെ ശ്വേതവസ്ത്രങ്ങളാൽ പൊതിഞ്ഞ് ഫലങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം.

Verse 39

भक्ष्यैर्नानाविधैस्तद्वत्सुवर्णकमलेन च । राजतीषु च पात्रीषु न्यसेद्दर्भोदकं बुधः

ബുദ്ധിമാൻ നാനാവിധ ഭക്ഷ്യ-നൈവേദ്യങ്ങളോടൊപ്പം സ്വർണ്ണകമലവും അർപ്പിക്കണം; വെള്ളിപ്പാത്രങ്ങളിൽ ദർഭയോടുകൂടിയ ജലം സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 40

ततस्तु नृत्यगीतानि कारयेत्सकलां निशाम् । यामत्रये व्यतीते तु तत उत्थाय मानवः

അതിനുശേഷം മുഴുവൻ രാത്രിയും നൃത്തവും ഗീതവും നടത്തിക്കൊള്ളണം. രാത്രിയുടെ മൂന്ന് യാമങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ മനുഷ്യൻ എഴുന്നേൽക്കണം।

Verse 41

अभिगम्य च विप्राणां मिथुनानि च पूजयेत् । शक्तितस्त्रीणि चैकं वा वस्त्रमाल्यानुलेपनैः

വിപ്രന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു അവരുടെ ദമ്പതികളെ പൂജിക്കണം; പിന്നെ ശേഷിയനുസരിച്ച് മൂന്ന് സ്ത്രീകളെയോ—അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് ഒരാളെയോ—വസ്ത്രം, മാല, അനുലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിക്കണം।

Verse 42

शयनस्थानि पूज्यानि नमोस्तु जलशायिने । ततस्तु गीतवाद्येन रात्र्यां जागरणे कृते

ശയനസ്ഥാനങ്ങൾ പൂജ്യമാണ്; ജലശായിയായ ഭഗവാനെ നമസ്കാരം. തുടർന്ന് രാത്രിജാഗരണം ഗീതവും വാദ്യവും സഹിതം നടത്തണം।

Verse 43

प्रभाते च ततः स्नानं कृत्वा दांपत्यमर्चयेत् । भोजयेच्च यथाशक्ति वित्तशाठ्येन वर्जितः

പിന്നീട് പ്രഭാതത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ദിവ്യ ദമ്പതികളെ അർച്ചിക്കണം; ധനത്തിൽ കപടവും കൃപണതയും ഒഴിവാക്കി, ശേഷിയനുസരിച്ച് ഭോജനമൊരുക്കണം।

Verse 44

भक्त्याश्रुत्वापुराणानितद्दिनंचातिवाहयेत् । अनेन विधिना सर्वं मासिमासि समाचरेत्

ഭക്തിയോടെ പുരാണങ്ങൾ ശ്രവണം ചെയ്ത് ആ ദിവസം അതേ വിധാനത്തിൽ കഴിക്കണം. ഇങ്ങനെ തന്നേ മാസംതോറും എല്ലാ ആചാരങ്ങളും അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 45

व्रतांते शयनं दद्याद्गुडधेनुसमन्वितं । सोपधानं सविश्रामं स्वास्तरावरणं शुभं

വ്രതാന്തത്തിൽ ഗുഡധേനുവോടുകൂടിയ ശയ്യ ദാനം ചെയ്യണം. അത് തലയണയോടും, ആശ്രയം/ബോൾസ്റ്ററോടും, സ്വന്തം മംഗളകരമായ വിരിപ്പും മൂടുപടങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരിക്കണം.

Verse 46

यथालक्ष्मीर्नरेश त्वां न परित्यज्य गच्छति । तथा सुरूपतारोग्यमशोकं चास्तु मे सदा

ഹേ നരേശാ! ലക്ഷ്മി നിങ്ങളെ വിട്ട് എവിടെയും പോകാത്തതുപോലെ, എനിക്കും സദാ സൗന്ദര്യവും ആരോഗ്യവും ദുഃഖരഹിതത്വവും നിലനില്ക്കട്ടെ.

Verse 47

यथा देवेन रहिता न लक्ष्मीर्जायते क्वचित् । तथा विशोकता मेऽस्तु भक्तिरग्य्रा च केशवे

ദേവനില്ലാതെ എവിടെയും ലക്ഷ്മി ഉദ്ഭവിക്കാത്തതുപോലെ, എനിക്കും ദുഃഖരഹിതത്വം ഉണ്ടാകട്ടെ; കേശവനിൽ എന്റെ അഗ്ര്യമായ ഭക്തിയും നിലനില്ക്കട്ടെ.

Verse 48

मंत्रेणानेन शयनं गुडधेनुसमन्वितं । सूर्यश्च लक्ष्म्या सहितो दातव्यो भूतिमिच्छता

ഈ മന്ത്രത്തോടുകൂടെ, സമൃദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഗുഡധേനുവോടുകൂടിയ ശയ്യ ദാനം ചെയ്യണം; കൂടാതെ ലക്ഷ്മിയോടുകൂടിയ സൂര്യന്റെ (പ്രതിമ)യും ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 49

उत्पलं करवीरं वाप्यम्लानं चैव कुंकुमं । केतकं सिंधुवारं च मल्लिकागंधपाटला

ഉത്പലം (താമര), കരവീരം (അരളി), വാടാത്ത പുഷ്പങ്ങൾ, കൂടാതെ കുങ്കുമം (കേശരം), കേതകി, സിന്ധുവാരം, മല്ലിക (മുല്ല), സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങൾ, പാടലാ പുഷ്പങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം അർപ്പിക്കേണ്ടവയാണ്।

Verse 50

कदंबं कुब्जकं जाती शस्तान्येतानि सर्वदा । भीष्म उवाच । गुडधेनुविधानं च समाचक्ष्व मुनीश्वर

കദംബം, കുബ്ജകം, ജാതി—ഇവ പുഷ്പങ്ങൾ എപ്പോഴും പ്രശസ്തമാണ്. ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനീശ്വരാ, ഗുഡധേനു (ശർക്കര-പശു) ദാനവിധിയും എനിക്ക് വിശദീകരിക്കണമേ।

Verse 51

किं रूपा केन मंत्रेण दातव्या तदिहोच्यतां । पुलस्त्य उवाच । गुडधेनुविधानस्य यद्रूपमिह यत्फलम्

അതിന്റെ രൂപം എന്ത്, ഏത് മന്ത്രത്തോടെ ദാനം ചെയ്യണം—ഇത് ഇവിടെ പറയപ്പെടട്ടെ. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഗുഡധേനു വിധാനത്തിന്റെ രൂപവും അതിന്റെ ഫലവും ഇവിടെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു।

Verse 52

तदिदानीं प्रवक्ष्यामि सर्वपापविनाशनम् । कृष्णाजिनं चतुर्हस्तं प्राग्ग्रीवं विन्यसेद्भुवि

ഇപ്പോൾ ഞാൻ സർവ്വപാപനാശകമായ വിധാനം പറയുന്നു. നാല് കൈ അളവുള്ള കൃഷ്ണാജിനം (കറുത്ത മാൻതോൽ) ഭൂമിയിൽ വിരിച്ച്, അതിന്റെ കഴുത്ത് ഭാഗം കിഴക്കോട്ടായി സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 53

गोमयेनानुलिप्तायां दर्भानास्तीर्य सर्वतः । लघ्वेणकाजिनं तद्वत्वत्सं च परिकल्पयेत्

ഗോമയത്തോടെ ലേപിച്ച നിലത്തിൽ എല്ലാടവും ദർഭ പകരണം. തുടർന്ന് അവിടെ ചെറിയ ഏണകാജിനം സ്ഥാപിച്ച്, അതുപോലെ വിധിപ്രകാരം വത്സവും (കിടാവും) ഒരുക്കണം।

Verse 54

प्राङ्मुखीं कल्पयेद्धेनुं मृदा वा गां सवत्सकां । उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा भारचतुष्टयं

കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിഞ്ഞ ധേനുവിനെ മണ്ണുകൊണ്ട് രൂപപ്പെടുത്തുക, അല്ലെങ്കിൽ കിടാവോടുകൂടിയ പശുവിന്റെ രൂപം നിർമ്മിക്കുക. ഉത്തമം ‘ഗുഡ-ധേനം’; അതിന്റെ നിശ്ചിത അളവ് എപ്പോഴും നാല് ഭാരമാണ്.

Verse 55

वत्सं भारेण कुर्वीत भाराभ्यां मध्यमा स्मृता । अर्द्धभारेण वत्सस्स्यात्कनिष्ठा भारकेण तु

ഒരു ഭാരത്തിന്റെ അളവിൽ ‘വത്സം’ നിർമ്മിക്കണം; രണ്ട് ഭാരങ്ങളിൽ അത് ‘മധ്യമാ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അർദ്ധ ഭാരത്തിൽ ‘വത്സം’ ആകുന്നു; ‘കനിഷ്ഠാ’ എന്നാൽ ‘ഭാരക’ അളവിൽ നിർദ്ദേശിതം.

Verse 56

चतुर्थांशे नवत्सः स्याद्गृहवित्तानुसारतः । धेनुवत्सौ कृतौ चोभौ सितसूक्ष्मांबरावृतौ

നാലാം ഭാഗത്തിൽ ഗൃഹസമ്പത്തിനനുസരിച്ച് പുതിയ കിടാവും നൽകണം. പശുവും കിടാവും—ഇരുവരെയും ഒരുക്കി—സൂക്ഷ്മമായ വെളുത്ത വസ്ത്രംകൊണ്ട് പൊതിയണം.

Verse 57

शुक्तिकर्णाविक्षुपादौ शुचिमुक्ताफलेक्षणौ । सितसूत्रसिराजालौ सितकंबलकंबलौ

അവരുടെ ചെവികൾ ശുക്തിപോലെ, പാദങ്ങൾ കരിമ്പുപോലെ; കണ്ണുകൾ ശുദ്ധ മുത്തുപോലെ. ശിരകളും ജാലസദൃശ നാഡികളും വെളുത്ത നൂൽപോലെ, അവർ വെളുത്ത കമ്പളങ്ങളിൽ പൊതിഞ്ഞിരുന്നു.

Verse 58

ताम्रगंडकपृष्ठौ द्वौ सितचामरलोमकौ । विद्रुमभ्रूयुगावेतौ नवनीतस्तनान्वितौ

ആ ഇരുവരുടെയും കവിളുകളും പിറകും താമ്രവർണ്ണം; വെളുത്ത ചാമരംപോലെയുള്ള രോമാവലി. അവരുടെ ഭ്രൂയുഗളം പ്രവാളസമം, സ്തനങ്ങൾ നവനീതസദൃശം.

Verse 59

काञ्चनाक्षियुगोपेताविन्द्रनीलकनीनिकौ । क्षौमपुच्छौ कांस्यदोहौ शुभ्रातिकमनीयकौ

അവർക്കു സ്വർണ്ണനിറമുള്ള കണ്ണുകൾ; കൺമണികൾ ഇന്ദ്രനീലമണിപോലെ; വാൽ ക്ഷൗമവസ്ത്രംപോലെ, തുതികൾ കാംസ്യംപോലെ; അവർ ദീപ്തമായ ശ്വേതവർണ്ണവും അതിമനോഹാരിതയും ഉള്ളവർ ആയിരുന്നു.

Verse 60

सुवर्णशृंगाभरणौ राजताढ्य खुरौ च तौ । नानाफलसमायुक्तौ घ्राणगंधकरंडकौ

അവരുടെ കൊമ്പുകൾ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവ; കുളമ്പുകൾ വെള്ളിപാളിയാൽ മൂടപ്പെട്ടവ; അവർ നാനാവിധ ഫലങ്ങളാൽ സമൃദ്ധരായി, മൂക്കിന് സുഗന്ധിയുടെ പെട്ടിപോലെ തോന്നുന്നവർ.

Verse 61

इत्येवं रचयित्वा तु धूपदीपैस्तथार्चयेत् । या लक्ष्मीस्सर्वभूतानां या च देवेष्ववस्थिता

ഇങ്ങനെ ക്രമപ്പെടുത്തി, ധൂപദീപങ്ങളാൽ അർച്ചന ചെയ്യണം—സകലഭൂതങ്ങളിലും അധിവസിക്കുന്നതും ദേവന്മാരിലും സ്ഥാപിതമായതുമായ ആ ലക്ഷ്മിയെ ആഹ്വാനിച്ച്.

Verse 62

धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु । विष्णोर्वक्षसि या लक्ष्मीः स्वाहा या च विभावसौ

ധേനുരൂപിണിയായ ആ ദേവി എന്റെ പാപം അകറ്റട്ടെ—വിഷ്ണുവിന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിലെ ലക്ഷ്മിയും, വിഭാവസു അഗ്നിയിൽ ‘സ്വാഹാ’ രൂപമായി നിലകൊള്ളുന്നതും അവളേ.

Verse 63

चंद्रार्कशक्रशक्तिर्या सा धेनुर्वरदास्तु मे । स्वधा त्वं पितृमुख्यानां स्वाहा यज्ञभुजां यतः

ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ഇന്ദ്രൻ, ശക്തി—ഇവരുടെ ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ ആ വരദായിനി ധേനു എനിക്ക് വരം നല്കട്ടെ. നീ പിതൃമുഖ്യർക്കുള്ള ‘സ്വധാ’യും, യജ്ഞഭുജ ദേവന്മാർക്ക് ഹവിസ് എത്തിക്കുന്ന ‘സ്വാഹാ’യും ആകുന്നു.

Verse 64

सर्वपापहरा धेनुस्तस्माद्भूतिं प्रयच्छ मे । एवमामंत्र्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत्

ഹേ സർവ്വപാപഹരിണീ ധേനുവേ! അതിനാൽ എനിക്ക് സമൃദ്ധി പ്രസാദിക്കണമേ. ഇങ്ങനെ അവളെ ആഹ്വാനിച്ച് ആ ധേനുവിനെ ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിക്കണം.

Verse 65

विधानमेतद्धेनूनां सर्वासामपि पठ्यते । यास्तु पापविनाशिन्यः पठ्यंते दश धेनवः

ഇത് എല്ലാ ധേനുക്കളുടെയും വിധിയായി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ പാപനാശിനികളായ പത്ത് ധേനുക്കൾ പ്രത്യേകമായി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

Verse 66

तासां स्वरूपं वक्ष्यामि नामानि च नराधिप । प्रथमा गुडधेनुः स्याद्घृतधेनुरथापरा

ഹേ നരാധിപാ! അവയുടെ സ്വരൂപവും നാമങ്ങളും ഞാൻ വിവരിക്കും. ആദ്യത്തെത് ‘ഗുഡധേനം’, അടുത്തത് ‘ഘൃതധേനം’ ആകുന്നു.

Verse 67

तिलधेनुस्तृतीया च चतुर्थी जलनामिका । क्षीरधेनुः पंचमी च मधुधेनुस्तथापरा

മൂന്നാമത് ‘തിലധേനം’; നാലാമത് ‘ജലധേനം’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അഞ്ചാമത് ‘ക്ഷീരധേനം’, ആറാമത് ‘മധുധേനം’.

Verse 68

सप्तमी शर्कराधेनुरष्टमी दधिकल्पिता । रसधेनुश्च नवमी दशमी स्यात्स्वरूपतः

ഏഴാമത് ‘ശർക്കരാധേനം’; എട്ടാമത് ദധി-രൂപമായി കല്പിതം. ഒൻപതാമത് ‘രസധേനം’; പത്താമത് സ്വസ്വരൂപത്തിൽ തന്നെയെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 69

कुंभास्स्यू रसधेनूनामितरासां स्वराशयः । सुवर्णधेनुं चाप्यत्र केचिदिच्छंति मानवाः

രസധേനുക്കൾക്കു പാത്രമായി കുംഭങ്ങൾ (ഘടങ്ങൾ) നിശ്ചിതം; മറ്റുള്ളവർക്കു സ്വർണ്ണരാശികൾ വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവിടെ ചില മനുഷ്യർ സ്വർണ്ണധേനുവിനെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 70

नवनीतेन तैलैश्च तथान्येपि महर्षयः । एतदेवविधानं स्यात्त एवोपस्करास्स्मृताः

ഹേ മഹർഷികളേ! നവനീതം (പുതിയ വെണ്ണ)യും തൈലങ്ങളും, അതുപോലെ മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചും ഇതേവിധി തന്നെ അനുസരിക്കണം; അവ തന്നെയാണ് ആവശ്യമായ ഉപസ്കരങ്ങൾ എന്നു സ്മൃതം.

Verse 71

मंत्रावाहनसंयुक्ताः सदा पर्वणि पर्वणि । यथा श्राद्धं प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः

ഓരോ പർവ്വത്തിലും, ഓരോ തിഥി-കർമ്മദിനത്തിലും മന്ത്രാവാഹനസഹിതമായ ദാനങ്ങൾ ശ്രാദ്ധംപോലെ സദാ നൽകേണ്ടതാണ്; അവ ഭുക്തിയും മുക്തിയും എന്ന ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു.

Verse 72

गुडधेनुप्रसंगेन सर्वास्तव मयोदिताः । अशेषयज्ञफलदाः सर्वपापहराः शुभाः

ഗുഡധേനുവിന്റെ പ്രസംഗത്തിൽ ഇവയൊക്കെയും ഞാൻ നിനക്കു പറഞ്ഞു. ഇവ എല്ലാ യജ്ഞഫലങ്ങളും നൽകുന്നവ, സർവ്വപാപഹരങ്ങളായും ശുഭകരങ്ങളായും ഉള്ളവയാണ്.

Verse 73

व्रतानामुत्तमं यस्माद्विशोकद्वादशीव्रतम् । तदंगत्वेन चैवात्र गुडधेनुः प्रशस्यते

വ്രതങ്ങളിൽ വിശോക-ദ്വാദശീ വ്രതം ഏറ്റവും ഉത്തമമായതിനാൽ, ഇവിടെ അതിന്റെ അങ്കമായി ‘ഗുഡധേനം’ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 74

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते तथा पुनः । गुडधेन्वादयो देया उपरागादिपर्वसु

അയനം, വിഷുവം, പുണ്യ വ്യതീപാതം എന്നിവയിലും ഗ്രഹണാദി പർവ്വദിനങ്ങളിലും ഗുഡ്ധേനു മുതലായ ദാനങ്ങൾ നൽകേണ്ടതാണ്.

Verse 75

विशोकद्वादशी चैषा सर्वपापहरा शुभा । यामुपोष्य नरो याति तद्विष्णोः परमं पदम्

ഇത് വിശോകാ ദ്വാദശി; ശുഭവും സർവ്വപാപഹരിണിയും ആകുന്നു. ഇതിൽ ഉപവാസം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 76

इहलोके स सौभाग्यमायुरारोग्यमेव च । वैष्णवं पुरमाप्नोति मरणे स्मरणं हरेः

ഈ ലോകത്തുതന്നെ അവന് സൗഭാഗ്യവും ദീർഘായുസ്സും ആരോഗ്യവും ലഭിക്കുന്നു; മരണസമയത്ത് ഹരിസ്മരണയാൽ വൈഷ്ണവധാമം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 77

नवार्बुदसहस्राणि दश चाष्टौ च धर्मवित् । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य संजायते नृप

ഹേ നൃപാ! ധർമ്മവിദന് ഒൻപതിനായിരം അർബുദവും പിന്നെയും പത്തും എട്ടും (കാലം) വരെയും ശോകം, ദുഃഖം, ദൗർഗതി എന്നിവ ജനിക്കുകയില്ല.

Verse 78

नारी वा कुरुते या तु विशोकद्वादशीमिमां । नृत्यगीतपरा नित्यं सापि तत्फलमाप्नुयात्

ഏത് സ്ത്രീ ഈ വിശോകാ ദ്വാദശി അനുഷ്ഠിക്കുന്നുവോ—അവൾ നിത്യവും നൃത്തഗീതങ്ങളിൽ ആസക്തയായാലും—അവളും അതേ ഫലം പ്രാപിക്കും.

Verse 79

यस्मादग्रे हरेर्नृत्यमनन्तं गीतवादनम् । इति पठति य इत्थं यः शृणोतीह सम्यक् । मधुमुरनरकारेरर्चनं वाथ पश्येत्

ഇങ്ങനെ ഇവിടെ ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ അനന്തമായ നൃത്തം, ഗാനം, വാദ്യധ്വനി എന്നിവയോടുകൂടിയ ഈ കഥ സമ്യകായി പാരായണം ചെയ്യുന്നവനോ ശ്രവിക്കുന്നവനോ, അല്ലെങ്കിൽ മധു–മുര–നരകവൈരി ശ്രീഹരിയുടെ അർച്ചന ദർശിക്കുന്നവനോ—അഭീഷ്ട പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 80

मतिमपि च जनानां यो ददातीन्द्रलोके । स वसति विबुधौघैः पूज्यते कल्पमेकम् । भीष्म उवाच । भगवन्श्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम्

ജനങ്ങൾക്ക് സദ്ബുദ്ധിയും ബോധവും നൽകുന്നവൻ ഇന്ദ്രലോകം പ്രാപിച്ച് അവിടെ വസിക്കുന്നു; അവിടെ ദേവസമൂഹങ്ങൾ ഒരു കല്പകാലം മുഴുവൻ അവനെ പൂജിക്കുന്നു। ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ഭഗവൻ, ദാനത്തിന്റെ ഉത്തമ മഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കുവാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 81

यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम् । पुलस्त्य उवाच । मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा नृपसत्तम

പരലോകത്തിൽ അക്ഷയമായും ദേവർഷിഗണങ്ങളാൽ പൂജിതമായും ഉള്ള ആ (പുണ്യം)। പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, മേരുദാനം പത്തുവിധമായി ഞാൻ വിശദീകരിക്കും।

Verse 82

यत्प्रदातानंतलोकान्प्राप्नोति सुरपूजितान् । पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च

ദാനി അനന്ത ലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു; അവിടെ ദേവന്മാർ അവനെ പൂജിക്കുന്നു—ഇത് പുരാണങ്ങളിലും വേദങ്ങളിലും യജ്ഞവിദ്യകളിലും പുണ്യായതനങ്ങളായ (ക്ഷേത്ര/ദേവാലയ) ഉപദേശങ്ങളിലും പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 83

न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते । तस्माद्दानं प्रवक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात्

ഇവിടെ വെറും അധ്യയനത്തിലൂടെയോ ചെയ്ത കർമ്മകാണ്ഡങ്ങളിലൂടെയോ, (ദാനത്തിലൂടെ) ലഭിക്കുന്ന ആ ഫലം ലഭ്യമാകുന്നില്ല। അതിനാൽ പർവ്വതങ്ങളുടെ ക്രമാനുസാരമായി ദാനവിധി ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും।

Verse 84

प्रथमो धान्यशैलः स्यादिद्वतीयो लवणाचलः । गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः

ആദ്യത്തേത് ധാന്യശൈലം, രണ്ടാമത്തേത് ലവണാചലം. മൂന്നാമത്തേത് ഗുഡാചലം, നാലാമത്തേത് ഹേമപർവതം എന്നു പറയുന്നു.

Verse 85

पंचमस्तिलशैलस्स्यात्षष्टः कार्प्पासपर्वतः । सप्तमो घृतशैलः स्याद्रत्नशैलस्तथाष्टमः

അഞ്ചാമത്തേത് തിലശൈലം, ആറാമത്തേത് കാർപ്പാസപർവതം. ഏഴാമത്തേത് ഘൃതശൈലം, എട്ടാമത്തേത് രത്നശൈലം.

Verse 86

राजतो नवमस्तद्वद्दशमः शर्कराचलः । वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः

ഒൻപതാമത്തേത് രാജതപർവതം; അതുപോലെ പത്താമത്തേത് ശർക്കരാചലം. ഇവയുടെ വിധാനങ്ങൾ യഥാവിധി ക്രമമായി ഞാൻ പറയും.

Verse 87

अयनो वेपुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । शुक्लपक्षे तृतीयायामुपरागेश शिक्षये

അയനസന്ധിയിൽ, പുണ്യമായ വ്യതീപാതത്തിൽ, ദിനാന്ത്യത്തിൽ, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ തൃതീയയിൽ, ഗ്രഹണസമയത്തും—നിയമത്തോടെ വിധി പഠിച്ച് ആചരിക്കണം.

Verse 88

विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथवा पुनः । शुक्लायां पंचदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः

വിവാഹോത്സവങ്ങളിലും ഉത്സവങ്ങളിലും യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിലും ദ്വാദശിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ശുക്ലപക്ഷ പൗർണ്ണമിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പുണ്യ നക്ഷത്രത്തിൽ—വിധാനപ്രകാരം നടത്തണം.

Verse 89

धान्यशैलादयो देयाः कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनांगणे

കാർത്തിക മാസത്തിലും ജ്യേഷ്ഠ-പുഷ്കര സമയത്തിലും ധാന്യകൂമ്പാരങ്ങൾ മുതലായവ ദാനമായി നൽകണം. ഈ ദാനം തീർത്ഥസ്ഥാനത്ത്, ദേവാലയ പ്രാകാരത്തിൽ, ഗോശാലയിൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം വീട്ടുമുറ്റത്തും ചെയ്യാം.

Verse 90

मंडपं कारयेद्भक्त्या चतुरश्रमुदङ्मुखम् । प्रागुदक्प्रवणं पुण्यं प्राङ्मुखं वा विधानतः

ഭക്തിയോടെ ചതുരാകൃതിയിലുള്ള മണ്ഡപം പണിയണം; അത് ഉത്തരമുഖമായിരിക്കണം. കിഴക്കും വടക്കും ദിക്കുകളിലേക്കുള്ള ചെറു ചരിവ് പുണ്യകരം; അല്ലെങ്കിൽ വിധിപ്രകാരം കിഴക്കുമുഖമായും ആക്കാം.

Verse 91

गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान् । तन्मध्ये पर्वतं कुयाद्विष्कंभं पर्वतान्वितम्

ഗോമയലേപം ചെയ്ത നിലത്ത് കുശ പകരി, അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ വിശാലവ്യാപ്തിയുള്ളതും ശിഖരങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ (പ്രതിമാതുല്യ) പർവ്വതം രൂപപ്പെടുത്തണം.

Verse 92

धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः । मध्यमः पंचशतकैः कनिष्ठश्च त्रिभिः शतैः

ഇവിടെ ആയിരം ദ്രോണ ധാന്യത്തോടെ ഉണ്ടാക്കിയ ഗിരി ഉത്തമം എന്നു പറയുന്നു; അഞ്ചുനൂറോടെ ചെയ്തതു മധ്യമം, മൂന്നുനൂറോടെ ചെയ്തതു കനിഷ്ഠം.

Verse 93

मेरुर्महाव्रीहिमयस्तु मध्ये सुवर्णवृक्षत्रयसंयुतः स्यात् । मूर्द्धन्यवस्थानमथांबरेण कार्यं त्वनेकं च पुनर्द्विजाग्र्यैः

മദ്ധ്യത്തിൽ മഹാവ്രീഹി (ഉത്തമ അരി)കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മേരു പർവ്വതം സ്ഥാപിക്കണം; അത് മൂന്നു സ്വർണ്ണവൃക്ഷങ്ങളാൽ യുക്തമായിരിക്കണം. അതിന്റെ ശിഖരം ആകാശവ്യാപിയെന്ന് പറയുന്നു; ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, പിന്നെയും അനേകം വിധാനങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്.

Verse 94

चत्वारि शृंगाणि च राजतानि नितंबभागा अपि राजतास्स्युः । पूर्वेण मुक्ताफलवज्रयुक्तो याम्येन गोमेदकपद्मरागैः

അതിന്റെ നാലു ശിഖരങ്ങളും വെള്ളിയാൽ നിർമ്മിതം; അതിന്റെ ചരിവുകളായ പാർശ്വങ്ങളും വെള്ളിയുടെ ദീപ്തിയിൽ തിളങ്ങുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് മുത്തുകളും വജ്രങ്ങളും അലങ്കരിക്കയും, തെക്കുഭാഗത്ത് ഗോമേദകവും പദ്മരാഗവും (റൂബി) രത്നങ്ങളും ഭൂഷിക്കയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 95

पश्चाच्च गारुत्मतनीलरत्नैः सौम्येन वैडूर्यकपुष्परागैः । श्रीखंडखंडैरभितः प्रवालैर्लतान्वितो मौक्तिकप्रस्तराढ्यः

പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് അത് ഗാരുത്മത-മണികളും നീലരത്നങ്ങളും കൊണ്ട് ശോഭിച്ചു; സൗമ്യ (വടക്ക്) ഭാഗത്ത് വൈഡൂര്യം (കാറ്റ്സ്-ഐ)യും പുഷ്പരാഗം (ടോപാസ്)യും കൊണ്ട് അലങ്കൃതമായി. ചുറ്റും ചന്ദനത്തിന്റെ ഖണ്ഡങ്ങളും പ്രവാളങ്ങളും ലതകളോടെ ചേർന്ന്, മുത്തുപലകകളാൽ അത്യന്തം സമൃദ്ധമായിരുന്നു.

Verse 96

ब्रह्माथ विष्णुर्भगवान्पुरारिर्दिवाकरोप्यत्र हिरण्मयः स्यात् । तथेक्षुवंशावृतकंदरस्तु घृतोदकप्रस्रवणो दिशासु

ഇവിടെ ബ്രഹ്മാവും ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവും പുരാരി (ശിവൻ)യും സൂര്യനും പോലും സ്വർണ്ണമയ ദീപ്തിയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. അതുപോലെ ആ പർവതത്തിന്റെ ഗുഹകൾ കരിമ്പുകാടുകൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട്, നെയ്യുപോലെയുള്ള ജലം എല്ലാദിശകളിലേക്കും ഒഴുക്കുന്നു.

Verse 97

शुभ्रांबराण्यंबुधरावलिस्यात्पूर्वेण पीतानि च दक्षिणेन । वासांसि पश्चादथ कर्बुराणि रक्तानि चैवोत्तरतो घनानि

കിഴക്കുഭാഗത്ത് മേഘനിരകൾ വെളുത്ത വസ്ത്രങ്ങളെപ്പോലെ, തെക്കുഭാഗത്ത് മഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങളെപ്പോലെ ആയിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് അവ വർണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള (കർബുര) വസ്ത്രസദൃശവും, വടക്കുഭാഗത്ത് ദട്ടമായ മേഘങ്ങൾ ചുവന്ന വർണ്ണമുള്ളതുമായിരുന്നുവ്.

Verse 98

रौप्यान्महेंद्रप्रमुखांस्तथाऽष्टौ संस्थाप्य लोकाधिपतीन्क्रमेण । नानावनाली च समंततः स्यान्मनोरमम्माल्यविलेपनं च

അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം വെള്ളിയിൽ നിർമ്മിതമായ മഹേന്ദ്രൻ മുതലായ എട്ട് ലോകാധിപതികളെ ക്രമമായി സ്ഥാപിച്ചു. ചുറ്റും നാനാവിധ വനനിരകൾ, മനോഹരമായ മാലകൾ, സുഗന്ധ ലേപനങ്ങൾ (ചന്ദനാദി) എന്നിവ വിരാജിച്ചു.

Verse 99

वितानकं चोपरि पंचवर्णमम्लानपुष्पाभरणं सितं च । इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कंभगिरीन्क्रमेण

അതിന്റെ മീതെ അദ്ദേഹം പഞ്ചവർണ്ണ വിതാനം (ഛത്രം) സ്ഥാപിക്കുകയും, ഒരിക്കലും വാടാത്ത പുഷ്പങ്ങളാൽ ശ്വേതാഭരണവും അണിയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠമായ ദിവ്യപർവ്വതത്തെ വിന്യസിച്ച ശേഷം, മേരുവിന്റെ അധാരശ്രേണികളായ പർവ്വതങ്ങളെ ക്രമമായി സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 100

तुरीयभागेन चतुर्दिशं च संस्थापयेत्पुष्पविलेपनाढ्यम् । पूर्वेण मंदरमनेकफलैश्चयुक्तं कामेन कांचनमयेन विराजमानम्

നാലാം ഭാഗംകൊണ്ട് നാലു ദിക്കുകളിലേക്കും പുഷ്പങ്ങളും സുഗന്ധലേപനങ്ങളും സമൃദ്ധമായ നിവേദ്യങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കണം. പിന്നെ കിഴക്കുദിക്കിൽ മന്ദര (പർവ്വതം/വേദി)യെ അനേകം ഫലങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായി, ഇഷ്ടാനുസാരം അലങ്കരിച്ച്, സ്വർണ്ണമയമായി ദീപ്തിയോടെ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 101

याम्येन गंधमदनो विनिवेशनीयो गोधूमसंचयमयः कलधौतवांश्च । हैमेन यज्ञपतिना घृतमानसेन वस्त्रेणराजतवनैश्च स संयुतः स्यात्

തെക്കുദിക്കിൽ ഗന്ധമാദനത്തെ സ്ഥാപിക്കണം—ഗോധൂമസഞ്ചയമായ കൂമ്പാരത്തിൽ നിന്നു നിർമ്മിതവും, ശുദ്ധസ്വർണ്ണഖണ്ഡങ്ങളാൽ അലങ്കൃതവുമാകണം. അത് സ്വർണ്ണമയ യജ്ഞോപകരണം (യജ്ഞപതി), ഘൃതാർപ്പണത്തിൽ ലീനമായ മനസ്, വസ്ത്രങ്ങൾ, വെള്ളിവനങ്ങൾ എന്നിവയോടെ സംയുക്തമായിരിക്കണം.

Verse 102

पश्चात्तिलाचलमनेकसुगंधपुष्पसौवर्णपिप्पलहिरण्मयहंसयुक्तम् । आकारयेद्रजतपुष्पवनेन तद्वद्वस्त्रान्वितं दधिसितोदसरस्तथाग्रे

അതിന് ശേഷം തിലാചലം (എള്ളുപർവ്വതം) അനേകം സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച്, സ്വർണ്ണ പിപ്പല (അശ്വത്ഥ) വൃക്ഷവും സ്വർണ്ണഹംസങ്ങളും ചേർത്ത് രൂപപ്പെടുത്തണം. അതുപോലെ വെള്ളിപ്പുഷ്പവനം നിർമ്മിച്ച്, മുന്നിൽ വസ്ത്രങ്ങളോടുകൂടിയ ദധി, ശ്വേത ക്ഷീരം, നിർമ്മല ജലം നിറഞ്ഞ സരോവരം സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 103

संस्थाप्यतं विपुलशैलमथोत्तरेण शैलं सुपार्श्वमपि माषमयं सवस्त्रम् । पुष्पैश्च हेमवटपादपशेखरं तमाकारयेत्कनककेतुविराजमानम्

വിപുലമായ പർവ്വതം സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, അതിന്റെ വടക്കായി സുപാർശ്വ പർവ്വതവും മാഷം (ഉഴുന്ന്) കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച് വസ്ത്രങ്ങളോടുകൂടി സ്ഥാപിക്കണം. അതിനെ പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കണം—ഹേമവടം അതിന്റെ പാദം (അധാരം), പാശേഖരം അതിന്റെ ശിഖരം; സ്വർണ്ണകേതു (സ്വർണ്ണധ്വജം) കൊണ്ട് ദീപ്തിയോടെ രൂപപ്പെടുത്തണം.

Verse 104

माक्षीकभद्रसरसा च वनेन तद्वद्रौप्येण भासुरवितानयुतं विधाय । होमश्चतुर्भिरथ वेदपुराणविद्भिर्दांतैरनिंद्यचरिताकृतिभिर्द्विजेंद्रैः

മാക്ഷീകാ എന്ന ശുഭസരോവരത്തിനടുത്തുള്ള വനത്തിൽ അതുപോലെ വെള്ളിയിൽ ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങുന്ന, പ്രകാശമാന വിതാനമുള്ള മണ്ടപം ഒരുക്കി; തുടർന്ന് വേദ‑പുരാണവിദ്വാൻമാരായ, ദമനമുള്ള, നിർമലാചാര‑ചരിത്രമുള്ള നാല് ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജേന്ദ്രർ വിധിപൂർവ്വം ഹോമം നിർവഹിച്ചു।

Verse 105

पूर्वेण हस्तमितमत्र विधाय कुंडं कार्यस्तिलैर्यवघृतेन समित्कुशैश्च । रात्रौ च जागरमनुद्धतगीतरूपैरावाहनं च कथयामि शिलोच्चयानाम्

ഇവിടെ കിഴക്കുദിശയിൽ ഒരു ഹസ്തമിത കുണ്ഡം ഒരുക്കി, എള്ള്, നെയ്യിൽ കലർത്തിയ യവം, സമിത്ത്, കുശ എന്നിവകൊണ്ട് കർമ്മം നടത്തണം। രാത്രിയിൽ അഹങ്കാരരഹിതമായ മൃദുഗാനരൂപത്തിൽ ജാഗരണം ചെയ്യണം; ശിലോച്ചയങ്ങളുടെ (പവിത്ര ശിലാകൂമ്പാരങ്ങളുടെ) ആവാഹനവിധി ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു।

Verse 106

त्वं सर्वदेवगणधामनिधे विरुद्धमस्मद्गृहेष्वमरपर्वत नाशयाशु । क्षेमं विधत्स्व कुरु शांतिमनुत्तमां च संपूजितः परमभक्तिमता मया हि

സകല ദേവഗണങ്ങളുടെ ധാമവും നിധിയുമായ ദിവ്യപർവതമേ! ഞങ്ങളുടെ ഗൃഹങ്ങളിൽ ഉള്ള പ്രതികൂലമായതെല്ലാം शीഘ്രം നശിപ്പിക്കണമേ. ക്ഷേമം നൽകുകയും അനുത്തമമായ ശാന്തി വരുത്തുകയും ചെയ്യണമേ; കാരണം ഞാൻ പരമഭക്തിയോടെ നിന്നെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 107

त्वमेव भगवानीशो ब्रह्मा विष्णुर्दिवाकरः । मूर्तामूर्तमयं बीजमतः पाहि सनातन

നീ തന്നെയാണ് ഏക ഭഗവാനീശ്വരൻ—ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ദിവാകരനും. നീ മూర్త‑അമൂർത്ത ഇരുരൂപങ്ങളുടെയും ബീജം; അതുകൊണ്ട് ഹേ സനാതന, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ।

Verse 108

यस्मात्त्वं लोकपालानां विश्वमूर्तेश्च मंदिरम् । रुद्रादित्यवसूनां च तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे

നീ ലോകപാലന്മാരുടെയും വിശ്വമൂർത്തി പ്രഭുവിന്റെയും, കൂടാതെ രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ എന്നിവരുടെയും മന്ദിരം (ആശ്രയം) ആകുന്നതിനാൽ; അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ശാന്തി ദാനമരുളണമേ।

Verse 109

यस्मादशून्यममरैर्नारीभिश्च शिरस्तव । तस्मान्मामुद्धरामुष्माद्दुःखसंसारसागरात्

നിന്റെ ശിരസ് ദേവന്മാരാലും ദിവ്യസ്ത്രീകളാലും ഒരിക്കലും ശൂന്യമാകുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് ഈ ദുഃഖമയ സംസാരസാഗരത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ ഉയർത്തി രക്ഷിക്കണമേ।

Verse 110

एवमभ्यर्च्य तं मेरुं मंदरं चाभिपूजयेत् । यस्माच्चैत्ररथेन त्वं भद्राश्वेन च पर्वत

ഇങ്ങനെ മേരു പർവതത്തെ യഥാവിധി അർച്ചിച്ച് മന്ദരപർവതത്തെയും വിശേഷമായി പൂജിക്കണം; കാരണം ഹേ പർവതമേ, നീ ചൈത്രരഥവും ഭദ്രാശ്വവും എന്ന പ്രദേശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 111

शोभसे मंदर क्षिप्रमतस्तुष्टिकरो भव । यस्माच्चूडामणिर्जंबूद्वीपे त्वं गंधमादन

ഹേ മന്ദരമേ! നീ ദീപ്തിയായി ശോഭിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് शीഘ്രം തൃപ്തിദായകനാകണമേ. കാരണം ജംബൂദ്വീപിൽ നീ, ഹേ ഗന്ധമാദന, ശിരോമണിപോലെ വിരാജിക്കുന്നു।

Verse 112

गंधर्वगणशोभावांस्ततः कीर्तिर्दृढास्तु मे । यस्मात्त्वं केतुमालेन वैभ्राजेन वनेन च

അതുകൊണ്ട് ഗന്ധർവഗണങ്ങളുടെ ശോഭയാൽ ദീപ്തമായ എന്റെ കീർത്തി ദൃഢമായിരിക്കട്ടെ. കാരണം നീ കേതുമാലയും വൈഭ്രാജവും ആ വനവും കൂടെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 113

हिरण्मयाश्मशोभावांस्तस्मात्पुष्टिर्ध्रुवास्तु मे । उत्तरैः कुरुभिर्यस्मात्सावित्रेण वनेन च

സ്വർണമയ ശിലകളുടെ ശോഭയാൽ ഈ പ്രദേശം ദീപ്തമായതിനാൽ എന്റെ പുഷ്ടി (സമൃദ്ധി) ധ്രുവമായിരിക്കട്ടെ. കാരണം ഇത് ഉത്തരകുരുക്കളുമായും സാവിത്രവനത്തുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 114

सुपार्श्व राजसे नित्यमतः श्रीरक्षयास्तु मे । एवमामंत्र्य तान्सर्वान्प्रभाते विमले पुनः

അതുകൊണ്ട് രാജാവ് സുപാർശ്വന്റെ ആശ്രയാൽ എനിക്കു നിത്യവും ശ്രീയും രക്ഷയും ഉണ്ടാകട്ടെ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു എല്ലാവരോടും വിടപറഞ്ഞ്, അദ്ദേഹം വീണ്ടും നിർമ്മല പ്രഭാതത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 115

स्नात्वा तु गुरवे दद्यान्मध्यमं पर्वतोत्तमं । विष्कंभपर्वतान्दद्यादृत्विग्भ्यः क्रमशो नृप

സ്നാനം ചെയ്ത് ഗുരുവിന് ‘മധ്യം’ എന്ന ഉത്തമ പർവ്വതം സമർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന്, ഹേ രാജാവേ, ക്രമമായി ഋത്വിക്കുകൾക്ക് വിഷ്കംഭ പർവ്വതങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 116

गावो देयाश्चतुर्विंशदथवा दश पार्थिव । शक्तितः सप्तचाष्टौ वा पंच दद्यादशक्तिमान्

ഹേ പാർത്ഥിവാ, ഇരുപത്തിനാലു പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്യണം—അല്ലെങ്കിൽ പത്ത്. ശേഷിയനുസരിച്ച് ഏഴോ എട്ടോ; കഴിയാത്തവൻ അഞ്ചു നൽകട്ടെ.

Verse 117

एकापि गुरवे देया कपिलाथ पयस्विनी । पर्वतानामशेषाणामेष एव विधिः स्मृतः

ഗുരുവിന് കുറഞ്ഞത് ഒരു കപിലാ, പാൽ തരുന്ന പശുവെങ്കിലും ദാനം ചെയ്യണം. എല്ലാ പർവ്വതദാനങ്ങൾക്കും ഇതേവിധിയാണെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 119

स्वमंत्रेणैव सर्वेषु होमः शैलेषु पठ्यते । उपवासी भवेन्नित्यमशक्तौ नक्तमिष्यते

ഈ എല്ലാ പുണ്യശൈലസ്ഥാനങ്ങളിലും സ്വന്തം മന്ത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ഹോമം ചെയ്യണമെന്ന് വിധിയുണ്ട്. നിത്യവും ഉപവാസം പാലിക്കണം; കഴിയാത്തപക്ഷം രാത്രിയിൽ ഒരിക്കൽ ഭക്ഷണം അനുവദനീയമാണ്.

Verse 120

विधानं सर्वशैलानां क्रमशः शृणु पार्थिव । दानेषु चैव ये मंत्राः पर्वतेषु यथा फलम्

ഹേ പാർത്ഥിവ രാജാവേ! എല്ലാ പർവതങ്ങളുടെയും വിധാനം ക്രമമായി ശ്രവിക്ക; ദാനകർമ്മങ്ങളിൽ ജപിക്കേണ്ട മന്ത്രങ്ങളും, പർവതാനുസാരമായി ലഭിക്കുന്ന ഫലവും കൂടി കേൾക്കുക.

Verse 121

अन्नं ब्रह्म यतः प्रोक्तमन्नं प्राणाः प्रकीर्तिताः । अन्नाद्भवंति भूतानि जगदन्नेन वर्धते

അന്നം ബ്രഹ്മമെന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അന്നം തന്നെയാണ് പ്രാണങ്ങളെന്നു കീര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നു. അന്നത്തിൽ നിന്നാണ് ജീവികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; അന്നം കൊണ്ടാണ് ലോകം പോഷിതമായി വളരുന്നത്.

Verse 122

अन्नमेव यतो लक्ष्मीरन्नमेव जनार्दनः । धान्यपर्वतरूपेण पाहि तस्मान्नगोत्तम

അന്നത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ലക്ഷ്മി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; അന്നം തന്നെയാണ് ജനാർദനൻ. അതിനാൽ, ഹേ നഗോത്തമാ, ധാന്യപർവതരൂപത്തിൽ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

Verse 123

अनेन विधिना यस्तु दद्याद्धान्यमयं गिरिम् । मन्वंतरशतं साग्रं देवलोके महीयते

ഈ വിധിപ്രകാരം ധാന്യമയമായ പർവതം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, സാഗ്രം നൂറു മന്വന്തരങ്ങൾ വരെ ദേവലോകത്തിൽ മഹത്വത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 124

अप्सरोगणगंधर्वैराकीर्णेन विराजितः । विमानेन दिवः पृष्ठमायाति नृपसत्तम

അപ്സരാഗണങ്ങളും ഗന്ധർവഗണങ്ങളും ചുറ്റിനിന്ന് ശോഭിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അവൻ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ—ഹേ നൃപസത്തമാ—സ്വർഗത്തിന്റെ പൃഷ്ഠഭാഗത്തെത്തുന്നു.

Verse 125

कर्मक्षये राजराज्यमाप्नोतीह न संशयः । अथातः संप्रवक्ष्यामि लवणाचलमुत्तमम्

കർമ്മക്ഷയം സംഭവിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ ഇവിടെ സംശയമില്ലാതെ രാജരാജ്യം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇനി ഞാൻ ഉത്തമമായ ലവണാചലം (ഉപ്പുപർവ്വതം) വിവരിക്കുന്നു.

Verse 126

यत्प्रदानान्नरो लोकमाप्नोति शिवसंयुतम् । उत्तमः षोडशद्रोणैः कर्तव्यो लवणाचलः

ആ ദാനം അർപ്പിക്കുന്നവൻ ശിവസംയുക്തമായ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. ഉത്തമമായി പതിനാറ് ദ്രോണം ഉപ്പുകൊണ്ട് ലവണാചലം നിർമ്മിക്കണം.

Verse 127

मध्यमश्च तदर्धेन चतुर्भिरधमस्स्मृतः । वित्तहीनो यथाशक्ति द्रोणादूर्द्ध्वं च कारयेत्

മധ്യമ ദാനം അതിന്റെ പകുതിയെന്ന് പറയുന്നു; നാലു (ദ്രോണം) ആണെങ്കിൽ അധമമെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. ധനഹീനൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, ഒരു ദ്രോണം മുതലായോ അതിലധികമോ ചെയ്യിക്കണം.

Verse 128

चतुर्थांशेन विष्कंभपर्वतान्कारयेत्पृथक् । विधानं पूर्ववत्कुर्याद्ब्रह्मादीनां च सर्वदा

ചതുർത്ഥാംശം അളവിൽ വേർതിരിച്ച് വിഷ്കംഭ പർവ്വതങ്ങൾ നിർമ്മിക്കണം. ബ്രഹ്മാദികൾക്കുള്ള വിധാനം എപ്പോഴും മുൻപുപോലെ തന്നെ ആചരിക്കണം.

Verse 129

तद्वद्धेममयं सर्वलोकपालनिवेशनम् । सरांसि वनवृक्षादि तद्वच्चान्यान्निनिवेशयेत्

അതുപോലെ എല്ലാ ലോകപാലകരുടെയും നിവാസങ്ങൾ മുഴുവനായും സ്വർണ്ണമയമായി നിർമ്മിക്കണം. അതേ രീതിയിൽ സരോവരങ്ങൾ, വനങ്ങൾ, വൃക്ഷാദികൾ മുതലായവയും മറ്റു ഘടകങ്ങളും സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 130

कुर्याज्जागरमत्रापि दानमंत्रान्निबोधत । सौभाग्यरससंयुक्तो यतोयं लवणे रसः

ഇവിടെയും ജാഗരണം ചെയ്യണം; ഇപ്പോൾ ദാനമന്ത്രങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുവിൻ. കാരണം ലവണത്തിലെ ഈ രസം സൗഭാഗ്യരസത്തോടു ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

Verse 131

तदात्मकत्वेन च मां पाह्यापन्नं नगोत्तम । यस्मादन्ये रसाः सर्वे नोत्कटा लवणं विना

ഹേ നഗോത്തമാ! അതേ സ്വഭാവമായി ശരണം വന്ന എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ; ലവണമില്ലാതെ മറ്റു രസങ്ങൾ എല്ലാം ഉജ്ജ്വലമാകുന്നില്ല.

Verse 132

प्रियश्च शिवयोर्नित्यं तस्माच्छांतिप्रदो भव । विष्णुदेहसमुद्भूतो यस्मादारोग्यवर्धनः

നീ എപ്പോഴും ശിവനും ശിവയും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ; അതുകൊണ്ട് ശാന്തി നൽകുന്നവനാകുക. വിഷ്ണുവിന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതിനാൽ നീ ആരോഗ്യവർധകനാണ്.

Verse 133

तस्मात्पर्वतरूपेण पाहि संसारसागरात् । अनेन विधिना यस्तु दद्याल्लवणपर्वतम्

അതുകൊണ്ട് പർവതരൂപത്തിൽ (ഞങ്ങളെ) സംസാരസാഗരത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ. ഈ വിധിപ്രകാരം ആരെങ്കിലും ‘ലവണപർവതം’ ദാനം ചെയ്താൽ…

Verse 134

उमालोके वसेत्कल्पं ततो याति परां गतिम् । अतः परं प्रवक्ष्यामि गुडपर्वतमुत्तमम्

അവൻ ഉമാലോകത്തിൽ ഒരു കല്പകാലം വസിച്ച്, തുടർന്ന് പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഇനി ഞാൻ ഉത്തമമായ ‘ഗുഡപർവതം’ വിവരിക്കും.

Verse 135

यत्प्रदानान्नरः स्वर्गं प्राप्नोति सुरपूजितः । उत्तमो दशभिर्भारैर्मध्यमः पंचभिर्मतः

ആ ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുകയും ദേവന്മാർക്കാൽ പൂജിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഉത്തമദാനം പത്ത് ഭാരമെന്നും, മധ്യമദാനം അഞ്ച് ഭാരമെന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 136

त्रिभिर्भारैः कनिष्ठः स्यात्तदर्धेनाल्पवित्तवान् । तद्वदामंत्रणं पूजां हैमवृक्षान्सुरार्चनं

മൂന്ന് ഭാര ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ കനിഷ്ഠ ദാതാവായി പറയപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ പകുതി നൽകിയാൽ അൽപവിത്തവാനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ ക്ഷണം, പൂജ, സ്വർണ്ണവൃക്ഷങ്ങളുടെ അർപ്പണം, ദേവാരാധനയും (ഇങ്ങനെ) ശ്രേണീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 137

विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्सरांसि वनदेवताः । होमं जागरणं तद्वल्लोकपालाधिवासनम्

അതുപോലെ വിഷ്കംഭ പർവ്വതങ്ങൾ, (ദിവ്യ) സംവത്സരങ്ങൾ, വനദേവതകൾ (വിവരിക്കപ്പെടുന്നു); അതുപോലെ ഹോമം, ജാഗരണം, ലോകപാലന്മാരുടെ അധിവാസനം/ആവാഹനവും (ഉക്തമാണ്).

Verse 138

धान्यपर्वतवत्कुर्यादिमं मंत्रमुदीरयेत् । यथा देवेषु विश्वात्मा प्रवरोयं जनार्दनः

ധാന്യപർവ്വതംപോലെ ഒരുക്കി ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം—“ദേവന്മാരിൽ വിശ്വാത്മാവായ ജനാർദനൻ തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ.”

Verse 139

सामवेदस्तु वेदानां महादेवस्तु योगिनां । प्रणवः सर्वमंत्राणां नारीणां पार्वती यथा

വേദങ്ങളിൽ സാമവേദം, യോഗികളിൽ മഹാദേവൻ, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും പ്രണവം (ഓം) ശ്രേഷ്ഠമായതുപോലെ—സ്ത്രീകളിൽ പാർവതി ദേവി ശ്രേഷ്ഠയാണ്.

Verse 140

तथा रसानां प्रवरः सदैवेक्षुरसो मतः । मम तस्मात्परां लक्ष्मीं ददातु गुडपर्वतः

അതുപോലെ എല്ലാ രസങ്ങളിലും ഇക്ഷുരസം (കരിമ്പുരസം) എപ്പോഴും ശ്രേഷ്ഠമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഗുഡപർവതം എനിക്ക് പരമലക്ഷ്മി നൽകട്ടെ.

Verse 141

यस्मात्सौभाग्यदायिन्या धाम त्वं गुडपर्वत । निर्मितश्चासि पार्वत्या तस्मान्मां पाहि सर्वदा

ഹേ ഗുഡപർവതമേ! നീ സൗഭാഗ്യം നൽകുന്ന ധാമമാണ്; പാർവതീദേവി നിന്നെ നിർമ്മിച്ചതിനാൽ, എപ്പോഴും എന്നെ കാത്തുകൊള്ളുക.

Verse 142

अनेन विधिना यस्तु दद्याद्गुडमयं गिरिम् । संपूज्यमानो गंधर्वैर्गौरीलोके महीयते

ഈ വിധിപ്രകാരം ഗുഡമയമായ ഗിരി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഗന്ധർവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവനായി ഗൗരീലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു.

Verse 143

पुनः कल्पशतांते च सप्तद्वीपाधिपो भवेत् । आयुरारोग्यसंपन्नः शत्रुभिश्चापराजितः

വീണ്ടും നൂറു കല്പങ്ങളുടെ അവസാനം അവൻ സപ്തദ്വീപങ്ങളുടെ അധിപനാകും—ദീർഘായുസ്സും ആരോഗ്യസമ്പത്തും ഉള്ളവൻ, ശത്രുക്കൾക്കാൽ അപരാജിതൻ.

Verse 144

अथ पापहरं वक्ष्ये सुवर्णाचलमुत्तमम् । यस्य प्रदानाद्भवनं वैरिंचं यांति मानवाः

ഇപ്പോൾ പാപഹരമായ പരമ സുവർണാചലത്തെ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു; അതിന്റെ ദാനത്താൽ മനുഷ്യർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വൈരിഞ്ച ഭവനം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 145

उत्तमः पलसाहस्रो मध्यमः पंचभिः शतैः । तदर्धेनाधमस्तद्वदल्पवित्तोपि मानवः

ഉത്തമ ദാനമാനം ആയിരം പലം; മധ്യമം അഞ്ചുനൂറ്; അധമം അതിന്റെ പകുതി. അതുപോലെ അല്പധനനായ മനുഷ്യനും യഥാശക്തി ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 146

दद्यादेकपलादूर्द्ध्वं यथाशक्ति विमत्सरः । धान्यपर्वतवत्सर्वं विदध्याद्राजसत्तम

ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ! അസൂയരഹിതനായി, മനുഷ്യൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് കുറഞ്ഞത് ഒരു പലം മുതൽ ആരംഭിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ധാന്യപർവ്വതംപോലെ ക്രമേണ എല്ലാ ദാനവിധാനവും ക്രമീകരിക്കണം.

Verse 147

विष्कंभशैलांस्तद्वच्च ऋत्विग्भ्यः प्रतिपादयेत् । नमस्ते सर्वबीजाय ब्रह्मगर्भाय वै नमः

അതുപോലെ വിഷ്കംഭശൈലങ്ങളെ ഋത്വിക്കുകൾക്ക് സമർപ്പിക്കണം. സർവ്വബീജങ്ങളുടെ മൂലമായ നിനക്ക് നമസ്കാരം; ബ്രഹ്മഗർഭധാരിയായ നിനക്കും നമസ്കാരം.

Verse 148

यस्मादनंतफलदस्तस्मात्पाहि शिलोच्चय । यस्मादग्नेरपत्यं त्वं यस्मात्पुत्रो जगत्पतेः

നീ അനന്തഫലദായകനാകയാൽ, ഹേ ശിലോച്ചയ (ഉന്നത പർവ്വതമേ), എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ. നീ അഗ്നിയുടെ അപത്യവും ജഗത്പതിയുടെ പുത്രനും ആകയാൽ.

Verse 149

हेमपर्वतरूपेण तस्मात्पाहि नगोत्तम । अनेन विधिना यस्तु दद्यात्कनकपर्वतम्

അതുകൊണ്ട് ഹേ നഗോത്തമ (പർവ്വതശ്രേഷ്ഠാ)! സ്വർണ്ണപർവ്വതരൂപത്തിൽ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ. ഈ വിധിപ്രകാരം ആരെങ്കിലും കനകപർവ്വതം (സ്വർണ്ണപർവ്വതം) ദാനം ചെയ്‌താൽ…

Verse 150

स याति परमं ब्रह्म लोकमानंदकारकम् । तत्र कल्पशतं तिष्ठेत्ततो याति परां गतिम्

അവൻ ആനന്ദം പകരുന്ന പരമ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. അവിടെ നൂറു കല്പം വസിച്ച്, പിന്നെ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 151

अथातः संप्रवक्ष्यामि तिलशैलं विधानतः । यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम्

ഇപ്പോൾ ഞാൻ വിധിപ്രകാരം ‘തിലശൈലം’ എന്ന ദാനവിധാനം വിശദീകരിക്കുന്നു. അത് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അനുത്തമമായ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 152

उत्तमो दशभिर्द्रोणैर्मध्यमः पंचभिः स्मृतः । त्रिभिः कनिष्ठो राजेंद्र तिलशैलः प्रकीर्तितः

ഹേ രാജേന്ദ്രാ, തിലശൈലം മൂന്നു തരമെന്ന് പ്രസിദ്ധം: ഉത്തമം പത്തു ദ്രോണം, മധ്യമം അഞ്ചു ദ്രോണം, കനിഷ്ഠം മൂന്നു ദ്രോണം.

Verse 153

पूर्ववच्चापरं सर्वं विष्कंभपर्वतादिकम् । दानमंत्रं प्रवक्ष्यामि यथा च नृपपुंगव

ഹേ നൃപപുംഗവ, മുൻപുപോലെ വിഷ്കംഭപർവതാദി എല്ലാം (വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു). ഇനി ഞാൻ ദാനമന്ത്രം യഥാവിധി പറയുന്നു.

Verse 154

यस्मान्मधुवधे विष्णोर्देहस्वेदसमुद्भवाः । तिलाः कुशाश्च माषाश्च तस्माच्छांतिप्रदो भव

മധുവധസമയത്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ ദേഹസ്വേദത്തിൽ നിന്ന് തിലം, കുശം, മാഷം എന്നിവ ഉദ്ഭവിച്ചു; അതിനാൽ നീ ശാന്തി നൽകുന്നവനാകുക.

Verse 155

हव्यकव्येषु यस्माच्च तिला एव हि रक्षणम् । लक्ष्मीं च कुरु शैलेंद्र तिलाचल नमोस्तु ते

ദേവഹവ്യത്തിലും പിതൃകവ്യത്തിലും എള്ളുതന്നെ നിശ്ചയമായും രക്ഷാകരം; ഹേ ശൈലേന്ദ്ര തിലാചല, ലക്ഷ്മി പ്രസാദിക്കണമേ—നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 156

इत्यामंत्र्य च यो दद्यात्तिलाचलमनुत्तमम् । स वैष्णवं पदं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

ഇങ്ങനെ (ഗ്രാഹിതാവിനെ) ക്ഷണിച്ച് ആരെങ്കിലും അനുത്തമമായ ‘തിലാചല’ ദാനം ചെയ്‌താൽ, അവൻ വൈഷ്ണവ പദം പ്രാപിക്കും; അവിടെ നിന്ന് പുനരാവർത്തനം (പുനർജന്മം) ദുർലഭം.

Verse 157

कार्पासपर्वतश्चैव विंशद्भारैरिहोत्तमः । दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः कनिष्ठः पंचभिर्मतः

അതുപോലെ ‘കാർപ്പാസപർവ്വതം’ ഇവിടെ ഇരുപത് ഭാരമുണ്ടെങ്കിൽ ഉത്തമം; പത്ത് ഭാരമുണ്ടെങ്കിൽ മധ്യമം; അഞ്ച് ഭാരമുണ്ടെങ്കിൽ കനിഷ്ഠം എന്നു കരുതുന്നു.

Verse 158

भारेणाल्पधनो दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः । धान्यपर्वतवत्सर्वमासाद्यं राजसत्तम

അल्पധനമുള്ളവനും തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം; ധനകാര്യത്തിൽ കപടം ഒഴിവാക്കണം. ഹേ രാജസത്തമ, ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവന് എല്ലാം ധാന്യപർവ്വതംപോലെ ലഭ്യമാകും.

Verse 159

प्रभातायां च शर्वर्यां दद्यादिदमुदीरयेत् । त्वमेवावरणं यस्माल्लोकानामिह सर्वदा

രാത്രി അവസാനിക്കുന്ന പ്രഭാതസമയത്ത്, ഈ ദാനം നൽകി ഇങ്ങനെ ഉച്ചരിക്കണം: “ഈ ലോകത്തിൽ സദാ ജീവികൾക്കുള്ള ആവരണമായ രക്ഷ നീയേ.”

Verse 160

कार्पासाद्रे नमस्तस्मादघौघ ध्वंसनो भव । इति कार्पासशैलेंद्रं यो दद्याच्छर्वसंनिधौ

ഹേ കാർപാസപർവതമേ! നിനക്കു നമസ്കാരം; അതിനാൽ നീ പാപസമൂഹത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാകുക. ഇങ്ങനെ ശർവൻ (ശിവൻ) സന്നിധിയിൽ കാർപാസശൈലേന്ദ്രബന്ധമായ ദാനം അർപ്പിക്കുന്നവൻ പാപനാശക പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 161

रुद्रलोके वसेत्कल्पं ततो राजा भवेदिह । अथातः संप्रवक्ष्यामि घृताचलमनुत्तमम्

രുദ്രലോകത്തിൽ ഒരു കല്പകാലം വസിക്കുന്നവൻ ഇവിടെ (ഭൂമിയിൽ) രാജാവാകും. ഇനി ഞാൻ അനുത്തമമായ ഘൃതാചലം (നെയ്യുപർവതം) വിവരിക്കുന്നു.

Verse 162

तेजोमयं घृतं पुण्यंमहापातकनाशनम् । विंशत्या घृतकुंभानामुत्तमः स्याद्घृताचलः

തേജോമയമായ നെയ്യ് പുണ്യകരവും മഹാപാതകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. ഇരുപത് നെയ്യുകുംഭങ്ങളിൽ ‘ഘൃതാചലം’ (നെയ്യുപർവതം) എന്ന ദാനം ഏറ്റവും ഉത്തമം.

Verse 163

दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः पंचभिस्त्वधमः स्मृतः । अल्पवित्तोपि कुर्वीत द्वाभ्यामिह विधानतः

പത്ത് (പരിമാണം) കൊണ്ട് ചെയ്യുന്നവൻ മധ്യമൻ എന്നു പറയുന്നു; അഞ്ചുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്നവൻ അധമൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അല്പധനമുള്ളവനും ഇവിടെ വിധിപ്രകാരം രണ്ട് (പരിമാണം) കൊണ്ട് ഇത് ചെയ്യണം.

Verse 164

विष्कम्भपर्वतांस्तद्वच्चतुर्भागेन कल्पयेत् । शालितंडुलपात्राणि कुंभोपरि निवेशयेत्

അതുപോലെ താങ്ങായി വരുന്ന ‘വിഷ്കംഭ’ പർവതങ്ങളെ നാലു ഭാഗങ്ങളായി രൂപപ്പെടുത്തണം; കുംഭത്തിന്റെ മുകളിൽ ശാലി അരി (അന്നം) നിറഞ്ഞ പാത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 165

कारयेत्संहतानुच्चान्यथाशोभं विधानतः । वेष्टयेच्छुक्लवासोभिरिक्षुदंडफलादिकैः

വിധിപ്രകാരം ശോഭയ്ക്കനുസരിച്ച് അവയെ കട്ടിയുള്ളതും ഉയരമുള്ളതുമായതായി നിർമ്മിപ്പിക്കണം. പിന്നെ ശ്വേതവസ്ത്രങ്ങളാൽ, കരിമ്പുതണ്ടുകൾ, ഫലങ്ങൾ മുതലായവയോടുകൂടി അവയെ പൊതിയണം.

Verse 166

धान्यपर्वतवत्संर्वं विधानमिह पठ्यते । अधिवासनपूर्वं हि तद्वद्धोमसुरार्चनम्

ഇവിടെ സമസ്തവിധാനവും ധാന്യപർവതവിധിപോലെ തന്നെയാണെന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നു. അധിവാസനയ്ക്ക് ശേഷം അതുപോലെ ഹോമവും ദേവാരാധനയും നടത്തണം.

Verse 167

प्रभातायां च शर्वर्यां गुरवे विनिवेदयेत् । विष्कंभपर्वतांस्तद्वदृत्विग्भ्यः शांतमानसः

രാത്രി അവസാനിച്ച് പ്രഭാതത്തിൽ ശാന്തമനസ്സോടെ ഈ വിഷ്കംഭപർവതങ്ങളെ ഗുരുവിന് സമർപ്പിക്കണം; അതുപോലെ ഋത്വിക്കുകൾക്കും നൽകണം.

Verse 168

संयोगाद्घृतमुत्पन्नं यस्मादमृततेजसि । तस्माद्घृतार्चिर्विश्वात्मा प्रीयतामत्र शंकर

സംയോഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച നെയ്യ് അമൃതസമമായ തേജസ്സോടെ ദീപ്തമാണ്; അതുകൊണ്ട് നെയ്യിന്റെ ജ്വാലയുള്ള വിശ്വാത്മാവ് ശങ്കരൻ ഇവിടെ പ്രസന്നനാകട്ടെ.

Verse 169

यस्मात्तेजोमयं ब्रह्म घृते चैव व्यवस्थितम् । घृतपर्वतरूपेण तस्मान्नः पाहि भूधर

തേജോമയമായ ബ്രഹ്മം നെയ്യിൽ തന്നെയാണു സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ട് ഹേ ഭൂധരാ! നെയ്യുപർവതരൂപം ധരിച്ചു ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

Verse 170

अनेन विधिना दद्याद्घृताचलमनुत्तमम् । महापातकयुक्तोपि लोकमायाति शांभवम्

ഈ വിധിപ്രകാരം അനുത്തമമായ ‘ഘൃതാചല’ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, മഹാപാതകങ്ങളാൽ യുക്തനായാലും ശംഭു (ശിവ) ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 171

हंससारसयुक्तेन किंकिणीजालमालिना । विमानेनाप्सरोभिश्च सिद्धविद्याधरैर्वृतः

ഹംസ-സാരസങ്ങളാൽ യുക്തവും കിങ്കിണീജാലമാലകളാൽ അലങ്കൃതവുമായ വിമാനത്തിൽ അവൻ അപ്സരസ്സുകൾ, സിദ്ധർ, വിദ്യാധരർ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു।

Verse 172

विचरेत्पितृभिः सार्धं यावदाभूतसंप्लवम् । अथातः संप्रवक्ष्यामि रत्नाचलमनुत्तमम्

അവൻ പിതൃകളോടൊപ്പം സർവ്വഭൂതസമ്പ്ലവം വരെയും വിഹരിക്കും. ഇനി ഞാൻ അനുത്തമ രത്നാചലത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു।

Verse 173

मुक्ताफलसहस्रेण पर्वतस्स्यादनुत्तमः । मध्यमः पंचशतिकस्त्रिशतेनाधमः स्मृतः

ആയിരം മുത്തുകളാൽ യുക്തമായ പർവ്വതം അനുത്തമം; അഞ്ചുനൂറുള്ളത് മധ്യമം; മുന്നൂറുള്ളത് അധമം എന്നു സ്മൃതമാണ്।

Verse 174

चतुर्थांशेन विष्कंभ पर्वताः स्युः समन्ततः । पूर्वेण वज्रगोमेदैर्दक्षिणेनेंद्रनीलकैः

സമന്തതഃ വിഷ്കംഭ പർവ്വതങ്ങൾ ചതുർത്ഥാംശപരിമാണം വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; കിഴക്കിൽ വജ്ര-ഗോമേദമയവും, തെക്കിൽ ഇന്ദ്രനീല (നീലമണി) മയവും എന്നു വർണ്ണിക്കുന്നു।

Verse 175

पुष्यरागैर्युतः कार्यो विद्वद्भिर्गंधमादनः । वैडूर्यविद्रुमैः पश्चात्संमिश्रो विपुलाचलः

വിദ്വാന്മാർ പുഷ്യരാഗങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഗന്ധമാദനപർവ്വതം നിർമ്മിക്കണം. തുടർന്ന് വൈഡൂര്യവും വിദ്രുമവും (പവിഴം) കലർത്തി വിപുലാചലത്തെ മഹാപർവ്വതമായി രൂപപ്പെടുത്തണം.

Verse 176

पद्मरागैः स सौवर्णैरुत्तरेणापि विन्यसेत् । धान्यपर्वतवत्सर्वमत्रापि परिकल्पयेत्

അവൻ ഉത്തരദിക്കിലും സ്വർണ്ണമയ പദ്മരാഗങ്ങൾ (റൂബി) വിന്യസിക്കണം. ഇവിടെയും എല്ലാം ‘ധാന്യപർവ്വതം’ പോലെ വിധിപൂർവ്വം പരികൽപ്പിക്കണം.

Verse 177

तद्वदावाहनं कृत्वा वृक्षान्देवांश्च कांचनान् । पूजयेत्पुष्पगन्धाद्यैः प्रभाते स्याद्विसर्जनम्

അതുപോലെ ആഹ്വാനം നടത്തി വൃക്ഷങ്ങളെയും കാഞ്ചനമയ ദേവതകളെയും പുഷ്പം, സുഗന്ധം മുതലായവകൊണ്ട് പൂജിക്കണം; പ്രഭാതത്തിൽ വിസർജനം നടത്തണം.

Verse 178

पूर्ववद्गुरुऋत्विग्भ्य इमं मंत्रमुदीरयेत् । यथा देवगणाः सर्वे सर्वरत्नेष्ववस्थिताः

മുമ്പുപോലെ ഗുരുവിനും ഋത്വിക്കുകൾക്കും ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം; അപ്പോൾ സർവ്വ ദേവഗണങ്ങളും സർവ്വരത്നങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതരായി (ആവൃതരായി) സന്നിധിയിലുണ്ടാകും.

Verse 179

त्वं च रत्नमयो नित्यमतः पाहि महाचल । यस्माद्रत्नप्रदानेन तुष्टिमेति जनार्दनः

നീ നിത്യം രത്നമയനാണ്; അതിനാൽ ഹേ മഹാചല, ഞങ്ങളെ കാക്കുക. കാരണം രത്നദാനത്താൽ ജനാർദനൻ (വിഷ്ണു) പ്രസന്നനാകുന്നു.

Verse 180

पूजामंत्रप्रसादेन तस्मान्नः पाहि पर्वत । अनेन विधिना यस्तु दद्याद्रत्नमयं गिरिम्

പൂജാമന്ത്രപ്രസാദത്താൽ, ഹേ പർവ്വതമേ, അതിനാൽ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ. ഈ വിധിപ്രകാരം രത്നമയമായ ഗിരി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—

Verse 181

स याति वैष्णवं लोकममरेश्वरपूजितः । यावत्कल्पशतं साग्रं वसेत्तत्र नराधिप

ഹേ നരാധിപാ! അമരേശ്വരന്മാർ പൂജിക്കുന്നവനായി അവൻ വൈഷ്ണവലോകത്തിലേക്ക് ചെന്നു, അവിടെ പൂർണ്ണമായ നൂറു കല്പങ്ങൾ വസിക്കുന്നു.

Verse 182

रूपारोग्यगुणोपेतः सप्तद्वीपाधिपो भवेत् । ब्रह्महत्यादिकं किंचिदत्रामुत्राथवा कृतम्

രൂപവും ആരോഗ്യവും സദ്ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനായി അവൻ സപ്തദ്വീപങ്ങളുടെ അധിപതിയാകും; ബ്രഹ്മഹത്യാദി ഏതൊരു പാപവും—ഇഹലോകത്തിലോ പരലോകത്തിലോ ചെയ്തതായാലും—നശിച്ചുപോകും.

Verse 183

तत्सर्वं नाशमायाति गिरिर्वज्राहतो यथा । अथातः संप्रवक्ष्यामि रौप्याचलमनुत्तमम्

അത് എല്ലാം നശിച്ചുപോകുന്നു, വജ്രാഘാതം ഏറ്റ പർവ്വതംപോലെ. ഇനി ഞാൻ അനുത്തമമായ റൗപ്യാചലം (രജതപർവ്വതം) സമ്യകമായി വിവరిచ്‌ചുകൊള്ളാം.

Verse 184

यत्प्रदानान्नरो याति सोमलोकं नरोत्तम । दशभिः पलसाहस्रैरुत्तमो रजताचलः

ഹേ നരോത്തമാ! ആ ദാനംകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ സോമലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഉത്തമമായ രജതാചലം (വെള്ളി പർവ്വതദാനം) പത്തായിരം പലം അളവെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 185

पंचभिर्मध्यमः प्रोक्तस्तदर्धेनाधमः स्मृतः । अशक्तो विंशतेरूर्द्ध्वं कारयेच्छक्तितः सदा

അഞ്ച് (ആഹുതി/മാത്ര) കൊണ്ടു ചെയ്ത കര്‍മ്മം ‘മധ്യമം’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ പകുതിയാല്‍ ചെയ്തവന്‍ ‘അധമന്‍’ എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഇരുപതിനു മീതെ ചെയ്യാന്‍ അശക്തനായാല്‍, എപ്പോഴും സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് നടത്തിക്കൊള്ളണം.

Verse 186

विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्तुरीयांशेन कल्पयेत् । पूर्ववद्राजतान्कुर्यान्मंदरादीन्विधानतः

അതുപോലെ വിഷ്കംഭ പര്‍വ്വതങ്ങളെ നാലിലൊന്ന് അളവായി കല്‍പിക്കണം. മുന്‍പുപോലെ മന്ദര മുതലായവയില്‍ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, വിധിപ്രകാരം വെള്ളി (രാജത) പര്‍വ്വതങ്ങള്‍ നിര്‍മ്മിക്കണം.

Verse 187

कलधौतमयांस्तद्वल्लोकेशान्कारयेद्बुधः । ब्रह्मविष्ण्वर्कवान्कार्यो नितंबोत्र हिरण्मयः

അതുപോലെ ജ്ഞാനി ലോകപാലകരെയും ശുദ്ധസ്വര്‍ണ്ണത്തില്‍ നിര്‍മ്മിക്കണം. ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, അര്‍ക്കന്‍ (സൂര്യദേവന്‍) ആ രൂപത്തില്‍ തന്നെ ഉണ്ടാകണം; ഇവിടെ അവരുടെ നിതംബഭാഗം സ്വര്‍ണ്ണമയമായിരിക്കണം.

Verse 188

राजतं स्यात्तदन्येषां पर्वतांना च कांचनम् । शेषं च पूर्ववत्कुर्याद्धोमजागरणादिकम्

മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് വെള്ളി (രാജതം) ആയിരിക്കണം; പര്‍വ്വതങ്ങള്‍ക്ക് കാഞ്ചനം (സ്വര്‍ണ്ണം) ആയിരിക്കണം. ശേഷമുള്ളത്—ഹോമം, ജാഗരണം മുതലായവ—മുന്‍പുപോലെ വിധിപ്രകാരം നടത്തണം.

Verse 189

दद्यात्तद्वत्प्रभाते तु गुरवे रौप्यपर्वतम् । विष्कंभशैलानृत्विग्भ्यः पूज्य वस्त्रविभूषणैः

അതുപോലെ പ്രഭാതത്തില്‍ ഗുരുവിന് ‘വെള്ളി പര്‍വ്വതം’ ദാനമായി നല്‍കണം. ഋത്വിക്കുകള്‍ക്ക് ‘വിഷ്കംഭ ശൈലങ്ങള്‍’ നല്‍കി, വസ്ത്രാഭരണങ്ങളാല്‍ അവരെ പൂജിച്ച് ആദരിക്കണം.

Verse 190

इमं मंत्रं पठन्दद्याद्दर्भपाणिर्विमत्सरः । पितॄणां वल्लभं यस्मादिन्दोर्वा शंकरस्य च

ഈ മന്ത്രം ജപിച്ച്, കൈയിൽ ദർഭ (കുശ) ധരിച്ചു, അസൂയ വിട്ട് അർപ്പണം/ദാനം ചെയ്യണം; കാരണം ഇത് പിതൃകൾക്ക് പ്രിയമാണ്, കൂടാതെ ഇന്ദു (ചന്ദ്രൻ)ക്കും ശങ്കരൻ (ശിവൻ)ക്കും അത്യന്തം പ്രിയമാണ്।

Verse 191

रजतं पाहि तस्मान्नः शोकसंसारसागरात् । इत्थं निवेश्य यो दद्याद्रजताचलमुत्तमम्

“ഹേ രജതമേ! ശോകഭരിതമായ സംസാരസാഗരത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.” ഇങ്ങനെ സ്ഥാപിച്ച്, ആരെങ്കിലും ഉത്തമമായ ‘രജതാചലം’ (വെള്ളി പർവ്വത-ദാനം) നൽകുന്നുവെങ്കിൽ…

Verse 192

गवामयुतसाहस्रफलमाप्नोति मानवः । सोमलोके सगंधर्वैः किन्नराप्सरसांगणैः

മനുഷ്യൻ പത്തായിരം പശു-ദാനത്തിന് തുല്യമായ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; കൂടാതെ സോമലോകത്തിൽ ഗന്ധർവ്വർ, കിന്നരർ, അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു।

Verse 193

पूज्यमानो वसेद्विद्वान्यावदाभूतसंप्लवम् । अथातः संप्रवक्ष्यामि शर्कराचलमुत्तमम्

ഇങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന പണ്ഡിതൻ മഹാപ്രളയം വരെയും അവിടെ വസിക്കണം. ഇനി ഞാൻ ഉത്തമമായ ശർക്കരാചലം (പഞ്ചസാര പർവ്വത-ദാനം) വിശദീകരിക്കുന്നു।

Verse 194

यस्य प्रदानाद्विष्ण्वर्करुद्रास्तुष्यंति सर्वदा । अष्टभिः शर्कराभारैरुत्तमः स्यान्महाचलः

ആ ദാനം കൊണ്ടു വിഷ്ണു, അർക (സൂര്യൻ) 그리고 രുദ്രൻ എപ്പോഴും പ്രസന്നരാകുന്നു—എട്ട് ഭാര ശർക്കരകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മഹാചല-ദാനം ഉത്തമമാണ്।

Verse 195

चतुर्भिर्मध्यमः प्रोक्तो भाराभ्यामधमः स्मृतः । भारेण चार्द्धभारेणकुर्याद्यः स्वल्पवित्तवान्

നാല് ഭാരങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ മധ്യമനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; രണ്ട് ഭാരങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അധമനെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ അല്പധനമുള്ളവൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഒരു ഭാരമോ അർദ്ധഭാരമോ ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 196

विष्कंभपर्वतान्कुर्यात्तुरीयांशेन मानवः । धान्यपर्वतवत्सर्वं हैमांबरसुसंयुतम्

മനുഷ്യൻ ഒരു ചതുർത്ഥാംശം ഉപയോഗിച്ച് വിഷ്കംഭ (ആധാര) പർവതങ്ങൾ നിർമ്മിക്കണം. എല്ലാം ധാന്യപർവതംപോലെ ഉണ്ടാക്കി, സ്വർണ്ണവസ്ത്രങ്ങളാൽ നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കണം.

Verse 197

मेरोरुपरितः स्थाप्यं हैमं तत्र तरुत्रयम् । मंदारः पारिजातश्च तृतीयः कल्पपादपः

മേരു ശിഖരത്തിന്മേൽ സ്വർണ്ണമയമായ സ്ഥലം സ്ഥാപിക്കണം. അവിടെ മൂന്ന് വൃക്ഷങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം—മന്ദാരം, പാരിജാതം, മൂന്നാമതായി കല്പവൃക്ഷം (കല്പപാദപം).

Verse 198

एतद्वृक्षत्रयं मूर्ध्नि सर्वेष्वपि निवेशयेत् । हरिचंदनसंतानौ पूर्वपश्चिमभागयोः

ഈ വൃക്ഷത്രയത്തെ എല്ലാ ക്രമീകരണങ്ങളിലും മുകളിൽ (ശിരസ്സിൽ) സ്ഥാപിക്കണം. ഹരിവൃക്ഷവും ചന്ദനസന്തതിയും കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 199

निवेश्यौ सर्वशैलेषु विशेषाच्छर्कराचले । मंदरे कामदेवस्तु प्रत्यग्वक्त्रः सदा भवेत्

ഇവയെ എല്ലാ പർവതങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കണം—പ്രത്യേകിച്ച് ശർക്കരാചലത്തിൽ. മന്ദരപർവതത്തിൽ കാമദേവനെ എപ്പോഴും പടിഞ്ഞാറോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 200

गंधमादनशृंगे तु धनदः स्यादुदङ्मुखः । प्राङ्मुखो वेदमूर्त्तिस्तु हंसः स्याद्विपुलाचले

ഗന്ധമാദന ശിഖരത്തിൽ ധനദനായ കുബേരൻ ഉത്തരമുഖമായി നിലകൊള്ളുന്നു; വിപുലപർവതത്തിൽ വേദമൂർത്തിയായ ഹംസൻ പൂർവമുഖമായി വിരാജിക്കുന്നു।

Verse 201

हैमी भवेत्सुपार्श्वे तु सुरभी दक्षिणामुखी । धान्यपर्वतवत्सर्वमावाहनमखादिकम्

ശുഭപാർശ്വത്തിൽ സ്വർണമയ പ്രതിമ ഉണ്ടായിരിക്കണം; സുരഭി (ദിവ്യഗോ) ദക്ഷിണമുഖമായി ഇരിക്കണം. ‘ധാന്യപർവത’വിധിപ്രകാരം ആവാഹനാദി എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ചെയ്യണം।