Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Viśokā Dvādaśī Vow, Guḍa-Dhenū (Jaggery-Cow) Gift, and Śaila-Dāna (Mountain-Charity) Rites

किं रूपा केन मंत्रेण दातव्या तदिहोच्यतां । पुलस्त्य उवाच । गुडधेनुविधानस्य यद्रूपमिह यत्फलम्

kiṃ rūpā kena maṃtreṇa dātavyā tadihocyatāṃ | pulastya uvāca | guḍadhenuvidhānasya yadrūpamiha yatphalam

അതിന്റെ രൂപം എന്ത്, ഏത് മന്ത്രത്തോടെ ദാനം ചെയ്യണം—ഇത് ഇവിടെ പറയപ്പെടട്ടെ. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഗുഡധേനു വിധാനത്തിന്റെ രൂപവും അതിന്റെ ഫലവും ഇവിടെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു।

किम्what (which)
किम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम-विशेषण
रूपाform/appearance
रूपा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
केनby which
केन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
मन्त्रेणwith/by a mantra
मन्त्रेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
दातव्याto be given
दातव्या:
Karya (कार्य/विधेय)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + तव्य (कृत् प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/future passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय-विशेषण (कर्तव्यता)
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; संकेत/अन्वादेश
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
उच्यताम्let it be said/declared
उच्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष, एकवचन
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
गुडधेनुविधानस्यof the procedure for the jaggery-cow (guḍadhenu)
गुडधेनुविधानस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगुड-धेनु-विधान (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: गुडधेनोः विधानम्
यत्which
यत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
यत्which
यत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

Pulastya (responding to a questioner)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: तदिहोच्यतां = तत् + इह + उच्यताम्; पुलस्त्य उवाच = पुलस्त्यः + उवाच; यद्रूपमिह = यत् + रूपम् + इह; यत्फलम् = यत् + फलम्.

P
Pulastya
G
Guḍa-dhenū (jaggery-cow offering)

FAQs

Guḍa-dhenū literally means a “jaggery-cow”—a ritual donation where an offering is fashioned in the form of a cow (or a cow-related gift) using guḍa (jaggery), with a prescribed method (vidhāna) and expected spiritual result (phala).

It frames dāna as a structured practice: the donor asks about the correct form (rūpa) and the accompanying mantra, and the teacher promises to explain both the procedure (vidhāna) and the resulting merit (phala).

That religious giving should be done thoughtfully and correctly—seeking guidance on intention, form, and method—rather than performed casually or without understanding.