Mantraśodhana, Dīkṣā-krama, Guru-Pādukā, Ajapā-Haṃsa, and Ṣaṭcakra-Kuṇḍalinī Sādhana

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । परीक्ष्य शिष्यं तु गुरुर्मंत्रशोधनमाचरेत् । प्राक्प्रत्यग्दक्षिणोदक्चपंचसूत्राणि पातयेत् ॥ १ ॥

സനത്കുമാരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ശിഷ്യനെ നന്നായി പരിശോധിച്ച ശേഷം ഗുരു മന്ത്രശോധനം നടത്തണം; പിന്നെ കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക്, വടക്ക് ദിക്കുകളിൽ അഞ്ചു പവിത്രസൂത്രങ്ങൾ വിന്യസിപ്പിക്കണം।

Verse 2

चतुष्टयं चतुष्कानां स्यादेवं नृपकोष्ठके । तत्राद्यप्रथमे त्वाद्यं द्वितीयाद्ये द्वितीयकम् ॥ २ ॥

ഇങ്ങനെ നൃപകോഷ്ടക (രാജ-പട്ടിക)ത്തിൽ നാലുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു ചതുഷ്ടയം രൂപപ്പെടുന്നു; അവിടെ ആദ്യസ്ഥാനത്ത് ആദ്യത്തെയും, രണ്ടാംസ്ഥാനത്ത് രണ്ടാംത്തെയും വിന്യസിക്കണം।

Verse 3

तृतीयाद्ये तृतीयं स्याञ्चतुर्थाद्ये तुरीयकम् । तत्तदाग्नेयकोष्ठेषु तत्तत्पंचममक्षरम् ॥ ३ ॥

മൂന്നാമതായി ആരംഭിക്കുന്ന കൂട്ടത്തിൽ മൂന്നാമത്തെയും, നാലാമതായി ആരംഭിക്കുന്ന കൂട്ടത്തിൽ നാലാമത്തെയും എടുക്കണം; കൂടാതെ ഓരോ ബന്ധപ്പെട്ട ആഗ്നേയ-കോഷ്ടത്തിലും (തെക്ക്-കിഴക്ക് ഖണ്ഡത്തിൽ) അതത് കൂട്ടത്തിന്റെ അഞ്ചാം അക്ഷരം വിന്യസിക്കണം।

Verse 4

विलिख्य क्रमतो धीमान्मनुं संशोधयेत्ततः । नामाद्यक्षरमारभ्य यावन्मन्त्रादि वर्णकम् ॥ ४ ॥

മന്ത്രം ക്രമമായി എഴുതിയ ശേഷം ജ്ഞാനി അതിനെ ശോധിച്ച് തിരുത്തണം; നാമത്തിന്റെ ആദ്യ അക്ഷരത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് മന്ത്രത്തിന്റെ ആദിഭാഗം ഉൾപ്പെടെ ഓരോ വർണ്ണം വരെയും പരിശോധിക്കണം।

Verse 5

चतुष्के यत्र नामार्णस्तत्स्यात्सिद्धिचतुष्ककम् । प्रादक्षिण्यात्तद्द्वितीयं साध्याख्यं परिकीर्तितम् ॥ ५ ॥

നാമാക്ഷരങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചതുഷ്കം ‘സിദ്ധി-ചതുഷ്കം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അവയെ പ്രദക്ഷിണ (ദക്ഷിണാവർത്ത) ക്രമത്തിൽ എടുക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന രണ്ടാം ചതുഷ്കം ‘സാധ്യ’ എന്നു പ്രസിദ്ധം।

Verse 6

तृतीयं पुंसि सिद्धाख्यं तुरीयमरिसंज्ञकम् । द्वयोर्वर्णावेककोष्ठे सिद्धसिद्धेति तन्मतम् ॥ ६ ॥

പുംലിംഗത്തിൽ മൂന്നാമത്തേത് ‘സിദ്ധ’ എന്നും നാലാമത്തേത് ‘അരി’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. രണ്ട് വർണ്ണങ്ങൾ ഒരേ കോഷ്ഠത്തിൽ വന്നാൽ അതിന് ‘സിദ്ധ–സിദ്ധ’ എന്ന നാമം അംഗീകൃതമാണ്.

Verse 7

तद्द्वितीये तु मंत्रार्णे सिद्धसाध्यः प्रकीर्तितः । तृतीये तत्सुसिद्धः स्यात्सिद्धारिस्तञ्चतुर्थके ॥ ७ ॥

എന്നാൽ മന്ത്രാർണത്തിന്റെ രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് അത് ‘സിദ്ധ-സാധ്യ’ എന്നു പ്രസിദ്ധം. മൂന്നാമത്തിൽ അത് ‘സുസിദ്ധ’ ആകുന്നു; നാലാമത്തിൽ ‘സിദ്ധാരി’ (സിദ്ധിക്കു തടസ്സം) എന്നു പറയുന്നു.

Verse 8

नामार्णान्यचतुष्कात्तु द्वितीये मंत्रवर्णके । चतुष्के चेत्तदा पूर्वं यत्र नामाक्षरं स्थितम् ॥ ८ ॥

നാമാർണങ്ങൾ ചതുഷ്കമായി വരാത്തപക്ഷം, മന്ത്രവർണ്ണങ്ങളുടെ രണ്ടാം ചതുഷ്കത്തിൽ—ചതുഷ്കം പ്രയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ—നാമാക്ഷരം നിലകൊള്ളുന്ന സ്ഥാനത്ത് തന്നെ ആദ്യം സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 9

तत्र तत्कोष्ठमारभ्य गणयेत्पूर्ववत्क्रमात् । साध्यसिद्धः साध्यसाध्यस्तत्सुसिद्धश्च तद्रिप्रुः ॥ ९ ॥

അവിടെ ആ കോഷ്ഠത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, മുൻപുപോലെ ക്രമമായി എണ്ണണം. അപ്പോൾ ക്രമത്തിൽ ‘സാധ്യ-സിദ്ധ’, ‘സാധ്യ-സാധ്യ’, ‘തത്-സുസിദ്ധ’ എന്നും ‘തദ്രിപ്രു’ (വിഘ്നകാരി) എന്നും ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും.

Verse 10

तृतीये चेञ्चतुष्के तु यदि स्यान्मंत्रवर्णकः । तदा पूर्वोक्तरीत्या तु क्रमाद्देयं मनीषिभिः ॥ १० ॥

മൂന്നാം ചതുഷ്കത്തിൽ മന്ത്രവർണ്ണകം വന്നാൽ, പണ്ഡിതർ മുൻപറഞ്ഞ രീതിപ്രകാരം ക്രമത്തിൽ അത് നൽകണം/സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 11

सुसिद्धसिद्धस्तत्साध्यस्तत्सुसिद्धश्च तदृषिः । तुरीये चेञ्चतुष्के तु तदैवं गणयेत्सुधीः ॥ ११ ॥

‘സു-സിദ്ധ-സിദ്ധ’, ‘തത്-സാധ്യ’, ‘തത്-സു-സിദ്ധ’—അതേ ഋഷിയും; നാലാം വിഭാഗത്തിൽ, ചതുഷ്ക-സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ, ജ്ഞാനി ഇതിനെ ഇങ്ങനെ യഥാവിധി എണ്ണണം।

Verse 12

अरिसिद्धोऽरिसाध्यश्च तत्सुसिद्धश्च तद्रिपुः । रिद्धसिद्धो यथोक्तेन द्विगुणात्सिद्धिसाध्यकः ॥ १२ ॥

ഒരാൾ ‘അരി-സിദ്ധ’, മറ്റൊരാൾ ‘അരി-സാധ്യ’; അതുപോലെ ‘തത്-സു-സിദ്ധ’യും അതിന്റെ ‘രിപു’വും. മുൻപറഞ്ഞ പ്രകാരം ‘ഋദ്ധ-സിദ്ധ’ ദ്വിഗുണമാനത്തിൽ സിദ്ധി സാധിപ്പിക്കുന്നവൻ।

Verse 13

सिद्धः सुसिद्धोर्द्धतयात्सिद्धारिर्हंति गोत्रजान् । द्विगुणात्साध्यसिद्धस्तु साध्यसाध्यो विलंबतः ॥ १३ ॥

‘സിദ്ധ’ സു-സിദ്ധയുടെ ഉയർന്ന ശക്തിയാൽ സ്വന്തം ഗോത്രജനങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു—അത് ‘സിദ്ധാരി’. ദ്വിഗുണ പ്രഭാവത്തിൽ ‘സാധ്യ-സിദ്ധ’ ആകുന്നു; എന്നാൽ ‘സാധ്യ-സാധ്യ’ ഫലം വൈകി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 14

साध्यः सुसिद्धो द्विगुणात्साध्यारिर्हंति बांधवान् । सुसिद्धसिद्धोर्द्धतया तत्साध्यो द्विगुणाज्जपात् ॥ १४ ॥

‘സാധ്യ’ ദ്വിഗുണ പരിശ്രമത്തിൽ ‘സു-സിദ്ധ’ ആകുന്നു; ‘സാധ്യാരി’ ബന്ധുക്കൾക്ക് ഹാനി വരുത്തുന്നു. എന്നാൽ ‘സു-സിദ്ധ-സിദ്ധ’യുടെ ഉയർന്ന ശക്തിയാൽ അതേ ‘തത്-സാധ്യ’ ദ്വിഗുണ ജപത്തിലൂടെ വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 15

तत्सुसिद्धप्राप्तिमात्रात्सुसिद्धारिः कुटुंबहृत् । अरिसिद्धस्तु पुत्रघ्नोऽरिसाध्यः कन्यकापहः ॥ १५ ॥

ആ ‘തത്-സു-സിദ്ധ’ ലഭിച്ചതുമാത്രം കൊണ്ട് ‘സു-സിദ്ധാരി’ കുടുംബഹർത്താവാകുന്നു. ‘അരി-സിദ്ധ’ പുത്രഘ്നൻ എന്നും, ‘അരി-സാധ്യ’ കന്യകാപഹർത്താവ് എന്നും പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 16

तत्सुसिद्धः कलत्रघ्नः साधकघ्नोरेऽप्यरिः स्मृतः । अन्येऽप्यत्र प्रकारा हि संति वै बहवो मुने ॥ १६ ॥

ആ വിനിയോഗം പൂർണ്ണമായി സിദ്ധമായതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അത് ഭാര്യയെ നശിപ്പിക്കുന്നതും, സാധകനോടും ശത്രുത പുലർത്തുന്നതുമെന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. ഹേ മുനേ, ഇവിടെ ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റു പല വകഭേദങ്ങളും നിശ്ചയമായും ഉണ്ട്.

Verse 17

सर्वेषु मुख्योऽयं तेऽत्र कथितो कथहाभिधः । एवं संशोध्य मंत्रं तु शुद्धे काले स्थले तथा ॥ १७ ॥

എല്ലാ വിധികളിലും ഇതാണ് പ്രധാനമായത്; ‘കഥഹാ’ എന്ന നാമത്തിൽ ഇവിടെ നിനക്കു പറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ മന്ത്രം പരിശോധിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച്, ശുദ്ധകാലത്തും ശുദ്ധസ്ഥാനത്തും മാത്രമേ പ്രയോഗിക്കേണ്ടത്.

Verse 18

दीक्षयेञ्च गुरुः शिष्यं तद्विधानमुदीर्यते । नित्यकृत्यं विधायाथ प्रणम्य गुरुपादुकाम् ॥ १८ ॥

ഗുരു ശിഷ്യനെ ദീക്ഷിപ്പിക്കണം; ആ ദീക്ഷാവിധാനം ആദ്യം തന്നെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് നിത്യകൃത്യങ്ങൾ നിർവഹിപ്പിച്ച്, ഗുരുപാദുകകൾക്ക് പ്രണാമം ചെയ്യണം.

Verse 19

प्रार्थयेत्सद्गुरुं भक्त्याभीष्टार्थमादृतः । संपूज्य वस्त्रालंकारगोहिरण्यधरादिभिः ॥ १९ ॥

ഭക്തിയോടും ആദരവോടും കൂടി, അഭീഷ്ടാർത്ഥസിദ്ധിക്കായി സദ്ഗുരുവിനോട് പ്രാർത്ഥിക്കണം; മുൻപ് വസ്ത്രം, അലങ്കാരം, പശു, സ്വർണം, ഭൂമി മുതലായവകൊണ്ട് സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ച്.

Verse 20

कृत्वा स्वस्ति विधानं तु मंडलादि च तुष्टिमान् । गुरुः शिष्येण सहितः शुचिर्यागगृहं विशेत् ॥ २० ॥

സ്വസ്തിവിധാനം നിർവഹിച്ച് മണ്ഡലാദി മുൻകൃത്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, തൃപ്തനായി ശുചിയായ ഗുരു ശിഷ്യനോടൊപ്പം യാഗഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം.

Verse 21

सामान्यार्घोदकेनाथ संप्रोक्ष्य द्वारमस्त्रतः । दिव्यानुत्सारयेद्विघ्नान्नभस्थानर्च्य वारिणा ॥ २१ ॥

ഹേ നാഥാ! സാധാരണ അർഘ്യജലത്തോടെ വാതിൽ പ്രോക്ഷിച്ച്, അസ്ത്രമന്ത്രംകൊണ്ട് സംരക്ഷണം സ്ഥാപിച്ച് ദിവ്യവിഘ്നങ്ങളെ നീക്കണം; കൂടാതെ ജലാർചനയാൽ ആകാശസ്ഥ ദേവതകളെ പ്രസന്നരാക്കണം।

Verse 22

पार्ष्णिघातैस्त्रिभिर्भौमांस्ततः कर्म समाचरेत् । वर्णकैः सर्वतोभद्रे यथोक्तपरिकल्पिते ॥ २२ ॥

അതിനുശേഷം കാൽമുട്ടിന്റെ കുതികാൽകൊണ്ട് മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഭൂമിയെ തട്ടി, ശാസ്ത്രോക്തമായി വർണങ്ങളാൽ ഒരുക്കിയ ‘സർവതോഭദ്ര’ മണ്ഡലത്തിനുള്ളിൽ കർമ്മം ആചരിക്കണം।

Verse 23

वह्निमण्डलमभ्यर्च्य तत्कलाः परिपूज्य च । अस्त्रप्रक्षालितं कुंभं यथाशक्ति विनिर्मितम् ॥ २३ ॥

വഹ്നി മണ്ഡലം അർചിച്ച് അതിന്റെ കലകളെ സമ്യകമായി പൂജിച്ച ശേഷം, അസ്ത്രമന്ത്രംകൊണ്ട് പ്രക്ഷാലിതമായ (ശുദ്ധമായ) കുംഭം കഴിവനുസരിച്ച് ഒരുക്കണം।

Verse 24

तत्र संस्थाप्य विधिवत्तत्र भानोः कलां यजेत् । विलोममातृकामूलमुच्चरन् शुद्धवारिणा ॥ २४ ॥

അവിടെ കുംഭം വിധിപൂർവ്വം സ്ഥാപിച്ച്, ഭാനുവിന്റെ കല/കിരണഭാഗം പൂജിക്കണം; ശുദ്ധജലത്തോടെ മാതൃകാമൂലം (വർണബീജം) വിപരീതക്രമത്തിൽ ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 25

आपूर्य कुंभं तत्रार्चेत्सोमस्य विधिवत्कलाः । धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिंगिनी ॥ २५ ॥

കുംഭം നിറച്ച്, അവിടെ വിധിപൂർവ്വം സോമന്റെ കലകളെ അർചിക്കണം—ധൂമ്രാർചി, ഊഷ്മാ, ജ്വലിനീ, ജ്വാലിനീ, വിസ്ഫുലിംഗിനീ।

Verse 26

सुश्रीः सुरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा । वह्नेर्दश कलाः प्रोक्ताः प्रोच्यंतेऽथ रवेः कलाः ॥ २६ ॥

സുശ്രീ, സുരൂപാ, കപിലാ, ഹവ്യകവ്യവഹാ—ഇവ അഗ്നിദേവന്റെ പത്ത് കലകളായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇനി രവി (സൂര്യൻ)ന്റെ കലകൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 27

तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिज्वालिनी रुचिः । सुषुम्णा भोगदा विश्वा बोधिनी धारिणी क्षमा ॥ २७ ॥

അവൾ തപിനീ, താപിനീ, ധൂമ്രാ, മരീചി-ജ്വാലിനീ, രുചി; അവൾ സുഷുമ്ണാ, ഭോഗദായിനി, വിശ്വവ്യാപിനി, ബോധിനി, ധാരിണി, ക്ഷമാസ്വരൂപിണി.

Verse 28

अथेंदोश्च कला ज्ञेया ह्यमृता मानदा पुनः । पूषा तुष्टिश्च पुष्टिश्च रतिश्च धृतिसंज्ञिकाः ॥ २८ ॥

ഇപ്പോൾ ഇന്ദു (ചന്ദ്രൻ)ന്റെ കലകൾ അറിയേണ്ടതാണ്—അമൃതാ, മാനദാ; പിന്നെയും പൂഷാ, തുഷ്ടി, പുഷ്ടി, രതി, ധൃതി എന്ന പേരിലുള്ള കലകൾ.

Verse 29

शशिनी चंद्रिका कांतिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगदा । पूर्णापूर्णामृता चेति प्रोक्ताश्चंद्रमसः कलाः ॥ २९ ॥

ശശിനീ, ചന്ദ്രികാ, കാന്തി, ജ്യോത്സ്നാ, ശ്രീ, പ്രീതി, അങ്ങദാ, പൂർണാ, അപൂർണാ, അമൃതാ—ഇവയാണ് ചന്ദ്രന്റെ കലകൾ എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 30

वस्त्रयुग्मेन संवेष्ट्य तस्मिन्सर्वैषधीः क्षिपेत् । नवरत्नानि निक्षिप्य विन्यसेत्पञ्चपल्लवान् ॥ ३० ॥

രണ്ട് വസ്ത്രങ്ങളാൽ പൊതിഞ്ഞ്, അതിനകത്ത് എല്ലാ ഔഷധികളെയും ഇടണം. പിന്നെ നവരത്നങ്ങൾ വെച്ച്, അഞ്ചു പല്ലവങ്ങൾ (പവിത്രമായ പുതില ഇലക്കൊമ്പുകൾ) ക്രമമായി വിന്യസിക്കണം.

Verse 31

पनसाम्रवटाश्वत्थबकुलेति च तान् विदुः । मुक्तामाणिक्यवैडूर्यगोमेदान्वज्रविद्रुमौ ॥ ३१ ॥

അവർ പനസം, ആമ്രം, വടം, അശ്വത്ഥം, ബകുലം എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു; കൂടാതെ മുക്താ, മാണിക്യം, വൈഡൂര്യം (പൂച്ചക്കണ്ണ്), ഗോമേദം, വജ്രം (വജ്രരത്നം) 그리고 വിദ്രുമം (പവിഴം) എന്നും പറയുന്നു।

Verse 32

पद्मरागं मरकतं नीलं चेति यथाक्रम् । एवं रत्नानि निक्षिप्य तत्रावाह्येष्टदेवताम् ॥ ३२ ॥

ക്രമമായി പദ്മരാഗം (ചുവന്ന മാണിക്യം), മരകതം (പച്ചക്കല്ല്/എമറാൾഡ്), നീലം (നീലമണി) എന്നിവ വെക്കണം. ഇങ്ങനെ രത്നങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് അവിടെ സ്വന്തം ഇഷ്ടദേവതയെ ആവാഹിക്കണം।

Verse 33

संपूज्य विधिवन्मंत्री ततः शिष्यं स्वलंकृतम् । वेद्यां संवेश्य संप्रोक्ष्य प्रोक्षणीस्थेन वारिणा ॥ ३३ ॥

വിധിപൂർവ്വം സമ്പൂർണ്ണ പൂജ നടത്തി, മന്ത്രകർമ്മി പിന്നെ അലങ്കൃതനായ ശിഷ്യനെ വേദിയിൽ ഇരുത്തി, പ്രോക്ഷണീ പാത്രത്തിലെ ജലത്തോടെ ശുദ്ധിക്കായി പ്രോക്ഷണം ചെയ്യണം।

Verse 34

भूतशुद्ध्यादिकं कृत्वा तच्छरीरे विधानतः । न्यासजालेन संशोध्य मूर्ध्नि विन्यस्य पल्लवान् ॥ ३४ ॥

വിധിപ്രകാരം ഭൂതശുദ്ധി മുതലായ ശുദ്ധികർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത്, ആ ശരീരത്തെ ന്യാസജാലംകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച്, പിന്നെ ശിരസ്സിൽ പച്ചപല്ലവങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 35

अष्टोत्तरशतेनाथ मूलमंत्रेण मंत्रितैः । अभिषिंचेत्प्रियं शिष्यं जपन्मूलमनुं हृदि ॥ ३५ ॥

മൂലമന്ത്രം നൂറ്റെട്ട് പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് മന്ത്രിതമാക്കിയ ജലത്തോടെ ഗുരു പ്രിയ ശിഷ്യനെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം; ഹൃദയത്തിൽ മൂലഅണുവിനെ ജപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കണം।

Verse 36

शिष्टोदकेन वाचम्य परिधायांबरं शिशुः । गुरुं प्रणम्य विधिवत्संविशेत्पुरतः शुचिः ॥ ३६ ॥

ശുദ്ധജലത്തിൽ ആചമനം ചെയ്ത് വസ്ത്രം ധരിച്ചു, ശുചിയും നിയന്ത്രിതനുമായ ശിഷ്യൻ വിധിപ്രകാരം ഗുരുവിനെ പ്രണാമം ചെയ്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുമ്പിൽ ഇരിക്കണം।

Verse 37

अथ शिष्यस्य शिरसि हस्तं दत्वा गुरुस्ततः । जपेदष्टोत्तरशतं देयमन्त्रं विधानतः ॥ ३७ ॥

അതിനുശേഷം ഗുരു ശിഷ്യന്റെ തലയിൽ കൈ വെച്ച്, വിധിപ്രകാരം നൽകേണ്ട മന്ത്രം നൂറ്റെട്ട് പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം।

Verse 38

समोऽस्त्वित्यक्षरान्दद्यात्ततः शिष्योऽर्चयेद्गुरुम् । ततः सचन्दनं हस्तं दत्वा शिष्यस्य मस्तके ॥ ३८ ॥

‘സമോ’സ്തു’ എന്നുതുടങ്ങുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ നൽകണം. തുടർന്ന് ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെ അർച്ചിക്കണം. പിന്നെ ഗുരു ചന്ദനലേപിതമായ കൈ ശിഷ്യന്റെ തലയിൽ വെച്ച് കർമം സമാപിപ്പിക്കണം।

Verse 39

तत्कर्णे प्रवदेद्विद्यामष्टवारं समाहितः । संप्राप्तविद्यः शिष्योऽपि निपतेद्गुरुपादयोः ॥ ३९ ॥

അതിനുശേഷം ഗുരു ഏകാഗ്രനായി ശിഷ്യന്റെ ചെവിയിൽ ആ വിദ്യ എട്ടു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിക്കണം. വിദ്യ ലഭിച്ച ശിഷ്യനും ഗുരുപാദങ്ങളിൽ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്യണം।

Verse 40

उत्तिष्ठ वत्स मुक्तोऽसि सम्यगाचारवान्भव । कीर्तिश्रीकांतिपुत्रायुर्बलारोग्य सदास्तु ते ॥ ४० ॥

എഴുന്നേൽക്കുക വത്സാ, നീ മുക്തനാകുന്നു; സമ്യഗാചാരത്തിൽ സ്ഥിരനാകുക. നിനക്ക് എപ്പോഴും കീർത്തി, ശ്രീ, കാന്തി, പുത്രലാഭം, ദീർഘായുസ്സ്, ബലം, ആരോഗ്യവും ഉണ്ടാകട്ടെ।

Verse 41

ततः शिष्यः समुत्थाय गन्धाद्यैर्गुरुमर्चयेत् । दद्याञ्च दक्षिणां तस्मै वित्तशाठ्यविवर्जितः ॥ ४१ ॥

അതിനുശേഷം ശിഷ്യൻ എഴുന്നേറ്റ് ചന്ദനാദി സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാൽ ഗുരുവിനെ ആരാധിക്കണം. ധനകാര്യത്തിൽ വഞ്ചനയില്ലാതെ വിധിപ്രകാരം ഗുരുദക്ഷിണയും സമർപ്പിക്കണം॥

Verse 42

संप्राप्यैवं गुरोर्मंत्रं तदारभ्य धनादिभिः । देहपुत्रकलत्रैश्च गुरुसेवापरो भवेत् ॥ ४२ ॥

ഇങ്ങനെ ഗുരുവിൽ നിന്ന് മന്ത്രം ലഭിച്ചാൽ, അതിനുശേഷം ധനസാധനങ്ങളാലും, സ്വന്തം ദേഹത്താലും, മക്കളും ഭാര്യയും ഉൾപ്പെടെ ഗുരുസേവയിൽ പരമനിഷ്ഠനാകണം॥

Verse 43

स्वेष्टदेवं यजेन्मध्ये दत्वा पुष्पांजलिं ततः । अग्निनैर्ऋतिवागीशान् क्रमेण परिपूजयेत् ॥ ४३ ॥

മദ്ധ്യത്തിൽ സ്വന്തം ഇഷ്ടദേവനെ പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് പുഷ്പാഞ്ജലി അർപ്പിച്ച് ക്രമമായി അഗ്നി, നൈഋതി, വാഗീശൻ (വാണിയുടെ അധിപൻ) എന്നിവരെയും പരിപൂജിക്കണം॥

Verse 44

यदा मध्ये यजेद्विष्णुं बाह्यादिषु विनायकम् । रविं शिवां शिवं चैव यदा मध्ये तु शङ्करम् ॥ ४४ ॥

മദ്ധ്യത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കുമ്പോൾ പുറംഭാഗങ്ങളിൽ വിനായകനെ പൂജിക്കണം; അതുപോലെ രവി (സൂര്യൻ), ശിവാ (ദേവി)യും ശിവനും കൂടി പൂജിക്കണം. എന്നാൽ മദ്ധ്യത്തിൽ ശങ്കരനെ പൂജിക്കുമ്പോൾ അതിനനുസരിച്ച് വിന്യാസം ക്രമീകരിക്കണം॥

Verse 45

रविं गणेशमंबां च हरिं चाथ यदा शिवाम् । ईशं विघ्नार्कगोविंदान्मध्ये चेद्गणनायकम् ॥ ४५ ॥

രവി (സൂര്യൻ), ഗണേശൻ, അംബാ, ഹരി, പിന്നെ ശിവാ—ഇങ്ങനെ നാമങ്ങൾ ചൊല്ലുമ്പോൾ ‘വിഘ്ന’, ‘അർക്ക’, ‘ഗോവിന്ദ’ എന്നവയുടെ ഇടയിൽ ‘ഈശ’ എന്ന നാമം വന്നാൽ, മദ്ധ്യത്തിൽ ഗണനായകൻ (ഗണേശൻ)നെ സ്ഥാപിക്കണം॥

Verse 46

शिवं शिवां रविं विष्णुं रवौ मध्यगते पुनः । गणेषं विष्णुमंबां च शिवं चेति यथाक्रमम् ॥ ४६ ॥

ശിവൻ, ശിവാ, സൂര്യൻ, വിഷ്ണു എന്നിവരെ ആവാഹനം ചെയ്യുക; പിന്നെ സൂര്യൻ മദ്ധ്യസ്ഥനായിരിക്കുമ്പോൾ ക്രമമായി ഗണേശൻ, വിഷ്ണു, അംബാ, ശിവൻ എന്നിവരെ സ്ഥാപിക്കുക।

Verse 47

एवं नित्य समभ्यर्च्य देवपञ्चकमादृतः । ब्राह्मे मुहूर्त्ते ह्युत्थाय कृत्वाचावश्यकं बुधः ॥ ४७ ॥

ഇങ്ങനെ നിത്യവും ആദരത്തോടെ പഞ്ചദേവന്മാരെ ആരാധിച്ച ശേഷം, ജ്ഞാനി ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് നിത്യാവശ്യ കർമങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം।

Verse 48

अशंकितो वा शय्यायां स्वकीयशिरसि स्मरेत् । सहस्रदलशुक्लाब्जकणिकास्थेंदुमण्डले ॥ ४८ ॥

അല്ലെങ്കിൽ കിടക്കയിൽ ഭയമില്ലാതെ കിടന്ന്, സ്വന്തം ശിരസ്സിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തെ ധ്യാനിക്കണം; അത് സഹസ്രദള ശ്വേതപദ്മത്തിന്റെ മദ്ധ്യകേശരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 49

अकथादित्रिकोणस्थं वराभयकरं गुरुम् । द्विनेत्रं द्विभुजं शुक्लगंधमाल्यानुलेपनम् ॥ ४९ ॥

‘അകഥാ’ മുതലായ ത്രികോണത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായി, വരദാഭയ മുദ്രകൾ കാണിക്കുന്ന ഗുരുവിനെ ധ്യാനിക്കണം; അദ്ദേഹം ദ്വിനേത്രൻ, ദ്വിഭുജൻ, ശ്വേതസുഗന്ധം, മാല്യം, അനുലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കൃതൻ।

Verse 50

वामे शक्त्या युतं ध्यात्वा मानसैरुपचारकैः । आराध्य पादुकामन्त्रं दशधा प्रजपेत्सुधीः ॥ ५० ॥

ഇടത്തുവശത്ത് ശക്തിയോടുകൂടി യുക്തനായ ദേവനെ ധ്യാനിച്ച്, മാനസിക ഉപചാരങ്ങളാൽ ആരാധിച്ചു; തുടർന്ന് ജ്ഞാനിയായ সাধകൻ പാദുകാ മന്ത്രം പത്തുതവണ ജപിക്കണം।

Verse 51

वा माया श्रीर्भगेंद्वाढ्या वियद्धंसखकाग्नयः । हसक्षमलवार्यग्निवामकर्णेंदुयुग्मरुत् ॥ ५१ ॥

ഇവ ബീജാക്ഷര-സമൂഹങ്ങളാണ്— ‘വാ’, ‘മായാ’, ‘ശ്രീഃ’, ‘ഭഗ’ (ചന്ദ്ര-നാദയുക്തം); തുടർന്ന് ‘വിയത്’, ‘ഹംസം’, ‘ഖ’, ‘കാ’, ‘അഗ്നി’। പിന്നെ ‘ഹ-സ’, ‘ക്ഷ’, ‘മല’, ‘വാരി’, ‘അഗ്നി’, ‘ഇടത് ചെവി’യുടെ നാദം, ഇരട്ട ‘ചന്ദ്ര’-നാദങ്ങൾ, കൂടാതെ ‘മരുത്’ (പ്രാണവായു) എന്നും।

Verse 52

ततो भृग्वाकाशखाग्निभगेंद्वाढ्याः परंतिमः । सहक्षमलतोयाग्निचंद्रशांतियुतो मरुत् ॥ ५२ ॥

അതിനുശേഷം മരുৎ-തത്ത്വത്തിന്റെ പരമ വിവരണം— അത് ഭൃഗു, ആകാശം, ഖ (അന്തരിക്ഷം), അഗ്നി, ഭഗ, ഇന്ദു (ചന്ദ്രൻ) എന്നിവകൊണ്ട് സമൃദ്ധം; കൂടാതെ സഹനം, ശുദ്ധി, ജലം, അഗ്നി, ചന്ദ്ര-ശാന്തി, ശമനം എന്നിവയാൽ യുക്തം।

Verse 53

ततः श्रीश्चामुकांते तु नन्दनाथामुकी पुनः । देव्यंबांते श्रीपांदुकां पूजयामि हृदंतिमे ॥ ५३ ॥

അതിന് ശേഷം ഞാൻ ചാമുകാന്തയിൽ ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യെ പൂജിക്കുന്നു; വീണ്ടും ആമുകിയിൽ നന്ദനാഥനെ; ദേവ്യംബാന്തയിൽ ശ്രീപാണ്ഡുകയെ പൂജിക്കുന്നു— ഇവ എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ അത്യന്തം അന്തർഗ്ഗത പ്രിയങ്ങൾ।

Verse 54

अयं श्रीपादुकामंत्रः सर्वसिद्धिप्रदो नृणाम् । गुह्येति च समर्प्याथ मन्त्रैरेतैर्नमेत्सुधीः ॥ ५४ ॥

ഈ ശ്രീപാദുകാ മന്ത്രം മനുഷ്യർക്കു സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നതാണ്. ‘ഗുഹ്യ’ (അത്യന്തം രഹസ്യം) എന്നു സമർപ്പിച്ച്, പിന്നെ ജ്ഞാനി ഈ മന്ത്രങ്ങളാൽ നമസ്കരിക്കണം।

Verse 55

अखण्डमंडलाकारं व्याप्तं येन चराचरम् । तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ ५५ ॥

ചലവും അചലവും ആയ ജഗത്ത് അഖണ്ഡമായ, സർവ്വവ്യാപക മണ്ഡലാകാരമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ആരാൽ അറിയപ്പെടുന്നുവോ, കൂടാതെ ആ പരമ പദം ആരാൽ ദർശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവോ— ആ ശ്രീഗുരുവിന് നമസ്കാരം।

Verse 56

अज्ञानतिमिरांधस्य ज्ञानाञ्जनशलाकया । चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥ ५६ ॥

അജ്ഞാനതിമിരത്തിൽ അന്ധനായ ജീവന്റെ കണ്ണുകൾ ജ്ഞാനാഞ്ജനശലാകയാൽ തുറന്നരുളിയ ആ ശ്രീഗുരുവിന് നമസ്കാരം।

Verse 57

नमोऽस्तु गुरवे तस्मा इष्टदेवस्वरूपिणे । यस्य वागमृतं हंति विषं संसारसंज्ञकम् ॥ ५७ ॥

ഇഷ്ടദേവസ്വരൂപിയായ ആ ഗുരുവിന് നമസ്കാരം; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമൃതമയ വാക്കുകൾ ‘സംസാരം’ എന്ന വിഷത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 58

इति नत्वा पठेत्स्तोत्रं सद्यः प्रत्ययकारकम् । ॐ नमस्ते नाथ भगवान् शिवाय गुरुरूपिणे ॥ ५८ ॥

ഇങ്ങനെ നമസ്കരിച്ച്, ഉടൻ തന്നെ ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഈ സ്തോത്രം പാരായണം ചെയ്യണം— “ഓം, ഹേ നാഥാ! ഹേ ഭഗവാൻ ശിവാ! ഗുരുരൂപിണേ നമസ്കാരം।”

Verse 59

विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वीकृतानेकविग्रह । नवाय तनरूपाय परमार्थैकरूपिणे ॥ ५९ ॥

വിദ്യാവതാരത്തിന്റെ സിദ്ധിക്കായി അനേകരൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനേ; നിത്യനവൻ, സൂക്ഷ്മതനുരൂപൻ, പരമാർത്ഥത്തിന്റെ ഏകസ്വരൂപൻ—നിനക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 60

सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्धनाय ते । स्वतंत्राय दयाक्लृप्तविग्रहाय शिवात्मने ॥ ६० ॥

സകല അജ്ഞാനതമസ്സും ഭേദിക്കുന്ന സൂര്യസ്വരൂപനേ, ചിദ്ഘനനേ, പൂർണ്ണ സ്വതന്ത്രനേ, കരുണയാൽ സ്വീകരിച്ച വിഗ്രഹമുള്ളവനേ, ശിവാത്മനേ—നിനക്ക് നമസ്കാരം।

Verse 61

परत्र त्राय भक्तानां भव्यानां भावरूपिणे । विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम् ॥ ६१ ॥

പരലോകത്തിൽ അവൻ ഭക്തരെ രക്ഷിക്കട്ടെ; മംഗളമായ ഭാവസ്വരൂപനായ പ്രഭു സജ്ജനരെയും പരിപാലിക്കട്ടെ. വിവേകികൾക്ക് വിവേകം, അന്വേഷണശീലികൾക്ക് ഗാഢമായ വിമർശബോധം നൽകട്ടെ.

Verse 62

प्रकाशानां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे । पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्टे नमस्तुभ्यमुपर्यधः ॥ ६२ ॥

നിനക്കു നമസ്കാരം—നീ എല്ലാ പ്രകാശങ്ങളുടെയും പ്രകാശം; ജ്ഞാനികൾക്കു ജ്ഞാനസ്വരൂപം. മുന്നിൽ, വശങ്ങളിൽ, പിന്നിൽ, മുകളിൽ, താഴെ—സർവത്ര നീ വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 63

सदा सञ्चित्स्वरूपेण विधेहि भवदासनम् । त्वत्प्रसादादहं देव कृताकृत्योऽस्मि सर्वतः ॥ ६३ ॥

ഹേ ദേവാ! ശുദ്ധ സത്-ചിത്-സ്വരൂപമായി നിന്റെ ആസനത്തിൽ എന്നെ സദാ സ്ഥാപിക്കണമേ. നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ, പ്രഭോ, ഞാൻ സർവ്വവിധം കൃതകൃത്യൻ—ഇനി ഒന്നും ശേഷിക്കുന്നില്ല.

Verse 64

मायामृत्युमहापाशाद्विमुक्तोऽस्मि शिवोऽस्मि वः । इति स्तुत्वा ततः सर्व गुरवे विनिवेदयेत् ॥ ६४ ॥

“മായയും മരണവും എന്ന മഹാപാശത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ വിമുക്തൻ; നിങ്ങള്ക്കായി ഞാൻ ശിവൻ—മംഗളമയൻ.” ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം എല്ലാം ഗുരുവിന് സമർപ്പിക്കണം.

Verse 65

प्रातः प्रभृति सायांतं सांयादिप्रातरंततः । यत्करोमि जगन्नाथ तदस्तु तव पूजनम् ॥ ६५ ॥

പ്രഭാതം മുതൽ സായാഹ്നം വരെ, സായാഹ്നം മുതൽ വീണ്ടും പ്രഭാതം വരെ—ഹേ ജഗന്നാഥാ! ഞാൻ ചെയ്യുന്നതെല്ലാം നിന്റെ പൂജനമായി മാറട്ടെ.

Verse 66

ततश्च गुरुपादाब्जगलितामृतधारया । क्षालितं निजमात्मानं निर्मलं भावयेत्सुधीः ॥ ६६ ॥

അപ്പോൾ ഗുരുവിന്റെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന അമൃതധാരയാൽ സ്വന്തം ആത്മാവിനെ കഴുകി പൂർണ്ണമായി നിർമ്മലമായതായി ബുദ്ധിമാൻ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 67

मूलादिब्रह्मरंध्रांतं मूलविद्यां विभावयेत् । मूलाधारादधो भागे वर्तुलं वायुमंडलम् ॥ ६७ ॥

മൂലാദി കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മരന്ധ്രം വരെ മൂലവിദ്യയെ ധ്യാനിക്കണം. കൂടാതെ മൂലാധാരത്തിന് താഴെയുള്ള ഭാഗത്ത് വൃത്താകാരമായ വായുമണ്ഡലവും ദർശിക്കണം.

Verse 68

तत्रस्थवायुबीजोत्थवायुना च तदूर्द्ध्वकम् । त्रिकोणं मंडलं वह्नेस्तत्रस्थवह्निबीजतः ॥ ६८ ॥

അവിടെ സ്ഥാപിതമായ വായു-ബീജത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന വായുവാൽ അതിനെ മേലോട്ടുയർത്തണം. അവിടെയുള്ള വഹ്നി-ബീജത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നിയുടെ ത്രികോണമണ്ഡലം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.

Verse 69

उत्पन्नेनाग्निना मूलाधारावस्थितविग्रहाम् । प्रसुप्तभुजगाकारां स्वयंभूलिंगवेष्टिनीम् ॥ ६९ ॥

ഉദ്ഭവിച്ച അഗ്നിയാൽ മൂലാധാരത്തിൽ സ്ഥിതമായ അവളുടെ രൂപം ധ്യാനിക്കണം—നിദ്രിത സർപ്പാകാരയായി സ്വയംഭൂ ലിംഗത്തെ ചുറ്റിപ്പിണഞ്ഞിരിക്കുന്നവളായി.

Verse 70

विसतंतुनिभां कोटिविद्युदाभां तनीयसीम् । कुलकुंडलिनीं ध्यात्वा कूर्चेनोत्थापयेञ्च ताम् ॥ ७० ॥

പദ്മതന്തുവുപോലെ സൂക്ഷ്മവും, കോടി മിന്നലുപോലെ ദീപ്തവും, അത്യന്തം തനുവുമായ കുലകുണ്ഡലിനിയെ ധ്യാനിച്ച് ‘കൂർച’യാൽ അവളെ മേലോട്ടുയർത്തണം.

Verse 71

सुषुम्णावर्त्मनातां च षट्चक्रक्रमभेदिनीम् । गुरुपदिष्टविधिना ब्रह्मरंध्रं नयेत्सुधीः ॥ ७१ ॥

സുഷുമ്ണാ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു, ഷട്‌ചക്രങ്ങളുടെ ക്രമം ഭേദിച്ച്, ഗുരു ഉപദേശിച്ച വിധിപ്രകാരം ബുദ്ധിമാൻ അതിനെ ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിലേക്ക് നയിക്കണം।

Verse 72

तत्रस्थामृतसंमग्नीकृत्यात्मानं विभावयेत् । तत्प्रभापटलव्याप्तैविमलं चिन्मयं परम् ॥ ७२ ॥

അവിടെ സ്ഥിരമായി, ആത്മാവിനെ അമൃതാനന്ദത്തിൽ മുങ്ങിയതായി ഭാവിച്ച് ധ്യാനിക്കണം. ആ പരമപ്രഭയുടെ പടലത്തിൽ വ്യാപ്തനായി, മലിനതയറ്റ ചിന്മയ പരതത്ത്വം സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നു।

Verse 73

पुनस्तां स्वस्थलं नीत्वा हृदिदेवं विचिंतयन् । दृष्ट्वा च मानसैर्द्रव्यैः प्रार्थयेन्मनुनामुना ॥ ७३ ॥

പിന്നീട് അതിനെ വീണ്ടും സ്ഥിരസ്ഥാനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന്, ഹൃദയസ്ഥ ദേവനെ ധ്യാനിച്ച്, മനസ്സിൽ കല്പിച്ച ദ്രവ്യങ്ങളാൽ അർപ്പണം നടത്തി, ഈ മന്ത്രംകൊണ്ട് പ്രാർത്ഥിക്കണം।

Verse 74

त्रैलोक्यचैत न्यमयादिदेव श्रीनाथ विष्णो भवदाज्ञयैव । प्रातः समुत्थाय तव प्रियार्थं संसारयात्रां त्वनुवर्तयिष्ये ॥ ७४ ॥

ത്രൈലോക്യചൈതന്യമയ ആദിദേവാ! ശ്രീനാഥ വിഷ്ണോ! നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ മാത്രം ഞാൻ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, നിനക്കു പ്രിയമായതിനായി സംസാരയാത്രയെ പിന്തുടരും।

Verse 75

विष्णोरिति स्थले विप्र कार्य ऊहोऽन्यदैवते । ततः कुर्यात्सर्वसिद्ध्यै त्वजपाया निवेदनम् ॥ ७५ ॥

ഹേ വിപ്രാ! ‘വിഷ്ണോഃ’ എന്ന പ്രയോഗമുള്ള സ്ഥാനത്ത്, അത് മറ്റൊരു ദേവതയ്ക്കായി പ്രയോഗിക്കേണ്ടെങ്കിൽ യുക്തമായ ഊഹം (മാറ്റം) വരുത്തണം. തുടർന്ന് സർവ്വസിദ്ധിക്കായി അജപയ്ക്ക് നിവേദനം നടത്തണം।

Verse 76

षट्शतानि दिवा रात्रौ सहस्राण्येकविंशतिः । अजपाख्यां तु गायत्रीं जीवो जपति सर्वदा ॥ ७६ ॥

പകൽ ആറുനൂറും, രാത്രി ഇരുപത്തൊന്നായിരവും (ശ്വാസങ്ങൾ) ഉണ്ടാകുന്നു. ഇങ്ങനെ ദേഹധാരി ജീവൻ ‘അജപാ’ എന്ന ഗായത്രിയെ എപ്പോഴും, അനായാസമായി, നിരന്തരം ജപിക്കുന്നു॥

Verse 77

ऋषिर्हंसस्तथाव्यक्तगायत्रीछंद ईरितम् । देवता परमो हंसश्चाद्यंते बीजशक्तिकम् ॥ ७७ ॥

ഇതിന്റേ ഋഷി ‘ഹംസം’; ഛന്ദസ് ‘അവ്യക്ത-ഗായത്രി’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ദേവത ‘പരമ ഹംസം’; ബീജവും ശക്തിയും മന്ത്രക്രിയയുടെ ആദിയിലും അന്ത്യത്തിലും വിന്യസിക്കപ്പെടുന്നു॥

Verse 78

ततः षडंगं कुर्वीत सूर्यः सोमोनिरंजनः । निराभासश्च धर्मश्च ज्ञानं चेति तथा पुनः ॥ ७८ ॥

അതിനുശേഷം ഷഡംഗം നിർദ്ദേശിക്കണം—സൂര്യൻ, സോമൻ, നിരഞ്ജനൻ, നിരാഭാസൻ, ധർമ്മം, പിന്നെയും ജ്ഞാനം॥

Verse 79

क्रमादेतान्हंसपूर्वानात्मनेपदपश्चिमान् । जातयुक्तान्साधकेंद्र षडंगेषु नियोजयेत् ॥ ७९ ॥

ഹേ സാധകശ്രേഷ്ഠാ! ക്രമമായി ഇവയെ—‘ഹംസം’ മുതൽ ആരംഭിച്ച് ആത്മനേപദ-സമൂഹത്തിൽ അവസാനിപ്പിച്ച്—സ്വസ്വ ജാതിയോടുകൂടി ഷഡംഗങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കണം॥

Verse 80

हकारः सूर्यसंकाशतेजाः संगच्छते बहिः । सकारस्तादृशश्चैव प्रवेशे ध्यानमीरितम् ॥ ८० ॥

‘ഹ’കാരം സൂര്യസദൃശമായ തേജസ്സോടെ പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുന്നു. ‘സ’കാരവും അതുപോലെ തന്നേ; അകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന വേളയിൽ അതേ ധ്യാനമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു॥

Verse 81

एवं ध्यात्वार्पयेद्धीमान्वह्न्यर्केषु विभागशः । मूलाधारे वादिसांतबीजयुक्ते चतुर्दले ॥ ८१ ॥

ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച ജ്ഞാനി സാധകൻ വിഭജനക്രമത്തിൽ അഗ്നിയിലും സൂര്യനിലും മന്ത്രശക്തികളെ ന്യാസം ചെയ്യണം. കൂടാതെ മൂലാധാരത്തിലെ ചതുര്ദള പദ്മത്തിൽ ‘വ’ മുതൽ ‘സ’ വരെ ബീജാക്ഷരയുക്തമായി അർപ്പിക്കണം॥

Verse 82

बंधूकाभे स्वशक्त्या तु सहितापास्वगाय च । पाशांकुशसुधापात्रमोदकोल्लासपाणये ॥ ८२ ॥

ബന്ധൂകപുഷ്പംപോലെ ദീപ്തനായ, സ്വശക്തിയോടുകൂടി പാർശ്വസേവിതനായ; പാശം, അങ്കുശം, സുധാപാത്രം, മോദകം എന്നീ ആയുധങ്ങൾ കൈകളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവനു നമസ്കാരം॥

Verse 83

षट्शतं तु गणेशाय वागधीशाय चार्पयेत् । स्वाधिष्ठाने विद्रुमाभे वादिलांतार्णसंयुते ॥ ८३ ॥

വാഗധീശനായ ഗണേശനു ആറുനൂറ് (ജപം/ആഹുതി) അർപ്പിക്കണം. സ്വാധിഷ്ഠാനത്തിൽ പവിഴവർണ്ണനായി ‘വ’ മുതൽ ‘ല’ വരെ അന്തർവർണ്ണക്രമസഹിതനായി ധ്യാനിക്കണം॥

Verse 84

वामांगशक्तियुक्ताय विद्याधिपतये तथा । स्रुवाक्षमालालसितबाहवे पद्मजन्मने ॥ ८४ ॥

വാമഭാഗത്തിലെ ശക്തിയോടുകൂടിയ വിദ്യാധിപതിക്കു നമസ്കാരം. സ്രുവവും അക്ഷമാലയും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്ന ഭുജങ്ങളുള്ള, പദ്മജന്മനായ അവനു നമഃ॥

Verse 85

ब्रह्मणे षट्सहस्रं तु हंसारूढाय चार्पयेत् । विद्युल्लसितमेघाभे डादिफांतार्णपत्रके ॥ ८५ ॥

ഹംസാരൂഢനായ ബ്രഹ്മാവിനു ആറായിരം (ജപം/ആഹുതി) അർപ്പിക്കണം. മിന്നലാൽ ദീപ്തമായ മേഘസദൃശമായ, ‘ഡ’ മുതൽ ‘ഫ’ വരെ അക്ഷരങ്ങളുള്ള പത്രകത്തിൽ (യന്ത്രം/താവീസ്) അത് സമർപ്പിക്കണം॥

Verse 86

मणिपूरे शंखचक्रगदापंकजधारिणे । सश्रिये षट्सहस्रं च विष्णवे विनिवेदयेत् ॥ ८६ ॥

മണിപൂര ചക്രത്തിൽ ശംഖം-ചക്രം-ഗദ-പദ്മം ധരിക്കുന്ന, ശ്രീലക്ഷ്മീസഹിതനായ വിഷ്ണുവിന് ആറായിരം ജപ/അർപ്പണം നടത്തണം।

Verse 87

अनाहतेऽर्कपत्रे च कादिठांतार्णसंयुते । शुक्ले शूलाभयवरसधाकलशधारिणे ॥ ८७ ॥

അനാഹത ചക്രത്തിൽ സൂര്യസമമായ പത്രത്തിൽ, ‘ക’ മുതൽ ‘ഠ’ വരെ ബീജാക്ഷരങ്ങളോടെ, ശ്വേതപ്രഭ ദേവനെ ധ്യാനിക്കണം—ശൂലം, അഭയ-വര മുദ്രകൾ, അമൃതകലശം ധരിക്കുന്നവൻ।

Verse 88

वामांगे शक्तियुक्ताय विद्याधिपतये सुधीः । वृषारूढाय रुद्राय षट्सहस्रं निवेदयेत् ॥ ८८ ॥

ബുദ്ധിമാൻ साधകൻ വാമഭാഗത്ത് ശക്തിയോടുകൂടിയ, വിദ്യാധിപതി, വൃഷഭാരൂഢനായ രുദ്രനു ആറായിരം ജപ/അർപ്പണം നടത്തണം।

Verse 89

विशुद्धे षोडशदले स्वराढ्ये शुक्लवर्णके । महाज्योतिप्रकाशायेन्द्रियाधिपतये ततः ॥ ८९ ॥

അതിനുശേഷം വിശുദ്ധ ചക്രത്തിലെ പതിനാറ് ദളങ്ങളുള്ള, സ്വരസമ്പന്നമായ, ശ്വേതവർണ്ണ കമലത്തിൽ മഹാജ്യോതിപ്രകാശനായ ഇന്ദ്രിയാധിപതിയെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 90

सहस्रमर्पयेत्प्राणशक्त्या युक्तेश्चराय च । आज्ञाचक्रे हक्षयुक्ते द्विदिलेऽब्जे सहस्रकम् ॥ ९० ॥

പ്രാണശക്തിയോടെ യുക്തനായി യുക്തേശ്വരന് ആയിരം ജപ/അർപ്പണം നടത്തണം; അതുപോലെ ‘ഹ’ ‘ക്ഷ’ യുക്തമായ ആജ്ഞാ ചക്രത്തിലെ ദ്വിദള കമലത്തിലും ആയിരം അർപ്പിക്കണം।

Verse 91

सदाशिवाय गुरवे पराशक्तियुताय वै । सहस्रारे महापद्मे नादबिन्दुद्वयान्विते ॥ ९१ ॥

സദാശിവസ്വരൂപനും പരാശക്തിയോടു യുക്തനുമായ ഗുരുദേവനു നമസ്കാരം; സഹസ്രാര മഹാപദ്മത്തിൽ നാദ-ബിന്ദു ദ്വയതത്ത്വങ്ങളോടെ അധിഷ്ഠിതൻ।

Verse 92

विलसन्मातृकावर्णे वराभयकराय च । प्ररमाद्ये च गुरवे सहस्रं विनिवेदयेत् ॥ ९२ ॥

മാതൃകാവർണങ്ങളാൽ ദീപ്തനും വരവും അഭയവും നൽകുന്ന കരങ്ങളുള്ളവനും ആദിയും ശ്രേഷ്ഠനും ആയ ഗുരുദേവനു സഹസ്രം (ജപം/ആഹുതി) സമർപ്പിക്കണം।

Verse 93

चुलुकेंऽबु पुनर्द्धृत्वा स्वभावादेव सिध्यतः । एकविंशतिसाहस्रप्रमितस्य जपस्य च ॥ ९३ ॥

വീണ്ടും ഒരു ചുളുക്കു വെള്ളം എടുത്താൽ ഈ കർമ്മം സ്വഭാവതഃ തന്നെ സിദ്ധമാകുന്നു; അതുപോലെ ഇരുപത്തൊന്ന് ആയിരം അളവുള്ള ജപവും സിദ്ധമാകുന്നു।

Verse 94

षट्शताधिकसंख्या स्यादजपाया विभागशः । संकल्पेन मोक्षदाता विष्णुर्मे प्रीयतामिति ॥ ९४ ॥

വിഭാഗപ്രകാരം അജപയുടെ എണ്ണം ആറുനൂറിൽ അല്പം അധികമെന്ന് പറയുന്നു. “മോക്ഷദാതാവായ വിഷ്ണു എനിക്കു പ്രസന്നനാകട്ടെ” എന്ന സംकल्पത്തോടെ അതു അഭ്യസിക്കണം।

Verse 95

अस्याः संकल्पमात्रेण महापापैः प्रमुच्यते । ब्रह्मैवाहं न संसारी नित्यमुक्तो न शोकभाक् ॥ ९५ ॥

ഇതിന്റെ സംकल्पമാത്രത്താൽ മഹാപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു. (ബോധം:) “ഞാൻ ബ്രഹ്മം തന്നേ; ഞാൻ സംസാരിയല്ല; ഞാൻ നിത്യമുക്തൻ, ശോകഭാഗിയല്ല।”

Verse 96

सञ्चिदानंदरूपोऽहमात्मानमिति भावयेत् । ततः समाचरेद्देहकृत्यं देवार्चनं तथा ॥ ९६ ॥

“ഞാൻ സച്ചിദാനന്ദസ്വരൂപമായ ആത്മാവാണ്”—എന്ന് നിത്യം ഭാവിക്കണം. തുടർന്ന് വിധിപൂർവ്വം ദേഹകർമ്മങ്ങളും ദേവാരാധനയും ചെയ്യണം.

Verse 97

तद्धिधानं प्रवक्ष्यामि सदाचारस्य लक्षणम् ॥ ९७ ॥

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ആ വിധാനം പ്രസ്താവിക്കുന്നു—സദാചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളെ വ്യക്തമാക്കുന്നതു.