Yamapatha (The Road of Yama), Dāna-Phala, and the Imperishable Fruition of Karma

Verse 1

नारद उवाच । कथितो भवता सम्यग्वर्णाश्रमविधिर्मुने । इदानीं श्रोतुमिच्छामि यममार्गं सुदुर्गमम् ॥ १ ॥

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! നിങ്ങൾ വർണാശ്രമവിധി സമ്യകമായി വിവരിച്ചു. ഇനി ഞാൻ യമമാർഗം എന്ന അത്യന്തം ദുർഗമമായ പാതയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 2

सनक उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि यममार्गं सुदुर्गमम् । सुखदं पुण्यशीलानां पापिनां भयदायकम् ॥ २ ॥

സനകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രാ! കേൾക്കുക; ഞാൻ യമമാർഗം എന്ന അത്യന്തം ദുർഗമമായ പാതയെ വിവരിക്കുന്നു. അത് പുണ്യശീലർക്കു സുഖദം, പാപികൾക്കു ഭയദായകം।

Verse 3

षडशीतिसहस्त्राणि योजनार्निनि मुनीश्वर । यममार्गस्य विस्तारः कथितः पूर्वसूरिभिः ॥ ३ ॥

ഹേ മുനീശ്വരാ! പൂർവസൂരിമാർ യമമാർഗത്തിന്റെ വ്യാപ്തി എൺപത്താറായിരം യോജനയെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്।

Verse 4

ये नरा दानशीलास्तु ते यांति सुखिनो द्विज । धर्मशून्या नरा यांति दुःखेन भृशमर्दिताः ॥ ४ ॥

ഹേ ദ്വിജാ! ദാനശീലരായ മനുഷ്യർ സുഖത്തോടെ പോകുന്നു; ധർമ്മശൂന്യർ എന്നാൽ ദുഃഖംകൊണ്ട് അത്യന്തം ചതഞ്ഞ് പോകുന്നു।

Verse 5

अतिभीता विवश्त्राश्च शुष्ककंठौष्ठतालुकाः । क्रदंतो विस्तरं दीनाः पापिनो यांति तत्पथि ॥ ५ ॥

അത്യന്തം ഭീതിയോടെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ട്, കണ്ഠം–ചുണ്ടുകൾ–താലു വരണ്ടുപോയി, ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞ് ദീനരായി പാപികൾ ആ വഴിയിലൂടെ പോകുന്നു।

Verse 6

हन्यमाना यमभटैः प्रतोदाद्यैस्तथायुधैः ॥ ६ ॥

യമഭടന്മാർ അടിച്ചു പീഡിപ്പിക്കുകയും, പ്രതോഡം (അങ്കുശം) മുതലായ ആയുധങ്ങളാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത് അവർ കഠിന യാതന അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 7

इतस्ततः प्रधावंतो यांति दुःखेन तत्पथि । क्वचित्पंकः क्वचिदूह्निः क्वचित्सेतप्तसैकतम् । क्वचिद्वै दावरुपेणः तीक्ष्णधाराः शिलाः क्वचित् ॥ ७ ॥

ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും ഓടിക്കൊണ്ട് അവർ ദുഃഖത്തോടെ ആ വഴിയിലൂടെ പോകുന്നു—എവിടെയോ ചെളി, എവിടെയോ കഠിന കയറ്റം, എവിടെയോ കത്തുന്ന മണൽ; എവിടെയോ കാട്ടുതീ പോലെ അഗ്നി, എവിടെയോ മൂർച്ചയുള്ള പാറകൾ।

Verse 8

क्वचित्कंटकवृक्षाश्च दुःखारोहशिला नगाः । गाढांधकाराश्च गुहाः कंटकावरणं महत् ॥ ८ ॥

എവിടെയോ മുള്ളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ, എവിടെയോ കയറാൻ ദുഃഖകരമായ പാറമലകൾ; എവിടെയോ ഘനാന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങിയ ഗുഹകൾ, എവിടെയോ മുള്ളുകൾ മൂടിയ വിശാല പ്രദേശം।

Verse 9

वप्राग्रारोहणं चैव कन्दरस्य प्रवेशनम् । शर्कराश्च तथा लोष्टाः सूचीतुल्याश्च कण्टकाः ॥ ९ ॥

തിട്ടയുടെ മുകളിലേക്കു കയറുക, കന്ദരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുക, കല്ലുകഷണങ്ങളും മണ്ണുകട്ടകളും ഇടറുക, സൂചിപോലെ മൂർച്ചയുള്ള മുള്ളുകൾ കുത്തുക—ഇത്തരം കഷ്ടങ്ങൾ അവിടെ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും।

Verse 10

शैवालं च क्वचिन्मार्गे क्वचित्कीचकपंक्तयः । क्वचिव्द्याव्राश्च गर्जंते वर्धंते च क्वचिज्ज्वराः ॥ १० ॥

മാർഗത്തിൽ ചിലിടങ്ങളിൽ ശൈവലത്തിന്റെ വഴുക്കുന്ന ചെളി, ചിലിടങ്ങളിൽ കീചക (നാളിക) നിരകൾ. ചിലിടങ്ങളിൽ വന്യമൃഗങ്ങൾ ഗർജ്ജിക്കുന്നു; ചിലിടങ്ങളിൽ ജ്വരങ്ങൾ കത്തിപൊങ്ങി വർധിക്കുന്നു।

Verse 11

एवं बहुविधक्लेशाः पापिनो यांति नारद । क्रोशंतश्च रुदन्तश्च म्लायंतश्चैव पापिनः ॥ ११ ॥

ഓ നാരദാ! ഇങ്ങനെ പലവിധ ക്ലേശങ്ങളാൽ പീഡിതരായ പാപികൾ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു—വിളിച്ചുകൂവി, കരഞ്ഞു, പൂർണ്ണമായി വാടിമങ്ങിക്കൊണ്ട്; ഇതുതന്നെ പാപികളുടെ ഗതിയാണ്।

Verse 12

पाशेन यंत्रिताः केचित्कृष्यमाणास्तथांकुशैः । शास्त्रास्त्रैस्ताड्यमानाश्च पृष्टतो यांति पापिनः ॥ १२ ॥

ചില പാപികൾ പാശങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു; ചിലർ അങ്കുശങ്ങളാൽ വലിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നിൽ നിന്ന് ആയുധങ്ങളും ശിക്ഷാദണ്ഡങ്ങളും കൊണ്ട് അടിക്കപ്പെടെ അവർ മുന്നോട്ട് ഓടിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 13

नासाग्रपाशकृष्टाश्च केचिदंत्रैश्च बधिताः । वहंतश्चायसां भारं शिश्राग्रेण प्रयांति वै ॥ १३ ॥

ചിലരെ മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ കെട്ടിയ പാശംകൊണ്ട് വലിക്കുന്നു; ചിലരെ സ്വന്തം ആന്ത്രങ്ങളാൽ തന്നെ ബന്ധിക്കുന്നു. ഇരുമ്പിന്റെ ഭാരമേറിയ ചുമടു വഹിച്ചുകൊണ്ട്, ശിശ്നാഗ്രംകൊണ്ടും വലിച്ചുനടത്തപ്പെടുന്നു।

Verse 14

अयोभारद्वयं केचिन्नासाग्रेण तथापरे । कर्णाभ्यां च तथा केचिद्वहंतो यांति पापिनः ॥ १४ ॥

ചില പാപികൾ മൂക്കിന്റെ അഗ്രംകൊണ്ട് ഇരുമ്പിന്റെ ഇരട്ടഭാരം വഹിച്ച് പോകുന്നു; മറ്റുചിലരും അതുപോലെ. ചിലർ രണ്ടുകാതുകളാൽ വഹിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു।

Verse 15

केचिच्च स्खलिता यांति ताड्यमानास्तथापरे । अत्यर्थोच्ङ्वसिताः केचित्केचिदाच्छत्रलोचनाः ॥ १५ ॥

ചിലർ ഇടറിക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; ചിലർ പോകുമ്പോഴേ തന്നെ അടിയേറ്റ് വേദനിക്കുന്നു. ചിലർ അത്യന്തം വ്യാകുലമായി കനത്ത ശ്വാസം വിടുന്നു; ചിലരുടെ കണ്ണുകൾ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നുന്നു।

Verse 16

छायाजलविहीने तु पथि यांत्यतिदुःखिताः । शोचन्तः स्वानि कर्मणि ज्ञानाज्ञानकृतानि च ॥ १६ ॥

നിഴലും വെള്ളവും ഇല്ലാത്ത വഴിയിൽ അവർ അത്യന്തം ദുഃഖത്തോടെ മുന്നേറുന്നു. തങ്ങളുടെ കർമങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിലപിക്കുന്നു—അറിഞ്ഞ് ചെയ്തതും അറിവില്ലാതെ ചെയ്തതും എല്ലാം।

Verse 17

ये तु नारद धर्मिष्ठा दानशीला सुबुद्धयः । अतीव सुखसंपन्नास्ते यांति धर्ममंदिरम् ॥ १७ ॥

ഹേ നാരദാ! ധർമ്മത്തിൽ ദൃഢരായി, ദാനശീലരായി, സുസ്ഥിരബുദ്ധിയുള്ളവരായി ഉള്ളവർ അത്യന്തം സുഖസമ്പന്നരായി ധർമ്മമന്ദിരത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 18

अन्नदास्तु मुनुश्रेष्ट भुंजंतः स्वादु यांति वै । नीरदा यांति सुखिनः पिबंतः क्षीरमुत्तममम् । तक्रदा दधिदाश्चैव तत्तद्भोगं लभंति वै । घृतदा मधुदाश्चैव क्षीरदाश्च द्विजोत्तम ॥ १८ ॥

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവർ മധുരഭോജനം അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് പോകുന്നു. ജലദാനം ചെയ്യുന്നവർ സന്തോഷത്തോടെ ഉത്തമക്ഷീരം പാനം ചെയ്യുന്നു. മോര്‍ ദാനം ചെയ്യുന്നവരും തൈര്‍ ദാനം ചെയ്യുന്നവരും അതത് ഭോഗം തന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! നെയ്യ്, തേന്‍, പാല്‍ ദാനം ചെയ്യുന്നവരും തങ്ങളുടെ ദാനത്തിന് അനുസരിച്ച ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 19

सुधापानं प्रकुर्वंतो यांति वै धर्ममंदिरम् । शाकदाः पायसं भुंजंन्दीपदो ज्वलयन्दिशः ॥ १९ ॥

അമൃതസമാന പാനീയം ദാനം ചെയ്യുന്നവർ നിശ്ചയമായി ധർമ്മമന്ദിരത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ശാകം ദാനം ചെയ്യുന്നവർ പായസം ഭുജിക്കുന്നു; ദീപദാനം ചെയ്യുന്നവർ ദിക്കുകളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 20

वस्त्रदो मुनुशार्दूल याति दिव्याम्बरावृतः । पुराकरप्रदो याति स्तूयमानोऽमरैः पथि ॥ २० ॥

ഹേ നരശാർദൂലാ! വസ്ത്രദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ദിവ്യാംബരങ്ങളാൽ ആവൃതനായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. പുരാകര (ധന-കരം/പൂർവ്വ ലേവി) ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അമരന്മാർ സ്തുതിക്കുന്ന പഥത്തിൽ ഗമിക്കുന്നു.

Verse 21

गोदानेन नरो याति सर्वसौख्यसमन्वितः । भूमिदो गृहदश्चैव विमाने सर्वसंपदि ॥ २१ ॥

ഗോദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സർവ്വസുഖങ്ങളോടുകൂടി പരലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഭൂമിദാനം ചെയ്യുന്നവനും ഗൃഹദാനം ചെയ്യുന്നവനും സർവ്വസമ്പത്തോടുകൂടിയ വിമാനം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 22

अप्सरोगणसंकीर्णे क्रीडन्याति वृषालयम् । हयदो यानदश्चापि गजदश्च द्विजोत्तम ॥ २२ ॥

അപ്സരാഗണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ ക്രീഡാസ്ഥലത്തിൽ അവൻ വൃഷാലയം (വൃഷധ്വജ ശിവന്റെ ധാമം) പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! അശ്വദാനം, യാനദാനം, ഗജദാനം ചെയ്യുന്നവർക്കും ഇതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 23

धर्मालयं विमानेन याति भोगान्वितेन वै । अनडुद्दो मुनिश्रेष्ट यानारुढः प्रयाति वै ॥ २३ ॥

ഭോഗസമ്പന്നമായ വിമാനം കയറി അവൻ നിശ്ചയമായി ധർമ്മാലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! കാളദാനം ചെയ്യുന്നവൻ യാനാരൂഢനായി പ്രയാണം ചെയ്യുന്നു.

Verse 24

फलदः पुष्पदश्चापि याति संतोषसंयुतः । तांबूलदो नरो याति प्रहृष्टो धर्ममंदिरम् ॥ २४ ॥

ഫലദാനം ചെയ്യുന്നവനും പുഷ്പദാനം ചെയ്യുന്നവനും സന്തോഷസഹിതനായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. താംബൂലദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ ഹർഷത്തോടെ ധർമ്മമന്ദിരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

Verse 25

मातापित्रोश्च शुश्रूषां कृतवान्यो नरोत्तमः । स याति परितुष्टात्मा पूज्यमानो दिविस्थितैः ॥ २५ ॥

മാതാപിതാക്കൾക്ക് ഭക്തിയോടെ ശുശ്രൂഷ ചെയ്ത നരോത്തമൻ പരിതൃപ്തഹൃദയത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; ദിവ്യലോകവാസികൾ അവനെ പൂജിക്കുന്നു।

Verse 26

शुश्रूषां कुरुते यस्तु यतीनां व्रतचारिणाम् । द्विजाग्र्यब्राह्मणानां च स यात्यतिसुखान्वितः ॥ २६ ॥

വ്രതചരിക്കുന്ന യതിമാരെയും ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഭക്തിയോടെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നവൻ അത്യന്തസുഖസമ്പന്നമായ നിലയിലേക്കു എത്തുന്നു।

Verse 27

सर्वभूतदयायुक्तः पूज्यमानोऽमरैर्द्विजः । सर्वभोगान्वितेनासौ विमानेन प्रयाति च ॥ २७ ॥

സകലജീവികളോടും കരുണയുള്ള ആ ദ്വിജൻ അമരന്മാർ പൂജിക്കപ്പെടുകയും, എല്ലാ ഭോഗസൗഖ്യങ്ങളുമുള്ള ദിവ്യവിമാനത്തിൽ പുറപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 28

विद्यादानरतो याति पूज्यमानोऽब्जसूनुभिः । पुराणपठको याति स्तूयमानो मुनीश्वरैः ॥ २८ ॥

വിദ്യാദാനത്തിൽ നിരതനായവൻ പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ പൂജിക്കപ്പെടെ ഉന്നതലോകങ്ങളിലേക്കു പോകുന്നു; പുരാണപാഠകൻ മുനീശ്വരന്മാർ സ്തുതിക്കപ്പെടെ പ്രയാണം ചെയ്യുന്നു।

Verse 29

एवं धर्मपरा यांति सुखं धर्मस्य मंदिरम् । यमश्चतुर्मुखो भूत्वा शंखचक्रगदासिभृत् ॥ २९ ॥

ഇങ്ങനെ ധർമ്മപരായണർ സന്തോഷത്തോടെ ധർമ്മത്തിന്റെ ധാമത്തിലേക്കു പോകുന്നു; യമനും ശംഖ-ചക്ര-ഗദാ-ഖഡ്ഗം ധരിച്ചു ചതുര്മുഖനായി ദിവ്യരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു।

Verse 30

पुण्यकर्मरतं सम्यक्स्नेहान्मित्रमिवार्चति । भो भो बुद्धिमतां श्रेष्ठानरकक्लेषभीरवः ॥ ३० ॥

സത്യസ്നേഹത്തോടെ പുണ്യകർമ്മത്തിൽ നിരതനായവനെ സുഹൃത്തിനെപ്പോലെ വിധിപൂർവ്വം ആദരിക്കുന്നു—ഹേ ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ! നരകക്ലേശഭയത്താൽ।

Verse 31

युष्माभिः साधितं पुण्यमत्रामुत्रसुखावहम् । मनुष्य जन्म यः प्राप्य सुकृतं न करोति च ॥ ३१ ॥

നിങ്ങൾ സമ്പാദിച്ച പുണ്യം ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സുഖം നൽകുന്നതാണ്. എന്നാൽ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചിട്ടും സുകൃതം ചെയ്യാത്തവൻ ആ ദുർലഭ അവസരം വ്യർത്ഥമാക്കുന്നു।

Verse 32

स एव पापिनां श्रेष्ट आत्मघातं करोति च । अनित्यं प्राप्य मानुष्यं नित्यं यस्तु न साधयेत् ॥ ३२ ॥

അവനാണ് പാപികളിൽ അഗ്രൻ; അവൻ ആത്മഘാതം ചെയ്യുന്നു—ഈ അനിത്യമായ മനുഷ്യജീവിതം ലഭിച്ചിട്ടും നിത്യമായ ഭഗവത്തത്ത്വം সাধിക്കാത്തവൻ।

Verse 33

स याति नरकं घोरं कोऽन्यस्तस्मादचेतनः । शरीरं यातनारुपं मलाद्यैः परिदूषितम् ॥ ३३ ॥

അവൻ ഭീകര നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവനേക്കാൾ അചേതൻ മറ്റാരുണ്ട്? കാരണം മലാദി അശുദ്ധികളാൽ പൂർണ്ണമായി മലിനമായ, യാതനാരൂപമായ ഈ ശരീരത്തോടാണ് അവൻ ചേർന്നു നിൽക്കുന്നത്।

Verse 34

तस्मिन्यो याति विश्वासं तं विद्यादात्मघातकम् । सर्वेषु प्राणिनः श्रेष्टास्तेषु वै बुद्धिजीविनः ॥ ३४ ॥

അതിൽ (അയോഗ്യ ആശ്രയത്തിൽ) വിശ്വാസം വെക്കുന്നവനെ ആത്മഘാതകനെന്ന് അറിയുക. എല്ലാ പ്രാണികളിലും മനുഷ്യരാണ് ശ്രേഷ്ഠർ; മനുഷ്യരിലും സദ്ബുദ്ധിയാൽ ജീവിക്കുന്നവരാണ് ശ്രേഷ്ഠർ।

Verse 35

बुद्धिमस्तु नराः श्रेष्टा नरेषु ब्राह्मणास्तथा । ब्राह्मणेषु च विद्वांसो विद्वत्सु कृतबुद्धयः ॥ ३५ ॥

മനുഷ്യരിൽ ബുദ്ധിമാന്മാർ ശ്രേഷ്ഠർ; മനുഷ്യരിൽ ബ്രാഹ്മണരും അഗ്രഗണ്യർ. ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ പണ്ഡിതർ വിശിഷ്ടർ; പണ്ഡിതരിൽ സുസംസ്കൃതവും പരിപക്വവുമായ ബുദ്ധിയുള്ളവരാണ് പരമോന്നതർ.

Verse 36

कृतबुद्धिषु कर्त्तारः कर्तृषु ब्रह्मवादिनः । ब्रह्मवादिष्वपि तथा श्रेष्टो निर्मम उच्यते ॥ ३६ ॥

സുസംസ്കൃത ബുദ്ധിയുള്ളവരിൽ പ്രവർത്തകർ ശ്രേഷ്ഠർ; പ്രവർത്തകരിൽ ബ്രഹ്മത്തെ ഉപദേശിക്കുന്നവർ ശ്രേഷ്ഠർ. ബ്രഹ്മവാദികളിലും മമതയും ആസക്തിയും ഇല്ലാത്തവനെയാണ് ഉത്തമൻ എന്നു പറയുന്നു.

Verse 37

एतेभ्योऽपि परो ज्ञेयो नित्यं ध्यानपरायणः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्त्तव्यो धर्मसंग्रहः ॥ ३७ ॥

ഇവരെയെല്ലാം കടന്ന് ശ്രേഷ്ഠൻ—നിത്യവും ധ്യാനപരായണനായവൻ എന്നു അറിയണം. അതുകൊണ്ട് സർവ്വശ്രമത്തോടെയും ധർമ്മസംഗ്രഹം ചെയ്ത് ധർമ്മം പാലിക്കണം.

Verse 38

सर्वत्र पूज्यते जंतुर्धर्मवान्नात्र संशयः । गच्छ स्वपुण्यैर्मत्स्थानं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ ३८ ॥

ധർമ്മവാൻ ആയ ജീവി എല്ലായിടത്തും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. നിന്റെ പുണ്യബലത്തോടെ എന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് പോകുക; അത് സർവ്വഭോഗങ്ങളാലും സമന്വിതമാണ്.

Verse 39

अस्ति चेद्दुष्कृतं किंचित्पश्चादत्रैव भोक्ष्यसे । एवं यमस्तमभ्यर्च्य प्रापयित्वा च सद्गतिम् ॥ ३९ ॥

അൽപമെങ്കിലും ദുഷ്കൃതം ശേഷിച്ചാൽ, പിന്നീടത് ഇതിലേ തന്നെ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും. ഇങ്ങനെ യമൻ അവനെ ആദരിച്ചു പൂജിച്ച്, സദ്ഗതിയിലേക്കെത്തിച്ച് മുന്നോട്ട് നയിച്ചു.

Verse 40

आहूय पापिनश्चैव कालदंडेन तर्जयेत् । प्रलयांबुदनिर्घोषो ह्यंजनाद्रिसमप्रभः ॥ ४० ॥

അവൻ പാപികളെ വിളിച്ചു വരുത്തി കാലദണ്ഡംകൊണ്ട് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി ശിക്ഷിച്ചു. അവന്റെ ഗർജ്ജനം പ്രളയമേഘങ്ങളുടെ ഇടിമുഴക്കമുപോലെ, അവന്റെ പ്രഭ അഞ്ജനഗിരിസമമായിരുന്നു।

Verse 41

विद्युत्प्र भायुर्घोर्भीमो द्वात्रिंशद्भुजसंयुतः । योजनत्रयविस्तारो रक्ताक्षो दीर्घनासिकः ॥ ४१ ॥

മിന്നലുപോലെ പ്രഭയുള്ള, അതിഘോരനും ഭീകരനും; മുപ്പത്തിരണ്ട് ഭുജങ്ങളോടുകൂടി, മൂന്ന് യോജന വ്യാപ്തിയുള്ള ദേഹവും, ചുവന്ന കണ്ണുകളും ദീർഘനാസികയും അവനുണ്ടായിരുന്നു।

Verse 42

दंष्ट्राकरालवदनो वापीतुल्योग्रलोचनः । मृत्युज्वरादिभिर्युक्तश्चित्रगुत्पोऽपि भीषणः ॥ ४२ ॥

പല്ലുകൾ പുറന്തള്ളിയ ഭീകരമുഖവും കിണറുപോലെ ആഴമുള്ള ഉഗ്രനേത്രങ്ങളും ഉള്ളവൻ; മരണം, ജ്വരം മുതലായ പീഡകളോടുകൂടി—ചിത്രഗുപ്തനും ഭീഷണനായി തോന്നി।

Verse 43

सर्वे दूताश्च गर्जंति यमतुल्यविभीषणाः । ततो ब्रवीति तान्सर्वान्कंपमानांश्च पापिनः ॥ ४३ ॥

യമനോടു തുല്യമായി ഭീഷണകരമായ എല്ലാ ദൂതന്മാരും ഗർജ്ജിച്ചു. തുടർന്ന് വിറയുന്ന ആ പാപികളെയൊക്കെയും അഭിസംബോധന ചെയ്ത് അവൻ സംസാരിച്ചു।

Verse 44

शोचन्तः स्वानि कर्माणि चित्रगुत्पो यमाज्ञया । भो भो पापा दुराचारा अहंकारप्रदूषिताः ॥ ४४ ॥

സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിലപിച്ചുകൊണ്ട്, യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ചിത്രഗുപ്തൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ ഹേ പാപികളേ, ദുഷ്ചാരികളേ, അഹങ്കാരത്തിൽ മലിനപ്പെട്ടവരേ!”

Verse 45

किमर्थमर्जितं पापं युष्माभिरविवेकिभिः । कामक्तोधादिदृष्टेन सगर्वेण तु चेतसा ॥ ४५ ॥

ഹേ അവിവേകികളേ! കാമത്തിൽ അന്ധമായും ഗർവത്തിൽ വീർപ്പുമുട്ടിയുമായ മനസ്സോടെ നിങ്ങൾ പാപം എന്തിന് സമ്പാദിച്ചു?

Verse 46

यद्यत्पापतरं तत्तत्किमर्थं चरितं जनाः । कृतवंतः पुरा पापान्यत्यंतहर्षिताः ॥ ४६ ॥

ജനങ്ങൾ കൂടുതൽ പാപകരമായ—അതിപാപമായ—പ്രവൃത്തികളേ എന്തിന് ചെയ്യുന്നു? മുമ്പും അവർ പാപങ്ങൾ ചെയ്തു, അതും അത്യന്തം ആനന്ദത്തോടെ.

Verse 47

तथैव यातना भोज्याः किं वृथा ह्यतिदुरिवताः । भृत्यमित्रकलत्रार्थं दुष्कृतं चरितं यथा ॥ ४७ ॥

അതുപോലെ യാതനകൾ അനുഭവിക്കേണ്ടതുതന്നെ; പിന്നെ ഈ വ്യർത്ഥമായ അതിദുഃഖം എന്തിന്? ഭൃത്യൻ, സുഹൃത്ത്, ഭാര്യ എന്നിവർക്കായി ചെയ്ത ദുഷ്കൃത്യത്തിന് അനുസരിച്ച ഫലം അനുഭവിക്കണം.

Verse 48

तथा कर्मवशात्प्राप्ता यूयमत्रातिदुःखिताः । युष्माभिः पोषिता ये तु पुत्राद्या अन्यतोगताः ॥ ४८ ॥

അതുപോലെ കർമ്മവശാൽ നിങ്ങൾ ഇവിടെ എത്തി അത്യന്തം ദുഃഖിതരായിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ പോഷിച്ചവർ—പുത്രന്മാർ മുതലായവർ—മറ്റിടത്തേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.

Verse 49

युष्माकमेव तत्पापं प्राप्तं किं दुःखकारणम् । यथा कृतानि पापानि युष्माभिः सुबहूनि वै ॥ ४९ ॥

ആ പാപം നിങ്ങളിലേക്കുതന്നെ വന്നിരിക്കുന്നു; ദുഃഖത്തിന് മറ്റെന്ത് കാരണമുണ്ടാകും? നിങ്ങൾ സത്യമായും അനവധി പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

Verse 50

तथा प्राप्तनि दुःखानि किमर्थमिह दुःखिताः । विचारयध्वं यूयं तु युष्माभिश्चारितं पुरा ॥ ५० ॥

ഇങ്ങനെ ദുഃഖങ്ങൾ നിങ്ങളെ ബാധിച്ചിരിക്കെ ഇവിടെ എന്തിന് വിലപിക്കുന്നു? നിങ്ങളൊക്കെയും ചിന്തിക്കൂ—ഇത് മുമ്പ് നിങ്ങളാൽ തന്നെയുണ്ടായ കർമഫലമാണ്.

Verse 51

यमः करिष्यते दंडमिति किं न विचारितम् । दरिद्रेऽपि च मूर्खे च पंडिते वा श्रियान्विते ॥ ५१ ॥

യമൻ തീർച്ചയായും ദണ്ഡം വിധിക്കും എന്നു നിങ്ങൾ ചിന്തിച്ചില്ലേ? ദരിദ്രനായാലും, മൂഢനായാലും, പണ്ഡിതനായാലും, സമ്പന്നനായാലും (അവനിൽ നിന്ന് ഒഴിവില്ല).

Verse 52

कांदिशीके च वीरे च समवर्तीः यमः स्मृतः । चित्रगुप्तेरितं वाक्यं श्रुत्वा ते पापिनस्तदा ॥ ५२ ॥

കാംദിശീകയിലും വീരയിലും യമനെ ‘സമവർതി’ (നിഷ്പക്ഷ വിധാതാവ്) എന്നു സ്മരിക്കുന്നു. ചിത്രഗുപ്തൻ ഉച്ചരിച്ച വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ആ പാപികൾ അപ്പോൾ തന്നെ അടങ്ങി നിശ്ശബ്ദരായി.

Verse 53

शौचंतः स्वानि कर्मणि तूष्णीं तिष्टंति भीषिताः । यमाज्ञाकारिणः क्रूरश्चंडा दूता भयानकाः ॥ ५३ ॥

ഭീതിയിൽ വിറച്ച് അവർ മൗനമായി നിൽക്കുന്നു, തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട്—യമാജ്ഞ പാലിക്കുന്ന ആ ക്രൂര, ചണ്ഡ, ഭയാനക ദൂതന്മാർ.

Verse 54

चंडलाद्याः प्रसह्यैतान्नरकेषु क्षिपंति च । स्वदुष्कर्मफलं ते तु भुक्त्वांते पापशेषतः ॥ ५४ ॥

പിന്നീട് ചണ്ഡാലന്മാർ മുതലായവർ അവരെ ബലമായി പിടിച്ച് നരകങ്ങളിലേക്കു എറിഞ്ഞിടുന്നു. അവിടെ അവർ തങ്ങളുടെ ദുഷ്കർമഫലം അനുഭവിക്കുന്നു; അത് ക്ഷയിച്ചാൽ പാപത്തിന്റെ ശേഷിപ്പു മാത്രമേ ശേഷിക്കൂ.

Verse 55

महीतलं च संप्राप्य भवंति स्थावरादयः । नारद उवाच । भगवन्संशयो जातो मच्चेतसि दयानिधे ॥ ५५ ॥

ഭൂതലത്തെ പ്രാപിച്ച് അവർ വൃക്ഷലതാദികളായ സ്ഥിരജീവികളായി മാറുന്നു. നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ, ഹേ ദയാനിധേ, എന്റെ ചിത്തത്തിൽ ഒരു സംശയം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 56

त्वं समर्थोऽसि तच्छेत्तुं यतो नो ह्यग्रजो भवान् । धर्माश्च विविधाः प्रोक्ताः पापान्यपि बहूनि च ॥ ५६ ॥

ആ സംശയം മുറിച്ചുകളയാൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയും; കാരണം നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ അഗ്രജൻ തന്നെയാണ്. നിങ്ങൾ പലവിധ ധർമ്മങ്ങൾ ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്; അനേകം പാപങ്ങളെയും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്।

Verse 57

चिरभोज्यं फलं तेषामुक्तं बहुविदा त्वया । दिनांते ब्रह्मणः प्रोक्तो नाशो लोकत्रयस्य वै ॥ ५७ ॥

അവർക്കായി ദീർഘകാലം അനുഭവിക്കാവുന്ന ഫലം നിങ്ങൾ പലവിധമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദിനാന്തത്തിൽ ത്രിലോകനാശം സംഭവിക്കുന്നു എന്നും നിങ്ങൾ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്।

Verse 58

परार्द्धद्वितयांते तु ब्रह्माण्डस्यापि संक्षयः । ग्रामदानादिपुण्यानां त्वयैव विधिनंदन ॥ ५८ ॥

രണ്ട് പരാർദ്ധങ്ങളുടെ അവസാനം ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനും ലയം സംഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഗ്രാമദാനാദി ദാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യത്തിന്റെ വിധി നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് നിശ്ചയിച്ചത്, ഹേ വിധിനന്ദന।

Verse 59

कल्पकोटिसहस्त्रेषु महान्भोग उदाहृतः । सर्वेषामेव लोकानां विनाशः प्राकृते लये ॥ ५९ ॥

ആയിരക്കണക്കിന് കോടി കല്പങ്ങളിലേക്കും ‘മഹാഭോഗം’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു; എങ്കിലും പ്രാകൃത ലയകാലത്ത് എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും വിനാശം നിശ്ചയമായും സംഭവിക്കുന്നു।

Verse 60

एकः शिष्यत एवेति त्वया प्रोक्तं जनार्दनः । एष मे संशयो जातस्तं भवाञ्छेत्तुमर्हति ॥ ६० ॥

ഹേ ജനാർദനാ! ‘ഒരാളേ’ ശിഷ്യനായി ശേഷിക്കുമെന്ന് നീ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനെക്കുറിച്ച് എന്റെ മനസ്സിൽ സംശയം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു—കൃപയാൽ അത് നീക്കണമേ.

Verse 61

पुण्यपापोपभोगानां समाप्तिर्नास्य संप्लवे । सनक उवाच । साधु साधु महाप्राज्ञ गुह्याद्गुह्यतमं त्विदम् ॥ ६१ ॥

അവനു പ്രളയകാലത്തും പുണ്യ–പാപഭോഗങ്ങളുടെ സമാപ്തി സംഭവിക്കുകയില്ല. സനകൻ പറഞ്ഞു—“സാധു, സാധു, മഹാപ്രാജ്ഞാ! ഇതു ഗുഹ്യങ്ങളിൽ അതിഗുഹ്യം തന്നേ.”

Verse 62

पृष्टं तत्तेऽभिधास्यामि श्रृणुष्व सुसमाहितः । नारायणोऽक्षरोऽनंतः परं ज्योतिः सनातनः ॥ ६२ ॥

നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—പൂർണ്ണ ഏകാഗ്രതയോടെ ശ്രവിക്ക. നാരായണൻ അക്ഷരൻ, അനന്തൻ, പരമവും സനാതനവുമായ ജ്യോതി ആകുന്നു.

Verse 63

विशुद्धो निर्गुणो नित्यो मायामोहविवर्जितः । निर्गुणोऽपि परानन्दो गुणवानिव भाति यः ॥ ६३ ॥

അവൻ പരമവിശുദ്ധൻ, നിർഗുണൻ, നിത്യൻ, മായാമോഹവിവർജിതൻ. നിർഗുണനായിട്ടും പരമാനന്ദസ്വരൂപനായി ഗുണവാനെന്നപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.

Verse 64

ब्रह्मविष्णुशिवाद्यैस्तु भेदवानिव लक्ष्यते । गुणोपाधिकभेदेषु त्रिष्वेतेषु सनातन ॥ ६४ ॥

അവൻ സനാതനനായിട്ടും ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ശിവൻ മുതലായ രൂപങ്ങളാൽ ഭേദമുള്ളവനെന്നപോലെ ലക്ഷ്യമാകുന്നു—ത്രിഗുണോപാധികളാൽ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഭേദങ്ങൾ കാരണം.

Verse 65

संयोज्य मायामखिलं जगत्कार्यं करोति च । ब्रह्मरुपेण सृजति विष्णुरुपेण पाति च ॥ ६५ ॥

ഭഗവാൻ തന്റെ മായയെ സംയോജിപ്പിച്ച് സമസ്ത ജഗത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു; ബ്രഹ്മരൂപത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, വിഷ്ണുരൂപത്തിൽ പാലിക്കുന്നു।

Verse 66

अंते च रुद्ररुपेण सर्वमत्तीति निश्चितम् । प्रसयांते समुत्थाय ब्रह्मरुपी जनार्दनः ॥ ६६ ॥

അവസാനത്തിൽ രുദ്രരൂപത്തിൽ അവൻ എല്ലാം ഗ്രസിക്കുന്നു—ഇത് നിശ്ചയം. പിന്നെ സൃഷ്ടികാലത്ത് വീണ്ടും ഉദിച്ചുയർന്ന് ജനാർദനൻ ബ്രഹ്മരൂപം ധരിക്കുന്നു।

Verse 67

चराचरात्मकं विश्वं यथापूर्वमकल्पयत् । स्थावराद्याश्च विप्रेंद्र यत्र यत्र व्यवस्थिताः ॥ ६७ ॥

അവൻ ചരാചരാത്മകമായ വിശ്വത്തെ യഥാപൂർവ്വം വീണ്ടും ക്രമപ്പെടുത്തി; ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, സ്ഥാവരാദികൾ മുമ്പ് എവിടെയെവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നുവോ അവിടെയവിടെ തന്നെ വീണ്ടും സ്ഥാപിതരായി।

Verse 68

ब्रह्मा तत्तज्जगत्सर्वं यथापूर्वं करोति वै । तस्मात्कृतानां पापानां पुण्यानां चैव सत्तम ॥ ६८ ॥

ബ്രഹ്മാവ് ആ സമസ്ത ജഗത്തെയും നിശ്ചയമായി യഥാപൂർവ്വം വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ സത്തമ, ചെയ്ത പാപപുണ്യങ്ങളുടെ ഫലം നിർബന്ധമായി പിന്തുടരും।

Verse 69

अवश्यमेव भोक्तव्यं कर्मणां ह्यक्षयं फलम् । नाभुक्तं क्षीयते कर्म कल्पकोटिशतैरपि ॥ ६९ ॥

കർമ്മങ്ങളുടെ അക്ഷയഫലം നിർബന്ധമായി അനുഭവിക്കണം; അനുഭവിക്കാത്ത കർമ്മം കോടിക്കണക്കിന് കല്പങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ക്ഷയിക്കുകയില്ല।

Verse 70

अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं कर्म शुभाशुभम् । यो देवः सर्वलोकानामंतरात्मा जगन्मयः । सर्वकर्मफलं भुक्ते परिपूर्णः सनातनः ॥ ७० ॥

മനുഷ്യൻ ചെയ്ത ശുഭമോ അശുഭമോ ആയ കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം അവശ്യം അനുഭവിക്കേണ്ടതുതന്നെ. സർവ്വലോകങ്ങളുടെ അന്തരാത്മാവായി ജഗദ്‌വ്യാപിയായി നിലകൊള്ളുന്ന ആ ദേവൻ—സനാതന പരിപൂർണ്ണൻ—സകല കർമ്മഫലഭോഗവും അനുഭവിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 71

योऽसौ विश्वंभरो देवो गुणमेदव्यवस्थितः । सूजत्यवति चात्त्येतत्सर्वं सर्वभुगव्ययः ॥ ७१ ॥

വിശ്വം ധരിക്കുന്ന ആ ദേവൻ ഗുണങ്ങളുടെ നാനാവ്യവസ്ഥയിൽ സ്ഥാപിതനായി, ഈ സമസ്ത ജഗത്തെ സൃഷ്ടിക്കുകയും പാലിക്കുകയും ഒടുവിൽ സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവൻ സർവ്വഭോക്താവും അവ്യയനായ ഈശ്വരനും ആകുന്നു.