Adhyaya 33

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसम्वादे ललितोपाख्याने श्रीनगरत्रिपुरासप्तकक्षापालकदेवताप्रकाशन कथनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच कथितं सप्तशालानां लक्षणं शिल्पिभिः कृतम् / अथ रत्नमयाः शालाः प्रकीर्त्यन्ते ऽवधारय

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിന്റെ ഉത്തരഭാഗത്തിൽ, ഹയഗ്രീവ–അഗസ്ത്യ സംവാദത്തിലെ ലലിതോപാഖ്യാനത്തിൽ ‘ശ്രീനഗര ത്രിപുരയുടെ സപ്തകക്ഷാപാലക ദേവതകളുടെ പ്രകാശനം’ എന്ന പേരിലുള്ള മുപ്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം. ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു—ശില്പികൾ നിർമ്മിച്ച ഏഴ് ശാലകളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു; ഇനി രത്നമയ ശാലകളെ വിവരിക്കുന്നു, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക।

Verse 2

सुवर्णमयशालस्य पुष्परागमयस्य च / सप्तयोजनमात्रं स्यान्मध्येन्तरमुदात्दृतम्

സുവർണ്ണമയ ശാലക്കും പുഷ്പരാഗമയ ശാലക്കും ഇടയിലെ അകലം ഏഴ് യോജനമാത്രം; അത് മഹോന്നതമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 3

तत्र सिद्धाःसिद्धनार्यः खेलन्ति मदविह्वलाः / रसै रसायनैश्चापि खड्गैः पादाञ्जनैरपि

അവിടെ സിദ്ധന്മാരും സിദ്ധനാരികളും മദത്തിൽ വിഹ്വലരായി കളിക്കുന്നു—വിവിധ രസങ്ങളാലും രസായനങ്ങളാലും, ഖഡ്ഗങ്ങളാലും, പാദാഞ്ജനങ്ങളാലും കൂടി।

Verse 4

ललितायां भक्तियुक्तास्तर्पयन्तो महाजनान् / वसंति विविधास्तत्र पिबन्ति मदिरारसान्

അവർ ലലിതാദേവിയോടുള്ള ഭക്തിയോടെ മഹാജനങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, അവിടെ വിവിധരൂപത്തിൽ വസിക്കുന്നു; മദിരാരസങ്ങൾ പാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 5

पुष्परागादिशालानां पूर्ववद्द्वारकॢप्तयः / पुष्परागादिशालेषु कवाटार्गलगोपुरम् / पुष्परागादिजं ज्ञेयमुच्चेन्द्वादित्यभास्वरम्

പുഷ്പരാഗാദി ശാലകളുടെ ദ്വാരക്രമം മുൻപുപോലെ തന്നേ. പുഷ്പരാഗാദി ശാലകളിൽ കവാടം, അർഗല, ഗോപുരം എന്നിവയും പുഷ്പരാഗാദി രത്നനിർമ്മിതമാണെന്ന് അറിയുക; അവ ഉയർന്നുനിന്ന് ചന്ദ്ര–സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ ഭാസ്വരമാണ്।

Verse 6

हेमप्राकारचक्रस्य पुष्परागमयस्य च / अन्तरे या स्वली सापि पुष्परागमयी स्मृता

ഹേമപ്രാകാരചക്രം പുഷ്പരാഗമയമായിരിക്കുന്നതുപോലെ, അതിന്റെ അന്തരത്തിലുള്ള സ്വലീ (അന്തരവലയം)യും പുഷ്പരാഗമയിയെന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 7

वक्ष्यमाणमहाशालाकक्षासु निखिलास्वपि / तद्वर्णाः पक्षिणस्तत्र तद्वर्णानि सरांसि च

ഇനി വിവരിക്കപ്പെടുന്ന എല്ലാ മഹാശാലാ-കക്ഷകളിലും അവിടെയുള്ള പക്ഷികൾ അതേ വർണ്ണത്തിലുള്ളവയും, സരോവരങ്ങളും അതേ വർണ്ണത്തിലുള്ളവയും ആകുന്നു.

Verse 8

तद्वर्मसलिला नद्यस्तद्वर्णाश्च मणिद्रुमाः / सिद्धजातिषु ये देवीमुपास्य विविधैः क्रमै / त्यक्तवन्तो वपुः पूर्वं ते सिद्धास्तत्र सांगनाः

അവിടെ നദികളുടെ ജലവും അതേ വർണ്ണത്തിലുള്ളതാണ്; മണിമയ വൃക്ഷങ്ങളും അതേ വർണ്ണത്തിലുള്ളവയാണ്. സിദ്ധജാതികളിൽ ദേവിയെ വിവിധ ക്രമങ്ങളാൽ ഉപാസിച്ച് മുൻപ് ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചവർ, ആ സിദ്ധന്മാർ അവിടെ തങ്ങളുടെ സംഗിനികളോടുകൂടെ വസിക്കുന്നു.

Verse 9

ललितामन्त्रजप्तारो ललिताक्रमतत्पराः / ते सर्वे ललितादेव्या नामकीर्तनकारिणः

അവർ ലലിതാമന്ത്രം ജപിക്കുന്നവർ, ലലിതാക്രമത്തിൽ തത്പരർ; അവർ എല്ലാവരും ലലിതാദേവിയുടെ നാമകീർത്തനം ചെയ്യുന്നവരാണ്.

Verse 10

पुष्परागमहाशालान्तरे मारुतयोजने / पद्मरागमयः शालश्चतुरस्रः समन्ततः

പുഷ്പരാഗമയ മഹാശാലയുടെ അന്തരത്തിൽ, ഒരു മാരുത-യോജന വ്യാപ്തിയിൽ, ചുറ്റുമെല്ലാം ചതുരസ്രമായ പദ്മരാഗമയ ശാല (പ്രാസാദം) നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 11

स्थली च पद्मरागढ्या गोपुराद्यं च तन्मयम् / तत्र चारणदेशस्थाः पूर्वदेहविनाशतः / सिद्धिं प्राप्ता महाराज्ञीचरमाम्भोजसेवकाः

ആ സ്ഥലം പദ്മരാഗ രത്നങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായിരുന്നു; ഗോപുരാദികളും അതിന്റെ തേജസ്സാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. അവിടെ ചാരണദേശസ്ഥർ, മുൻദേഹം നശിച്ചതിന് ശേഷം, മഹാരാജ്ഞിയുടെ ചരണാംഭോജ സേവകരായി സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

Verse 12

चारणीनां स्त्रियश्चापि चार्वङ्ग्यो मदलालसाः / गायन्ति ललितादेव्या गीतिबन्धान्मुहुर्मुहुः

ചാരണീ സ്ത്രീകളും, മനോഹരാംഗികളായി മധുര മദത്തിൽ ലാലസയോടെ, ലളിതാദേവിയുടെ ഗീതിബന്ധങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പാടുന്നു.

Verse 13

तत्रैव कल्पवृक्षाणां मध्यस्थवेदिकास्थिताः / भर्तृभिः सहचारिण्यः पिबन्ति मधुरं मधु

അവിടെയേ കല്പവൃക്ഷങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തിലുള്ള വേദികയിൽ നിലകൊണ്ട്, ഭർത്താക്കളോടൊപ്പം സഹചരികളായ സ്ത്രീകൾ മധുരമായ മധു പാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 14

पद्मरागमहाशालान्तरे मरुतयोजने / गोमेदकमहाशालः पूर्वशालासमाकृतिः / अतितुङ्गो हीरशालस्तयोर्मध्ये च हीरभूः

പദ്മരാഗ മഹാശാലയുടെ അകത്ത്, ഒരു മരുത്-യോജന അകലത്തിൽ, മുൻശാലയെപ്പോലെയുള്ള ആകൃതിയുള്ള ഗോമേദക മഹാശാല ഉണ്ടായിരുന്നു. അത്യന്തം ഉയർന്ന ഹീരശാലയും, അവ രണ്ടിന്റെയും മദ്ധ്യേ ഹീരഭൂമിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 15

तत्र देवीं समभ्यर्च्य पूर्वजन्मनि कुम्भज / वसन्त्यप्सरसां वृन्दैः साकं गन्धर्वपुङ्गवाः

ഹേ കുംഭജ! അവിടെ മുൻജന്മത്തിൽ ദേവിയെ സമ്യകമായി ആരാധിച്ച ശേഷം, ഗന്ധർവശ്രേഷ്ഠർ അപ്സരാവൃന്ദങ്ങളോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു.

Verse 16

महाराज्ञीगुणगणान्गायन्तो वल्लकीस्वनैः / कामभोजैकरसिकाः कामसन्निभविग्रहाः / सुकुमारप्रकृतयः श्रीदेवीभक्तिशालिनः

അവർ വല്ലകിയുടെ മധുരസ്വരങ്ങളാൽ മഹാരാണിയുടെ ഗുണഗണങ്ങളെ പാടുകയായിരുന്നു; കാമഭോഗത്തിൽ ഏകാഗ്രരസികർ, കാമനെപ്പോലെ മനോഹരദേഹധാരികൾ, സുകുമാരസ്വഭാവികൾ, ശ്രീദേവീഭക്തിയാൽ സമ്പന്നർ ആയിരുന്നു।

Verse 17

गोमेदकस्य शालस्तुपूर्वशालसमाकृतिः / तदन्तरे योगिनीनां भैरवाणां च कोटयः / कालसङ्कर्षणीमंबां सेवन्ते तत्र भक्तितः

ഗോമേദകത്തിന്റെ ആ ശാല മുൻശാലയെപ്പോലെ തന്നെയായിരുന്നു; അതിന്റെ ഉള്ളിൽ യോഗിനികളുടെയും ഭൈരവന്മാരുടെയും കോടികൾ ഉണ്ടായി, അവർ അവിടെ ഭക്തിയോടെ കാലസങ്കർഷിണീ അംബയെ സേവിച്ചു ഉപാസിച്ചു।

Verse 18

गोमेदकमहाशालान्तरे मारुतयोजने / उर्वशी मेनका चैव रम्भा चालंबुषा तथा

ഗോമേദക മഹാശാലയുടെ ഉള്ളിൽ, ഒരു മാരുത-യോജന വ്യാപ്തിയിൽ, ഉർവശി, മേനക, രംഭ, ആലമ്പുഷാ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 19

मञ्जुघोषा सुकेशी च पूर्वचित्तिर्घृताचिका / कृतस्थला च विश्वाची पुञ्जिकस्थलया सह

മഞ്ജുഘോഷാ, സുകേശി, പൂർവചിത്തി, ഘൃതാചികാ, കൃതസ്ഥലാ, വിശ്വാചി—ഇവരെല്ലാം പുഞ്ചികസ്ഥലയോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 20

तिलोत्तमेति देवानां वेश्या एतादृशो ऽपराः / गन्धर्वैः सह नव्यानि कल्पवृक्षम धूनि च

തിലോത്തമാ ദേവന്മാരുടെ ‘വേശ്യ’ (അപ്സര) എന്നു പ്രസിദ്ധ; അവളെപ്പോലെയുള്ള മറ്റു അപ്സരകളും ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം നവീന കല്പവൃക്ഷമധു പാനം ചെയ്തു।

Verse 21

पिबन्त्यो ललितादेवीं ध्यायन्त्यश्च मुहुर्मुहुः / स्वसौभाग्यविवृद्ध्यर्थं गुणयन्त्यश्च तन्मनुम्

അവർ ലലിതാദേവിയെ അമൃതരസമായി പാനം ചെയ്ത്, വീണ്ടും വീണ്ടും ധ്യാനിക്കുന്നു; സ്വന്തം സൗഭാഗ്യവർദ്ധനയ്ക്കായി ആ ദേവീമന്ത്രം ജപിച്ച് ഗുണഗാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 22

चतुर्दशसुचोत्पन्ना स्थानेष्वप्सरसो ऽखिलाः / तत्रैव देवीमर्चन्त्यो वसंति मुदिताशयाः

പതിനാലു പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഉദ്ഭവിച്ച എല്ലാ അപ്സരസ്സുകളും അവിടെയേ ദേവിയെ അർച്ചിച്ച്, ആനന്ദഭാവത്തോടെ വസിക്കുന്നു।

Verse 23

अगस्त्य उवाच चतुर्दशापि जन्मानि तासामप्सरसां विभो / कीर्तय त्वं महाप्राज्ञ सर्वविद्यामहानिधे

അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഭോ! ആ അപ്സരസ്സുകളുടെ പതിനാലു ജന്മങ്ങളെ കീര്ത്തനം ചെയ്യുക; ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, സർവ്വവിദ്യാമഹാനിധേ, നീ വിവരിക്കൂ।

Verse 24

हयग्रीव उवाच ब्राह्मणो हृदयं कामो मृत्युरुर्वी च मारुतः / तपनस्य कराश्चन्द्रकरो वेदाश्च पावकः

ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണൻ, ഹൃദയം, കാമം, മരണം, ഉർവീ (ഭൂമി)യും മാരുതനും; തപനന്റെ (സൂര്യന്റെ) കിരണങ്ങൾ, ചന്ദ്രകിരണം, വേദങ്ങൾ, പാവകൻ (അഗ്നി)।

Verse 25

सौदामिनी च पीयूषं दक्षकन्या जलं तथा / जन्मनः कारणान्येतान्या मनन्ति मनीषिणः

സൗദാമിനി, പീയൂഷം (അമൃതം), ദക്ഷകന്ന്യ, കൂടാതെ ജലം—ഇവയെയാണ് ജന്മത്തിന്റെ കാരണങ്ങളെന്ന് മनीഷികൾ കരുതുന്നു।

Verse 26

गीर्वाणगण्यनारीणां स्फुरत्सौभाग्यसंपदाम् / एताः समस्ता गन्धर्वैः सार्धमर्चन्ति चक्रिणीम्

ദേവഗണങ്ങളിൽ ഗണ്യയായ ആ നാരികളുടെ ദീപ്തമായ സൗഭാഗ്യസമ്പത്ത് തിളങ്ങി. അവർ എല്ലാവരും ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം ചക്രധാരിണീ ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം അർച്ചിച്ചു.

Verse 27

किन्नराः सह नारीभिस्तथा किंपुरुषा मुने / स्त्रीभिः सह मदोन्मत्ता हीरकस्थलमाश्रिताः

ഹേ മുനേ! കിന്നരന്മാർ തങ്ങളുടെ നാരികളോടും, അതുപോലെ കിംപുരുഷന്മാരും നാരികളോടും കൂടി, മദോന്മത്തരായി ഹീരകസ്ഥലത്തിൽ ആശ്രയം പ്രാപിച്ചു.

Verse 28

महाराज्ञीमन्त्रजापैर्विधूताशेष कल्मषाः / नृत्यन्तश्चैव गायन्तो वर्तन्ते कुंभसंभव

ഹേ കുംഭസംബവാ! മഹാരാജ്ഞിയുടെ മന്ത്രജപം മൂലം അവരുടെ സകല കല്മഷങ്ങളും നീങ്ങി; അവർ നൃത്തം ചെയ്തു പാടി ആനന്ദത്തോടെ വിഹരിച്ചു.

Verse 29

तत्रैव हीरकक्षोण्यां वज्रा नाम नदी मुने / वज्रकारैर्निबिडिता भासमाना तटद्रुमैः

ഹേ മുനേ! അതേ ഹീരകഭൂമിയിൽ ‘വജ്രാ’ എന്നൊരു നദിയുണ്ട്; വജ്രാകാര ശിലകളാൽ കട്ടിയായി ചുറ്റപ്പെട്ടതും തീരവൃക്ഷങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്നതുമാണ് അത്.

Verse 30

वज्ररत्नैकसिकता वज्रद्रवमयोदका / सदा वहति सा सिंधुः परितस्तत्र पावनी

ആ നദിയുടെ മണൽ വജ്രരത്നങ്ങളേയും, അതിന്റെ ജലം വജ്രദ്രവംപോലെയും ആകുന്നു. ആ പാവന സിന്ധു അവിടെ ചുറ്റുമെല്ലാം സദാ ഒഴുകുന്നു.

Verse 31

ललितापरमेशान्यां भक्त ये मानवोत्तमाः / ते तस्या उदकं पीत्वा वज्ररूपकलेवराः / दीर्घायुषश्च नीरोगा भवन्ति कलशोद्भव

ലലിതാ-പരമേശ്വരിയിൽ ഭക്തരായ മനുഷ്യോത്തമർ അവളുടെ ജലം പാനം ചെയ്ത് വജ്രസദൃശമായ ദേഹം പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ കലശോദ്ഭവാ! അവർ ദീർഘായുസ്സും നിരോഗതയും നേടുന്നു.

Verse 32

भण्डासुरेण गलिते मुक्ते वज्रे शतक्रतुः / तरयास्तीरे तपस्तेपे वज्रेशीं प्रति भक्तिमान्

ഭണ്ഡാസുരനാൽ വജ്രം ഉരുകി വിട്ടുപോയപ്പോൾ ശതക്രതു ഇന്ദ്രൻ ഭക്തിയോടെ തരയാ നദീതീരത്ത് വജ്രേശിയെ ലക്ഷ്യമാക്കി തപസ്സു ചെയ്തു.

Verse 33

तज्जलादुदिता देवी वज्रं दत्त्वा बलद्विषे / पुनरन्तर्दधेसो ऽपि कृतार्थःस्वर्गमेयिवान्

ആ ജലത്തിൽ നിന്ന് ഉദിതയായ ദേവി ബലദ്വിഷ ഇന്ദ്രന് വജ്രം നൽകി വീണ്ടും അന്തർധാനം ചെയ്തു; ഇന്ദ്രനും കൃതാർത്ഥനായി സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 34

अथ वज्राख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने / वैदूर्यशाल उत्तुङ्गः पूर्ववद्गोपुरान्वितः / स्थाली च तत्र वैदृर्यनिर्मिता भास्वराकृतिः

അതിനുശേഷം ‘വജ്ര’ എന്ന ശാലയുടെ അകത്ത്, ഒരു മാരുത-യോജന അകലത്തിൽ, വൈദൂര്യമണിയാൽ നിർമ്മിതമായ ഉയർന്ന ശാല ഉണ്ടായിരുന്നു; അത് മുൻപുപോലെ ഗോപുരങ്ങളോടുകൂടിയതായിരുന്നു. അവിടെ വൈദൂര്യനിർമ്മിതമായ ദീപ്തിമാന രൂപമുള്ള സ്ഥാളിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 35

पातालवासिनो येये श्रीदेव्यर्चनसाधकाः / ते सिद्धमूर्तयस्तत्र वसन्ति सुखमेदुराः

പാതാളത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശ്രീദേവി-അർച്ചനയുടെ সাধകർ അവിടെ സിദ്ധരൂപങ്ങളായി, സുഖസമൃദ്ധിയോടെ വസിക്കുന്നു.

Verse 36

शेषकर्केटकमहापद्मवासुकिशङ्खकाः / तक्षकः शङ्खचूडश्च महादन्तो महाफणः

അവിടെ ശേഷൻ, കർക്കേടകൻ, മഹാപദ്മൻ, വാസുകി, ശംഖകൻ; തക്ഷകൻ, ശംഖചൂഡൻ, മഹാദന്തൻ, മഹാഫണൻ എന്നീ മഹാനാഗന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 37

इत्येवमादयस्तत्र नागा नागास्त्रयो ऽपि च / बलीन्द्रप्रमुखानां च दैत्यानां धर्मवर्तिनाम् / गणस्तत्र तथा नागैः सार्धं वसति सांगनाः

ഇങ്ങനെ അവിടെ അനേകം നാഗന്മാർ വസിക്കുന്നു; ബലീന്ദ്രൻ മുതലായ ധർമ്മവർത്തികളായ ദൈത്യഗണവും. ആ സംഘം അവിടെ നാഗന്മാരോടൊപ്പം ഭാര്യമാരോടുകൂടി പാർക്കുന്നു.

Verse 38

ललितामन्त्र जप्तारो ललिताशास्त्रदीक्षिताः / ललितापूजका नित्यं वसन्त्यसुरभोगिनः

ലലിതാമന്ത്രം ജപിക്കുന്നവർ, ലലിതാശാസ്ത്രത്തിൽ ദീക്ഷിതർ, നിത്യമായി ലലിതാപൂജ ചെയ്യുന്ന അസുരഭോഗികൾ അവിടെ വസിക്കുന്നു.

Verse 39

तत्र वैदूर्यकक्षायां नद्यः शिशिरपाथसः / सरांसिविमलांभांसि सारसालङ्कृतानि च

അവിടെ വൈദൂര്യകക്ഷയിൽ ശീതളജലമുള്ള നദികൾ ഒഴുകുന്നു; നിർമ്മലജലമുള്ള സരോവരങ്ങൾ സാരസപക്ഷികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 40

भवनानि तु दिव्यानि वैदूर्यमणिमन्ति च / तेषु क्रीडन्ति ते नागा असुराश्च सहाङ्गनाः

അവിടെ വൈദൂര്യമണികളാൽ സമ്പന്നമായ ദിവ്യഭവനങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ ആ നാഗന്മാരും അസുരന്മാരും ഭാര്യമാരോടുകൂടി ക്രീഡിക്കുന്നു.

Verse 41

वैदूर्याख्यमहाशालान्तरे मारुतयोजने / इन्द्रनीलमयः शालश्चक्रवाल इवापरः

വൈദൂര്യം എന്ന മഹാശാലവനത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്ത്, ഒരു മാരുതയോജന വ്യാപ്തിയിൽ, ഇന്ദ്രനീലമയമായ ശാലവൃക്ഷം മറ്റൊരു ചക്രവാളപർവ്വതംപോലെ ദീപ്തമാണ്.

Verse 42

तन्मध्यकक्षाभूमिश्च नीलरत्नमयी मुने / तत्र नद्यश्च मधुराः सरांसि शिशिराणि च / नानाविधानि भोग्यानि वस्तूनि सरसान्यपि

മുനേ! അതിന്റെ മധ്യകക്ഷാഭൂമി നീലരത്നമയമാണ്. അവിടെ മധുരമായ നദികളും, ശിശിരമായ സരോവരങ്ങളും, നാനാവിധ രസമുള്ള ഭോഗ്യവസ്തുക്കളും നിലനിൽക്കുന്നു.

Verse 43

ये भूलोकगता मर्त्या ललितामन्त्रसाधकाः / ते देहान्ते शक्रनीलकक्ष्यां प्राप्य वसंति वै

ഭൂലോകത്തിൽ വസിക്കുന്ന മർത്ത്യരിൽ ലലിതാമന്ത്രസാധകർ ആയവർ, ദേഹാന്തത്തിനു ശേഷം ശക്രനീലകക്ഷ്യയെ പ്രാപിച്ച് നിശ്ചയമായും അവിടെ വസിക്കുന്നു.

Verse 44

तत्र दिव्यानि वस्तूनि भुञ्जाना वनितासखाः / पिबन्तो मधुरं मद्यं नृत्यन्तो भक्तिनिर्भराः

അവിടെ അവർ ദിവ്യവസ്തുക്കൾ അനുഭവിച്ചു, വനിതകളുടെ സഖാക്കളായി, മധുര മദ്യവും പാനം ചെയ്ത്, ഭക്തിനിറഞ്ഞവരായി നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.

Verse 45

सरस्सु तेषु सिंधूनां कुलेषु कलशोद्भव / लतागृहेषु रम्येषु मन्दिरेषु महर्द्धिषु

ഹേ കലശോദ്ഭവ! അവർ ആ സരോവരങ്ങളിൽ, നദീതീരങ്ങളിൽ, രമ്യമായ ലതാഗൃഹങ്ങളിൽ, മഹാസമ്പത്തുള്ള മന്ദിരങ്ങളിൽ (വിഹരിക്കുന്നു)।

Verse 46

सदा जपन्तः श्रीदेवी पठन्तश्चापि तद्गुणान् / निवसंति महाभागा नारीभिः परिवेष्टिताः

അവർ സദാ ശ്രീദേവിയെ ജപിക്കുകയും അവളുടെ ഗുണങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു; മഹാഭാഗ്യന്മാർ സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവിടെ വസിക്കുന്നു।

Verse 47

कर्मक्षये पुनर्यान्ति भूलोके मानुषीं तनुम् / पूर्ववासनया युक्ताः पुनरर्चन्ति चक्रिणीम् / पुनर्यान्ति श्रीनगरे शक्रनीलमहास्थलीम्

കർമ്മക്ഷയം വന്നാൽ അവർ വീണ്ടും ഭൂലോകത്തിൽ മനുഷ്യദേഹം ധരിക്കുന്നു; മുൻവാസനയോടെ വീണ്ടും ചക്രിണീ ദേവിയെ ആരാധിച്ച്, പിന്നെയും ശ്രീനഗരത്തിലെ ശക്രനീല മഹാസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 48

तत्स्थलस्यैव संपर्काद्रागद्वेषसमुद्भवैः / नीलैर्भावैः सदा युक्ता वर्तन्ते मनुजा मुने

മുനേ! ആ സ്ഥലത്തിന്റെ സമ്പർക്കം മൂലം രാഗദ്വേഷങ്ങളിൽ നിന്നുയർന്ന നീലഭാവങ്ങളോടെ സദാ യുക്തരായി മനുഷ്യർ അങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറുന്നു।

Verse 49

ये पुनर्ज्ञानिनो मर्त्या निर्द्वन्द्वा नियतेन्द्रियाः / ते मुने विस्मयाविष्टाः संविशन्ति महेश्वरीम्

എന്നാൽ ജ്ഞാനികളായ മർത്ത്യർ, ദ്വന്ദ്വരഹിതരും ഇന്ദ്രിയനിയമമുള്ളവരും ആയവർ—മുനേ—വിസ്മയാവിഷ്ടരായി മഹേശ്വരിയിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു।

Verse 50

इन्द्रनीलाख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने / मुक्ताफलमयःशालः पूर्ववद्गोपुरान्वितः

ഇന്ദ്രനീല എന്ന ശാലയുടെ ഉള്ളിൽ, ഒരു മാരുതയോജന അകലത്തിൽ, മുൻപുപോലെ ഗോപുരങ്ങളോടുകൂടിയ മുക്താഫലമയമായ ഒരു ശാലയുണ്ട്।

Verse 51

अत्यन्तभास्वरा स्वच्छा तयोर्मध्ये स्थली मुने / सर्वापि मुक्ताखचिताः शिशिरातिमनोहराः

ഹേ മുനേ! അവ രണ്ടിന്റെയും മദ്ധ്യേയുള്ള സ്ഥലം അത്യന്തം ദീപ്തവും നിർമ്മലവും ആകുന്നു; എല്ലാടവും മുക്തകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് ശീതളവും അതിമനോഹരവും ആകുന്നു.

Verse 52

ताम्रपर्णी महापर्णी सदा मुक्ताफलोदका / एवमाद्या महानद्यः प्रवरन्ति महास्थले

താമ്രപർണീ, മഹാപർണീ, എന്നും മുക്താഫലസമമായ ജലമുള്ളവ—ഇങ്ങനെ ആദിയായ മഹാനദികൾ ആ മഹാസ്ഥലത്തിൽ പ്രവഹിക്കുന്നു.

Verse 53

तासां तीरेषु सर्वे ऽपि देवलोकनिवासिनः / वसंति पूर्वजनुषि श्रीदेवीमन्त्रसाधकाः

ആ നദികളുടെ തീരങ്ങളിൽ ദേവലോകനിവാസികളായ എല്ലാവരും വസിക്കുന്നു—അവർ മുൻജന്മത്തിൽ ശ്രീദേവീമന്ത്രസാധകർ ആയിരുന്നു.

Verse 54

पूर्वाद्यष्टसु भागेषु लोकाः शक्रादिगोचराः / मुक्ताशालस्य परितः संयुज्य द्वारदेशकान्

പൂർവാദി എട്ട് ഭാഗങ്ങളിൽ ശക്രാദി-ഗോചര ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവ നീല മുക്താശാലയുടെ ചുറ്റും ദ്വാരപ്രദേശങ്ങളോടു ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 55

मुक्ताशालस्य नीलस्य द्वारयोर्मध्यदेशतः / पूर्वभागे शक्रलोकस्तत्कोणे वह्निलोकभूः

നീല മുക്താശാലയുടെ രണ്ടു ദ്വാരങ്ങളുടെ മദ്ധ്യപ്രദേശത്തിൽ നിന്ന് പൂർവഭാഗത്ത് ശക്രലോകം ഉണ്ട്; അതിന്റെ കോണിൽ വഹ്നിലോകത്തിന്റെ ഭൂമിയുണ്ട്.

Verse 56

याम्यभागे यमपुरं तत्र दण्डधरः प्रभुः / सर्वत्र ललितामन्त्रजापी तीव्रस्वभाववान्

തെക്കുഭാഗത്തായി യമപുരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, അവിടെ ദണ്ഡധരനായ പ്രഭു (യമൻ) വാഴുന്നു. അദ്ദേഹം എല്ലായിടത്തും ലളിതാമന്ത്രം ജപിക്കുന്നവനും ഉഗ്രസ്വഭാവമുള്ളവനുമാണ്.

Verse 57

आज्ञाधरो यमभटैश्चित्रगुप्तपुरोगमैः / सार्धं नियमयत्येव श्रीदेवीसमयं गुहः

ആജ്ഞാനുവർത്തിയായ ഗുഹൻ (സുബ്രഹ്മണ്യൻ), ചിത്രഗുപ്തൻ തുടങ്ങിയ യമഭടന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ശ്രീദേവിയുടെ നിയമങ്ങളെ നടപ്പിലാക്കുന്നു.

Verse 58

गुहशप्तान्दुराचाराल्लंलिताद्वेषकारिणः / कूडभक्तिपरान्मूर्खांस्तब्धानत्यन्तदर्पितान्

ഗുഹനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ടവർ, ദുരാചാരികൾ, ലളിതാദേവിയോട് വിദ്വേഷമുള്ളവർ, കപടഭക്തർ, വിഡ്ഢികൾ, മന്ദബുദ്ധികൾ, അത്യന്തം അഹങ്കാരികൾ എന്നിവരെ...

Verse 59

मन्त्रचोरान्कुमन्त्रांश्च कुविद्यानघसंश्रयान् / नास्तिकान्पापशीलांश्च वृथैव प्राणिहिंसकान्

മന്ത്രം മോഷ്ടിക്കുന്നവർ, ദുർമന്ത്രവാദികൾ, ദുർവിദ്യ അഭ്യസിക്കുന്നവർ, പാപികൾ, നിരീശ്വരവാദികൾ, വെറുതെ ജീവികളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നവർ എന്നിവരെ...

Verse 60

स्त्रीद्विष्टांल्लोकविद्विष्टान्पाषण्डानां हि पालिनः / कालसूत्रे रौरवे च कुम्भीपाके च कुम्भज

ഹേ കുംഭജാ (അഗസ്ത്യ)! സ്ത്രീവിരോധികൾ, ലോകത്താൽ വെറുക്കപ്പെട്ടവർ, പാഷണ്ഡികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവർ എന്നിവരെ കാലസൂത്രം, രൗരവം, കുംഭീപാകം എന്നീ നരകങ്ങളിൽ തള്ളുന്നു.

Verse 61

असिपत्रवने घोरे कृमिभक्षे प्रतापने / लालाक्षेपे सूचिवेधे तथैवाङ्गारपातने

ഭയങ്കരമായ അസിപത്രവനത്തിൽ, കൃമിഭക്ഷ നരകത്തിൽ, ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രതാപനയിൽ; ലാലാക്ഷേപത്തിൽ, സൂചിവേധത്തിൽ, അങ്ങാരപാതനത്തിലും।

Verse 62

एवमादिषु कष्टेषु नरकेषु घटोद्भव / पातयत्याज्ञया तस्याः श्रीदेव्याः स महौजसः

ഹേ ഘടോദ്ഭവ! ഇത്തരത്തിലുള്ള കഷ്ടകര നരകങ്ങളിൽ ആ മഹൗജസ്സൻ, ശ്രീദേവിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം (ജീവന്മാരെ) വീഴ്ത്തുന്നു।

Verse 63

तस्यैव पश्चिमे भागे निरृतिः खड्गधारकः / राक्षसं लोकमाश्रित्य वर्तते ललितार्चकः

അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത്, ഖഡ്ഗധാരിയായ നിരൃതി, രാക്ഷസലോകം ആശ്രയിച്ച്, ലളിതാദേവിയുടെ ആരാധകനായി വർത്തിക്കുന്നു।

Verse 64

तस्य चोत्तरभागे तु द्वारयोरन्तस्यले / वारुणं लोकमाश्रित्य वरुणे वर्तते सदा

അതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ദ്വാരങ്ങളുടെ അകത്തുള്ള സ്ഥലത്ത്, വാരുണലോകം ആശ്രയിച്ച് വരുണൻ സദാ വർത്തിക്കുന്നു।

Verse 65

वारुण्यास्वादनोन्मत्तः शुभ्राङ्गो झषवाहनः / सदा श्रीदेवतामं त्रजापी श्रीक्रमसाधकः

വാരുണി ആസ്വാദനത്തിൽ ഉന്മത്തനായ, ശുഭ്രാംഗനായ, ഝഷവാഹനനായ; സദാ ശ്രീദേവതാമന്ത്രം ജപിച്ച് ശ്രീക്രമം സാധിക്കുന്നവൻ।

Verse 66

श्रीदेवतादर्शनस्य द्वेषिणः पाशबन्धनैः / बद्ध्वा नयत्यधोमार्गं भक्तानां बन्धमोचकः

ശ്രീദേവതാദർശനം ദ്വേഷിക്കുന്നവനെ പാശബന്ധനങ്ങളാൽ ബന്ധിച്ച് അവൻ അധോമാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; ഭക്തരുടെ ബന്ധമോചകനും അവൻ തന്നേ.

Verse 67

तस्य चोत्तरकोणेषु वायुलोको महाद्युतिः / तत्र वायुशरीराश्च सदानन्दमहोदयाः

അതിന്റെ ഉത്തരകോണമുകളിൽ മഹാദ്യുതിയുള്ള വായുലോകം ഉണ്ട്; അവിടെ വായുശരീരധാരികൾ സദാ ആനന്ദത്തിന്റെ മഹോദയത്തിൽ വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 68

सिद्धा दिव्यर्षयश्चैव पवनाभ्यासिनो ऽपरे / गोरक्षप्रमुखाश्चान्ये योगिनो योगतत्पराः

അവിടെ സിദ്ധന്മാരും ദിവ്യ ഋഷിമാരും ഉണ്ട്; മറ്റുചിലർ പവനാഭ്യാസികൾ; ഗോറക്ഷപ്രമുഖരായ മറ്റു യോഗികളും യോഗത്തിൽ തത്പരരാണ്.

Verse 69

एतैः सह महासत्त्वक्तत्र श्रीमारुतेश्वरः / सर्वथा भिन्नमूर्तिश्च वर्तते कुम्भसम्भव

ആ മഹാസത്ത്വങ്ങളോടൊപ്പം അവിടെ ശ്രീമാരുതേശ്വരൻ വിരാജിക്കുന്നു; കുംഭസംഭവൻ (അഗസ്ത്യൻ) സർവ്വഥാ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 70

इडा च पिङ्गला चैव सुषुम्णा तस्य शक्तयः / तिस्रो मारुतनाथस्य सदा मधुमदालसाः

ഇഡാ, പിംഗളാ, സുഷുമ്നാ—ഇവയാണ് അവന്റെ ശക്തികൾ; മാർുതനാഥന്റെ ഈ മൂന്നും സദാ മധുസമമായ മദത്തിൽ മത്തയായി ശാന്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 71

ध्वजहस्तो मृगवरे वाहने महति स्थितः / ललितायजनध्यानक्रमपूजनतत्परः

കയ്യിൽ ധ്വജം ധരിച്ചു അദ്ദേഹം ശ്രേഷ്ഠ മൃഗവാഹനമായ മഹത്തായ വാഹനത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനാകുന്നു. ലലിതാദേവിയുടെ യജനവും ധ്യാനവും ക്രമപൂജയും നിർവഹിക്കാൻ സദാ തത്പരൻ॥

Verse 72

आनन्दपूरिताङ्गीभिरन्याभिः शक्तिभिर्वृतः / स मारुतेश्वरः श्रीमान्सदा जपति चक्रिणीम्

ആനന്ദം നിറഞ്ഞ ദേഹങ്ങളുള്ള മറ്റ് ശക്തികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ ശ്രീമാൻ മാരുതേശ്വരൻ സദാ ചക്രിണീദേവിയെ ജപിക്കുന്നു॥

Verse 73

तेन सत्त्वेन कल्पान्ते त्रैलोक्यं सचराचरम् / परागमयतां नीत्वा विनोदयति तत्क्षणात्

ആ സത്ത്വബലത്താൽ കല്പാന്തത്തിൽ അദ്ദേഹം ചരാചരങ്ങളോടുകൂടിയ ത്രൈലോക്യത്തെ പരാഗമയമാക്കി, അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ വിനോദിപ്പിക്കുന്നു॥

Verse 74

तस्य सत्त्वस्य सिद्ध्यर्थं तामेव ललितेश्वरीम् / पूजयन्भावयन्नास्ते सर्वाभरणभूषितः

ആ സത്ത്വത്തിന്റെ സിദ്ധിക്കായി അദ്ദേഹം അതേ ലലിതേശ്വരിയെ പൂജിക്കുകയും ഭാവനയിൽ ലീനനായി ഇരിക്കുകയും, സർവാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായി നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നു॥

Verse 75

तल्लोकपूर्वभागस्थे यक्षलोके महाद्युतिः / यक्षेन्द्रो वसति श्रीमांस्तद्द्वारद्वन्द्वमध्यगः

ആ ലോകത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള യക്ഷലോകത്തിൽ മഹാദ്യുതിയുള്ള ശ്രീമാൻ യക്ഷേന്ദ്രൻ വസിക്കുന്നു; ആ ദ്വാരദ്വന്ദ്വത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു॥

Verse 76

निधिभिश्च नवाकारैरृद्धिवृद्ध्यादिशक्तिभिः / सहितो ललिताभक्तान्पूरयन्धनसम्पदा

ഒമ്പതു വിധ നിധികളും ഋദ്ധി‑വൃദ്ധി മുതലായ ശക്തികളും സഹിതനായി, അദ്ദേഹം ലലിതാഭക്തരെ ധനസമ്പത്താൽ പരിപൂർണ്ണരാക്കുന്നു.

Verse 77

यक्षीभिश्च मनोज्ञाभिरनुकूलप्रवृत्तिभिः / विविधैर्मधुभेदैश्च सम्पूजयति चक्रिणीम्

മനോഹരവും അനുകൂല സ്വഭാവമുള്ള യക്ഷിണികളാലും, വിവിധ മധു‑ഭേദങ്ങളാലും, അദ്ദേഹം ചക്രിണീ ദേവിയെ സമ്യക് പൂജിക്കുന്നു.

Verse 78

मणिभद्रः पूर्णभद्रो मणिमान्माणिकन्धरः / इत्येवमादयो यक्षसेनान्यस्तत्र संति वै

മണിഭദ്രൻ, പൂർണഭദ്രൻ, മണിമാൻ, മാണികന്ധരൻ—ഇങ്ങനെ തുടങ്ങിയ യക്ഷസേനകൾ അവിടെ നിശ്ചയമായും ഉണ്ട്.

Verse 79

तल्लोकपूर्वभागे तु रुद्रलोको महोदयः / अनर्ध्यरत्नखचितस्तत्र रुद्रो ऽधिदेवता

ആ ലോകത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ‘മഹോദയ’ എന്ന രുദ്രലോകം ഉണ്ട്; അത് അമൂല്യ രത്നങ്ങളാൽ ഖചിതമായതും, അവിടെ അധിദേവത രുദ്രനുമാണ്.

Verse 80

सदैव मन्युना दीप्तः सदा बद्धमहेषुधिः / स्वसमानैर्महासत्त्वैलोङ्कनिर्वाहदक्षिणैः

അദ്ദേഹം സദാ മന്യു (തേജോമയ കോപം) കൊണ്ട് ദീപ്തനായി, സദാ മഹത്തായ തൂണീരം കെട്ടിയവനായി, തനിക്കു സമാനമായ മഹാസത്ത്വന്മാർ—ലോകനിർവഹണത്തിൽ ദക്ഷരായ വീരർ—സഹിതനായി ഇരിക്കുന്നു.

Verse 81

अधिज्यकार्मुकैर्दक्षैः षोडशावरणस्थितैः / आवृतः सततं वक्त्रैर्जपञ्छीदेवतामनुम्

ഷോഡശ ആവരണങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, താണം കെട്ടിയ ധനുസ്സുകളുള്ള ദക്ഷഗണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ നിരന്തരം ചുറ്റിനിൽക്കുന്നു; അദ്ദേഹം മുഖങ്ങളാൽ ശ്രീദേവതാമന്ത്രം ജപിക്കുന്നു.

Verse 82

श्रीदेवीध्यानसम्पन्नः श्रीदेवीपूजनोत्सुकः / अनेककोटिरुद्राणीगणमण्डितपार्श्वभूः

അദ്ദേഹം ശ്രീദേവീധ്യാനത്തിൽ സമ്പന്നനും ശ്രീദേവീപൂജനത്തിൽ ഉത്സുകനും ആകുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാർശ്വഭൂമി അനേകം കോടി രുദ്രാണീഗണങ്ങളാൽ മണ്ടിതമാണ്.

Verse 83

ताश्च सर्वाः प्रदीप्ताङ्ग्यो नवयौवनगर्विताः / ललिताध्याननिरनाः सदासवमदालसाः

അവരൊക്കെയും ദീപ്തമായ അംഗങ്ങളുള്ളവർ, നവയൗവനഗർവത്തിൽ നിറഞ്ഞവർ; ലലിതാധ്യാനത്തിൽ നിരതരായി, സദാ സുരാമദത്തിൽ അലസരായവർ.

Verse 84

ताभिश्च साकं स श्रीमान्महारुद्रस्त्रिशूलभृत् / हिरण्यबाहुप्रमुशै रुद्रैरन्यैर्निषेवितः

അവരോടൊപ്പം ആ ശ്രീമാൻ മഹാരുദ്രൻ ത്രിശൂലധാരി; ഹിരണ്യബാഹു മുതലായ മറ്റു രുദ്രന്മാരാലും സേവിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 85

ललितादर्शनभ्रष्टानुद्धतान्गुरुधिक्कृतान् / शूलकोट्या विनिर्भिद्य नेत्रोत्थैः कटुपावकैः

ലലിതാദർശനത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോയ, അഹങ്കാരികളായ, ഗുരുവിനെ നിന്ദിച്ചവരെ അദ്ദേഹം ശൂലത്തിന്റെ അഗ്രംകൊണ്ട് ഭേദിച്ച്, കണ്ണുകളിൽ നിന്നുയരുന്ന കടുത്ത അഗ്നിയാൽ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 86

दहंस्तेषा वधूभृत्यान्प्रजाश्चैव विनाशयन् / आज्ञाधरो महावीरो ललिताज्ञाप्रपालकः

അവൻ അവരുടെ ഭാര്യമാരെയും ഭൃത്യരെയും പ്രജകളെയും ദഹിപ്പിച്ച് നശിപ്പിച്ചു; ആജ്ഞാധാരിയായ മഹാവീരൻ ലലിതാദേവിയുടെ ആജ്ഞയെ കാത്തുപാലിച്ചു.

Verse 87

रुद्रलोके ऽतिरुचिरे वर्तते कुम्भसम्भव / महारुद्रस्य तस्यर्षे परिवाराः प्रमाथिनः

അതിമനോഹരമായ രുദ്രലോകത്തിൽ കുംഭസംഭവൻ (അഗസ്ത്യൻ) വസിക്കുന്നു; ഹേ ഋഷേ, ആ മഹാരുദ്രന്റെ പരിവാരങ്ങൾ പ്രമാഥി ഗണങ്ങളാണ്.

Verse 88

ये रुद्रास्तानसंख्यातान्को वा वक्तुं पटुर्भवेत् / ये रुद्रा अधिभूम्यां तु सहस्राणां सहस्रशः

ആ അസംഖ്യ രുദ്രന്മാരെ ആരാണ് വിവരിക്കാൻ കഴിവുള്ളത്? ഭൂമിയിലും അവർ ആയിരങ്ങളായ ആയിരങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 89

दिविये ऽपि च वर्तन्ते सहस्राणां सहस्रशः / येषामन्नमिषश्चव येषां वातास्तथेषवः

അവർ ദിവ്യലോകങ്ങളിലും ആയിരങ്ങളായ ആയിരങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവരുടെ ആഹാരം മാംസം, അവരുടെ കാറ്റുകൾ തന്നെ അമ്പുകളെപ്പോലെ.

Verse 90

येषां च वर्षमिषवः प्रदीप्ताः पिङ्गलेक्षणाः / अर्णवे चान्तरिक्षे च वर्तमाना महौजसः

അവരുടെ മഴപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ ജ്വലിച്ചു തെളിയുന്നു, പിംഗളനേത്രങ്ങളുള്ളവർ; ആ മഹൗജസ്സുകൾ സമുദ്രത്തിലും അന്തരീക്ഷത്തിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 91

जटावन्तो मधुष्मन्तो नीलग्रीवा विलोहिताः / ये भूतानामधिभुवो विशिखासः कपर्दिनः

ജടാധാരികളും മധുമയരുമായ നീലകണ്ഠന്മാരും ലോഹിതവർണ്ണന്മാരുമായ അവർ—ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപതികൾ, ശിഖാരഹിത കപർദികൾ ആയ രുദ്രന്മാർ।

Verse 92

ये अन्नेषु विविध्यन्ति पात्रेषु पिबतो जनान् / ये पथां रथका रुद्रा ये च तीर्थनिवासिनः

അന്നത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരും, പാത്രങ്ങളിൽ പാനം ചെയ്യുന്ന ജനങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരും; പഥങ്ങളുടെ രഥകാരരായ രുദ്രന്മാരും, തീർത്ഥനിവാസികളും।

Verse 93

सहस्रसंख्या ये चान्ये सृकावन्तो निषङ्गिणः / ललिताज्ञाप्रणेतारो दिशो रुद्रा वितस्थिरे

സഹസ്രസംഖ്യയായ മറ്റുള്ളവരും, സൃക്‌ധാരികളും നിഷംഗധാരികളും; ലലിതാദേവിയുടെ ആജ്ഞ നടപ്പാക്കുന്ന രുദ്രന്മാർ ദിക്കുകളിലാകെ വ്യാപിച്ചു।

Verse 94

ते सर्वे सुमहात्मानः क्षणाद्विश्वत्रयीवहाः / श्रीदेव्या ध्याननिषणाताञ्छ्रीदेवीमन्त्रजापिनः

അവർ എല്ലാവരും മഹാത്മാക്കൾ; ക്ഷണത്തിൽ ത്രിലോകം വഹിക്കുവാൻ ശേഷിയുള്ളവർ; ശ്രീദേവിയുടെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനരും ശ്രീദേവീമന്ത്രം ജപിക്കുന്നവരും।

Verse 95

श्रीदेवतायां भक्ताश्च पालयन्ति कृपालवः / षोडशावरणं चक्रं मुक्ताप्राकारमण्डले

കൃപാലുവായ ഭക്തർ ശ്രീദേവതയിൽ ഭക്തിയോടെ നിലകൊണ്ട്, മുത്തുപ്രാകാരമണ്ഡലത്തിലെ ഷോഡശാവരണ ചക്രത്തെ പാലിച്ചു സംരക്ഷിക്കുന്നു।

Verse 96

आश्रित्य रुद्रास्ते सर्वे महारुद्रं महोदयम् / हिरण्यबाहुप्रमुखा ज्वलन्मन्युमुपासते

ആ രുദ്രന്മാർ എല്ലാവരും മഹോദയനായ മഹാരുദ്രനെ ആശ്രയിച്ച് ഉപാസിക്കുന്നു. ഹിരണ്യബാഹു മുതലായവർ ജ്വലന്മന്യുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു॥