Shloka 75
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
तल्लोकपूर्वभागस्थे यक्षलोके महाद्युतिः / यक्षेन्द्रो वसति श्रीमांस्तद्द्वारद्वन्द्वमध्यगः
Transliteration
tallokapūrvabhāgasthe yakṣaloke mahādyutiḥ / yakṣendro vasati śrīmāṃstaddvāradvandvamadhyagaḥ
Translation
ആ ലോകത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള യക്ഷലോകത്തിൽ മഹാദ്യുതിയുള്ള ശ്രീമാൻ യക്ഷേന്ദ്രൻ വസിക്കുന്നു; ആ ദ്വാരദ്വന്ദ്വത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു॥
Word by Word
तत्-लोक-पूर्व-भाग-स्थेin the eastern section of that world
तत्-लोक-पूर्व-भाग-स्थे:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम/प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘तस्य लोकस्य पूर्वभागे स्थिते’ (located in the eastern part of that world); ‘यक्षलोके’ इति विशेषणम्
यक्ष-लोकेin the Yakṣa-world
यक्ष-लोके:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः—‘यक्षाणां लोकः’ (world of Yakṣas)
महा-द्युतिःof great radiance
महा-द्युतिः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + द्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—‘महती द्युतिः यस्य’ (of great splendor)
यक्ष-इन्द्रःthe Yakṣa-king
यक्ष-इन्द्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘यक्षाणाम् इन्द्रः’ (king of Yakṣas)
वसतिdwells
वसति:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
श्रीमान्splendid/fortunate
श्रीमान्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यक्षेन्द्रः’ इति विशेषणम्
तत्-द्वार-द्वन्द्व-मध्य-गःstanding in the middle of the twin gates
तत्-द्वार-द्वन्द्व-मध्य-गः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतत् (सर्वनाम/प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक) + द्वन्द्व (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘तस्य द्वार-द्वन्द्वस्य मध्ये गः’ (situated in the middle of the pair of gates/doorways)