Atharva Veda 7.16.1: Kanda 7, Anuvaka 2, Sukta 16, Mantra 1

Sukta 16

Sanskrit (Devanagari)

सविता बृह॑स्पते॒ सवि॑तर्व॒र्धयै॑नं ज्यो॒तयै॑नं मह॒ते सौभ॑गाय । संशि॑तं चित् संत॒रं सं शि॑शाधि॒ विश्व॑ एन॒मनु॑ मदन्तु दे॒वाः

Recitation with translationAtharva Veda 7.16.1

IAST Transliteration

savítā bṛ́haspate savítar vardháyainaṃ jyótayainaṃ mahaté sáubhagāya | saṃśitáṃ cit saṃtaráṃ sáṃ śiśādhi víśva enám ánu madantu devā́ḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Savitar, O Bṛhaspati—O Savitar—do thou increase this man, illumine him unto great good fortune. Even though well-whetted, well-overpassing, do thou wholly set him to success: let all the Gods rejoice in him and follow with their favour.

Translation

ഹേ സവിതൃ, ഹേ ബൃഹസ്പതി—ഹേ സവിതൃ—ഈ പുരുഷനെ വർധിപ്പിക്കേണമേ; മഹാ സൗഭാഗ്യത്തിനായി അവനെ പ്രകാശിപ്പിക്കേണമേ. അവൻ മൂർച്ചയുള്ളവൻ (സംശിത)യും എല്ലാം കടന്നുപോകുന്നവൻ (സന്തര)യും ആയിരുന്നാലും, അവനെ പൂർണ്ണമായി വിജയത്തിലേക്ക് ഉറപ്പിച്ചു നയിക്കേണമേ. എല്ലാ ദേവന്മാരും അവനിൽ ആനന്ദിക്കട്ടെ; കൃപയോടെ അവനെ അനുഗമിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सविता: Savitar (the impeller, Sun-deity)
• सविता: सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (स्तुत्य-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• बृहस्पते: O Bṛhaspati
• बृहस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• सवितः: O Savitar
• सवितः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• वर्धय: increase, make grow
• वर्धय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृध्

• एनम्: him/it (this one)
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ज्योतय: make shine, illumine
• ज्योतय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ज्योत्/ज्योतय् (Denom. from ज्योतिस्)

• एनम्: him/it
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महते: for greatness
• महते: सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• सौभगाय: for good fortune, prosperity
• सौभगाय: सम्प्रदान (उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: सौभग (प्रातिपदिक; भाव/फल)

• संशितम्: sharpened, whetted; well-prepared
• संशितम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सम्-शि/श्यै? → संशित (कृदन्त-प्रातिपदिक; past passive participle)

• चित्: even, indeed
• चित्: निपात (बलार्थ/अपि-अर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• संतरम्: more overcoming, more victorious; surpassing
• संतरम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: संतर (प्रातिपदिक; तुलनार्थ/विशेषण)

• सं: together, completely
• सं: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• शिशाधि: make (him) successful/strong; perfect (him)
• शिशाधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: शाध् (वैदिक: शिशाधि < शाध् ‘to set right, strengthen, make successful’)

• विश्वे: all (of them)
• विश्वे: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• एनम्: him/it
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनु: after, along; in accordance
• अनु: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय/उपसर्ग)

• मदन्तु: let them rejoice/be glad
• मदन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मद्

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic compiler tradition (specific ṛṣi attribution not given in the input; commonly assigned by Anukramaṇī)

Devata: Savitar and Bṛhaspati; ‘All the Gods’ as confirming assembly

Chandas: Triṣṭubh-like (requires metrical verification)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta