Atharva Veda 7.11.1: Kanda 7, Anuvaka 2, Sukta 11, Mantra 1

Sukta 11

Sanskrit (Devanagari)

सरस्वती। यस्ते॒ स्तनः॑ शश॒युर्यो म॑यो॒भूर्यः सु॑म्न॒युः सु॒हवो॒ यः सु॒दत्रः॑ । येन॒ विश्वा॒ पुष्य॑सि॒ वार्या॑णि॒ सर॑स्वति॒ तमि॒ह धात॑वे कः

Recitation with translationAtharva Veda 7.11.1

IAST Transliteration

sárasvatī | yás te stánaḥ śaśayúr yó mayobhū́r yáḥ sumnayúḥ suhávó yáḥ sudátraḥ | yéna víśvā púṣyasi vā́ryāṇi sárasvati tám ihá dhā́tave káḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Sarasvatī—thy breast that is full-flowing, that bringeth delight, that seeketh to favour, easy to invoke, good-giving; whereby thou makest all choice treasures thrive—O Sarasvatī, that here to bestow, who (shall fail)?

Translation

സരസ്വതീ! നിന്റെ ആ സ്തനം നിരന്തരം ഒഴുകുന്നതും, ആനന്ദം നൽകുന്നതും, അനുഗ്രഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നതും, എളുപ്പത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കാവുന്നതും, സുദാനം നൽകുന്നതുമാണ്; അതിനാൽ നീ എല്ലാ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിധികളെയും പുഷ്ടിപ്പെടുത്തുന്നു—ഹേ സരസ്വതീ, അതിനെ ഇവിടെ ദാനം ചെയ്യാൻ സ്ഥാപിക്ക; ആര് പരാജയപ്പെടും?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: सम्बोधन (address)
• Type: Noun (vocative) / Proper name
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक) < सरस् + वती

• यः: who
• यः: कर्तृ (relative subject)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• स्तनः: breast
• स्तनः: कर्तृ (of implied ‘is’)
• Type: Noun
• Root: स्तन (प्रातिपदिक)

• शशयुः: abounding in nourishment / yielding
• शशयुः: विशेषण (of स्तनः)
• Type: Adjective
• Root: शशयु (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ (relative subject)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मयोभूः: bringing delight / beneficent
• मयोभूः: विशेषण (of स्तनः, via relative)
• Type: Adjective
• Root: मयोभू (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ (relative subject)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुम्नयुः: kindly-disposed / gracious
• सुम्नयुः: विशेषण (of स्तनः)
• Type: Adjective
• Root: सुम्नयु (प्रातिपदिक)

• सुहवः: easy to invoke / readily called
• सुहवः: विशेषण (of स्तनः)
• Type: Adjective
• Root: सुहव (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ (relative subject)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुदत्रः: good-giving / bountiful
• सुदत्रः: विशेषण (of स्तनः)
• Type: Adjective
• Root: सुदत्र (प्रातिपदिक)

• येन: by which
• येन: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वा: all (things)
• विश्वा: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• पुष्यसि: you nourish / cause to thrive
• पुष्यसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पुष् (धातु)

• वार्याणि: valuable goods / desirable boons
• वार्याणि: कर्म (apposition to विश्वा)
• Type: Noun
• Root: वार्य (प्रातिपदिक)

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative) / Proper name
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• तम्: that (breast)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकरण (place)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• धातवे: to place / to set
• धातवे: प्रयोजन (purpose)
• Type: Verbal noun (infinitive)
• Root: धा (धातु) → धातु (तुमुन्/तवेन्-प्रत्यय; infinitive)

• कः: who?
• कः: कर्तृ (interrogative subject)
• Type: Pronoun (interrogative)
• Root: क (प्रश्न-सर्वनाम)

Attribution

Rishi: As per AV 7.11 anukramaṇī tradition (variable)

Devata: Sarasvatī

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like (to be confirmed)

Mantra Rasa

Primary: shringara

Secondary: shanta