Sukta 28
Rishi: Atharvanic tradition (arishta-kṣayaṇa complex)
Devata: Primarily the operative mantra-force (ṛc) and the household’s Śānti/Ūrj; adversary is the omen and attached durita
Chandas: Triṣṭubh-like (AV irregular)
ഈ ചെറുതായ അരിഷ്ട-ക്ഷയണ സൂക്തം വീട്ടിൽ “ഒട്ടിപ്പിടിച്ച” ദുഷ്ശകുനത്തെ—കപോതം (പ്രാവ്) എന്ന രൂപത്തിൽ—ഋക് (ഫലപ്രദമായ ഛന്ദസ്സുള്ള വാക്ക്) എന്ന ശക്തിയാൽ, ആമിഷത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ, പുറത്താക്കി നിർവീര്യമാക്കുന്നു. തുടർന്ന് അഗ്നിയെയും പശുക്കളെയും ചുറ്റി ഒരു സംരക്ഷണവലം തീർത്ത് ഗൃഹമണ്ഡലത്തെ സുരക്ഷിതമാക്കുന്നു; ഒടുവിൽ യമ/മൃത്യുവിനെ ശമിപ്പിച്ച്, വീട്ടിലെ ഊർജ് (ജീവസമൃദ്ധി) ചോർന്നുപോകാതെ ദുഷ്ശകുനത്തിന്റെ ഗതി മുറിച്ചുകളയുന്നു. മൂന്ന് സംക്ഷിപ്ത ഘട്ടങ്ങളിൽ, ഈ സൂക്തം ദുഷ്ശകുനത്തെ പുറപ്പെടലാക്കി, അപകടത്തെ കാവലുള്ള ശ്രവസ് (കീർത്തി/പ്രതിഷ്ഠ) ആക്കി, മരണഭീതിയെ ശമിച്ച ദൂരമായി മാറ്റുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अरिष्टक्षयणम्। ऋ॒चा क॒पोतं॑ नुदत प्र॒णोद॒मिषं॒ मद॑न्तः॒ परि॒ गां न॑यामः । सं॒लो॒भय॑न्तो दुरि॒ता प॒दानि॑ हि॒त्वा न॒ ऊर्जं॒ प्र प॑दा॒त् पथि॑ष्ठः
ഋചയാൽ കപോതത്തെ തള്ളിപ്പറയുവിൻ—അവനെ അകറ്റുവിൻ. ആമിഷം (ചാര) വെച്ച്, ആനന്ദത്തോടെ, ഞങ്ങൾ അവനെ തുറന്ന നിലത്തേക്ക് ചുറ്റിച്ചുകൊണ്ടുപോകും. അവനെ ആകർഷിച്ച്, അവൻ ദുഷ്ട പാദപഥങ്ങൾ പിന്നിൽ വിട്ട്, നമ്മുടെ ഊർജം (പോഷണം) വിട്ട്, ഏറ്റവും നല്ല പാതയിലൂടെ മുന്നോട്ട് പാദം വെക്കട്ടെ.
Mantra 2
परी॒मे॒३ग्निम॑र्षत॒ परी॒मे गाम॑नेषत । दे॒वेष्व॑क्रत॒ श्रवः॒ क इ॒माँ आ द॑धर्षति
ഇവർ അഗ്നിയെ ചുറ്റി ഒഴുകി/ചുറ്റിനടന്നു; ഇവർ പശുവിനെയും ചുറ്റി നയിച്ചു. ദേവന്മാരിൽ ഇവർ ശ്രവസ് (യശസ്/കീർത്തി) സ്ഥാപിച്ചു; ഇവിടെ ഉള്ള ഇവരെ ആക്രമിക്കാൻ ധൈര്യമുള്ളവൻ ആര്?
Mantra 3
यः प्र॑थ॒मः प्र॒वत॑मास॒साद॑ ब॒हुभ्यः॒ पन्था॑मनुपस्पशा॒नः । यो॒३स्येशे॑ द्वि॒पदो॒ यश्चतु॑ष्पद॒स्तस्मै॑ य॒माय॒ नमो॑ अस्तु मृ॒त्यवे॑
ആർക്കാണ് ആദ്യം ആ കുത്തനെയുള്ള ഇറക്കം എത്തിച്ചേർന്നത്, അനേകര്ക്കായി വഴിയെ കണ്ടറിഞ്ഞ് തെളിയിച്ചത്; ആരാണ് ഇതിന്റെ മേൽ അധിപത്യം വഹിക്കുന്നത്—രണ്ടുകാലികളുടെയും നാലുകാലികളുടെയും മേൽ—ആ യമനു നമസ്കാരം; മരണത്തിനും നമസ്കാരം.
Frequently Asked Questions
In Atharvavedic omen-logic, certain birds entering or lingering in the house-space can be read as nimitta (a sign) that durita (misfortune) has ‘caught’ the household. The hymn’s goal is not to harm the bird but to detach and export the attached ill-luck.
It means the misfortune is imagined as having a “trail” (padāni) that can cling to a place. By luring the omen outward and commanding it to depart by the best path, the rite aims to keep the household’s vitality (ūrj) intact while the durita goes away with the omen.
In this ritual grammar, respectful propitiation is a seal that prevents escalation. By acknowledging Yama/Mṛtyu as the ultimate authority over bipeds and quadrupeds, the performer seeks to pacify the fatal edge of the omen and secure postponement or averting of death-loss.
Ask anything about Sukta 28 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.