Sukta 24
Rishi: Atharvanic tradition (anonymous healing unit)
Devata: Āpas (Waters) as Devīs
Chandas: Mixed/loosely Anuṣṭubh (Atharvanic prose-verse tendency; pāda lengths may vary)
ഈ ചെറു ചികിത്സാസൂക്തം ജലങ്ങളെ (ആപഃ) ദിവ്യ വൈദ്യരായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവയുടെ ഒഴുക്ക്, ശേഖരണം, സംഗമത്തിൽ ജനിക്കുന്ന ശക്തി സ്പർശ്യമായ ഔഷധമായി മാറുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് സംഗമ-ജലവും സിന്ധുവിന്റെ അധീനതയിലുള്ള നദീ-വ്യവസ്ഥയിലെ ജലവും തേടി, ദഹിപ്പിക്കുന്ന വേദനകൾ കഴുകി നീക്കി, “ഹൃദയം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന” പരിഹാരം നൽകി, ഉള്ളിലെ ആശ്വാസവും തെളിച്ചവും വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अपां भैषज्यम्। हि॒मव॑तः॒ प्र स्र॑वन्ति॒ सिन्धौ॑ समह सङ्ग॒मः । आपो॑ ह मह्यं॒ तद् दे॒वीर्दद॑न् हृद्द्योतभेष॒जम्
അപാം ഭൈഷജ്യം—ജലങ്ങളുടെ ഔഷധം. ഹിമവതിൽ നിന്ന് അവ ഒഴുകി വരുന്നു; സിന്ധുവിൽ അവയുടെ ഒന്നിച്ച സംഗമമുണ്ട്. ദേവികളായ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) എനിക്ക് ആ ഹൃദയ-പ്രകാശകരമായ ഭേഷജം (ഔഷധം) നൽകട്ടെ.
Mantra 2
यन्मे॑ अ॒क्ष्योरा॑दि॒द्योत॒ पार्ष्ण्योः॒ प्रप॑दोश्च॒ यत्। आप॒स्तत् सर्वं॒ निष्क॑रन् भि॒षजां॒ सुभि॑षक्तमाः
എന്റെ കണ്ണുകളിൽ കത്തിയും മിന്നിയും ഉണ്ടായതെന്തായാലും, അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ കുതികാലുകളിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പാദങ്ങളുടെ മുൻഭാഗങ്ങളിൽ ഉണ്ടായതെന്തായാലും—വൈദ്യന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠ ചികിത്സകരായ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) അതെല്ലാം പുറത്താക്കി അകറ്റിക്കൊണ്ടുപോകട്ടെ.
Mantra 3
सिन्धु॑पत्नीः॒ सिन्धु॑राज्ञीः॒ सर्वा॒ या न॒द्य॑१स्थन॑ । द॒त्त न॒स्तस्य॑ भेष॒जं तेना॑ वो भुनजामहै
ഹേ നദികളേ, സിന്ധുവാണ് നിങ്ങളുടെ പതി, സിന്ധുവാണ് നിങ്ങളുടെ രാജാവ്—നിങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും നിങ്ങളുടെ നിങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ; അതിന്റെ ഭേഷജം (ഔഷധം) ഞങ്ങൾക്ക് തരുവിൻ. നിങ്ങളുടെ ആ ദാനത്താൽ ഞങ്ങൾ അതിൽ പങ്കുചേർന്ന് ലാഭം പ്രാപിക്കട്ടെ.
Frequently Asked Questions
That sacred water—especially water from a river meeting-point—can be ritually awakened as bhaiṣajya (medicine) and can carry disease or burning pain out of the body.
It maps a sacred flow: waters arise from the Himavant and gather in Sindhu, symbolizing concentrated potency—ideal for consecration as a strong, ‘gathered’ remedy.
Traditionally by reciting it over clean water and then washing or sprinkling the affected areas (notably eyes and feet), while intending the waters to remove the burning/irritation and restore inner calm.
Ask anything about Sukta 24 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.