Atharva Veda 4.30.2: Kanda 4, Anuvaka 3, Sukta 30, Mantra 2

Sukta 30

Sanskrit (Devanagari)

अ॒हं राष्ट्री॑ सं॒गम॑नी॒ वसू॑नां चिकि॒तुषी॑ प्रथ॒मा य॒ज्ञिया॑नाम्। तां मा॑ दे॒वा व्य॑दधुः पुरु॒त्रा भूरि॑स्थात्रां॒ भूर्या॑वे॒शय॑न्तः

Recitation with translationAtharva Veda 4.30.2

IAST Transliteration

aháṃ rāṣṭrī́ saṃgámanī vásūnāṃ cikitúṣī prathamā́ yajñíyānām | tā́ṃ māṃ devā́ ví adadhuḥ purutrā́ bhū́ri-sthātrāṃ bhū́ry āveśáyantaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

I am the Sovereign Queen, the gatherer-up of treasures, discerning, first among those worthy of worship. Me have the Gods established in many places, firmly abiding, infusing me with abundant entrance.

Translation

ഞാൻ രാഷ്ട്രീ—വസുക്കളെ (ധനസമ്പത്തിനെ) ഒന്നിച്ചുകൂട്ടുന്നവൾ, വിവേകിനി, യജ്ഞാർഹരിൽ ആദ്യസ്ഥാനം ഉള്ളവൾ. ദേവന്മാർ എന്നെ പല സ്ഥലങ്ങളിലും സ്ഥാപിച്ചു—സ്ഥിരാധാരയായി, പലവിധ പ്രവേശം (ആവേശം/പ്രഭാവം) നിറച്ച്, സമൃദ്ധിയാൽ എന്നെ വ്യാപിപ്പിച്ചു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• राष्ट्री: sovereign queen / ruler
• राष्ट्री: कर्तृ (अहम् के विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राष्ट्रि (प्रातिपदिकम्; ‘राष्ट्र’ से)

• संगमनी: unifier / bringer-together
• संगमनी: कर्तृ (अहम् के विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: संगमनी (प्रातिपदिकम्; √गम् + सम्, ‘जो एकत्र लाती है’)

• वसूनाम्: of riches / of goods
• वसूनाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वसु

• चिकितुषी: knowing, discerning
• चिकितुषी: कर्तृ (अहम् के विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Adjective (participle)
• Root: √चित् (चिकित् ‘जानना/समझना’), कृत्-प्रातिपदिकम्

• प्रथमा: first, foremost
• प्रथमा: कर्तृ (अहम् के विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम

• यज्ञियानाम्: of the worthy-of-worship / of the sacrificial (ones/rites)
• यज्ञियानाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: यज्ञिय

• ताम्: her
• ताम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• मा: me
• मा: कर्म (ताम् के साथ समन्वय: ‘तां मा’ = ‘मां ताम्’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव

• वि: apart, widely
• वि: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: वि

• अदधुः: they placed / they established
• अदधुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा

• पुरुत्रा: in many places, widely
• पुरुत्रा: अधिकरण (देश/व्याप्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरुत्रा

• भूरि: much, abundant
• भूरि: विशेषण (स्थात्राम्/आवेशयन्तः पर)
• Type: Adjective/Indeclinable (quantifier)
• Root: भूरि

• स्थात्राम्: a firm station / support
• स्थात्राम्: कर्म (अदधुः के: ‘स्थात्राम्’ = firm station/seat)
• Type: Noun
• Root: स्थात्रा (प्रातिपदिकम्; √स्था से ‘स्थापन/आधार’)

• भूर्या: with abundance, greatly
• भूर्या: करण (प्रकार/परिमाण)
• Type: Adjective
• Root: भूरि (तुल्य-प्रातिपदिक; ‘बहु’)

• आवेशयन्तः: causing to enter / installing, infusing
• आवेशयन्तः: कर्तृ (देवाः के विशेषण; ‘देवाः … आवेशयन्तः’)
• Type: Verb (participle)
• Root: आ + √विश् (causative: आवेशयति)

Attribution

Rishi: Rāṣṭrī/Vāc stream (self-declarative devī hymn type); specific AV anukramaṇī attribution varies.

Devata: Rāṣṭrī (Sovereignty).

Chandas: Triṣṭubh.

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta