Atharva Veda 3.15.4: Kanda 3, Anuvaka 2, Sukta 15, Mantra 4

Sukta 15

Sanskrit (Devanagari)

इ॒माम॑ग्ने श॒रणिं॑ मीमृषो नो॒ यमध्वा॑न॒मगा॑म दू॒रम्। शु॒नं नो॑ अस्तु प्रप॒णो वि॑क्र॒यश्च॑ प्रतिप॒णः फ॒लिनं॑ मा कृणोतु । इ॒दं ह॒व्यं सं॑विदा॒नौ जु॑षेथां शु॒नं नो॑ अस्तु चरि॒तमुत्थि॑तं च

Recitation with translationAtharva Veda 3.15.4

IAST Transliteration

imā́m agne śaráṇiṁ mīmṛṣo no yám ádhvānam ágāṁ dūráṃ | śunáṃ no astu prapaṇó vikrayáś ca pratipaṇáḥ phálinaṃ mā kṛṇotu | idáṃ havyáṃ saṃvidānaú juṣethāṃ śunáṃ no astu caritám utthitáṃ ca

English Translation (Griffith/Whitney)

O Agni, make thou for us this refuge—what far road I have gone. Auspicious for us be the market-trade and the sale; and may the counter-bargain make me fruitful in gain. This oblation, ye twain in concord, accept; auspicious for us be what is travelled and what is set afoot.

Translation

ഹേ അഗ്നേ, ഞാൻ ദൂരമായി നടന്ന ആ വഴിക്കായി ഞങ്ങൾക്ക് ഈ ശരണം–ആശ്രയം ഒരുക്കുക. ഞങ്ങൾക്ക് വിപണിവ്യാപാരവും വിൽപ്പനയും ശുഭകരമാകട്ടെ; പ്രതിസൗദം (പ്രതിപണ) എന്നെ ലാഭത്തിൽ ഫലവാനാക്കട്ടെ. ഈ ഹവ്യം നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഏകമനസ്സോടെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; ഞങ്ങൾക്ക് നടന്നത് (ചരിത)യും ആരംഭിച്ചതും/എഴുന്നേറ്റതും (ഉത്ഥിത) ശുഭകരമാകട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इमाम्: this (f.)
• इमाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• शरणिम्: refuge, shelter
• शरणिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शरणि (प्रातिपदिक)

• मीमृषः: grant / bestow
• मीमृषः: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: मृश् (धातु) [वेदिक: मीमृष्- (इच्छार्थ/प्रार्थनार्थ) ]

• नः: to us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• यम्: which
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• अध्वानम्: path, journey
• अध्वानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अध्वन् (प्रातिपदिक)

• अगाम: I went / I have gone
• अगाम: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• दूरम्: far
• दूरम्: Adhikaraṇa
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: दूर (प्रातिपदिक)

• शुनम्: auspiciously; well
• शुनम्: (वाक्य-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शुन (अव्यय-प्रातिपदिक)

• नः: for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• अस्तु: let it be
• अस्तु: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• प्रपणः: the seller; trader
• प्रपणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रपण (प्रातिपदिक)

• विक्रयः: sale; selling
• विक्रयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विक्रय (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• प्रतिपणः: the buyer; counter-trader
• प्रतिपणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रतिपण (प्रातिपदिक)

• फलिनम्: fruitful; bringing profit
• फलिनम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: फलिन् (प्रातिपदिक)

• मा: not
• मा: (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• कृणोतु: let (him) make
• कृणोतु: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• हव्यम्: oblation
• हव्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हव्य (प्रातिपदिक)

• संविदानौ: being in agreement; united
• संविदानौ: Kartā
• Type: Participle
• Root: सम्-विद् (धातु) → संविदान (कृदन्त)

• जुषेथाम्: may you two enjoy/accept
• जुषेथाम्: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु)

• शुनम्: auspiciously
• शुनम्: (वाक्य-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शुन (अव्यय)

• नः: for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• अस्तु: let it be
• अस्तु: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: अस्

• चरितम्: what has been done; the act
• चरितम्: Karma
• Type: Participle
• Root: चर् (धातु) → चरित (कृदन्त)

• उत्थितम्: what has arisen; undertaken
• उत्थितम्: Karma
• Type: Participle
• Root: उत्-स्था (धातु) → उत्थित (कृदन्त)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (commerce/prosperity hymn; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī traditions)

Devata: Agni (primary); ‘juṣethām’ suggests a dual acceptance—often construed as Agni with an allied power (e.g., Indra-Agni) or the two contracting parties under divine witness.

Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like cadence (edition-dependent; Atharvanic meters often irregular)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta