Atharva Veda 3.2.3: Kanda 3, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 3

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्र॑ चि॒त्तानि॑ मो॒हय॑न्न॒र्वाङाकू॑त्या चर । अ॒ग्नेर्वात॑स्य॒ ध्राज्या॒ तान् विषू॑चो॒ वि ना॑शय

Recitation with translationAtharva Veda 3.2.3

IAST Transliteration

índra cittā́ni moháyann arvā́ṅ-ākū́tyā cara | agnér vā́tasya dhrā́jyā tā́n viṣū́co ví nāśaya

English Translation (Griffith/Whitney)

O Indra, bewildering (their) minds, go forth with purpose turned hitherward; with the blazing radiance of Agni and of Wind, those crosswise-working foes—scatter them, destroy them utterly.

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രാ, അവരുടെ ചിത്തങ്ങളെ മോഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, നമ്മുടെ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞ ഉദ്ദേശത്തോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുക. അഗ്നിയുടെ ധ്രാജി (ജ്വലിക്കുന്ന കാന്തി)യും വാതത്തിന്റെ തേജസ്സുംകൊണ്ട്, വക്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആ ശത്രുക്കളെ ചിതറിക്ക; പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്ക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• चित्तानि: minds, thoughts
• चित्तानि: कर्म (मोहनस्य)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/think’ से)

• मोहयन्: bewildering, deluding
• मोहयन्: कर्तृ (चर-क्रियायाः सहवर्ती)
• Type: Verb
• Root: √मुह् (मोहने) → मोहयति (णिच्)

• अर्वाङ्: towards here, downward
• अर्वाङ्: अधिकारण (गत्यर्थे दिशानिर्देशः)
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाङ् (अव्यय/दिशावाचक)

• आकूत्या: by intention/resolve
• आकूत्या: करण
• Type: Noun
• Root: आकूति (प्रातिपदिक)

• चर: move, proceed
• चर: क्रिया (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √चर् (गत्यर्थे)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध (ध्राज्या-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वातस्य: of Vāta (Wind)
• वातस्य: सम्बन्ध (ध्राज्या-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• ध्राज्या: with the blazing force/fiery flash
• ध्राज्या: करण
• Type: Noun
• Root: ध्राज्या (प्रातिपदिक; ‘ध्राज्/ध्राज्’ तेजो-दीप्ति-सम्बद्ध)

• तान्: those (ones)
• तान्: कर्म (नाशय-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• विषूचः: crooked/perverse (ones)
• विषूचः: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective/Noun
• Root: विषूच् (प्रातिपदिक; ‘विषूच्’ = ‘crooked/sideways-moving, perverse’)

• वि: apart, asunder (intensifier)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• नाशय: destroy, drive away
• नाशय: क्रिया (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √नश् (नाशे) → नाशयति (णिच्)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution typical for this protective cycle (exact r̥ṣi assignment depends on Anukramaṇī tradition for AVŚ 3.2).

Devata: Indra (primary); Agni and Vāta as auxiliary purificatory/dispersive powers.

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (edition-dependent; to be confirmed against pada-count in the received text).

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: raudra