Atharva Veda 18.3.70: Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 70

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

पुन॑र्देहि वनस्पते॒ य ए॒ष निहि॑त॒स्त्वयि॑ । यथा॑ य॒मस्य॒ साद॑न॒ आसा॑तै वि॒दथा॒ वद॑न्

Sanskrit recitationAtharva Veda 18.3.70

IAST Transliteration

púnar dehi vanaspate yá eṣá níhitas tváyi | yáthā yámasya sā́dane ā́ sātai vidáthā vádan |

English Translation (Griffith/Whitney)

Give back again, O Lord of the Forest, this that is laid within thee, that, speaking the ordinances, he may win his way unto the seat of Yama.

Translation

ഹേ വനസ്പതേ, വീണ്ടും തിരികെ തരിക—ഇത് നിനക്കുള്ളിൽ നിഹിതമായിരിക്കുന്നതു. വിധഥാ (വിധികൾ/നിയമങ്ങൾ) ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ യമസ്യ സാദന—യമന്റെ ആസനം/വാസസ്ഥലം—എത്തുവാൻ ഇടയാകട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुनः: again, back
• पुनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: पुनर् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• देहि: give (back)!
• देहि: —
• Type: Verb
• Root: धा (दधाति) / दा (देयम्) — आज्ञार्थे ‘देहि’ रूपम्

• वनस्पते: O lord of the forest (tree/plant)
• वनस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वनस्पति (प्रातिपदिक)

• यः: who/which
• यः: कर्तृ (उपवाक्ये) / सम्बन्ध-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एषः: this
• एषः: कर्तृ (उपवाक्ये) / विशेष्य-निर्देशक
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• निहितः: placed, deposited
• निहितः: — (विशेषण; ‘एषः’ इत्यस्य)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: नि-धा (धातु) → निहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• त्वयि: in you
• त्वयि: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यथा: so that; just as
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• यमस्य: of Yama
• यमस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• सादनम्: abode, seat, dwelling
• सादनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सादन (प्रातिपदिक; √सद् ‘to sit’ से)

• आसातै: may he attain/reach
• आसातै: —
• Type: Verb
• Root: आ-सा (धातु) / आ-आस् (धातु) — ‘आसातै’ (वेदिक) रूपम्

• विदथा: assemblies, rites/ceremonial gatherings
• विदथा: कर्म (वदन् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक)

• वदन्: speaking, uttering
• वदन्: कर्तृ (आसातै इत्यस्य सह; ‘speaking’)
• Type: Participle
• Root: वद् (धातु) → वदत् (वर्तमान कृदन्त)

Attribution

Rishi: Funerary anuvāka tradition of AV 18 (variable anukramaṇī attribution)

Devata: Vanaspati (as ritual agent) and Yama (as destination authority)

Chandas: Anuṣṭubh (likely)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: karuna