Sukta 3
Rishi: Traditionally associated with Atharvanic seers in the AV funeral book (18); specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition.
Devata: Aghnyā (the sacred Cow) / psychopompic auspicious power; implicitly the Gods’ path (devayāna).
Chandas: Triṣṭubh (probable; AV 18 frequently uses triṣṭubh/jagatī in funeral hymns—meter should be confirmed by pada-count).
ഈ അന്ത്യേഷ്ടി സൂക്തം മരിച്ചവനെ മനുഷ്യലോകത്തിൽ നിന്ന് ദേവയാനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; ഗോ-പവിത്രവും മംഗളകരവുമായ ശക്തിയായ ‘അഘ്ന്യാ’യെ ആത്മനേതാവ് (psychopomp) ആയി ആഹ്വാനിക്കുകയും, മർത്ത്യരിൽ ആദ്യ പഥപ്രദർശകനായ യമനെ സ്മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം പിതൃന്മാരെ മാതൃകാപരമായ യാജകരായി ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, അവർ അഗ്നിയെയും ഇന്ദ്രനെയും ബലപ്പെടുത്തുകയും, സംരക്ഷിതവും ഗോസമ്പത്താൽ സമൃദ്ധവുമായ സാമൂഹിക പരിസരം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തതായി പറഞ്ഞ് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സമൂഹത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിന്റെ ശക്തി മരിച്ചവനെ ‘ശരിയായ സ്ഥാനത്ത്’ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലാണ്—സുരക്ഷിതാരോഹണം, പിതൃലോക പ്രവേശനം, കൂടാതെ അമംഗളമായ മടങ്ങിവരവ് അല്ലെങ്കിൽ ഉപദ്രവം സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ അതിനെ മുദ്രവെച്ച് തടയൽ.
Mantras
Mantra 1
पितृमेधः। ६४ भुरिक् पथ्यापङ्क्तिः, ६७ पथ्याबृहती, ६९, ७१ उपरिष्टाद् बृहती। इ॒यं नारी॑ पतिलो॒कं वृ॑णा॒ना नि प॑द्यत॒ उप॑ त्वा मर्त्य॒ प्रेत॑म्। धर्मं॑ पुरा॒णम॑नुपा॒लय॑न्ती॒ तस्यै॑ प्र॒जां द्रवि॑णं चे॒ह धे॑हि
ഈ സ്ത്രീ ഭർത്താവിന്റെ ലോകം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവളായി, ഹേ മർത്ത്യ, പ്രേതനായ നിന്നോടു സമീപമായി ഇറങ്ങി ഇരിക്കട്ടെ. പുരാതന ധർമ്മം അനുപാലിക്കുന്ന നീ, അവൾക്കു ഇവിടെ തന്നേ സന്താനവും ദ്രവിണം (ധനം)വും നല്കുക.
Mantra 2
उदी॑र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कं ग॒तासु॑मे॒तमुप॑ शेष॒ एहि॑ । ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दधि॒षोस्तवे॒दं पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सं ब॑भूथ
ഹേ നാരീ, എഴുന്നേൽക്കുക; ജീവലോകത്തേക്കു വരിക. പ്രാണം പോയ ഈ പുരുഷനിൽ നിന്നു മാറി, അവന്റെ പക്കൽ നീ കിടക്കുന്നിടത്തു നിന്നു ഇവിടെ വരിക. കൈപിടിച്ചു സ്വീകരിച്ച ഭർത്താവിനോടുള്ള ബന്ധത്തിൽ നിന്റെ ഭാര്യത്വം പൂർത്തിയായി; അവൻ നിന്നെ സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 3
अप॑श्यं युव॒तिं नी॒यमा॑नां जी॒वां मृ॒तेभ्यः॑ परिणी॒यमा॑नाम्। अ॒न्धेन॒ यत् तम॑सा॒ प्रावृ॒तासी॑त् प्रा॒क्तो अपा॑चीमनयं॒ तदे॑नाम्
ഞാൻ ഒരു യുവതിയെ കണ്ടു—ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവളെ—മൃതന്മാരിൽ നിന്ന് അകറ്റി കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നവളെ, പുറത്തേക്ക് പരിനീയമാനയായി (കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നവളെ). അന്ധമായ തമസ്സാൽ അവൾ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ അവളെ പിന്നോട്ടുള്ള വഴിയിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ടേക്ക് നയിച്ചു.
Mantra 4
प्र॒जा॒न॒त्यऽघ्न्ये जीवलो॒कं दे॒वानां॒ पन्था॑मनुसं॒चर॑न्ती । अ॒यं ते॒ गोप॑ति॒स्तं जु॑षस्व स्व॒र्गं लो॒कमधि॑ रोहयैनम्
ഹേ അഘ്ന്യേ—വധിക്കരുതാത്ത ഗാവേ—ജീവലോകത്തെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് നീ ദേവന്മാരുടെ പഥം ക്രമമായി അനുഗമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇതാ നിനക്കായുള്ള ഗോപതി (കന്നുകാലികളുടെ അധിപൻ); അവനെ പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിക്ക. അവനെ മുകളിലെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്ക് आरोഹിപ്പിക്ക.
Mantra 5
उप॒ द्यामुप॑ वेत॒समव॑त्तरो न॒दीना॑म्। अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि
ആകാശത്തോളം, വേതസ (ബാംസ്/വില്ലോ) വരെയും—നദികളിലേക്കു താഴേക്ക് ഇറങ്ങുക. ഹേ അഗ്നേ, നീ ജലങ്ങളുടെ പിത്തം—അവയുടെ പ്രബല സാരം—ആകുന്നു.
Mantra 6
यं त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्तमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ । क्याम्बू॒रत्र॑ रोहतु शाण्डदू॒र्वा व्य॒ऽल्कशा
ഹേ അഗ്നേ, നീ പൂർണ്ണമായി ദഹിപ്പിച്ചവനെ വീണ്ടും ശീതളമാക്കി, വീണ്ടും പുറത്തുകൊണ്ടുവന്ന്/സ്ഥാപിക്ക. ഇവിടെ ക്യാംബൂ വളരട്ടെ; ശാണ്ഡ-ദൂർവാ ഇവിടെ മുളച്ച്, വിശാലമായി പടരട്ടെ.
Mantra 7
इ॒दं त॒ एकं॑ प॒र ऊ॑ त॒ एकं॑ तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ सं वि॑शस्व । सं॒वेश॑ने त॒न्वा॒३ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वानां॑ पर॒मे स॒धस्थे॑
ഇത് നിനക്കൊരു ഭാഗം; അങ്ങേയറ്റത്തുള്ളതും നിനക്കൊരു ഭാഗം; മൂന്നാമത്തെ ജ്യോതിസ്സോടെ നീ പൂർണ്ണമായി പ്രവേശിക്ക. പ്രവേശനത്തിൽ, നിന്റെ തന്നെ ദേഹസ്വരൂപത്തിൽ മനോഹരനായി ഇരിക്ക; ദേവന്മാരുടെ പരമ സഭാസ്ഥാനത്തിൽ നീ പ്രിയനായിരിക്ക.
Mantra 8
उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॒वौकः॑ कृणुष्व सलि॒ले स॒धस्थे॑ । तत्र॒ त्वं पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः सं सोमे॑न॒ मद॑स्व॒ सं स्व॒धाभिः॑
എഴുന്നേൽക്കുക; മുന്നോട്ട് പോകുക; ജലങ്ങളിൽ നിനക്കൊരു ഒഴുകുന്ന വാസസ്ഥലം—ഒരു അധിഷ്ഠാനം—സൃഷ്ടിക്ക. അവിടെ നീ പിതൃകളോടു സംവദിച്ചുകൊണ്ട്, സോമനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ആനന്ദിക്ക; സ്വധാ-ശക്തികളോടും സ്വധാ-അർപ്പണങ്ങളോടും കൂടി ആനന്ദിക്ക.
Mantra 9
प्र च्य॑वस्व त॒न्वं॑१ सं भ॑रस्व॒ मा ते॒ गात्रा॒ वि हा॑यि॒ मो शरी॑रम्। मनो॒ निवि॑ष्टमनु॒संवि॑शस्व॒ यत्र॒ भूमे॑र्जु॒षसे॒ तत्र॑ गच्छ
മുന്നോട്ട് പുറപ്പെടുക; നിന്റെ മുഴുവൻ തനുവും ഒന്നിച്ചു കൂട്ടുക. നിന്റെ അവയവങ്ങൾ വേർപിരിയാതിരിക്കട്ടെ; ശരീരവും ഒന്നും വിട്ടുപോകരുത്. നന്നായി സ്ഥാപിതമായ മനസ്സ് ക്രമമായി പൂർണ്ണമായി പ്രവേശിക്കട്ടെ; ഹേ ഭൂമേ, നീ എവിടെ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നുവോ, അവിടേക്ക് പോകുക.
Mantra 10
वर्च॑सा॒ मां पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॒ अञ्ज॑न्तु दे॒वा मधु॑ना घृ॒तेन॑ । चक्षु॑षे मा प्रत॒रं ता॒रय॑न्तो ज॒रसे॑ मा ज॒रद॑ष्टिं वर्धन्तु
സോമ്യരായ പിതാക്കന്മാർ തേജസ്സോടെ എന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ; ദേവന്മാർ മധുവും ഘൃതവുംകൊണ്ട് എന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ. എന്നെ സുരക്ഷിതമായി കടത്തിക്കൊണ്ട് ദൃഷ്ടിയെ കൂടുതൽ തെളിയിക്കുന്നവരായി, അവർ എനിക്ക് ജര—അതായത് ജരയുടെ ദൃഢശക്തി—വർധിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 11
वर्च॑सा॒ मां सम॑नक्त्व॒ग्निर्मे॒धां मे॒ विष्णु॒र्न्यऽनक्त्वा॒सन्। र॒यिं मे॒ विश्वे॒ नि य॑च्छन्तु दे॒वाः स्यो॒ना मापः॒ पव॑नैः पुनन्तु
അഗ്നി തേജസ്സോടെ എന്നെ പൂർണ്ണമായി അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ; വിഷ്ണു എന്റെ വായിലുള്ള പവിത്ര മേധയെ (ബുദ്ധിയെ) അകത്തു നിന്നു അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ. സർവ്വ ദേവന്മാർ എനിക്ക് ധനം സ്ഥാപിക്കട്ടെ; സ്നേഹമുള്ള ആപഃ (ജലങ്ങൾ) അവരുടെ ശുദ്ധീകരണ പ്രവാഹങ്ങളാൽ എന്നെ പവിത്രമാക്കട്ടെ.
Mantra 12
मि॒त्रावरु॑णा॒ परि॒ माम॑धातामादि॒त्या मा॒ स्वर॑वो वर्धयन्तु । वर्चो॑ म इन्द्रो॑ न्यनक्तु॒ हस्त॑योर्ज॒रद॑ष्टिं मा सवि॒ता कृ॑णोतु
മിത്ര-വരുണർ കാവലോടെ എന്നെ ചുറ്റി നിലനിർത്തട്ടെ; ആദിത്യർ എന്റെ ഉള്ളിൽ വാണിയുടെ സ്വര-സൗഷ്ഠവം വർധിപ്പിക്കട്ടെ. ഇന്ദ്രൻ എന്റെ കൈകളിൽ എന്റെ തേജസ്സിനെ സ്ഥാപിക്കട്ടെ; സവിതാ എനിക്ക് ജരയുടെ ദൃഢശക്തി നിർമ്മിച്ചു തരട്ടെ.
Mantra 13
यो म॒मार॑ प्रथ॒मो मर्त्या॑नां॒ यः प्रे॒याय॑ प्रथ॒मो लो॒कमे॒तम्। वै॒व॒स्व॒तं सं॒गम॑नं॒ जना॑नां य॒मं राजा॑नं ह॒विषा॑ सपर्यत
മർത്ത്യരിൽ ആദ്യം മരിച്ചവൻ, ആദ്യം ഈ ലോകത്തിലേക്ക് പ്രയാണിച്ചവൻ—വൈവസ്വതൻ, മനുഷ്യരുടെ സംഗമസ്ഥലം—ആ രാജാ യമനെ ഹവിഷാ (ആഹുതിയാൽ) സപര്യ ചെയ്ത് ആദരിക്കുവിൻ.
Mantra 14
परा॑ यात पितर॒ आ च॑ याता॒यं वो॑ य॒ज्ञो मधु॑ना॒ सम॑क्तः । द॒त्तो अ॒स्मभ्यं॒ द्रवि॑णे॒ह भ॒द्रं र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात
പിതാക്കളേ, അകന്നു പോകുവിൻ; പിന്നെയും മടങ്ങിവരുവിൻ: നിങ്ങളുടെ ഈ യജ്ഞം മധുരത്വത്തോടെ പൂർണ്ണമായി അഭിഷിക്തമാണ്. ഇവിടെ ഞങ്ങൾക്കു ശുഭദ്രവ്യം നൽകിയിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾക്കായി ധനവും, സർവ്വവീരസമ്പത്തും സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 15
कण्वः॑ क॒क्षीवा॑न् पुरुमी॒ढो अ॒गस्त्यः॑ श्या॒वाश्वः॒ सोभ॑र्यर्च॒नानाः॑ । वि॒श्वामि॑त्रो॒ऽयं ज॒मद॑ग्नि॒रत्रि॒रव॑न्तु नः क॒श्यपो॑ वा॒मदे॑वः
കണ്വൻ, കക്ഷീവാൻ, പുരുമീഢൻ, അഗസ്ത്യൻ, ശ്യാവാശ്വൻ, സോഭരി—ഈ സ്തുതിഗായക ഋഷിമാർ; ഇവിടെയുള്ള വിശ്വാമിത്രനും, ജമദഗ്നിയും, അത്രിയും—അവർ ഞങ്ങൾക്ക് സഹായികളാകട്ടെ; കശ്യപനും വാമദേവനും കൂടി.
Mantra 16
विश्वा॑मित्र॒ जम॑दग्ने॒ वसि॑ष्ठ॒ भर॑द्वाज॒ गोत॑म॒ वाम॑देव । श॒र्दिर्नो॒ अत्रि॑रग्रभी॒न्नमो॑भिः॒ सुसं॑शासः॒ पित॑रो मृ॒डता॑ नः
ഹേ വിശ്വാമിത്ര, ജമദഗ്നി, വസിഷ്ഠ, ഭരദ്വാജ, ഗൗതമ, വാമദേവ! അത്രി നമസ്കാരങ്ങളാൽ ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി രക്ഷ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ പിതൃകളേ, സുസംശാസർ (സുസംശാസഃ), ഞങ്ങളോട് കരുണ കാണിക്കുവിൻ.
Mantra 17
क॒स्ये मृ॒जाना॒ अति॑ यन्ति रि॒प्रमायु॒र्दधा॑नाः प्रत॒रं नवी॑यः । आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॑ धने॒नाध॑ स्याम सुर॒भयो॑ गृ॒हेषु॑
ഇവർ ആരുടേതാണ്—ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് മലിനതയെ അതിക്രമിച്ച് കടക്കുന്നവർ, ആയുസ്സ് ധരിച്ച്, കൂടുതൽ പുതുമയുള്ള മുന്നേറ്റത്തിലേക്ക്? സന്താനത്താലും ധനത്താലും പുഷ്ടരായി—അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ വീടുകളിൽ സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ സുഗന്ധമുള്ളവരാകട്ടെ.
Mantra 18
अ॒ञ्जते॒ व्यऽञ्जते॒ सम॑ञ्जते॒ क्रतुं॑ रिहन्ति॒ मधु॑ना॒भ्यऽञ्जते । सिन्धो॑रुच्छ्वा॒से प॒तय॑न्तमु॒क्षणं॑ हिरण्यपा॒वाः प॒शुमा॑सु गृह्णते
അവർ അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്യുന്നു, എല്ലാടവും അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്യുന്നു, പൂർണ്ണമായി അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്യുന്നു; മധുരതയോടെ ക്രതു (സങ്കൽപം/യജ്ഞസങ്കൽപം) നക്കുന്നു, മധുവാൽ അതിന്മേൽ അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്യുന്നു. സിന്ധുവിന്റെ ഉച്ഛ്വാസ-ഉയർച്ചയിൽ പറക്കുന്ന വൃഷഭത്തെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു; ഹിരണ്യപാവാഃ—സ്വർണ്ണ-ശോധകർ/പാവകർ—അവനെ പശുസമ്പത്തിലേക്ക് ഗ്രഹിക്കുന്നു.
Mantra 19
यद् वो॑ मु॒द्रं पि॑तरः सो॒म्यं च॒ तेनो॑ सचध्वं॒ स्वय॑शसो॒ हि भू॒त। ते अ॑र्वाणः कवय॒ आ शृ॑णोत सुविद॒त्रा वि॒दथे॑ हू॒यमा॑नाः
ഹേ പിതൃകളേ, നിങ്ങളുടെത് ഏതു മുദ്രാ-ചിഹ്നവും ഏതു സോമ്യ (സോമം ഹർഷിപ്പിക്കുന്ന) അടയാളവും ആണോ—അതോടുകൂടെ നിങ്ങൾ സഹചര്യമാകുവിൻ; കാരണം നിങ്ങൾ സ്വയം-അർജിത യശസ്സുള്ളവർ ആകുന്നു. ഹേ വേഗശാലികളേ (അർവാണഃ), ഹേ കവി-ഋഷികളേ, ഇവിടെ ശ്രവിക്കുവിൻ; ഹേ സുവിദാത്രന്മാരേ (നല്ല ദാതാക്കൾ), വിധഥ (യജ്ഞസഭ)യിൽ വിളിക്കപ്പെട്ടവരായി വരുവിൻ.
Mantra 20
ये अत्र॑यो॒ अङ्गि॑रसो॒ नव॑ग्वा इ॒ष्टाव॑न्तो राति॒षाचो॒ दधा॑नाः । दक्षि॑णावन्तः सु॒कृतो॒ य उ॒ स्थासद्या॒स्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम्
ഹേ അത്രിമാരേ, ഹേ അങ്ഗിരസുകളേ, ഹേ നവഗ്വന്മാരേ—യജ്ഞസമ്പന്നരായി, ദാന-ലാഭം (രാതിഷാചഃ) വഹിക്കുന്നവരായി; ദക്ഷിണാവന്തരായി, സുകൃതർ (സത്കർമ്മികൾ) ആയ നിങ്ങൾ—നിങ്ങൾ സത്യമായും അങ്ങനെ തന്നെയാകയാൽ, ഈ ബർഹിഷ് (പവിത്ര കുശപ്പുല്ല്) മേൽ ഇരുന്ന് ആനന്ദിക്കുവിൻ.
Mantra 21
अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शशा॒नाः । शुचीद॑य॒न् दीध्य॑त उक्थ॒शासः॒ क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन्
അപ്പോൾ, ഹേ അഗ്നേ, നമ്മുടെ പിതൃകൾ—പുരാതനവർ—ഋത (സത്യക്രമം) ആഗ്രഹിച്ചവരായി, ശുദ്ധരായി പ്രകാശിച്ചു; ഉക്ഥശാസഃ (സ്തുതിഘോഷകർ) ആയി. ഭൂമിയെ പിളർത്തി, അവർ അരുṇീ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള ഉഷസ്സുകളെ) ദൂരത്തേക്ക് തുരത്തി.
Mantra 22
सु॒कर्मा॑नः सु॒रुचो॑ देव॒यन्तो॒ अयो॒ न दे॒वा जनि॑मा॒ धम॑न्तः । शु॒चन्तो॑ अ॒ग्निं वा॑वृ॒धन्त॒ इन्द्र॑मु॒र्वीं गव्यां॑ परि॒षदं॑ नो अक्रन्
സുകർമ്മികൾ, സുന്ദരപ്രകാശമുള്ളവർ, ദേവഭാവത്തോടെ ദേവങ്ങളെ അഭിലഷിക്കുന്നവർ—ഇരുമ്പുകൊണ്ട് അടിച്ചു രൂപപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ ദേവന്മാർ ജന്മത്തെയേയും ഘടിക്കുന്നവരെപ്പോലെ—ശുദ്ധരായി അവർ അഗ്നിയെ വർധിപ്പിച്ചു; ഇന്ദ്രനെയും വർധിപ്പിച്ചു; ഞങ്ങൾക്കായി വിശാലമായ, ഗോസമ്പത്തുള്ള വേലിയും പരിഷദ്-ആസനവും ഒരുക്കി.
Mantra 23
आ यू॒थेव॑ क्षु॒मति॑ प॒श्वो अ॑ख्यद् दे॒वानां॒ जनि॒मान्त्यु॒ग्रः । मर्ता॑सश्चिदु॒र्वशी॑रकृप्रन् वृ॒धे चि॑द॒र्य उप॑रस्या॒योः
ബലമുള്ള മൃഗയൂഥംപോലെ അത് മുന്നോട്ട് വന്നു ദൃശ്യമാക്കി; ദേവന്മാരുടെ ജന്മങ്ങൾ കാഴ്ചയായി—അത് എത്ര ഉഗ്രവും മഹാബലവുമായിരുന്നു! മർത്ത്യരും ഉർവശികളെ രൂപപ്പെടുത്തി; വർദ്ധനയ്ക്കായി—ഉന്നത ആയുവംശത്തിലെ ആര്യരും പോലും.
Mantra 24
अक॑र्म ते॒ स्वप॑सो अभूम ऋ॒तम॑वस्रन्नु॒षसो॑ विभा॒तीः । विश्वं॒ तद् भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद् व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑
ഹേ (ദേവ), നിനക്കായി ഞങ്ങൾ ശുഭഫലദായകമായ കർമ്മം സാധിപ്പിച്ചു; പ്രകാശമുള്ള ഉഷസ്സുകൾ ഋതം (വിധി-ക്രമം) വിരിയാൻ അനുവദിച്ചു. ദേവന്മാർ അനുഗ്രഹിക്കുന്നതുതന്നെയാണ് സർവ്വം ഭദ്രം. ഞങ്ങൾ സുവീരർ (നല്ല പുത്രസമ്പത്തുള്ളവർ) ആയി, വിധഥ (യജ്ഞസഭ)യിൽ മഹത്തായ വാക്ക് ഉച്ചരിക്കട്ടെ.
Mantra 25
इन्द्रो॑ मा म॒रुत्वा॒न् प्राच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
കിഴക്കുദിക്കിൽ നിന്ന് മരുৎകളോടുകൂടെ ഇന്ദ്രൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ; എന്റെ ഭുജത്തിൽ നിന്ന് വഴുതിയ പൃഥിവി ആകാശംപോലെ എന്റെ മീതെ നിലകൊള്ളട്ടെ. ലോകകൃത (ലോക-ക്രമീകരകർ), പഥികൃത (മാർഗ-ക്രമീകരകർ)—ദേവന്മാരിൽ ഹുതഭാഗ (ഹവനഭാഗം) ഉള്ളവരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു; അവർ ഇവിടെ നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 26
धा॒ता मा॒ निरृ॑त्या॒ दक्षि॑णाया दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
തെക്കുദിക്കിൽ നിന്ന് നിരൃതിയുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് ധാതൃ എന്നെ കാക്കട്ടെ; എന്റെ ഭുജത്തിൽ നിന്ന് വഴുതിയ പൃഥിവി ആകാശംപോലെ എന്റെ മീതെ നിലകൊള്ളട്ടെ. ലോകകൃത (ലോക-ക്രമീകരകർ), പഥികൃത (മാർഗ-ക്രമീകരകർ)—ദേവന്മാരിൽ ഹുതഭാഗ (ഹവനഭാഗം) ഉള്ളവരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു; അവർ ഇവിടെ നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 27
अदि॑तिर्मादि॒त्यैः प्र॒तीच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
അദിതി ആദിത്യന്മാരോടുകൂടെ പടിഞ്ഞാറുദിക്കിൽ നിന്ന് എന്നെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ; എന്റെ ഭുജത്തിൽ നിന്ന് വഴുതി പോയ ഭൂമി ആകാശംപോലെ എന്റെ മീതെ നിലകൊള്ളട്ടെ. ലോകത്തെ ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവർ, പാതയെ ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവർ—ദേവന്മാരിൽ ഹുത (ആഹുതി)യുടെ പങ്കുള്ളവർ—അവരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു; അവർ ഇവിടെ നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 28
सोमो॑ मा॒ विश्वै॑र्दे॒वैरुदी॑च्या दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
സോമൻ എല്ലാ ദേവന്മാരോടുകൂടെ വടക്കുദിക്കിൽ നിന്ന് എന്നെ കാത്തുകൊള്ളട്ടെ; എന്റെ ഭുജത്തിൽ നിന്ന് വഴുതി പോയ ഭൂമി ആകാശംപോലെ എന്റെ മീതെ നിലകൊള്ളട്ടെ. ലോകത്തെ ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവർ, പാതയെ ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവർ—ദേവന്മാരിൽ ഹുത (ആഹുതി)യുടെ പങ്കുള്ളവർ—അവരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു; അവർ ഇവിടെ നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 29
ध॒र्ता ह॑ त्वा ध॒रुणो॑ धारयाता ऊ॒र्ध्वं भा॒नुं स॑वि॒ता द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ധർത്താ—അതെ, ദൃഢമായ അധാരം—നിന്നെ ഉറച്ചായി ധരിക്കട്ടെ; സവിതാവ് കിരണത്തെ ഉയരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു, മുകളിലെ ആകാശംപോലെ. ലോകകൃതർ (ലോകക്രമം സ്ഥാപിക്കുന്നവർ), പഥികൃതർ (മാർഗം ക്രമപ്പെടുത്തുന്നവർ) എന്നിവരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു—ദേവന്മാരുടെ ഹുതഭാഗം (ഹോമാർപ്പണത്തിലെ പങ്ക്) ഉള്ളവർ; നിങ്ങൾ ഇവിടെ സന്നിഹിതരാകുക.
Mantra 30
प्राच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
കിഴക്കുദിക്കിൽ, മുന്നിൽ, ചുറ്റും പൊതിഞ്ഞ്, സ്വധയിൽ ഞാൻ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്നു—ബാഹുച്യുത (കൈകളിൽ നിന്ന് വിട്ടുവീണ) ആയി—പൃഥ്വിയിൽ, മുകളിലെ ആകാശം സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നതുപോലെ. ലോകകൃതരും പഥികൃതരും ആയ ദേവന്മാരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു—ദേവന്മാരുടെ ഹുതഭാഗം ഉള്ളവർ; നിങ്ങൾ ഇവിടെ സന്നിഹിതരാകുക.
Mantra 31
दक्षि॑णायां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
തെക്കുദിക്കിൽ, മുന്നിൽ, ചുറ്റും പൊതിഞ്ഞ്, സ്വധയിൽ ഞാൻ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്നു—ബാഹുച്യുതയായി—പൃഥ്വിയിൽ, മുകളിലെ ആകാശം സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നതുപോലെ. ലോകകൃതരും പഥികൃതരും ആയ ദേവന്മാരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു—ദേവന്മാരുടെ ഹുതഭാഗം ഉള്ളവർ; നിങ്ങൾ ഇവിടെ സന്നിഹിതരാകുക.
Mantra 32
प्र॒तीच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
പശ്ചിമ ദിക്കിൽ—മുമ്പിൽ—ചുറ്റും പൊതിഞ്ഞ നിലയിൽ—സ്വധയിൽ ഞാൻ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണവനായി നീ പൃഥിവിയിൽ വെക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ദ്യൗ (ആകാശം) മുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ. ലോക-കൃതരും പഥ-കൃതരുമായ ദേവന്മാരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു—ഹുത (അർപ്പിത ഹവി)യിൽ തങ്ങളുടെ ഭാഗം ഉള്ളവർ; നിങ്ങൾ ഇവിടെ സന്നിഹിതരാകുക.
Mantra 33
उदी॑च्यां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ഉത്തര ദിക്കിൽ—മുമ്പിൽ—ചുറ്റും പൊതിഞ്ഞ നിലയിൽ—സ്വധയിൽ ഞാൻ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്നു; ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണവനായി നീ പൃഥിവിയിൽ വെക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ദ്യൗ (ആകാശം) മുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ. ലോക-കൃതരും പഥ-കൃതരുമായ ദേവന്മാരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു—ഹുത (അർപ്പിത ഹവി)യിൽ തങ്ങളുടെ ഭാഗം ഉള്ളവർ; നിങ്ങൾ ഇവിടെ സന്നിഹിതരാകുക.
Mantra 34
ध्रु॒वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ധ്രുവ ദിശയിൽ—പണ്ടെ ചെയ്തതുപോലെ—സ്വധായിൽ സംവൃതനായി (ആവൃതനായി) ഞാൻ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്നു: മർത്ത്യബാഹുക്കളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായ നീ പൃഥിവിയിൽ വെക്കപ്പെടുന്നു, ദ്യൗ (ആകാശം)പോലെ ഉയരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ. ലോകകൃതും പഥികൃതും ആയ ദേവന്മാരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു—ദേവന്മാരുടെ ഹുത (ആഹുതി)യിൽ പങ്കുള്ളവർ; നിങ്ങൾ ഇവിടെ സന്നിഹിതരാകുക.
Mantra 35
ऊ॒र्ध्वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
ഊർധ്വ ദിശയിൽ—പണ്ടെ ചെയ്തതുപോലെ—സ്വധായിൽ സംവൃതനായി (ആവൃതനായി) ഞാൻ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്നു: മർത്ത്യബാഹുക്കളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായ നീ പൃഥിവിയിൽ വെക്കപ്പെടുന്നു, ദ്യൗ (ആകാശം)പോലെ ഉയരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ. ലോകകൃതും പഥികൃതും ആയ ദേവന്മാരെ ഞങ്ങൾ യജിക്കുന്നു—ദേവന്മാരുടെ ഹുത (ആഹുതി)യിൽ പങ്കുള്ളവർ; നിങ്ങൾ ഇവിടെ സന്നിഹിതരാകുക.
Mantra 36
ध॒र्तासि॑ ध॒रुणो॑ऽसि॒ वंस॑गोऽसि
നീ ധാരകനാകുന്നു; നീ ദൃഢമായ ആശ്രയമാകുന്നു; നീ വിശ്രമസ്ഥാനമാകുന്നു.
Mantra 37
उ॒द॒पूर॑सि मधु॒पूर॑सि वात॒पूर॑सि
നീ ജലത്താൽ പരിപൂർണ്ണമാകുന്നു; നീ മാധുര്യത്താൽ പരിപൂർണ്ണമാകുന്നു; നീ പ്രാണവായുവാൽ പരിപൂർണ്ണമാകുന്നു.
Mantra 38
इ॒तश्च॑ मा॒मुत॑श्चावतां य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदै॒तम्। प्र वां॑ भर॒न् मानु॑षा देव॒यन्तो॒ आ सी॑दतां॒ स्वमु॑ लो॒कं विदा॑ने
ഈ വശത്തുനിന്നും ആ വശത്തുനിന്നും—യമന്റെ ലോകത്തിലിരിക്കുന്നതുപോലെ—ശ്രമിക്കുന്ന ആ ഇരട്ടർ എന്നെ കാക്കട്ടെ, ദേവാന്വേഷികളായ മനുഷ്യർ ഈ ഒരുത്തനെ മുന്നോട്ട് വഹിക്കുമ്പോൾ. അവർ തങ്ങളുടെ സ്വന്തം ലോകം, തങ്ങളുടെ യുക്തമായ രാജ്യം കണ്ടെത്തി അവിടെ ഇരിക്കട്ടെ.
Mantra 39
स्वास॑स्थे भवत॒मिन्द॑वे नो यु॒जे वां॒ ब्रह्म॑ पू॒र्व्यं नमो॑भिः । वि श्लोक॑ एति प॒थ्येऽव सू॒रिः शृ॒ण्वन्तु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑स ए॒तत्
ഹേ ഇന്ദു (സോമ), ഞങ്ങൾക്കായി സുസ്ഥിതിയിലും ക്ഷേമത്തിലും ഇരിക്കണമേ. നിങ്ങളുടെ യുജനം (യോജനം) വേണ്ടി നമസ്കാരങ്ങളോടെ പുരാതന ബ്രഹ്മ-മന്ത്രം ഞങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു. പഥ്യമായ (ഹിതകരമായ) പാതയിൽ ഈ പ്രഖ്യാപനം പുറപ്പെടുന്നു; എല്ലാ അമൃത (അമര) ദേവന്മാരും ഇതു ശ്രവിക്കട്ടെ.
Mantra 40
त्रीणि॑ प॒दानि॑ रु॒पो अन्व॑रोह॒च्चतु॑ष्पदी॒मन्वैतद् व्र॒तेन॑ । अ॒क्षरे॑ण॒ प्रति॑ मिमीते अ॒र्कमृ॒तस्य॒ नाभा॑व॒भि सं पु॑नाति
രൂപം മൂന്ന് പാദങ്ങൾ കയറി, പിന്നാലെ അനുഗമിച്ചു; ചതുഷ്പദിയായ അളവും വ്രതം (പവിത്രനിയമം) കൊണ്ട് ഇതിനെ അനുഗമിച്ചു. അക്ഷരം (അവിനാശി അക്ഷരം) കൊണ്ട് അവൻ അർക്കം/സ്തുതിയെ പ്രതിമാപമായി അളക്കുന്നു; ഋത (ഋത-ക്രമം)യുടെ നാഭിയിൽ പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
Mantra 41
दे॒वेभ्यः॒ कम॑वृणीत मृ॒त्युं प्र॒जायै॒ किम॒मृतं॒ नावृ॑णीत । बृह॒स्पति॑र्य॒ज्ञम॑तनुत॒ ऋषिः॑ प्रि॒यां य॒मस्त॒न्व॑१मा रि॑रेच
ദേവന്മാർക്കായി—പ്രജയ്ക്കായി മരണത്തെ ആരാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്? അവൻ അമൃതത്വം എന്തുകൊണ്ട് തിരഞ്ഞെടുത്തില്ല? ഋഷി ബൃഹസ്പതി യജ്ഞത്തെ വിപുലമാക്കി; യമൻ തന്റെ പ്രിയ തനു (ദേഹം) വിട്ടുനൽകി.
Mantra 42
त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दोऽवा॑ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा। प्रादाः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वींषि॑
ഹേ അഗ്നേ, ഹേ ജാതവേദസേ, സ്തുതിക്കപ്പെട്ട നീ ഹവികളെ സുഗന്ധമയമാക്കി അവയെ താഴേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് പിതൃകൾക്ക് സ്വധാ സഹിതം സമർപ്പിച്ചു; അവർ ഭുജിച്ചു. ഹേ ദേവാ, നീയും നന്നായി ഒരുക്കിയ ഹവിസ്സുകൾ ഭുജിക്ക.
Mantra 43
आसी॑नासो अरु॒णीना॑मु॒पस्थे॑ र॒यिं ध॑त्त दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य । पु॒त्रेभ्यः॑ पितर॒स्तस्य॒ वस्वः॒ प्र य॑च्छत॒ त इ॒होर्जं॑ दधात
അരുണിമാരുടെ (ചുവപ്പുനിറമുള്ളവരുടെ) മടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന നിങ്ങളേ, ദാനം ചെയ്ത മർത്ത്യന് ധനം നല്കുവിൻ. ഹേ പിതൃകളേ, ഹേ വസുസമൃദ്ധരേ, അത് അവന്റെ പുത്രന്മാർക്ക് മുന്നോട്ട് നൽകുവിൻ; അവർ ഇവിടെ പോഷണവും ബലവും സ്ഥാപിക്കട്ടെ.
Mantra 44
अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑सदः सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्तो ह॒वींषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्हिषि॑ र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात
അഗ്നിഷ്വാത്താ പിതാക്കളേ, ഇവിടെ വരുവിൻ; സദഃസദഃ—ആസനംതോറും—സുപ്രണീതയഃ, ഇരിക്കുവിൻ. ബർഹിഷിൽ യഥാവിധി ഒരുക്കിയ ഹവീംഷി ഭുജിക്കുവിൻ; ഞങ്ങൾക്ക് സർവ്വവീര (എല്ലാ വീരസന്താനത്തോടുകൂടിയ) റയി/സമ്പത്ത് നൽകുവിൻ.
Mantra 45
उप॑हूता नः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्येऽषु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ तेऽवन्त्व॒स्मान्
ഞങ്ങളുടെ പിതൃകൾ—സോമ്യർ (സോമത്തിന് യോഗ്യർ)—ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവർ ബർഹിഷ്യേ (ബർഹിസ് മേൽ), ഈ പ്രിയവും നിധിപോലുള്ള നിക്ഷേപങ്ങളിലേക്കു വേഗത്തിൽ വരട്ടെ. അവർ ഇവിടെ വരട്ടെ; ഇവിടെ കേൾക്കട്ടെ; അധികാരത്തോടെ വചനം പറയട്ടെ; ഞങ്ങളെ സഹായിക്കുകയും കാത്തുരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ.
Mantra 46
ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा अ॑नूजहि॒रे सो॑मपी॒थं वसि॑ष्ठाः । तेभि॑र्य॒मः सं॑ररा॒णो ह॒वींष्यु॒शन्नु॒शद्भिः॑ प्रतिका॒मम॑त्तु
ഞങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ പിതൃകൾ ആരോ, പിതാമഹന്മാർ ആരോ—ക്രമമായി സോമപാനം പ്രാപിച്ച ആ ശ്രേഷ്ഠർ—അവരോടൊപ്പം യമൻ ആനന്ദത്തോടെ ഹവിഷുകൾ ഭുജിക്കട്ടെ; സ്വയം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനായി, ആഗ്രഹിക്കുന്നവരോടൊപ്പം, ഓരോ ആഗ്രഹത്തിനും അനുസരിച്ച് തൃപ്തനാകട്ടെ.
Mantra 47
ये ता॑तृ॒षुर्दे॑व॒त्रा जेह॑माना होत्रा॒विदः॒ स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः । आग्ने॑ याहि स॒हस्रं॑ देवव॒न्दैः स॒त्यैः क॒विभि॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑
ദേവദിശയിലേക്കു ദാഹിച്ചവർ, വേഗത്തിൽ മുന്നേറുന്നവർ—ഹോതൃകർമ്മം അറിയുന്നവർ, അർക (ഗീത)ങ്ങളാൽ സ്തോമം തീർക്കുന്നവർ: ഹേ അഗ്നേ, ദേവവന്ദകരായ ആയിരം പേരോടുകൂടെ ഇവിടെ വരിക; സത്യകവികളോടും, ഋഷികളോടും, ഘർമസദ് (ഘർമത്തിനരികിൽ ഇരിക്കുന്ന) മുനികളോടും കൂടി.
Mantra 48
ये स॒त्यासो॑ हवि॒रदो॑ हवि॒ष्पा इन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॑ तु॒रेण॑ । आग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाङ् परैः॒ पूर्वै॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑
സത്യവാന്മാരായ, ഹവിർഭുജന്മാരായ (ആഹുതിഭോജകർ), ഹവിയുടെ രക്ഷകരായ അവർ—ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരും കൂടെ ഒരേ വേഗമുള്ള രഥത്തിൽ—ഹേ അഗ്നേ, ഇവിടെ വരിക; സുവിദാത്രന്മാർ (നല്ല ദാതാക്കൾ) കൂടെ, പിന്നീടുള്ളവരും മുൻകാലത്തുള്ളവരുമായ ഋഷിമാർ കൂടെ, ഘർമസദ് (ഘർമവിധിയിൽ ഇരിക്കുന്ന) മുനിമാർ കൂടെ.
Mantra 49
उप॑ सर्प मा॒तरं॒ भूमि॑मे॒तामु॑रु॒व्यच॑सं पृथि॒वीं सु॒शेवा॑म्। ऊर्ण॑म्रदाः पृथि॒वी दक्षि॑णावत ए॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता॑त्
ഈ മാതൃഭൂമിയിലേക്കു ചേർന്ന് നീങ്ങുക—വ്യാപകമായി വിരിയുന്ന, വിശാലമായ, സുസേവാ (കൃപാപൂർണ്ണ) പൃഥിവിയിലേക്കു. ഉണ്ണുപോലെ മൃദുവായ ഭൂമി, ദക്ഷിണാവതി (ശുഭ ദക്ഷിണ-ഭാഗ്യസമ്പന്ന) ആകുന്നു; മുന്നോട്ടുള്ള പഥത്തിൽ, മുൻവശത്ത് നിന്നു തന്നെ അവൾ നിന്നെ കാത്തുരക്ഷിക്കട്ടെ.
Mantra 50
उच्छ्व॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा नि बा॑धथाः सूपाय॒नास्मै॑ भव सूपसर्प॒णा। मा॒ता पु॒त्रं यथा॑ सि॒चाभ्येऽनं भूम ऊर्णुहि
ഓ പൃഥിവീ, ഉയർന്നു നിൽക്കുക; അവനെ അമർത്തി താഴ്ത്തരുത്, ഹാനി വരുത്തരുത്. അവനു സുലഭമായ പ്രവേശനമായിരിക്കുക, എളുപ്പത്തിൽ സമീപിക്കാവുന്നതായിരിക്കുക. അമ്മ തന്റെ വസ്ത്രത്തിന്റെ മടക്കത്തോടെ മകനെ മൂടുന്നതുപോലെ, ഓ മണ്ണേ, ഈ മനുഷ്യനെ പൊതിയുക.
Mantra 51
उ॒च्छ्वञ्च॑माना पृथि॒वी सु ति॑ष्ठतु स॒हस्रं॒ मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम्। ते गृ॒हासो॑ घृत॒श्चुतः॑ स्यो॒ना वि॒श्वाहा॑स्मै शर॒णाः स॒न्त्वत्र॑
ഉയർന്ന് നില്ക്കുന്ന ഭൂമി സുസ്ഥിരവും ശുഭവുമായി നില്ക്കട്ടെ; അവളുടെ മേൽ ആയിരം അളന്ന ഭാഗങ്ങൾ ആശ്രയിക്കട്ടെ. നെയ്യ് ചോരുന്ന, സുഖകരമായ ആ ഗൃഹങ്ങൾ ഇവിടെ അവന്നു സർവ്വദിനങ്ങളിലും ശരണങ്ങളാകട്ടെ.
Mantra 52
उत् ते॑ स्तभ्नामि पृथि॒वीं त्वत् परी॒मं लो॒गं नि॒दध॒न्मो अ॒हं रि॑षम्। ए॒तां स्थूणां॑ पि॒तरो॑ धारयन्ति ते॒ तत्र॑ य॒मः साद॑ना ते कृणोतु
നിനക്കായി ഞാൻ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി താങ്ങുന്നു; ഈ പ്രദേശത്തെ ചുറ്റും സ്ഥാപിക്കുന്നു—എനിക്കൊരുവിധ ഹാനിയും വരാതിരിക്കട്ടെ. ഈ തൂൺ പിതൃകൾ നിനക്കായി താങ്ങി നിർത്തുന്നു; അവിടെ യമൻ നിനക്കായി ഇരിപ്പിടവും വാസസ്ഥാനവും ഒരുക്കട്ടെ.
Mantra 53
इ॒मम॑ग्ने चम॒सं मा वि जि॑ह्वरः॑ प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना॑म्। अ॒यं यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑न् दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्
അഗ്നേ, ഈ ചമസത്തെ മറിച്ചുകളയരുത്, കേടാക്കരുത്—ഇത് ദേവന്മാർക്കും സോമ്യന്മാർക്കും (സോമാർഹർക്കും) പ്രിയമാണ്. ഇത് ദേവപാനമായ ചമസമാണ്; അതിൽ അമൃത ദേവന്മാർ ആനന്ദിച്ച് ഉല്ലസിക്കട്ടെ.
Mantra 54
अथ॑र्वा पू॒र्णं च॑म॒सं यमिन्द्रा॒याबि॑भर्वा॒जिनी॑वते । तस्मि॒न् कृणोति सुकृ॒तस्य॑ भ॒क्षं तस्मि॒निन्दुः॑ पवते विश्व॒दानी॑म्
അഥർവൻ നിറഞ്ഞ ചമസ്സ് (പാത്രം) കൊണ്ടുവരുന്നു—ജയശക്തിയുള്ള ഇന്ദ്രനു അത് അർപ്പിക്കുന്നു. അതിൽ അവൻ സുകൃത (സത്കർമ്മം/പുണ്യം) എന്നതിന്റെ പങ്ക് രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; അതിലേ തന്നെ പ്രകാശമുള്ള ഇന്ദു (സോമബിന്ദു) എല്ലാടവും ദാനങ്ങൾ പകരുന്നവണ്ണം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 55
यत् ते॑ कृ॒ष्णः श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒लः स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः । अ॒ग्निष्टद् वि॒श्वाद॑ग॒दं कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा॑ह्म॒णां आ॑वि॒वेश॑
നിന്നെ ഏതു കറുത്ത പക്ഷി കുത്തിയതോ, അല്ലെങ്കിൽ ഉറുമ്പ്, അല്ലെങ്കിൽ സർപ്പം, അതോ ക്രൂരമൃഗം—അഗ്നി അതിനെ എല്ലാദിക്കുകളിലും നിന്നുള്ള വിഷനാശക പ്രതിവിഷം (അഗദം) ആക്കട്ടെ; ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്ന സോമനും (അതു ചെയ്യട്ടെ).
Mantra 56
पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ पय॑स्वन्माम॒कं पयः॑ । अ॒पां पय॑सो॒ यत् पय॒स्तेन॑ मा स॒ह शु॑म्भतु
ഹേ പാലുള്ള ഔഷധികളേ, എന്റെ സ്വന്തം പാലായ ജീവരസം പാലുള്ളതാക്കുവിൻ. ജലങ്ങളുടെ പാലിൽ നിന്നുള്ള ആ പാലാൽ, അതോടൊപ്പം ചേർന്ന്, എന്നെ കാന്തിയുള്ളവനും ബലവാനുമായവനുമാക്കട്ടെ.
Mantra 57
इ॒मा नारी॑रविध॒वाः सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सं स्पृ॑शन्ताम्। अ॒न॒श्रवो॑ अनमी॒वाः सु॒रत्ना॒ आ रो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे॑
ഈ സ്ത്രീകൾ—വിധവയല്ലാത്തവർ, സത്പത്നിമാർ—അഞ്ജനവും നെയ്യുംകൊണ്ട് സ്പർശസഹിതം പൂർണ്ണമായി അഭിഷേക-സ്പർശം ചെയ്യട്ടെ. കളങ്കമില്ലാത്ത കീർത്തിയുള്ളവർ, രോഗരഹിതർ, ശ്രേഷ്ഠരത്നസമ്പന്നർ—മാതാക്കൾ മുൻസ്ഥാനത്ത് ഗർഭയോണിയിലേക്കു आरोഹണം ചെയ്യട്ടെ.
Mantra 58
सं ग॑च्छस्व पि॒तृभिः॒ सं य॒मेने॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्योऽमन्। हि॒त्वाव॒द्यं पुन॒रस्त॒मेहि॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वाऽ सु॒वर्चाः॑
പിതൃകളോടൊപ്പം സംഗമിക്ക; യമനോടും, ഇഷ്ടാ–പൂർത (യജ്ഞവും പുണ്യകർമ്മവും) എന്നിവയോടും കൂടി—പരമ വ്യോമത്തിൽ. എല്ലാ ദോഷ-കലങ്കങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, വീണ്ടും നിന്റെ വിശ്രമധാമത്തിലേക്ക് വരിക; ദേഹത്തോടുകൂടിയ ദീപ്തമായ ആത്മാവ് ഐക്യത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോകട്ടെ.
Mantra 59
ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा य आ॑विवि॒शुरु॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। तेभ्यः॑ स्व॒राडसु॑नीतिर्नो अ॒द्य व॑थाव॒शं त॒न्वः कल्पयाति
ഞങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ പിതാക്കന്മാർ, ഞങ്ങളുടെ പിതാമഹന്മാർ—അവർ കടന്നുപോയി വിശാലമായ അന്തരിക്ഷത്തിൽ പ്രവേശിച്ചവർ—അവർക്കായി സ്വരാട് (സ്വയം-ഭരണ) അസുനീതി (പ്രാണ-മാർഗ്ഗദർശനം) ഇന്നും ഞങ്ങളുടെ തനുവിന് (ശരീരത്തിന്) പഥത്തിന്റെ നിർബന്ധത്തിന് അധീനമല്ലാത്ത അവസ്ഥ ഒരുക്കട്ടെ.
Mantra 60
शं ते॑ नीहा॒रो भ॑वतु॒ शं ते॑ प्रु॒ष्वाव॑ शीयताम्। शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादि॑के॒ ह्लादि॑कावति । म॒ण्डू॒क्य॑१प्सु शं भु॑व इ॒मं स्व॑१ग्निं श॑मय
നിനക്കു ശുഭം: നിന്റെ നീഹാരം (മഞ്ഞ്/മൂടൽമഞ്ഞ്) മംഗളകരമാകട്ടെ; നിനക്കു ശുഭം: തളിർച്ചൂടുപോലെ തളിക്കുന്ന ശബ്നം താഴ്ന്നിറങ്ങി ശമിക്കട്ടെ. ഓ ശീതികേ—ശീതളതയിൽ സമൃദ്ധയായവളേ; ഓ ഹ്ലാദികേ—ആനന്ദത്തിൽ സമൃദ്ധയായവളേ. ജലങ്ങളിൽ ജനിച്ച മാണ്ഡൂക്യ (തവള-ജാതി), നീ ശാന്തിക്കായി മംഗളമായിരിക്ക; ഈ സുവഗ്നി (ശോഭന അഗ്നി)യെ നീ ശമിപ്പിക്ക.
Mantra 61
वि॒वस्वा॑न्नो॒ अभ॑यं कृणोतु॒ यः सु॒त्रामा॑ जी॒रदा॑नुः सु॒दानुः॑ । इ॒हेमे वी॒रा ब॒हवो॑ भवन्तु॒ गोम॒दश्व॑व॒न्मय्य॑स्तु पु॒ष्टम्
വിവസ്വാൻ ഞങ്ങൾക്ക് അഭയം വരുത്തട്ടെ—അവൻ സുത്രാമ (ശ്രേഷ്ഠ രക്ഷകൻ), ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന ദാനശക്തിയുള്ളവൻ, ഉദാരദാതാവ്. ഇവിടെ നമ്മുടെ ഈ വീരന്മാർ അനേകരാകട്ടെ; എന്നിൽ പുഷ്ടി ഉണ്ടാകട്ടെ—ഗോസംപത്തും അശ്വസംപത്തും നിറഞ്ഞ സമൃദ്ധി.
Mantra 62
वि॒वस्वा॑न् नो अमृत॒त्वे द॑धातु॒ परै॑तु मृ॒त्युर॒मृतं॑ न॒ ऐतु॑ । इ॒मान् र॑क्षतु॒ पुरु॑षा॒ना ज॑रि॒म्णो मो ष्वेऽषा॒मस॑वो य॒मं गुः॑
വിവസ്വാൻ ഞങ്ങളെ അമൃതത്വത്തിൽ സ്ഥാപിക്കട്ടെ; മരണം അകന്നു പോകട്ടെ—അമൃതം (അമരതത്ത്വം) ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ. അവൻ ഈ പുരുഷന്മാരെ ജരിമ്ന (ക്ഷയകരമായ വാർദ്ധക്യം) മുതൽ കാക്കട്ടെ; അവരുടെ പ്രാണങ്ങൾ തങ്ങളുടെ യഥാസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലനിന്നുകൊണ്ട് യമനിലേക്കു പുറപ്പെടാതിരിക്കട്ടെ.
Mantra 63
यो द॒ध्रे अ॒न्तरि॑क्षे॒ न म॒ह्ना पि॑तॄ॒णां क॒विः प्रम॑तिर्मती॒नाम्। तम॑र्चत वि॒श्वमि॑त्रा ह॒विर्भिः॒ स नो॑ य॒मः प्र॑त॒रं जी॒वसे॑ धात्
അന്തരിക്ഷത്തിൽ തന്റെ മഹിമയാൽ സ്ഥാപിതനായവൻ—പിതൃകളുടെ കവി, മനുഷ്യരുടെ ചിന്തകളുടെ പ്രമതി (മുൻചിന്ത/പ്രേരകബുദ്ധി)—അവനെ, ഹേ വിശ്വമിത്രരേ, ഹവിഷുകളാൽ അർച്ചിക്കുവിൻ. ആ യമൻ ഞങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കുവാൻ കൂടുതൽ മുന്നോട്ടുള്ള പഥം വിധിക്കട്ടെ.
Mantra 64
आ रो॑हत॒ दिव॑मुत्त॒मामृष॑यो॒ मा बि॑भीतन । सोम॑पाः॒ सोम॑पायिन इ॒दं वः॑ क्रियते ह॒विरग॑न्म॒ ज्वोति॑रुत्त॒मम्
ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്വർഗത്തിലേക്ക് आरोഹിക്കുവിൻ; ഹേ ഋഷിമാരേ, ഭയപ്പെടരുത്. ഹേ സോമപാനികളേ, സോമപായിനികളേ, നിങ്ങള്ക്കായി ഈ ഹവി ഒരുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ പരമജ്യോതി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
Mantra 65
प्र के॒तुना॑ बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा रोद॑सी वृष॒भो रो॑रवीति । दि॒वश्चि॒दन्ता॑दुप॒मामुदा॑नड॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध
മഹത്തായ കേതു (ധ്വജം/ചിഹ്നം) സഹിതം അഗ്നി പ്രകാശിക്കുന്നു; വൃഷഭനായി അവൻ ഇരുലോകങ്ങളോടും—ദിവും പൃഥ്വിയും—ഗർജിക്കുന്നു. സ്വർഗത്തിന്റെ അറ്റത്തിൽ നിന്നു സമീപപരിധിവരെ അവൻ ഉയർന്നു പാഞ്ഞുയർന്നു; ജലങ്ങളുടെ ഉപസ്ഥത്തിൽ മഹിഷൻ (മഹാൻ) വളർന്നു.
Mantra 66
नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ यत् पत॑न्तं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑ण्यपक्षं॒ वरु॑णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ यो नौ॑ शकु॒नं भु॑र॒ण्युम्
നാകത്തിൽ (ആകാശഗുഹയിൽ) നിന്നെ—സുപർണൻ, മനോഹരചിറകുള്ളവൻ—മുകളിലൂടെ സമീപമായി പറക്കുന്നതായി അവർ അടയാളപ്പെടുത്തി; ഹൃദയത്തോടെ വിവേചിച്ച് നിന്നെ അവർ ദർശിച്ചു. സ്വർണചിറകുള്ളവനേ, വരുണന്റെ ദൂതനേ, യമന്റെ ദൂതനേ—ഞങ്ങൾക്ക് ശകുനപക്ഷിയായി, വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ നീയാണ്.
Mantra 67
इन्द्र॒ क्रतुं॑ न॒ आ भ॑र पि॒ता पु॒त्रेभ्यो॒ यथा॑ । शिक्षा॑ णो अ॒स्मिन् पु॑रुहूत॒ याम॑नि जी॒वा ज्योति॑रशीमहि
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഞങ്ങൾക്ക് ക്രതു (ദൃഢസങ്കൽപശക്തി) ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക—പിതാവ് പുത്രന്മാർക്കു നൽകുന്നതുപോലെ. ഹേ പുരുഹൂത, ഈ നമ്മുടെ യാത്രാമാർഗത്തിൽ ഞങ്ങളെ ശിക്ഷിക്ക; ജീവിച്ചിരിക്കെ ഞങ്ങൾ ജ്യോതിയെ പ്രാപിക്കട്ടെ.
Mantra 68
अ॒पू॒पापि॑हितान् कु॒म्भान् यांस्ते॑ दे॒वा अधा॑रयन्। ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑
അപൂപ (യജ്ഞപൂരി) കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട് ദേവന്മാർ നിനക്കായി സ്ഥാപിച്ച ആ കുംഭങ്ങൾ—അവ നിനക്കുള്ളതാകട്ടെ; സ്വധാവന്ത (സ്വധാ-യുക്ത), മധുമന്ത (മധുരസസമൃദ്ധ)യും ഘൃതശ്ചുത (നെയ്യ് തുളുമ്പുന്ന)വയും ആകട്ടെ.
Mantra 69
यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्रा स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तु वि॒भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्
നിനക്കായി ഞാൻ ക്രമമായി വിതറുന്ന, എള്ള് കലർന്ന, സ്വധാവതീഃ (സ്വധാ-സമൃദ്ധ) ധാന്യങ്ങൾ—അവ എല്ലാം നിനക്കുള്ളതാകട്ടെ; അവ വിഭ്വീഃ, പ്രഭ്വീഃ—സമൃദ്ധവും പ്രബലവും ആകട്ടെ. യമരാജൻ കാലക്രമത്തിൽ അവയെ നിനക്കായി അംഗീകരിക്കട്ടെ/മാന്യപ്പെടുത്തട്ടെ.
Mantra 70
पुन॑र्देहि वनस्पते॒ य ए॒ष निहि॑त॒स्त्वयि॑ । यथा॑ य॒मस्य॒ साद॑न॒ आसा॑तै वि॒दथा॒ वद॑न्
ഹേ വനസ്പതേ, വീണ്ടും തിരികെ തരിക—ഇത് നിനക്കുള്ളിൽ നിഹിതമായിരിക്കുന്നതു. വിധഥാ (വിധികൾ/നിയമങ്ങൾ) ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ യമസ്യ സാദന—യമന്റെ ആസനം/വാസസ്ഥലം—എത്തുവാൻ ഇടയാകട്ടെ.
Mantra 71
आ र॑भस्व जातवेद॒स्तेज॑स्व॒द्धरो॑ अस्तु ते । शरी॑रमस्य॒ सं द॒हाथै॑नं धेहि सु॒कृता॑मु लो॒के
ഹേ ജാതവേദസ് (അഗ്നി), അവനെ പിടിച്ചെടുക്കുക; നിന്റെ തേജസ്സുള്ള ധാരണ-ശക്തി ദൃഢമായിരിക്കട്ടെ. ഈ പുരുഷന്റെ ശരീരം പൂർണ്ണമായി ദഹിപ്പിക്കുക; അവനെ സുകൃതവാന്മാരുടെ ലോകത്തിൽ നിശ്ചയമായി സ്ഥാപിക്കുക.
Mantra 72
ये ते॒ पूर्वे॒ परा॑गता॒ अप॑रे पि॒तर॑श्च॒ ये। तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यैऽतु श॒तधा॑रा व्युन्द॒ती
നിന്റെ മുൻപേ ദൂരത്തേക്ക് പോയ പിതാക്കന്മാരും, പിന്നീടുള്ള പിതാക്കന്മാരും—അവർക്കായി ഘൃതത്തിന്റെ ചാല പുറപ്പെടട്ടെ; നൂറു ധാരകളുള്ള പ്രളയം പൊങ്ങി പരന്നു ഒഴുകട്ടെ.
Mantra 73
ए॒तदा रो॑ह॒ वय॑ उन्मृजा॒नः स्वा इ॒ह बृ॒हदु॑ दीदयन्ते । अ॒भि प्रेहि॑ मध्य॒तो माप॑ हास्थाः पितॄ॒नां लो॒कं प्र॑थ॒मो यो अत्र॑
ഈ പഥം കയറുക; നിന്റെ ശക്തിയെ പുതുതായി ശുദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട്. ഇവിടെ നിന്റെ സ്വന്തം തേജസ് മഹത്തായ വൈഭവത്തോടെ പ്രകാശിക്കട്ടെ. മദ്ധ്യത്തിലൂടെ അവരുടെ അടുക്കൽ മുന്നേറുക; വശത്തേക്ക് മാറി നിൽക്കരുത്: പിതൃലോകത്തിൽ—ഇവിടെ എത്തുന്നവൻ തന്നെയാണ് ആദ്യൻ.
Frequently Asked Questions
Aghnyā is the ‘cow not to be slain,’ a symbol of inviolate auspiciousness and right order. Here she functions as a benevolent guide who knows the human world and conducts the deceased along the gods’ path toward heaven.
Yama is portrayed as the first mortal to die and the king of the ancestral realm. Honoring him with havis seeks lawful admission of the deceased into the ancestral gathering-place and prevents disorder for the living.
They recall the Pitṛs as successful ritual workers who strengthened key gods and established a protected, prosperous enclosure for descendants. This frames the funeral rite as part of an ongoing ancestral protection that stabilizes the community after death.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.