Atharva Veda 15.4.5: Kanda 15, Anuvaka 1, Sukta 4, Mantra 5

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

ग्रैष्मौ॒ मासौ॑ गो॒प्तारा॒वकु॑र्वन् यज्ञाय॒ज्ञियं॑ च वामदेव्यं चा॑नुष्ठा॒तारौ॑

Sanskrit recitationAtharva Veda 15.4.5

IAST Transliteration

graiṣmáu mā́sau goptā́rāv ákurvan yajñāyajñíyaṃ ca vāmadevyàṃ cānuṣṭhātā́rau

English Translation (Griffith/Whitney)

The two summer months they made guardians—Yajñāyajñiya and Vāmadevya, the two that carry the rite through.

Translation

ഗ്രീഷ്മത്തിലെ രണ്ടു മാസങ്ങളെ അവർ കാവൽക്കാരാക്കി; യജ്ഞായജ്ഞിയവും വാമദേവ്യവും—കർമ്മം പൂർത്തിയാക്കുന്ന രണ്ടു (സ്തോത്രങ്ങൾ).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ग्रैष्मौ: two summer(-related)
• ग्रैष्मौ: विशेषण (कर्तृपदस्य) / कर्मपदस्य
• Type: Adjective
• Root: ग्रैष्म- (प्रातिपदिक; ग्रीष्म ‘summer’ से)

• मासौ: two months
• मासौ: कर्तृ (मुख्य) / कर्म (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: मास- (प्रातिपदिक)

• गोप्तारौ: two protectors/guardians
• गोप्तारौ: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गोप्तृ- (प्रातिपदिक; √गुप् ‘to protect’ से कर्तृवाचक)

• अकुर्वन्: they did/made
• अकुर्वन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• यज्ञाय: for the sacrifice
• यज्ञाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: यज्ञ- (प्रातिपदिक)

• यज्ञियम्: sacrificial; fit for worship
• यज्ञियम्: कर्म (विशेष्य-निहित) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय- (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• वामदेव्यम्: the Vāmadeva(-chant/rite)
• वामदेव्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वामदेव्य- (प्रातिपदिक; ‘Vāmadeva/Vāmadeva-hymn/chant’)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• अनुष्ठातारौ: two performers/executors
• अनुष्ठातारौ: कर्तृ (गोप्तारौ के सहपद/समुच्चित कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: अनुष्ठातृ- (प्रातिपदिक; अनु-√स्था ‘to perform, carry out’ से कर्तृवाचक)

Attribution

Rishi: As per AV 15.4 complex

Devata: Grīṣma months; Sāman-powers Yajñāyajñiya and Vāmadevya

Chandas: Atharvanic schematic style (not strictly RV metrical)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta