Sukta 10
Rishi: Traditionally connected with Atharvanic royal-theology strata (Bṛhaspati/Indra complex in the surrounding verses)
Devata: Kṣatra and Rāṣṭra (as institutional powers), with implicit Brahmanic sanction
Chandas: Prose/Anuṣṭubh-like cadence (late Atharvanic political prose style)
ഈ സൂക്തം രാജാവിന്റെ അതിഥിയായി വരുന്ന ജ്ഞാനമുള്ള വ്രാത്യൻ എന്ന പവിത്ര ‘പുറത്തുകാരൻ’യും സ്ഥിരതാമസമുള്ള ഗൃഹ/രാജ്യവ്യവസ്ഥയും തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയമായി ശക്തമായ സംഗമത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; അതിരാവസ്ഥ (ലിമിനാലിറ്റി)യെ സ്ഥിരമായ പരമാധികാരമായി മാറ്റുന്നു. യഥോചിത ബഹുമാനം, സ്വീകരണം, ശരിയായ അംഗീകാരം എന്നിവ നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിലൂടെ, ക്ഷത്രം (രാജശക്തി)യും രാഷ്ട്രം (രാജ്യം)യും ‘മുറിച്ചുകളയപ്പെടൽ’ (വൃശ്ച്-) ഒഴിവാക്കുകയും രാജത്വത്തെ ബ്രഹ്മാണ്ഡം പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ക്രമവ്യവസ്ഥയിൽ വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആദിത്യൻ=ക്ഷത്രം, സ്വർഗ്ഗം=ഇന്ദ്രൻ എന്ന ബന്ധു-ശൈലിയിലുള്ള തിരിച്ചറിയലുകൾ വഴി സ്ഥാപനങ്ങളെ പവിത്രീകരിച്ച്, വിശ്വസ്തതയും പദവിക്രമവും ആചാരപരമായി നിർബന്ധനീയമാക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
तद् यस्यै॒वं वि॒द्वान् व्रात्यो॒ राज्ञोऽति॑थिर्गृ॒हाना॒गच्छे॑त्
ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്: ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞിരിക്കുന്ന വ്രാത്യൻ—രാജാവിന്റെ അതിഥിയായി—ആരുടെ വീട്ടിലേക്കു വരുമോ.
Mantra 2
श्रेयां॑समेनमा॒त्मनो॑ मानये॒त् तथा॑ क्ष॒त्राय॒ ना वृ॑श्चते॒ तथा॑ रा॒ष्ट्राय॒ ना वृ॑श्चते
അവൻ ഈ പുരുഷനെ തനിക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനെന്നു കരുതി ആദരിക്കട്ടെ; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ക്ഷത്രം (ക്ഷത്രശക്തി) മുറിച്ചുകളയപ്പെടുകയില്ല; അങ്ങനെ തന്നെ രാഷ്ട്രവും മുറിച്ചുകളയപ്പെടുകയില്ല.
Mantra 3
अतो॒ वै ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं चोद॑तिष्ठतां॒ ते अ॑ब्रूतां॒ कं प्र वि॑शा॒वेति॑
അപ്പോൾ വാസ്തവത്തിൽ ബ്രഹ്മവും ക്ഷത്രവും ഒരുമിച്ച് എഴുന്നേറ്റു; അവർ പറഞ്ഞു: “നാം ഇരുവരും ആരിൽ പ്രവേശിക്കണം?”
Mantra 4
अतो॒ वै बृह॒स्पति॑मे॒व ब्रह्म॒ प्रा वि॑श॒त्विन्द्रं॑ क्ष॒त्रं तथा॒ वा इति॑
അതിന് ശേഷം നിശ്ചയമായി ബ്രഹ്മം (ബ്രാഹ്മണ-തത്ത്വം) ബൃഹസ്പതിയിൽ മാത്രം പ്രവേശിക്കട്ടെ; ക്ഷത്രം ഇന്ദ്രനിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ—അങ്ങനെ തന്നേ, നിശ്ചയമായി, അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
Mantra 5
अतो॒ वै बृह॒स्पति॑मे॒व ब्रह्म॒ प्रावि॑श॒दिन्द्रं॑ क्ष॒त्रम्
അതിന് ശേഷം നിശ്ചയമായി ബ്രഹ്മം (ബ്രാഹ്മണ-തത്ത്വം) ബൃഹസ്പതിയിൽ മാത്രം പ്രവേശിച്ചു; ക്ഷത്രം ഇന്ദ്രനിൽ (പ്രവേശിച്ചു).
Mantra 6
इ॒यं वा उ॑ पृथि॒वी बृह॒स्पति॒र्द्यौरे॒वेन्द्रः॑
ഈ ഭൂമി നിശ്ചയമായി ബൃഹസ്പതി; ദ്യൗ (ആകാശം/സ്വർഗം) മാത്രം ഇന്ദ്രൻ.
Mantra 7
अ॒यं वा उ॑ अ॒ग्निर्ब्रह्मा॒सावा॑दि॒त्यः क्ष॒त्रम्
ഇത് തന്നേ—ഈ അഗ്നി—ബ്രഹ്മമാണ്; അവിടെ ഉള്ള ആദിത്യൻ ക്ഷത്രം, രാജശക്തി (രാജമഹിമ) ആകുന്നു.
Mantra 8
ऐनं॒ ब्रह्म॑ गच्छति ब्रह्मवर्च॒सी भ॑वति
ബ്രഹ്മം അവനിലേക്കു വരുന്നു; അവൻ ബ്രഹ്മവർചസ്സാൽ യുക്തനാകുന്നു.
Mantra 9
यः पृ॑थि॒वीं बृह॒स्पति॑म॒ग्निं ब्रह्म॒ वेद॑
യാര് പൃഥ്വിയെ ബൃഹസ്പതി ആയി, അഗ്നിയെ ബ്രഹ്മമായി അറിയുന്നുവോ—
Mantra 10
ऐन॑मिन्द्रि॒यं ग॑च्छतीन्द्रि॒यवा॑न् भवति
അവന്റെ അടുക്കല് ഇന്ദ്രിയശക്തി വരുന്നു; അവന് തേജസ്വിയാകുന്നു, ഇന്ദ്രിയസാമര്ഥ്യത്തിന്റെ അധിപതിയാകുന്നു.
Mantra 11
य आ॑दि॒त्यं क्ष॒त्रं दिव॒मिन्द्रं॒ वेद॑
യാര് ആദിത്യനെ ക്ഷത്രമായി, ദിവത്തെ ഇന്ദ്രമായി അറിയുന്നുവോ—
Frequently Asked Questions
To keep royal authority (kṣatra) and the kingdom (rāṣṭra) from being diminished or ‘cut off,’ especially during politically sensitive encounters like receiving a powerful guest.
Because the act of formal deference stabilizes hierarchy and alliance; in the hymn’s logic, correct honor prevents the severance of institutional power and keeps the realm cohesive.
It is a cosmological identification: sovereignty is grounded in the Sun’s ordering power and Indra’s victorious heaven. By affirming this, the performer ritually aligns kingship with cosmic authority.
Ask anything about Sukta 10 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.