Adhyaya 217: Eulogy of the Merits (Phalaśruti) of the Dharāṇī-Varāha Dialogue
Dharāṇī-Varāha-saṃvāda-phalaśruti-varṇanam
Phalaśruti (Recitation-Merit) and Tīrtha-Comparative Praise
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນຟະລະສຣຸຕິຢ່າງເປັນທາງການ ຍົກຍ້ອງຄຸນແຫ່ງສຳວາດ ທະຣານີ–ວະຣາຫ ວ່າຜູ້ໃດໄດ້ຟັງ ສວດທ່ອງ ແລະຮັກສາໄວ້ ຈະໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດທາງຈິດໃຈ–ຈັນຍາ ກ່ອນເກີດປະໂຫຍດຕໍ່ສັງຄົມ ຄວາມຮັ່ງມີ ແລະອາຍຸຍືນ ພ້ອມກຳຈັດ pāpa (ບາບ)។ ໃນການຖ່າຍທອດເລື່ອງ ສະນັດກຸມາຣະກ່າວວ່າ ພຣະພຣະຫມາ (Parameṣṭhin/Prajāpati) ໄດ້ຕັດສິນຄຳຖາມແລ້ວ ແລະມອບການອະທິບາຍທີ່ເຫຼືອໃຫ້ ປຸລັສຕະຍະ; “ສາຣະ” ຂອງສຳວາດນີ້ເພື່ອໃຫ້ກຸ່ມຊົນຜູ້ມີວິໄນຟັງເປັນນິດ। ຂໍ້ຄວາມຍົກຍ້ອງວ່າເປັນມົງຄຸນ ເປັນເຄື່ອງສຳເລັດ ທຳ–ກາມ–ອັດຖະ ແລະທຽບບຸນຈາກການຟັງ/ສາທະຍາຍ ກັບມະຫາຍັດ ການໃຫ້ທານ ແລະການອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ। ການອຸປະຖຳຄຳພີ—ຂຽນ ເກັບໄວ້ໃນເຮືອນ ແລະນົບນ້ອມຕໍ່ຕົ້ນສະບັບ—ນຳພາພຣະກະຣຸນາອັນຍືນຍົງ ແລະຊູ້ໃຫ້ເຫັນຈັນຍາທຳແຫ່ງອາລະຍະທຳ: ຄວາມເຄົາລົບແລະການປົກປ້ອງແຜ່ນດິນ (ທະຣານີ) ໃນນິທານທີ່ມີວະຣາຫເປັນສູນກາງ។
Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 217
Verse 1
अथ धरणीवराहसंवादफलश्रुतिवर्णनम् ॥ सनत्कुमार उवाच ॥ उक्तं भगवता सर्वं यथावत्परमेष्ठिना ॥ पृष्टेन संशयं सम्यक्परं कृत्वार्थनिश्चयम् ॥
ບັດນີ້ແມ່ນການພັນນາຜົນສຣຸຕິ (phalaśruti) ຄືອານິສົງທີ່ກ່າວໄວ້ ຂອງບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ທະຣະນີ ແລະ ວະຣາຫະ. ສະນັດກຸມານກ່າວວ່າ: ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ເປັນປະເມດຖີ ໄດ້ຕຣັດທຸກຢ່າງຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ເມື່ອຖືກຖາມ ພຣະອົງໄດ້ກຳຈັດຄວາມສົງໄສໃຫ້ສິ້ນ ແລະສະຖາປະນາການວິນິດໄຊຄວາມໝາຍອັນຖືກຕ້ອງ
Verse 2
भगवद्विश्वरूपस्य स्थाणोरप्रतिमौजसः ॥ क्रीडतो लोकनाथस्य कानने मृगरूपिणः ॥
ກ່ຽວກັບພຣະພະຄະວານຜູ້ມີຮູບແຫ່ງສາກົນ—ພຣະສະຖານຸ ຜູ້ມີພະລັງອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້—ພຣະໂລກນາຖ ຜູ້ຮັບຮູບເປັນສັດປ່າ ແລ້ວສຳລານໃນປ່າ
Verse 3
यथा शरीरं शृङ्गं च पुण्यक्षेत्रे प्रतिष्ठितम् ॥ हिताय जगतस्तत्र तीर्थानि च यथाभवन् ॥
ວ່າກາຍແລະເຂົາໄດ້ຖືກສະຖາປະນາໃນເຂດບຸນອັນສັກສິດແນວໃດ ແລະວ່າທີ່ນັ້ນ ຕີຣຖະ (tīrtha) ທັງຫຼາຍໄດ້ເກີດຂຶ້ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກແນວໃດ—(ຂໍຈົ່ງກ່າວ)
Verse 4
तन्मे ब्रूहि महाभाग यथातत्त्वं जगत्पते ॥ ब्रह्मोवाच ॥ पुलस्त्यो वक्ष्यते शेषं यदतोऽन्यन्महामुने ॥
ຂໍທ່ານຈົ່ງກ່າວໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ ໂອ ຜູ້ມີພະພອນ ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງໂລກ ຕາມຄວາມເປັນຈິງໂດຍແທ້. ພຣະພຣົມກ່າວວ່າ: ໂອ ມະຫາມຸນີ, ປຸລັສຕະຍະ ຈະອະທິບາຍສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ແລະສິ່ງອື່ນໃດທີ່ເກີນຈາກນີ້
Verse 5
सर्वेषामेव तीर्थानामेषां फलविनिश्चयम् ॥ कुरु राज्यं पुरस्कृत्य मुनीनां पुरतो वने ॥
ຈົ່ງກຳນົດຜົນອານິສົງຂອງຕີຣຖະທັງຫຼາຍເຫຼົ່ານີ້; ໂດຍວາງລາຊະອຳນາດໄວ້ເປັນເບື້ອງໜ້າ ໃນປ່າ ຕໍ່ໜ້າທີ່ປະຊຸມຂອງມຸນີທັງຫຼາຍ
Verse 6
पुत्रो मे मत्समः सम्यग्वेदवेदाङ्गतत्त्ववित् ॥ यच्छ्रुत्वा पुरुषस्तात विमुक्तः सर्वकिल्बिषैः
“ບຸດຂອງເຮົາເທົ່າກັບເຮົາ ແທ້ຈິງເປັນຜູ້ຮູ້ຕະຖະພາບແຫ່ງເວດ ແລະ ເວດາງຄະ. ໄດ້ຟັງດັ່ງນີ້ ໂອ້ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຄົນຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ.”
Verse 7
यशस्वी कीर्त्तिमान्भूत्वा वन्द्यते प्रेत्य चेह च ॥ श्रोतव्यमेतत्सततं चातुर्वर्ण्यैः सुसंयुतैः
“ເມື່ອເປັນຜູ້ມີຍົດຍສ ແລະ ຊື່ສຽງ ຍ່ອມໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມທັງໃນໂລກນີ້ ແລະ ຫຼັງຄວາມຕາຍ. ຂໍ້ນີ້ຄວນຟັງເປັນນິດໂດຍຜູ້ທີ່ຕັ້ງຢູ່ດີໃນຈະຕຸວັນນະທັງສີ່.”
Verse 8
माङ्गल्यं च शिवं चैव धर्मकामार्थसाधकम् ॥ श्रीभूतिजननं पुण्यमायुष्यं विजयावहम्
“ນີ້ເປັນມົງຄຸນ ແລະ ເກື້ອກູນ ບັນລຸທັມມະ ກາມະ ແລະ ອັດຖະ. ມັນກໍ່ໃຫ້ເກີດສຣີ ແລະ ພູຕິ (ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແລະສຸກສະບາຍ) ເປັນບຸນ ເພີ່ມອາຍຸ ແລະ ນຳຊັຍຊະນະ.”
Verse 9
धन्यं यशस्यं पापघ्नं स्वस्तिकृच्छान्तिकारकम् ॥ श्रुत्वैवं पुरुषः सम्यङ्न दुर्गतिमवाप्नुयात्
“ນີ້ເປັນສິ່ງອັນດີ ໃຫ້ຊື່ສຽງ ທຳລາຍບາບ ແລະ ກໍ່ໃຫ້ເກີດສະຫວັດດີກັບຄວາມສະຫງົບ. ໄດ້ຟັງດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຄົນຍ່ອມບໍ່ຕົກສູ່ຄວາມອັບໂຊກໂດຍຖືກທາງ.”
Verse 10
सनत्कुमारं संदिश्य विरराम महायशाः ॥ एतद्वः कथितं सर्वं मया तत्त्वेन सत्तमाः
“ເມື່ອໄດ້ຊີ້ນຳສອນສັນຕະກຸມາຣແລ້ວ ຜູ້ມີຍົດຍສອັນໃຫຍ່ກໍຢຸດ. ‘ໂອ້ຜູ້ປະເສີດທັງຫຼາຍ ທັງໝົດນີ້ ເຮົາໄດ້ກ່າວແກ່ພວກເຈົ້າຕາມຄວາມຈິງໂດຍຕະຖະພາບ’.”
Verse 11
वराहभूमिसंवादं सारमुद्धृत्य सत्तमाः ॥ यश्चैव कीर्त्तयेन्नित्यं श्रृणुयाद्वापि भक्तितः
ໂອ ຜູ້ປະເສີດ, ໄດ້ດຶງເອົາແກ່ນສານຈາກບົດສົນທະນາອັນສັກສິດລະຫວ່າງພຣະວະຣາຫະ ແລະ ແມ່ທຣະນີ—ຜູ້ໃດສວດທຸກມື້ ຫຼືຟັງດ້ວຍຄວາມພັກດີ…
Verse 12
सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम् ॥ प्रभासे नैमिषारण्ये गङ्गाद्वारेऽथ पुष्करे
ຜູ້ນັ້ນພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະໄປຮອດຄະຕິອັນສູງສຸດ. ຜົນນີ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນທີ່ ປຣະພາສ, ໃນ ໄນມິສາຣັນຍະ, ທີ່ ຄັງຄາດວາຣ ແລະ ທີ່ ປຸສກະຣ ດ້ວຍ
Verse 13
प्रयागे ब्रह्मतीर्थे च तीर्थे चामरकण्टके ॥ यत्पुण्यफलमाप्नोति तत्कोटिगुणितं भवेत्
ທີ່ ປຣະຍາກ, ທີ່ ພຣະຫມະຕີຣະຖະ, ແລະ ທີ່ຕີຣະຖະແຫ່ງ ອະມະຣະກັນຕະກະ—ບຸນຜົນໃດທີ່ໄດ້ຮັບທີ່ນັ້ນ ຈະຖືກທະວີເປັນກໍດິເທົ່າ
Verse 14
कपिलां द्विजमुख्याय सम्यग्दत्त्वा तु यत्फलम् ॥ प्राप्नोति सकलं श्रुत्वा चाध्यायं तु न संशयः
ຜົນໃດທີ່ໄດ້ຈາກການຖວາຍງົວ “ກະປິລາ” (ສີນ້ຳຕານແດງ) ແກ່ທະວິຊະ (ພຣາຫມະນ) ຜູ້ສູງສຸດຢ່າງຖືກຕ້ອງ—ຜົນນັ້ນທັງໝົດໄດ້ດ້ວຍການຟັງອັດທະຍາຍນີ້ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ
Verse 15
श्रुत्वाऽस्यैव दशाध्यायं शुचिर्भूत्वा समाहितः ॥ अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः
ເມື່ອໄດ້ຟັງສິບອັດທະຍາຍນີ້ ແລ້ວເຮັດຕົນໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະຕັ້ງຈິດໃຫ້ໝັ້ນຄົງ ມະນຸດຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບພິທີຍັດຍະ ອັກນິສະໂຕມະ ແລະ ອະຕິຣາຕຣະ
Verse 16
यः पुनः सततं शृण्वन्नैरन्तर्येण बुद्धिमान् ॥ पारयेत्परया भक्त्या तस्यापि शृणु यत्फलम् ॥
ແຕ່ຜູ້ໃດມີປັນຍາ ຟັງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງບໍ່ຂາດຕອນ ແລະສຳເລັດ (ຄຳພີນີ້) ດ້ວຍພັກຕິອັນສູງສຸດ—ຈົ່ງຟັງຜົນທີ່ເກີດແກ່ເຂົາດ້ວຍ।
Verse 17
सर्वयज्ञेषु यत्पुण्यं सर्वदानेषु यत्फलम् ॥ सर्वतीर्थाभिषेकेन यत्फलं मुनिभिः स्मृतम् ॥
ບຸນທີ່ມີໃນຍັດຍະພິທີທັງປວງ ຜົນທີ່ມີໃນການໃຫ້ທານທັງປວງ ແລະຜົນທີ່ບັນດາມຸນີຈື່ຈຳວ່າເກີດຈາກການອາບນ້ຳ/ຊຳລະທີ່ຕີຣຖະອັນສັກສິດທັງປວງ—
Verse 18
तत्प्राप्नोति न सन्देहो वराहवचनं यथा ॥ यदेतत्पारयेद्भक्त्या मम माहात्म्यमुत्तमम् ॥
ເຂົາຈະໄດ້ຮັບທັງໝົດນັ້ນ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ—ຕາມພຣະວາຈາຂອງວະຣາຫະ ຫາກເຂົາສຳເລັດມາຫາດມະຍະອັນສູງສຸດຂອງເຮົານີ້ດ້ວຍພັກຕິ।
Verse 19
तस्य नारायणो देवः सन्तुष्टः स्याद्धि सर्वदा ॥ यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या नैरन्तर्येण मानवः ॥
ສຳລັບເຂົາ ພຣະເທວະນາຣາຍະນະຈະພໍພຣະໄທຢູ່ເສມອ—ແມ່ນຄົນທີ່ຟັງນີ້ດ້ວຍພັກຕິ ແລະບໍ່ຂາດຕອນ।
Verse 20
श्रुत्वा तु पूजयेत्शास्त्रं यथा विष्णुं सनातनम् ॥ गन्धपुष्पैस्तथा वस्त्रैर्ब्राह्मणानां च तर्पणैः ॥
ເມື່ອຟັງແລ້ວ ພຶງນະມັດສະການຄຳພີຊາສະຕຣະ ເຊັ່ນດຽວກັບການນະມັດສະການພຣະວິສນຸຜູ້ນິລັນດອນ—ດ້ວຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ ດ້ວຍຜ້າ ແລະດ້ວຍການທຳຕັຣປະນະ/ການເກື້ອກູນໃຫ້ພຣາຫມະນະອິ່ມໃຈ।
Verse 21
यथाशक्ति नृपो ग्रामैः पूजयेत्च वसुन्धरे ॥ श्रुत्वा तु पूजयेद्यः पौराणिकं नियतः शुचिः ॥
ຕາມກຳລັງຂອງຕົນ ພະຣາຊາຄວນບູຊາແມ່ພື້ນດິນ ວະສຸນທະຣາ ໂດຍການຖວາຍບ້ານ/ທີ່ດິນ (ທານແຜ່ນດິນ ຫຼື ຖິ່ນຖານ) ແລະຜູ້ໃດມີວິໄນ ແລະບໍລິສຸດ ເມື່ອຟັງແລ້ວຈຶ່ງບູຊາພຸຣານິກ (ຜູ້ສາທະຍາຍ/ອະທິບາຍພຸຣານະ)—
Verse 22
कीर्तयित्वा व्रजेत्त्वर्गं कल्यमुत्थाय मानवः ॥ सूत उवाच ॥ इत्युक्त्वा भगवान्देवः परमेष्ठी प्रजापतिः ॥
ເມື່ອໄດ້ປະກາດ/ສັນລະເສີນແລ້ວ ມະນຸດຜູ້ຕື່ນຂຶ້ນໃນເວລາມົງຄຸນ ຈະໄປສູ່ສະຫວັນ। ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຕັດດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພຣະເຈົ້າຜູ້ປະເສີດ—ປະຣະເມດຖິນ ປະຊາປະຕິ—
Verse 23
अपुत्रस्य भवेत्पुत्रः सपौत्रस्य सुपौत्रकः ॥ यस्येदं लिखितं गेहे तिष्ठेत्सम्पूज्यते सदा ॥
ຜູ້ໃດບໍ່ມີລູກຊາຍ ຈະໄດ້ລູກຊາຍ; ຜູ້ໃດມີຫຼານ ຈະໄດ້ເຫຼນ—ສຳລັບຜູ້ທີ່ໃນເຮືອນຂອງຕົນ ມີຂໍ້ຄວາມທີ່ຂຽນໄວ້ນີ້ຄົງຢູ່ ແລະຖືກບູຊາຢ່າງຖືກພິທີເສມອ
Inside Adhyaya 217
How it unfolds
- Where it opens
Sanatkumāra, in the relay of transmission, reports that Brahmā (Parameṣṭhin/Prajāpati) has already settled the inquiry and appoints Pulastya to complete the exposition, thereby framing the Dharāṇī–Varāha saṃvāda as an authorized, lineage-secured teaching meant for disciplined hearers.
- Central event
A formal phalaśruti extols the ‘sāra’ of the Dharāṇī–Varāha dialogue: continuous śravaṇa–kīrtana–pārāyaṇa and respectful custody of the text are declared dharma–kāma–artha-sādhaka, pāpa-kṣaya-producing, and jagat-hitakara (world-benefiting).
- Climax resolution
Merit is amplified through comparisons: hearing/reciting equals or surpasses major yajñas, dānas, and tīrtha-snānas; additionally, writing the text, housing it in one’s home, and honoring it (śāstra-pūjā) are presented as enduring sources of auspiciousness, prosperity, and longevity.
- Closing phalashruti
The chapter closes by consolidating the promise that faithful hearing, recitation, and manuscript-reverence of the Dharāṇī–Varāha discourse remove moral taint, secure well-being and social order, and maintain sustained divine favor—implicitly grounding an Earth-revering civilizational ethic in Varāha-centered teaching.
Geographical context
Prabhāsa; Naimiṣāraṇya; Gaṅgādvāra (Haridvāra); Puṣkara; Prayāga; Brahmatīrtha; Amarakaṇṭaka.
Tirtha focus
- Pilgrimage MeritNo single tīrtha is foregrounded; rather, the phalaśruti uses a comparative register, asserting that the merit of śravaṇa–pārāyaṇa and textual stewardship of the Dharāṇī–Varāha saṃvāda is equivalent to (or greater than) celebrated tīrtha-ablutions and other high-prestige religious acts.
Ritual instructions
- Primary RitualŚravaṇa–kīrtana–pārāyaṇa of the Dharāṇī–Varāha saṃvāda, coupled with textual stewardship (likhana, gṛha-sthāpana, śāstra-pūjā).
- BenefitPāpa-kṣaya (ethical purification), dharma–kāma–artha-siddhi, prosperity and longevity, and sustained auspiciousness for household and society; merit is rhetorically equated with major sacrifices, gifts, and tīrtha-snānas.
The narrative frame
- Sūta (as the public reciter at Naimiṣāraṇya), relaying Sanatkumāra’s report; Brahmā is cited as delegating to Pulastya.The sages of Naimiṣāraṇya (Śaunaka and the ṛṣis implied), with the Dharāṇī–Varāha saṃvāda positioned as the core teaching for disciplined social groups. · Eulogistic, legitimizing, and exhortative (phalaśruti-register), emphasizing authority, continuity of transmission, and practical devotional discipline.
The emotional journey
- Dominant RasaŚānta (serene assurance) with a strong Bhakti undertone.
- Emotional ProgressionFrom lineage-authentication and didactic framing → to escalating praise through sacrifice/dāna/tīrtha comparisons → to settled confidence in the enduring fruits of continual recitation and manuscript-reverence.
Planning a pilgrimage
- Visit FeasibilityFeasible as a thematic circuit rather than a single-site visit: the chapter names multiple pan-Indian tīrthas used for merit-comparison; modern travel can cover select nodes (e.g., Haridwar–Prayagraj–Pushkar) while others (Prabhas/Somnath, Amarkantak) require separate legs.
- Best SeasonOctober–March (generally favorable for North/West/Central Indian pilgrimage; avoids peak heat and much of the monsoon).
- Modern Location NamePrabhāsa (Somnath, Gujarat); Naimiṣāraṇya (Nimsar, Uttar Pradesh); Gaṅgādvāra (Haridwar, Uttarakhand); Puṣkara (Ajmer district, Rajasthan); Prayāga (Prayagraj, Uttar Pradesh); Brahmatīrtha (name shared by multiple sites; local identification needed); Amarakaṇṭaka (Amarkantak, Madhya Pradesh).
- Related FestivalPrayagraj: Kumbh/Magh Mela (cycle-dependent); Pushkar: Kārtika Pūrṇimā fair; Haridwar: Kumbh/Ardh-Kumbh (cycle-dependent); Somnath/Prabhas: Mahāśivarātri observances; Amarkantak: local Śivarātri/Navarātri observances (regionally variable).
Frequently Asked Questions
The chapter frames the Dharāṇī–Varāha dialogue as a normative instructional text: sustained hearing/recitation and respectful preservation of the teaching are presented as practices that cultivate moral purification (pāpa-kṣaya), social auspiciousness, and ordered life-goals (dharma–kāma–artha). It also advances an implicit Earth-centered ethic by treating the Dharāṇī-related discourse as a civilizational ‘sāra’ worthy of continual study and protection.
No explicit tithi, nakṣatra, month (māsa), or seasonal (ṛtu) markers are given. The recommended practice is framed as continuous (satataṃ; nairantaryeṇa) rather than tied to a calendrical observance.
Direct ecological prescriptions are not detailed here; instead, the chapter elevates the Dharāṇī–Varāha saṃvāda as a foundational teaching whose continual transmission benefits the world (jagat-hitāya). By sacralizing the Earth-centered dialogue and linking it to collective welfare, the text indirectly supports an ethic of terrestrial respect and preservation through cultural memory and disciplined practice.
The narrative references major Purāṇic authorities and transmitters—Brahmā (Parameṣṭhin/Prajāpati), Sanatkumāra, Pulastya, and Sūta—functioning as a lineage of instruction and authentication. A royal figure (nṛpa/rājya context) is also invoked in relation to patronage and honoring the tradition, but no specific dynasty is named.
Ask anything about Adhyaya 217 of the Varaha Purana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
