Adhyaya 204: Description of the Dispatching of Messengers (Yama’s Envoys) and Chitragupta’s Orders
Dūtapreṣaṇa-varṇanam
Ethical-Discourse / Afterlife-Administration (Dharma–Yama jurisprudence)
ໃນກອບການສອນຂອງ ວຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ບົດນີ້ຖືກເລົ່າໂດຍຣິຊິເປັນລາຍງານຄໍາສັ່ງຂອງ ຈິຕຣະກຸປຕະ ສະແດງແບບຢ່າງການປົກຄອງກຳມະທີ່ເປັນທັງລະບຽບການແລະຈັນຍາທຳ. ຈິຕຣະກຸປຕະຕໍານິທູດທີ່ລັງເລ ແລະສັ່ງໃຫ້ປະຕິບັດທັນທີ—ຫ້າມປ່ອຍເປົ້າໝາຍໂດຍອ້າງວ່າໄກ, ມີພາລະຄອບຄົວ, ເປັນນັກຕະບະ, ຫຼືກໍາລັງຢູ່ໃນຄວາມໃກ້ຊິດສາມີພັນລະຍາ. ຕໍ່ມາລະບຸການລົງໂທດແລະຄວາມທຸກ: ໃຫ້ແປງເປັນຮູບສັດເຊັ່ນ ງູ, ເສືອ, ສັດລ່າໃນນ້ໍາ, ໜອນ ແລະບັນຊີໂລກ—ອະຕິສາຣ (ຖອກທ້ອງ), ຈັຣດິ (ອາເມັນ), ກັນນະໂຣກ (ໂລກຫູ), ວິສູຈິກາ, ຊະວະຣ (ໄຂ້), ອະປັສມາຣ (ລົມຊັກ), ອຸນມາດ (ຄຸ້ມຄັ່ງ), ຊະໂລທະຣ (ທ້ອງມານ) ເປັນຕົ້ນ—ກໍານົດໄລຍະຕາມ “ຢະຖາກາລ/ຢະຖາດຣິດ” ຈາກໜຶ່ງຄືນເຖິງຫຼາຍເດືອນ. ທູດຖືກກະຕຸ້ນໃຫ້ເຮັດວຽກຢ່າງແມ່ນຍໍ ບໍ່ຊັກຊ້າ ພາຍໃຕ້ອໍານາດ ທັມມະຣາຊາ (ຍະມະ) ແລະຮັບຮອງຄວາມປອດໄພແກ່ພຣາຫມະນະຕາມຂອບເຂດຄໍາສັ່ງນີ້.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 204
Verse 1
अथ दूतप्रेषणवर्णनम् ॥ ऋषिरुवाच ॥ इदं चैवापरं तस्य वदतो हि मया श्रुतम् ॥ चित्रगुप्तस्य विप्रेन्द्रा वचनं लोकशासिनः ॥
ບັດນີ້ເລີ່ມພັນນາເລື່ອງການສົ່ງທູດ. ຣິສີກ່າວວ່າ: ‘ແລະເລື່ອງອື່ນນີ້ ໃນຂະນະທີ່ລາວກ່າວຢູ່ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນ—ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ—ຖ້ອຍຄໍາຂອງຈິດຣະຄຸບຕະ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງໂລກ।’
Verse 2
दूरेऽसाविति किं कार्यं न क्षयोऽस्त्यस्य कर्मणः ॥ किं कृपां कुरुते तस्मिन् गृहाण जहि मा व्यथाः ॥
‘ລາວຢູ່ໄກ’ ເວົ້າໄປມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ກຳຂອງລາວບໍ່ໄດ້ຫມົດສິ້ນ. ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເມດຕາລາວ? ຈັບເຂົາ; ຕີ—ຢ່າລັງເລ.
Verse 3
व्रीडितः किम्भवाञ्ज्ञातं किं तिष्ठति पराङ्मुखः ॥ किं न गच्छसि वेगेन किं त्वया सुचिरं कृतम् ॥
‘ເຈົ້າອາຍຫຼື? ເຈົ້າເຂົ້າໃຈຫຍັງແລ້ວ? ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຢືນຫັນໜ້າອອກ? ເປັນຫຍັງບໍ່ໄປໃຫ້ໄວ? ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຊັກຊ້າດົນນັກ?’
Verse 4
गच्छ गच्छ पुनस्तत्र शीघ्रं चैनमिहानय ॥ अशक्तोऽस्मीति किं रोषमर्हन्ते दर्पमीदृशम् ॥
‘ໄປ ໄປອີກທີ່ນັ້ນ ແລ້ວນໍາເຂົາມານີ້ໃຫ້ໄວ. (ເວົ້າວ່າ) “ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ສາມາດ” ເປັນຫຍັງຈຶ່ງໂກດ? ພວກເຂົາສົມຄວນກັບຄວາມຍໂສແບບນັ້ນຫຼື?’
Verse 5
ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຊົ່ວ! ເຈົ້າເວົ້າຫຍັງ? ພິທີແຕ່ງງານຂອງເຂົາກຳລັງດຳເນີນ; ແລ້ວເຈົ້າຈະເອີ້ນຂ້ອຍວ່າ “ຕະປະສະວີ ອູຣດະວະເຣຕະ” ໄດ້ແນວໃດ
Verse 6
ເຈົ້າເວົ້າຄຳທີ່ນ່າຕຳນິເພາະຫຍັງ? ຈົ່ງລໍຖ້າພຽງໜຶ່ງມຸຫູຣຕະ. ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງກ່າວວ່າ “ເຂົາກຳລັງຮື່ນຮົມກັບນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ”
Verse 7
ເຈົ້າຍັງກ່າວເລື່ອງລັບອີກ ໂດຍເອີ້ນວ່າ “ປະຕິວຣະຕາ” “ສາດວີ” ແລະອື່ນໆ. ໂອ ເດັກນ້ອຍ, ເຈົ້າເວົ້າຫຍັງຫຼາຍຢ່າງ? ເຈົ້າພຶ່ງມາຮອດເຮືອນໃນຍາມຄ່ຳນີ້ເທົ່ານັ້ນ
Verse 8
ໂອ ພຣະຫຣິ! ຜູ້ປາຖະໜາຈະເສບສຸກພົບພາ ແມ່ນຮູ້ແລ້ວກໍຈະນຳມາໄດ້ແນວໃດ? ໂອ ພຣະຫຣິ! ຈະນຳພຣະອົງ “ຊະລະຊາຍີ” ຜູ້ບັນທົມເທິງນ້ຳ ມາໄດ້ແນວໃດ ແລະຈະນຳຜູ້ປາຖະໜາຈະໃຫ້ທານມາໄດ້ແນວໃດ
Verse 9
ໃນນີ້ ພວກເຈົ້າເທົ່ານັ້ນແມ່ນຜູ້ຖືທຳ; ຂ້ອຍຜູ້ດຽວກັບຄືຄົນໂຫດຮ້າຍ. ໄປເຖີດ ໄປເຖີດ; ເມື່ອເຫັນດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຈົ່ງດຳເນີນໃຫ້ທັນເວລາ ຢ່າໃຫ້ການອັນຄວນລ່ວງເລີຍ
Verse 10
ເຈົ້າຈົ່ງເປັນທີ່ພຶ່ງອັນນຳໄປສູ່ນະລົກ ແລະສະຖິດເປັນໂລກໄພ. ຈົ່ງເປັນອາການຖອກທ້ອງ, ຈົ່ງເປັນອາການອາເມັນທີ່ເກີດຊ້ຳໆ. ຈົ່ງເປັນໂລກຫູ, ວິຊູຈິກາ ແລະໂລກເຮື້ອຮັງ; ຈົ່ງເປັນໄຂ້ອັນນ່າຢ້ານກົວຍິ່ງ ແລະໃນນ້ຳຈົ່ງເປັນກຣາຫະ (ຈະເລ້) ທີ່ຍາກຈະເຂົ້າເຖິງ
Verse 11
ຈົ່ງເປັນໂລກວາຕະອັນນ່າຢ້ານ ແລະຈົ່ງເປັນຊະໂລດະຣະ (ທ້ອງມານ/ນ້ຳຄັ່ງໃນທ້ອງ). ຈົ່ງເປັນອະປັສມາຣະ (ລົມຊັກ) ຈົ່ງເປັນອຸນມາດະ (ວິກົນຈິດ) ແລະຈົ່ງເປັນໂລກວາຕະອີກດ້ວຍ
Verse 12
ຈົ່ງເປັນວິພຣະມະ (ມືນຫົວ/ສັບສົນ) ຢ່າງໄວ ແລະຈົ່ງເປັນວິສຕັມພະ (ທ້ອງຜູກ) ອີກຄັ້ງ. ຈົ່ງເປັນໂລກໄພອັນນ່າຢ້ານຍິ່ງ; ໃຫ້ຜູ້ນີ້ໄດ້ພົບແຕ່ຕຣິສນາ (ຄວາມກະຫາຍ/ຕັນຫາ) ເທົ່ານັ້ນ
Verse 13
ຕາມເວລາ ແລະຕາມທີ່ໄດ້ເຫັນ/ກຳນົດໄວ້ ໃຫ້ກາລະຢູ່ນີ້ເທົ່ານັ້ນ; ຈະເປັນເວລາທີ່ກາລະທຳລາຍ ຫຼືເວລາທີ່ສຸພະ (ຄວາມມົງຄຸນ) ມາຮອດກໍຕາມ
Verse 14
ພວກເຈົ້າຜູ້ໄດ້ກະທຳກຳແລ້ວ ຕໍ່ຈາກນັ້ນຈະໄດ້ຮັບໂມກສະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ). ຈົ່ງຮີບຮ້ອນວິ່ງໄປດ້ວຍຄວາມໄວ; ທຸກຄົນຈົ່ງໄປ ຢ່າຊັກຊ້າ
Verse 15
वराज्ञा धर्मराजस्य या मया समुदाहृता ॥ एकाहं क्षपयेत्सत्र द्विरात्रं तत्र मा चिरम् ॥
ນີ້ແມ່ນຂໍ້ບັນຍັດຂອງທັມມະຣາຊາທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວໄວ້: ທີ່ນັ້ນພຶງປະຕິບັດໃຫ້ຄົບໜຶ່ງມື້; ຫຼືຢູ່ສອງຄືນທີ່ນັ້ນ—ຢ່າຊັກຊ້ານານ।
Verse 16
त्रिरात्रं वै चतूरात्रं षड्रात्रं दशरात्रकम् ॥ पक्षं वा मासमेकं वा बहून् मासांस्तथापि वा ॥
(ໄລຍະນັ້ນອາດເປັນ) ສາມຄືນ ຫຼືສີ່ຄືນ ຫຼືຫົກຄືນ ຫຼືສິບຄືນ; ຫຼືຄື່ງເດືອນ ຫຼືໜຶ່ງເດືອນ ຫຼືແມ່ນຫຼາຍເດືອນກໍໄດ້।
Verse 17
क्षपयित्वा यथाकालं ततो मोक्षमवाप्स्यथ ॥ भूतात्मा मोहवांस्तत्र करुणः कष्टमेव च ॥
ເມື່ອໄດ້ໃຊ້ເວລານັ້ນໃຫ້ຄົບຕາມການກໍານົດແລ້ວ ຕໍ່ຈາກນັ້ນທ່ານຈະໄດ້ບັນລຸໂມກສະ। ທີ່ນັ້ນ ອາດຕະມັນຜູ້ຢູ່ໃນກາຍ ຖືກໂມຫະຫຼອກລວງ ຈຶ່ງນ່າສົງສານ ແລະຍ່ອມປະສົບຄວາມລໍາບາກແທ້।
Verse 18
विनियोगा मया सूक्ता यथापूर्वं यथाश्रुतम् ॥ जाग्रतं वा प्रमत्तं वा यथा कालो न सम्पतेत् ॥
ວິນິໂຍກ (ວິທີນໍາໃຊ້) ຂ້າໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວດັ່ງເກົ່າ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຍິນມາ। ຈະຕື່ນຮູ້ຫຼືປະມາດກໍຕາມ ຈົ່ງກະທໍາໃຫ້ເວລາອັນຄວນບໍ່ຫຼຸດລອຍໄປ।
Verse 19
यत्नात्तथा तु कर्तव्यं भवद्भिर्मम शासनात् ॥ अभयं चात्र यच्छामि ब्राह्मणेभ्यो न संशयः ॥
ດັ່ງນັ້ນ ຕາມຄໍາສັ່ງຂອງຂ້າ ພວກເຈົ້າພຶງເຮັດດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ। ແລະໃນທີ່ນີ້ ຂ້າປະທານ “ອະພະຍະ” (ຄວາມປອດໄພບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ) ແກ່ພຣາຫມະນທັງຫຼາຍ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ।
Verse 20
तस्माद्यात ऋषिभ्यश्च स्त्रीभ्यश्चैव महाबलाः ॥ यातनाया न भेतव्यमहमाज्ञापयामि वः ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ຈົ່ງໄປຫາພວກຣິສີ ແລະໄປຫາສະຕຣີທັງຫຼາຍດ້ວຍ. ຢ່າຢ້ານການລົງໂທດ/ການທໍລະມານ; ນີ້ແມ່ນຄໍາສັ່ງຂອງຂ້າແກ່ພວກເຈົ້າ.
Verse 21
यथावाच्यं च कुरुत यथा कालो न गच्छति ॥ यथाकामं प्रकुरुत यच्च दृष्टं यथा तथा ॥
ຈົ່ງເຮັດຕາມທີ່ຄວນກ່າວ/ຄວນກໍານົດ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເວລາຜ່ານໄປໂດຍເປົ່າ. ຈົ່ງປະພຶດຕາມທີ່ເໝາະສົມ/ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ; ແລະສິ່ງທີ່ໄດ້ເຫັນແລ້ວ ກໍໃຫ້ເປັນໄປຕາມນັ້ນ.
Verse 22
मयाज्ञप्ता विशेषेण मृत्युना सह संगतः ॥ यथा वीरो महातेजाश्चित्रगुप्तो महायशाः ॥
ດ້ວຍຄໍາສັ່ງພິເສດຈາກຂ້າ ຈົ່ງຮ່ວມກັບມຣິຕຍຸ (ຄວາມຕາຍ)—ດັ່ງເຊັ່ນ ຈິຕຣະກຸບຕະ ຜູ້ກ້າຫານ ຜູ້ມີຣັດສະມີອັນໃຫຍ່ ແລະມີຊື່ສຽງອັນສູງ.
Verse 23
यथाब्रवीत्स्वयं रुद्रो यथा शक्रः शचीपतिः ॥ यथाज्ञापयते ब्रह्मा चित्रगुप्तस्तथा प्रभुः ॥
ດັ່ງທີ່ຣຸດຣະໄດ້ກ່າວດ້ວຍຕົນເອງ, ດັ່ງທີ່ສັກຣະ ຜູ້ເປັນສາມີຂອງສະຈີ ໄດ້ກ່າວ; ດັ່ງທີ່ພຣະພຣະຫມາບັນຊາ—ຈິຕຣະກຸບຕະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າອໍານາດ ກໍບັນຊາເຊັ່ນນັ້ນ
Verse 24
शीघ्रं त्वं भव सर्पो हि व्याघ्रस्त्वं च सरीसृपः ॥ जले ग्राहो भव त्वं हि त्वं कृमिस्त्वं सरीसृपः ॥
ໄວໆ—ເຈົ້າຈົ່ງເປັນງູ; ແລະເຈົ້າຈົ່ງເປັນເສືອ ເປັນສັດເລື້ອຍຄານດ້ວຍ. ໃນນ້ໍາ ຈົ່ງເປັນກຣາຫະ (ຈະເຂ້); ເຈົ້າເປັນໜອນ ເຈົ້າເປັນສັດເລື້ອຍຄານ.
Verse 25
यस्मिन्यस्मिंस्तु कालेऽहं यावतश्च श्रयाम्यहम् ॥ तस्मिंस्तस्मिन्महाकालं यूयं तत्कर्तुमर्हथ ॥
ໃນເວລາໃດໆ ແລະດົນເທົ່າໃດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າມາພຶ່ງພາຢູ່ນີ້ ໃນກາລນັ້ນເອງ ພວກເຈົ້າພຶງປະຕິບັດຕາມ “ມະຫາການ” ອັນກຳນົດໄວ້ໃຫ້ຖືກຕ້ອງ।
Frequently Asked Questions
The text models an impersonal, procedural ethics of karmic governance: actions are to be executed according to mandate (śāsana) and proportional timing (yathākāla, yathādṛṣṭa), without being swayed by personal circumstances such as domestic life, ascetic claims, or emotional hesitation. Authority is presented as hierarchical and rule-based, with Chitragupta acting as an executor of Dharma-rāja’s order.
No seasonal (ṛtu) or lunar (tithi) markers are specified. The chapter instead provides graded durations for imposed conditions: ekāha (one day), dvirātra (two nights), trirātra (three nights), caturātra (four nights), ṣaḍrātra (six nights), daśarātra (ten nights), pakṣa (fortnight), māsa (month), and bahu-māsa (many months), all governed by yathākāla (as appropriate to the assigned time).
Direct ecological instruction is not explicit here; however, the Varāha–Pṛthivī frame can be read as emphasizing systemic balance through regulated accountability. The chapter’s stress on measured, time-bound consequences functions as a governance analogy: social order and terrestrial stability are maintained when actions produce commensurate outcomes, preventing unchecked harm that would destabilize the human–earth continuum.
The chapter references administrative-cosmological authorities rather than human dynasties: Chitragupta, Dharma-rāja (Yama), Rudra, Śakra (Indra, described as Śacī-pati), and Brahmā. These figures are invoked to legitimate Chitragupta’s authority and to situate the instructions within a recognized hierarchy of command.
Ask anything about Adhyaya 204 of the Varaha Purana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.