Sanyasa
Sannyasa Upanishad (ສຳພັນກັບ Atharvaveda) ອະທິບາຍການສະນຍາສະເປັນເສັ້ນທາງໂດຍກົງໄປສູ່ຄວາມຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ. ຂໍ້ຄວາມຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມບໍ່ຖາວອນຂອງຜົນກຳ ແລະຍືນຢັນວ່າການຮູ້ແຈ້ງອາດວິຕະ (Atman–Brahman) ແມ່ນເຫດໃຫ້ເກີດໂມກສະ. ຫົວຂໍ້ສຳຄັນມີ ວິຣາກຍະ (ບໍ່ຍຶດຕິດ), ຕະຍາກະ (ການສະລະ), ຊະມະ–ດະມະ (ການຄວບຄຸມໃຈແລະອິນທຣີ), ອະຫິງສາ, ສັດຕະຍະ ແລະການເບິ່ງເຫັນທຸກສັດຢ່າງເທົ່າທຽມ. ເຄື່ອງໝາຍພາຍນອກເຊັ່ນ ໄມ້ທ່ອນ, ກະມັນດະລຸ, ການດຳລົງຊີວິດດ້ວຍບິນດະບາດ ແລະການມີຂອງນ້ອຍ ເປັນພຽງວິໄນຊ່ວຍຝຶກ; ສະນຍາສະທີ່ແທ້ຄືການລະຄວາມຮູ້ສຶກ “ຂ້ອຍ–ຂອງຂ້ອຍ” ແລະຕັ້ງມັ່ນໃນຕົນ. ການແປຍັດຍະໃຫ້ເປັນພາຍໃນ (ເຫັນລົມຫາຍໃຈແລະໃຈເປັນໄຟບູຊາ) ສະທ້ອນການປະສານລະຫວ່າງອຸດົມຄະຕິບວດກັບປະເພນີເວດ.
Start ReadingKey Teachings
Saṃnyāsa as a direct discipline for Brahma‑jñāna: knowledge, not ritual action, is the proximate means to mokṣa.
Ātman–Brahman identity: liberation arises from realizing the non-dual Self beyond body, mind, and social identity.
Internalization of yajña: the ascetic life reinterprets Vedic sacrifice as inner offering—breath, mind, and awareness as sacred fires.
Vairāgya and tyāga: abandonment of possessiveness (“I”/“mine”) and dispassion toward pleasure, status, and outcomes.
Śama, dama, uparati, titikṣā: restraint, withdrawal, endurance, and equanimity as supports for steady knowledge.
Ahiṃsā, satya, dayā: ethical universals grounded in seeing the same Self in all beings.
Bhikṣā and simplicity: alms-living without dependence; minimal needs to protect contemplation.
Guru–śiṣya transmission: renunciation is stabilized by instruction, reflection, and contemplative assimilation (śravaṇa–manana–nididhyāsana).
Non-attachment to external marks: robes, staff, and shaved head are secondary; the true “sign” is inner freedom.
Jīvanmukti ideal: freedom while living—abidance in self-luminous awareness amid changing conditions.
Adhyayas
This Upanishad is organized into 2 adhyayas.
Adhyaya 1
ບົດທຳອິດຂອງສັນຍາສ ອຸປະນິສັດ ສ້າງຕັ້ນກອບພື້ນຖານສຳລັບການເຂົ້າໃຈການສະຫຼະອັນເປັນວິໄນທາງວິນຍານຢ່າງເປັນລະບົບ. ຜູ້ທີ່ສະຫຼະຕາມລຳດັບທີ່ຖືກຕ້ອງກາຍເປັນສັນຍາສີແທ້ ແລະ ຕັ້ງຄຳຖາມຫຼັກກ່ຽວກັບທາດແທ້ແລະຂະບວນການຂອງການສະຫຼະ.
Adhyaya 2
ບົດທີສອງຂອງສັນຍາສະ ອຸປະນິສັດ ອະທິບາຍກ່ຽວກັບຄຸນສົມບັດທີ່ເຂັ້ມງວດສໍາລັບການອອກບວດ. ຜູ້ສະຫມັກຕ້ອງສໍາເລັດສັງສະກາ 40 ແລະມີຄຸນສົມບັດທາງຈິດວິນຍານ. ຜູ້ພິການ ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຄົນເຈັບໄດ້ຖືກຫ້າມ.
Verses of the Sanyasa
124 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1.1
अथातः संन्यासोपनिषदं व्याख्यास्यामः। योऽनुक्रमेण संन्यस्यति स संन्यस्तो भवति। कोऽयं संन्यास उच्यते? कथं संन्यस्तो भवति? य आत्मानं क्रियाभिर्गुप्तं करोति, मातरं पितरं भार्यां पुत्रान् बन्धून् अनुमोदयित...
ບັດນີ້ ພວກເຮົາຈະອະທິບາຍ “ສັນຍາສະ ອຸປະນິສັດ” ຜູ້ໃດລະວາງຕາມລຳດັບອັນຄວນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເປັນສັນຍາສິນ. ສັນຍາສະແມ່ນຫຍັງ ແລະຈະເປັນສັນຍາສິນໄດ້ແນວໃດ? ຜູ້ທີ່ໄດ້ປົກປ້ອງຕົນດ້ວຍກຳພິທີ ໄດ້ຮັບຄວາມຍິນຍອມຈາກແມ່ ພໍ່ ເມຍ ລູກຊາຍ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະໄດ້ສົ່ງພຣາຫມັນຜູ້ປະກອບຍັດ (ṛtvik) ກັບໄປດັ່ງເກົ່າ ພຶງບູຊາຍັດ ໄວສວານະຣະ (Vaiśvānara) ແລະໃຫ້ທານຊັບສິນທັງໝົດ. ເມື່ອມອບງົວຂອງຍະຊະມານະໃຫ້ພຣາຫມັນພ້ອມພາຊະນະທັງປວງ ແລະເມື່ອວາງໂດຍພາວະນາໃຫ້ ປຣານ ອະປານ ວະຍານ ອຸດານ ສະມານ ສະຖິດໃນໄຟທັງຫຼາຍ (Āhavanīya, Gārhapatya, Anvāhāryapacana, Sabhya, Āvasathya) ແລ້ວ ພຶງປ່ອຍຊິຂາແລະຜົມ ຕັດສາຍສັກສິດ (ຍັດໂຍປະວີຕ). ເຫັນລູກຊາຍແລ້ວພຶງກ່າວວ່າ “ເຈົ້າແມ່ນຍັດ; ເຈົ້າແມ່ນທຸກສິ່ງ.” ຖ້າບໍ່ມີລູກຊາຍ ພຶງພິຈາລະນາອາຕະມັນນີ້ເທົ່ານັ້ນ ແລ້ວອອກເດີນທາງໄປທິດຕາເວັນອອກ ຫຼືທິດເໜືອ ໂດຍບໍ່ເຫຼົ່າຫັນກັບ. ພຶງດຳລົງຊີວິດດ້ວຍບິນທະບາດໃນສາມວັນນະ. ໃຊ້ມືເປັນບາດ ບໍ່ສະສົມ. ພຶງຖືການອາບນ້ຳເຫມືອນຢາ ແລະຖືການກິນເຫມືອນຢາ; ກິນຕາມທີ່ໄດ້ມາເພື່ອຄ້ຳຈຸນຊີວິດ ບໍ່ໃຫ້ໄຂມັນເພີ່ມ. ເມື່ອຜອມລົງ ພຶງພັກໃນບ້ານ 1 ຄືນ ໃນເມືອງ 5 ຄືນ; ໃນ 4 ເດືອນລະດູຝົນ ພຶງພຳນັກຕະຫຼອດປີໃນບ້ານ ຫຼືເມືອງກໍໄດ້. ພຶງຮັບຜ້າເກົ່າຂາດ ຫຼືເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມເປືອກໄມ້; ນອກນັ້ນຢ່າຮັບ—ເວັ້ນແຕ່ອ່ອນແຮງ ແລ້ວຖືກທຸກຂ໌ດ້ວຍຄວາມລຳບາກ; ນັ້ນເອີ້ນວ່າ ຕະປະ. ສຳລັບຜູ້ລະວາງຕາມລຳດັບແບບນີ້ ຫຼືຜູ້ເຂົ້າໃຈແບບນີ້ວ່າ “ສາຍສັກສິດຂອງລາວແມ່ນຫຍັງ? ຊິຂາຂອງລາວແມ່ນຫຍັງ? ອາຈະມະນະ (ການຈິບນ້ຳຊຳລະ) ຂອງລາວເປັນແນວໃດ?” ທ່ານຕອບວ່າ “ສຳລັບລາວ ສາຍສັກສິດນັ້ນແມ່ນການພາວະນາໃນອາຕະມັນ; ວິທະຍາ (ປັນຍາ) ແມ່ນຊິຂາ. ປະຕິບັດກິດທີ່ພຶງເຮັດດ້ວຍນ້ຳທີ່ມີຢູ່ທົ່ວໄປ ໃຊ້ທ້ອງເປັນພາຊະນະ ທີ່ຢູ່ຂອງລາວຄືຝັ່ງນ້ຳ.” ບຣະຫມະວາດິນຖາມວ່າ “ເມື່ອຕາເວັນຕົກແລ້ວ ລາວຈະອາຈະມະນະແນວໃດ?” ທ່ານຕອບວ່າ “ເຫມືອນກາງວັນ ກາງຄືນກໍເຫມືອນກັນ; ສຳລັບລາວ ບໍ່ມີທັງຄືນ ແລະບໍ່ມີທັງວັນ.” ຣິສິກໍໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ “ສຳລັບຜູ້ຮູ້ແບບນີ້ ທຸກຢ່າງກາຍເປັນວັນດຽວ—ຜູ້ທີ່ປະກອບຕົນໃຫ້ສົມບູນດ້ວຍນີ້ ຄືຄວາມຮູ້ແຫ່ງອາຕະມັນ.”
Saṃnyāsa as internalization of yajña into ātma-jñāna; prāṇa-sādhana; vairāgya and mokṣa-oriented lifeVerse 2.1
ॐ चत्वारिंशत्संस्कारसम्पन्नः सर्वतो विरक्तश्चित्तशुद्धिमेत्याशासूयेर्ष्याहंकारं दग्ध्वा साधनचतुष्टयसम्पन्न एव संन्यस्तुमर्हति॥१॥
ໂອມ. ຜູ້ທີ່ສຳເລັດສັງສະກາຣະ 40 ປະການ ມີວິຣາຄະຢ່າງຮອບດ້ານ ບັນລຸຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງຈິດ (citta-śuddhi) ໄດ້ເຜົາຜານຄວາມຫວັງ ຄວາມປອງຮ້າຍ ຄວາມອິດສາ ແລະອະຫັງກາຣ ແລະພ້ອມດ້ວຍ sādhana-catuṣṭaya (ສາທະນະ 4 ປະການ) ເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຄວນແກ່ການລະວາງ (ສັນຍາສະ)
Sādhana-catuṣṭaya and citta-śuddhi as prerequisites for saṃnyāsa and jñānaVerse 2.2
संन्यासं निश्चयं कृत्वा पुनर्न च करोति यः । स कुर्यात्कृच्छ्रमात्रं तु पुनः संन्यस्तुमर्हति॥२॥
ຜູ້ໃດຕັ້ງປະຕິຍານແນ່ນອນວ່າຈະລະວາງ (ສັນຍາສະ) ແຕ່ບໍ່ໄດ້ປະຕິບັດໃຫ້ສຳເລັດ ແລະບໍ່ກະທຳອີກ ຜູ້ນັ້ນພຶງເຮັດພຽງການຊຳລະບາບ “ກຶຣິຈຉະ” (kṛcchra) ເທົ່ານັ້ນ; ແລ້ວຈຶ່ງຄວນແກ່ການລະວາງອີກຄັ້ງ
Saṃkalpa (resolve), prāyaścitta (expiation), and steadfastness (niṣṭhā) in renunciationVerse 2.3
संन्यासं पातयेद्यस्तु पतितं न्यासयेत्तु यः । संन्यासविघ्नकर्ता च त्रीनेतान्पतितान्विदुः ॥३॥
ແຕ່ຜູ້ໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ການສະຫຼະໂລກ (ສັນຍາສະ) ຂອງຜູ້ອື່ນຕົກຕ່ຳ, ແລະຜູ້ໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ສັນຍາສີທີ່ຕົກຕ່ຳກັບຄືນຕັ້ງມັ່ນ, ແລະຜູ້ໃດທີ່ກໍ່ອຸປະສັກຕໍ່ສັນຍາສະ—ທັງສາມນີ້ຖືກຮູ້ຈັກວ່າ “ປະຕິຕະ” (ຜູ້ຕົກຕ່ຳ)
Saṃnyāsa (renunciation) as a soteriological discipline; adhikāra (fitness) and dharma-apacaya (spiritual decline)Verse 2.4
अथ षण्डः पतितोऽङ्गविकलः स्त्रैणो बधिरोऽर्भको मूकः पाषण्डश्चक्री लिङ्गी कुष्ठी वैखानसहरद्विजौ भृतकाध्यापकः शिपिविष्टोऽनग्निको नास्तिको वैराग्यवन्तोऽप्येते न संन्यासार्हाः । संन्यस्ता यद्यपि महावाक्योपद...
ບັດນີ້: ຄົນຂັນທີ, ຜູ້ຕົກຕ່ຳ (ປະຕິຕະ), ຜູ້ພິການອະວະຍະວະ, ຜູ້ມີອາການເປັນຍິງ, ຄົນຫູໜວກ, ເດັກນ້ອຍ, ຄົນໃບ້, ຜູ້ນອກທຳ (ປາສັນຑ), ພວກນິກາຍ ‘ຈັກຣີ’, ຜູ້ຖືແຕ່ເຄື່ອງໝາຍພາຍນອກ (ລິງກີ), ຄົນເປັນໂລກເຮື້ອນ, ຜູ້ຖືວັດໄວຂານະສະ, ‘ຮະຣ-ດວິຊະ’, ຄູຮັບຈ້າງ, ຜູ້ເອີ້ນວ່າ ສິປິວິດຖະ, ຜູ້ບໍ່ມີໄຟບູຊາສັກສິດ, ແລະຜູ້ນາສະຕິກ (ບໍ່ເຊື່ອພຣະ)—ແມ່ນແມ່ນມີໄວຣາກຍະ (ຄວາມຄາຍກຳໜັດ) ກໍບໍ່ຄວນແກ່ສັນຍາສະ. ແລະແມ່ນແມ່ນບວດແລ້ວ ກໍບໍ່ມີສິດຮັບຄຳສອນມະຫາວາກຍະ (ວາຈາອັນຍິ່ງໃຫຍ່)
Adhikāra for brahmajñāna; saṃnyāsa as a qualified āśrama; śraddhā and āstikya as prerequisites for Vedānta-upadeśaVerse 2.5
आरूढपतितापत्यं कुनखी श्यावदन्तकः । क्षीबस्तथाङ्गविकलो नैव संन्यस्तुमर्हति ॥५॥
ຜູ້ທີ່ມີລູກຈາກຍິງທີ່ໄດ້ ‘ຂຶ້ນຄໍາ’ (ຊາຍອື່ນ) ແລະຕົກຕ່ຳ, ຜູ້ທີ່ເລັບຜິດຮູບ, ຜູ້ທີ່ແຂ້ວຄ້ຳດຳ, ຄົນເມົາເຫຼົ້າ, ແລະຜູ້ພິການອະວະຍະວະ—ບໍ່ມີຜູ້ໃດເໝາະສົມທີ່ຈະຮັບສັນຍາສະ
Adhikāra and śuddhi (purity/fitness) for saṃnyāsa; renunciation as a disciplined means toward mokṣaVerse 2.6
सम्प्रत्यवसितानां च महापातकिनां तथा । व्रात्यानामभिशस्तानां संन्यासं न कारयेत् ॥६॥
ບໍ່ພຶງມອບ ຫຼືອະນຸຍາດສັນຍາສະ ໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ເພິ່ງຢຸດຈາກຄວາມຜິດ ແລະແກ່ຜູ້ມີບາບໜັກ; ທັງແກ່ພວກວຣາຕະຍະ ແລະຜູ້ທີ່ຖືກຕິຕຽນ ຫຼືຖືກກ່າວຫາ.
Moksha (saṃnyāsa as a disciplined means), Dharma-śuddhi (ethical purification)Verse 2.7
व्रतयज्ञतपोदानहोमस्वाध्यायवर्जितम् । सत्यशौचपरिभ्रष्टं संन्यासं न कारयेत् । एते नार्हन्ति संन्यासम् आतुरेण विना क्रमम् ॥७॥
ບໍ່ພຶງມອບສັນຍາສະໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ຂາດວຣະຕະ, ຍັດຍະ, ຕະປະ, ທານະ, ໂຫມະ ແລະສະວາດຍາຍະ ແລະຜູ້ທີ່ຫຼຸດພົ້ນຈາກສັດຈະແລະຄວາມບໍລິສຸດ. ຄົນເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ຄວນໄດ້ຮັບສັນຍາສະ ເວັ້ນແຕ່ຜູ້ປ່ວຍທຸກທໍລະມານ ທີ່ອາດບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງຕາມລໍາດັບທີ່ກໍານົດ.
Sādhana-catuṣṭaya/adhikāritva (fitness), Citta-śuddhi, Mokṣa through disciplined renunciationVerse 2.8
ॐ भूः स्वाहेति शिखामुत्पाट्य यज्ञोपवीतं बहिर्न निवसेत् । यशो बलं ज्ञानं वैराग्यं मेधां प्रयच्छेति यज्ञोपवीतं छित्त्वा ॐ भूः स्वाहेत्यप्सु वस्त्रं कटिसूत्रं च विसृज्य संन्यस्तं मयेति त्रिवारमभिमन्त्रये...
ເມື່ອເວົ້າວ່າ “ໂອມ, ພູḥ, ສະວາຫາ” ແລ້ວ ໃຫ້ຖອນຊິຂາ (ຈຸກຜົມ) ອອກ ແລະບໍ່ພຶງສວມຍັດຍໂນປະວີຕະ (ສາຍສິນສັກສິດ) ໄວ້ພາຍນອກອີກ. ກ່າວວ່າ “ຂໍປະທານຍົດ, ພະລັງ, ຍານ, ໄວຣາກຍະ (ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ) ແລະເມທາ (ປັນຍາ) ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ” ແລ້ວຕັດສາຍສິນນັ້ນ; ຈາກນັ້ນເວົ້າ “ໂອມ, ພູḥ, ສະວາຫາ” ແລ້ວປ່ອຍເສື້ອຜ້າ ແລະສາຍຄາດແອວລົງໃນນ້ໍາ. ແລ້ວໃຫ້ປະພິທີດ້ວຍມົນຕຣາ ໂດຍກ່າວຊ້ໍາສາມຄັ້ງວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະລະແລ້ວ”
Vairāgya and Tyāga leading to Mokṣa; external saṃnyāsa as symbol of inner renunciation; Jñāna-sādhanaVerse 2.9
संन्यासिनं द्विजं दृष्ट्वा स्थानाच्चलति भास्करः । एष मे मण्डलं भित्त्वा परं ब्रह्माधिगच्छति ॥९॥
ເມື່ອພຣະອາທິດ (ພາສະກະຣ) ເຫັນສັນຍາສີຜູ້ເປັນທະວິຊະ ກໍເຄື່ອນຈາກທີ່ຂອງຕົນວ່າ “ຜູ້ນີ້ຈະທະລຸວົງກົມຂອງຂ້າ ແລະບັນລຸພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ”
Moksha (liberation) through saṃnyāsa; transcendence of the cosmic order (brahmāṇḍa) into ParabrahmanVerse 2.10
षष्टिं कुलान्यतीतानि षष्टिमागामिकानि च । कुलान्युद्धरते प्राज्ञः संन्यस्तमिति यो वदेत् ॥१०॥
ຕະກູນ 60 ທີ່ຜ່ານໄປ ແລະ 60 ທີ່ຈະມາ—ຜູ້ຮູ້ຜູ້ກ່າວວ່າ “ທ່ານນີ້ໄດ້ຮັບສັນຍາສາ (ເປັນສັນຍາສີ)” ຍ່ອມຍົກຊ່ວຍຕະກູນເຫຼົ່ານັ້ນ
Puṇya/merit connected with honoring saṃnyāsa; saṃnyāsa as a liberative institution; saṃsāra-lineage (kula) transcendenceVerse 2.11
ये च सन्तानजा दोषा ये दोषा देहसंभवाः । प्रैषाग्निर्निर्दहेत्सर्वांस्तुषारिन्निव काञ्चनम् ॥११॥
ຄວາມຜິດທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຈາກສາຍສືບພັນ ແລະຄວາມຜິດທັງຫຼາຍທີ່ເກີດຈາກກາຍ—ໄຟແຫ່ງປຣາຍິສະ ຍ່ອມເຜົາຜານໃຫ້ໝົດ ດັ່ງໄຟທີ່ຂັບໄລ່ນ້ຳຄ້າງແຂງອອກຈາກຄຳ ແລະຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ
Purification through saṃnyāsa; burning of doṣa/karma; inner renunciatory ‘fire’ leading to mokṣaVerse 2.12
सखा मा गोपायेति दण्डं परिग्रहेत्॥१२॥
ເມື່ອກ່າວວ່າ “ໂອ ເພື່ອນເອີຍ ຈົ່ງປົກປ້ອງຂ້າພະເຈົ້າ” ແລ້ວ ພຶງຮັບເອົາທັນດະ (ໄມ້ເທົ້າ)
Sannyasa (renunciation) as a discipline supporting mokshaVerse 2.13
दण्डं तु वाणवं सौम्यं सत्वचं समपर्वकम् । पुण्यस्थलसमुत्पन्नं नानाकल्मषशोधितम् । अदग्धमहतं कीटैः पर्वग्रन्थिविराजितम् । नासादघ्नं शिरस्तुल्यं भ्रुवोर्वा बिभृयाद्यतिः॥१३-१४॥
ທັນດະນັ້ນພຶງເປັນໄມ້ໄຜ່ ອ່ອນໂຍນນ່າຊົມ ມີເປືອກຕາມທໍາມະຊາດ ມີຂໍ້ປ່ອງເສມກັນ; ເກີດຈາກສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະຖືກຊໍາລະຈາກມົນທິນຫຼາຍປະການ; ບໍ່ໄດ້ຖືກເຜົາ ບໍ່ຖືກແມງໄມ້ທໍາລາຍ ງາມດ້ວຍຂໍ້ແລະປົມ; ບໍ່ສູງເຖິງປາຍດັງ ແຕ່ເທົ່າສີສະ—ແລະຍະຕິພຶງຖືໃຫ້ສູງເຖິງຄິ້ວ
Sannyasa-dharma as external discipline supporting inner vairāgya and mokshaVerse 2.14
दण्डं तु वाणवं सौम्यं सत्वचं समपर्वकम् । पुण्यस्थलसमुत्पन्नं नानाकल्मषशोधितम् । अदग्धमहतं कीटैः पर्वग्रन्थिविराजितम् । नासादघ्नं शिरस्तुल्यं भ्रुवोर्वा बिभृयाद्यतिः॥१३-१४॥
ທັນດະນັ້ນພຶງເປັນໄມ້ໄຜ່ ອ່ອນໂຍນນ່າຊົມ ມີເປືອກຕາມທໍາມະຊາດ ມີຂໍ້ປ່ອງເສມກັນ; ເກີດຈາກສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະຖືກຊໍາລະຈາກມົນທິນຫຼາຍປະການ; ບໍ່ໄດ້ຖືກເຜົາ ບໍ່ຖືກແມງໄມ້ທໍາລາຍ ງາມດ້ວຍຂໍ້ແລະປົມ; ບໍ່ສູງເຖິງປາຍດັງ ແຕ່ເທົ່າສີສະ—ແລະຍະຕິພຶງຖືໃຫ້ສູງເຖິງຄິ້ວ
Citta-śuddhi (purification of mind) through disciplined renunciate conductVerse 2.15
दण्डात्मनोस्तु संयोगः सर्वथा तु विधीयते । न दण्डेन विना गच्छेदिषुक्षेपत्रयं बुधः ॥१५॥
ການປະສານກັນລະຫວ່າງໄມ້ທ່ອນ (ດັນດະ) ແລະ ອາດມັນ ໄດ້ຖືກບັນຍັດໄວ້ທຸກປະການ. ບັນດິດບໍ່ພຶງໄປໂດຍບໍ່ມີໄມ້ທ່ອນ ແມ່ນແຕ່ໄລຍະສາມຊ່ວງຍິງລູກສອນ.
Sannyāsa-dharma; vairāgya; niyama (discipline) as support for ātma-niṣṭhāVerse 2.16
जगज्जीवनं जीवनाधारभूतं माते मामन्त्रयस्व सर्वसौम्येति कमण्डलुं परिगृह्य योगपट्टाभिषिक्तो भूत्वा यथासुखं विहरेत् ॥१६॥
(ເຂົາກ່າວວ່າ) “ໂອ ແມ່ເຈົ້າ, ຜູ້ອ່ອນໂຍນທັງປວງ, ຂໍໃຫ້ຊີ້ນໍາຂ້າພະເຈົ້າເຖິງຊີວິດແຫ່ງໂລກ ອັນເປັນຖານຮອງຂອງຊີວິດທັງຫມົດ” ເມື່ອຮັບຄະມັນດະລຸ (ຫມໍ້ນໍ້າ) ແລະໄດ້ຮັບການອະພິເສກດ້ວຍສາຍຄາດໂຍຄະແລ້ວ ພຶງຈາລິກໄປຢ່າງເສຣີ ຕາມຄວາມສະດວກ ໂດຍບໍ່ຍຶດຕິດ.
Jagat-ādhāra (Brahman as support of the world); sannyāsa-saṃskāra; ātma-jñāna as the ‘life of life’Verse 2.17
त्यज धर्ममधर्मं च उभे सत्यानृते त्यज । उभे सत्यानृते त्यक्त्वा येन त्यजसि तत्त्यज ॥१७॥
ຈົ່ງປ່ອຍວາງທັງທຳ ແລະ ອະທຳ; ຈົ່ງປ່ອຍວາງທັງຄວາມຈິງ ແລະ ຄວາມບໍ່ຈິງ. ເມື່ອປ່ອຍວາງທັງຄວາມຈິງແລະບໍ່ຈິງແລ້ວ ຈົ່ງປ່ອຍວາງແມ່ນແຕ່ສິ່ງນັ້ນ ທີ່ເຈົ້າໃຊ້ເພື່ອປ່ອຍວາງ.
Advaita (non-duality); transcendence of dvandvas; mokṣa via sarva-tyāga culminating in tyāga of tyāga (non-clinging)Verse 2.18
वैराग्यसंन्यासी ज्ञानसंन्यासी ज्ञानवैराग्यसंन्यासी कर्मसंन्यासीति चातुर्विध्यमुपागतः॥१८॥
(ຜູ້ສະຫຼະໂລກ) ຖືກຮັບຮູ້ວ່າມີ 4 ປະເພດ: ສັນຍາສີໂດຍໄວຣາຄະ (ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ), ສັນຍາສີໂດຍຍານ, ສັນຍາສີໂດຍຍານແລະໄວຣາຄະ, ແລະ ສັນຍາສີໂດຍການສະຫຼະກຳ (ການກະທຳ)
Sannyāsa (renunciation) as a soteriological typology; vairāgya and jñāna as primary means to mokṣaVerse 2.19
तद्यथेति दृष्टानुश्रविकविषयवैतृष्ण्यमेत्य प्राक्पुण्यकर्मविशेषात्संन्यस्तः स वैराग्यसंन्यासी॥१९॥
‘ເຊັ່ນນີ້’: ເມື່ອໄດ້ບັນລຸຄວາມບໍ່ຫິວຫາຕໍ່ວັດຖຸທີ່ເຫັນໄດ້ (ໃນນີ້) ແລະທີ່ໄດ້ຍິນເລົ່າ (ເຖິງໂລກອື່ນ) ແລ້ວສະຫຼະເນື່ອງຈາກບຸນກຳເກົ່າທີ່ສະສົມເປັນພິເສດ; ຜູ້ນັ້ນແມ່ນສັນຍາສີໂດຍໄວຣາຄະ
Vairāgya toward dṛṣṭa (seen) and ānuśravika (scripturally promised) enjoyments; saṃskāra/puṇya as enabling condition for renunciationVerse 2.20
शास्त्रज्ञानात्पापपुण्यलोकानुभवश्रवणात्प्रपञ्चोपरतो देहवासनां शास्त्रवासनां लोकवासनां त्यक्त्वा वमनान्नमिव प्रवृत्तिं सर्वं हेयं मत्वा साधनचतुष्टयसम्पन्नो यः संन्यस्यति स एव ज्ञानसंन्यासी॥२०॥
ດ້ວຍຍານຈາກສາດສະຕຣາ ແລະດ້ວຍການຟັງເຖິງປະສົບການໃນໂລກທີ່ເກີດຈາກບາບແລະບຸນ ຈຶ່ງຖອນອອກຈາກປຣະປັນຈະ (ຄວາມຫຼາກຫຼາຍແຫ່ງປາກົດການ); ລະແນວໂນ້ມທາງກາຍ, ແນວໂນ້ມຕາມສາດສະຕຣາໃນແນວພິທີ, ແລະແນວໂນ້ມທາງໂລກ; ເຫັນການກະທຳທັງປວງຄວນສະຫຼະ—ດຸດອາຫານທີ່ອາເມັນອອກແລ້ວ; ແລະເມື່ອພ້ອມດ້ວຍສາທະນະ-ຈະຕຸດຖະຍະ (ເຄື່ອງມື 4) ຜູ້ໃດເຂົ້າສັນຍາສ ຜູ້ນັ້ນແມ່ນສັນຍາສີໂດຍຍານແທ້
Jñāna-saṃnyāsa grounded in śāstra-jñāna; prapañca-uparati; tyāga of vāsanās; sādhanacatuṣṭaya (viveka, vairāgya, ṣaṭ-sampatti, mumukṣutva)Verse 2.21
क्रमेण सर्वमभ्यस्य सर्वमनुभूय ज्ञानवैराग्याभ्यां स्वरूपानुसन्धानेन देहमात्रावशिष्टः संन्यस्य जातरूपधरो भवति। स ज्ञानवैराग्यसंन्यासी॥२१॥
ເມື່ອຝຶກຝົນທຸກຢ່າງຕາມລຳດັບ ແລະໄດ້ປະສົບຮູ້ທຸກຢ່າງແລ້ວ ດ້ວຍຍານ (jñāna) ແລະໄວຣາກະ (vairāgya—ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ) ໂດຍການສືບຄົ້ນສະພາບແທ້ຂອງຕົນ ເຫຼືອໄວ້ແຕ່ກາຍເປັນເສດສ່ວນ ຈຶ່ງສະຫຼະເປັນສັນຍາສີ ແລະເປັນຜູ້ຖື “ຮູບຄຳ” ຄືບໍລິສຸດແລະໝັ້ນຄົງ; ຜູ້ນັ້ນແມ່ນສັນຍາສີແຫ່ງຍານແລະໄວຣາກະ.
Moksha (liberation) through jñāna-vairāgya and svarūpānusandhāna (Self-inquiry) culminating in saṃnyāsaVerse 2.22
ब्रह्मचर्यं समाप्य गृही भूत्वा वानप्रस्थाश्रममेत्य वैराग्याभावेऽप्याश्रमक्रमानुसारेण यः संन्यस्यति स कर्मसंन्यासी॥२२॥
ເມື່ອສຳເລັດພຣະຫມະຈັຣຍະ (ຊ່ວງນັກຮຽນ) ແລ້ວເປັນຄຣະຫັດ (ຄົນຄອບຄົວ) ແລະເຂົ້າສູ່ອາສຣະມະວານະປຣັສຖະ ແມ່ນແຕ່ຂາດໄວຣາກະ ຜູ້ໃດທີ່ສະຫຼະເປັນສັນຍາສີຕາມລຳດັບອາສຣະມະ ຜູ້ນັ້ນເອີ້ນວ່າ “ກັມມະ-ສັນຍາສີ” ຄືຜູ້ສະຫຼະກັມມະ.
Karma-saṃnyāsa (formal renunciation of ritual/social duties) contrasted with jñāna-vairāgya-based renunciationVerse 2.23
स संन्यासः षड्विधो भवति—कुटीचकबहूदकहंसपरमहंसतुरीयातीतावधूताश्चेति॥२३॥
ສັນຍາສະນັ້ນມີ 6 ປະເພດ: ກຸຕີຈະກະ (kuṭīcaka), ບະຫູດະກະ (bahūdaka), ຫັງສະ (haṃsa), ປະຣະມະຫັງສະ (paramahaṃsa), ຕຸຣີຍາຕີຕະ (turīyātīta), ແລະ ອະວະທູຕະ (avadhūta).
Saṃnyāsa-bheda (typology of renunciant orders) and progressive interiorization of renunciationVerse 2.24
कुटीचकः शिखायज्ञोपवीती दण्डकमण्डलुधरः कौपीनशाटीकन्थाधरः पितृमातृगुर्वाराधनपरः पिठरखनित्रशिक्यादिमात्रसाधनपरः एकत्रान्नादनपरः श्वेतोर्ध्वपुण्ड्रधारी त्रिदण्डी॥२४॥
ກຸຕີຈະກະ (ຜູ້ສະຫຼະໂລກ) ມັດຜົມເປັນຊິຄາ ແລະ ສວມຍັຊໂຍປະວີຕະ (ສາຍສັກສິດ); ຖືດັນດະ ແລະ ກະມັນດະລຸ; ນຸ່ງກະເປີນ ຜ້າຄຸມເທິງ ແລະ ຜ້າປະຕິດປະຕໍ; ອຸທິດໃນການບູຊາແລະຮັບໃຊ້ພໍ່ ແມ່ ແລະ ຄູອາຈານ; ພໍໃຈມີເຄື່ອງໃຊ້ເພີຍນ້ອຍໆ ເຊັ່ນ ບາດ ຈອກຂຸດ ແລະ ຖົງສະພາຍ ເປັນຕົ້ນ; ຮັບອາຫານບິນດະບາດຈາກບ່ອນດຽວ; ທາເຄື່ອງໝາຍອູຣດະວະປຸນດຣະສີຂາວ; ແລະ ເປັນຜູ້ຖືຕຣິດັນດະ (ໄມ້ທ່ອນສາມ)។
Sannyasa (renunciation) as a regulated āśrama; vairāgya and niyama as supports for mokṣaVerse 2.25
बहूदकः शिखादिकन्थाधरः त्रिपुण्ड्रधारी कुटीचकवत्सर्वसमो मधुकरवृत्त्यष्टकवलाशी॥२५॥
ພະຫູດະກະ (ຜູ້ສະຫຼະໂລກ) ມັດຜົມຊິຄາ ແລະ ສວມຜ້າປະຕິດປະຕໍ; ທາຕຣິປຸນດຣະ (ເສັ້ນຂີ້ເຖົ່າສາມເສັ້ນ); ເຫມືອນກຸຕີຈະກະ ມີໃຈເສມອພາກຕໍ່ທຸກຄົນ; ແລະ ດ້ວຍມະທຸກະຣະວຶດຕິ (ຮັບບິນດະບາດດັ່ງຜຶ້ງ) ຈຶ່ງກິນພຽງແປດຄຳ.
Vairāgya and samatva (equanimity) as saṃnyāsa-dharma supporting mokṣaVerse 2.26
हंसो जटाधारी त्रिपुण्ड्रोर्ध्वपुण्ड्रधारी असंक्लृप्तमाधूकरान्नाशी कौपीनखण्डतुण्डधारी॥२६॥
ຫັງສະ (ຜູ້ສະຫຼະໂລກ) ປ່ອຍຜົມເປັນຈະຕາ (ຜົມກອງມັດ); ທາເຄື່ອງໝາຍທັງຕຣິປຸນດຣະ ແລະ ອູຣດະວະປຸນດຣະ; ກິນອາຫານບິນດະບາດທີ່ໄດ້ດ້ວຍວິທີມະທຸກະຣະ ໂດຍບໍ່ຈັດການລ່ວງໜ້າ; ແລະ ນຸ່ງກະເປີນພ້ອມຜ້າຊິ້ນໜຶ່ງ (ເສດຜ້າ)។
Jīvanmukti-oriented renunciation; freedom from planning/appropriation (asaṃkalpa/asaṃcaya) as support for Brahma-jñānaVerse 2.27
परमहंसः शिखायज्ञोपवीतरहितः पञ्चगृहेषु करपात्री एककौपीनधारी शाटीमेकामेकं वैणवं दण्डमेकशाटीधरो वा भस्मोद्धूलनपरः॥२७॥
ປະມະຫັງສາ ບໍ່ມີຊິຂາ ແລະ ຢັຊໂຍປະວີຕ (ສາຍສັກສິດ); ອອກຂໍບິນທະບາດໃນຫ້າເຮືອນ ໃຊ້ຝາມືເປັນບາດ; ນຸ່ງພຽງຜ້າຄາວປີນະຜືນດຽວ; ມີຜ້າຜືນດຽວ; ຖືໄມ້ທ່ອນໄຜ່ອັນດຽວ; ນຸ່ງຫົ່ມຜ້າຜືນດຽວ ຫຼື ມຸ່ງໝັ້ນໃນການທາຕົນດ້ວຍຂີ້ເຖົ່າສັກສິດ.
Sannyāsa (renunciation) and vairāgya as aids to Atma-jñānaVerse 2.28
सर्वत्यागी तुरीयातीतो गोमुखवृत्त्या फलाहारी अन्नाहारी चेद्गृहत्रये देहमात्रावशिष्टो दिगंबरः कुणपवच्छरीरवृत्तिकः॥२८॥
ລາວລະທິ້ງທຸກຢ່າງ ແລະ ຂ້າມພົ້ນແມ່ນແຕ່ຕຸຣີຍະ (ຕຸຣີຍາຕີຕ); ດຳລົງຊີວິດຕາມແນວ ‘ໂກມຸຂ’; ກິນໝາກໄມ້ ຫຼື ກິນອາຫານສຸກ; ຖ້າຂໍບິນທະບາດໃນສາມເຮືອນ ກໍເຫຼືອພຽງແຕ່ຮ່າງກາຍ; ເປັນດິກຳບະຣະ (ນຸ່ງຫົ່ມດ້ວຍຟ້າ); ດູແລຮ່າງກາຍດັ່ງກັບເປັນສົບ.
Turīya/turīyātīta and dehābhimāna-tyāga (dropping body-identification)Verse 2.29
अवधूतस्त्वनियमः पतिताभिशस्तवर्जनपूर्वकं सर्ववर्णेष्वजगरवृत्त्याहारपरः स्वरूपानुसन्धानपरः । जगत्तावदिदं नाहं सवृक्षतृणपर्वतम् । यद्बाह्यं जडमत्यन्तं तत्स्यां कथमहं विभुः ॥ कालेनाल्पेन विलयी देहो नाहमचे...
ແຕ່ອະວະທູຕະ ບໍ່ມີກົດລະບຽບຕາຍຕົວ. ໂດຍຫຼີກເວັ້ນຜູ້ຕົກຕ່ຳ ແລະ ຜູ້ຖືກຕຳນິກ່ອນ ລາວຫາອາຫານຕາມວິຖີ ‘ອະຊະກະຣະ’ (ດຸດງູໄພທອນ) ໃນທຸກວັນນະ ແລະ ມຸ່ງຄົ້ນຄວ້າສະພາວະແທ້ຂອງຕົນ. ໂລກນີ້—ພ້ອມດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ ຫຍ້າ ແລະ ພູເຂົາ—ບໍ່ແມ່ນຂ້ອຍ. ສິ່ງພາຍນອກທີ່ເຉື່ອຍຊາຢ່າງຍິ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍຜູ້ແຜ່ຊານທົ່ວ (ວິພູ) ຈະເປັນມັນໄດ້ແນວໃດ? ໃນເວລາບໍ່ດົນ ຮ່າງກາຍນີ້ກໍສູນສະລາຍ; ຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນອະເຈຕະນະ (ບໍ່ຮູ້ສຶກ).
Ātman as consciousness distinct from body/world (dṛg-dṛśya-viveka; neti-neti)Verse 2.30
अवधूतस्त्वनियमः पतिताभिशस्तवर्जनपूर्वकं सर्ववर्णेष्वजगरवृत्त्याहारपरः स्वरूपानुसन्धानपरः । जगत्तावदिदं नाहं सवृक्षतृणपर्वतम् । यद्बाह्यं जडमत्यन्तं तत्स्यां कथमहं विभुः ॥ कालेनाल्पेन विलयी देहो नाहमचे...
ອະວະດູຕະບໍ່ມີກົດລະບຽບຕາຍຕົວ; ຫຼັງຈາກຫຼີກເວັ້ນຜູ້ຕົກຕ່ຳແລະຜູ້ຖືກຕຳນິແລ້ວ ທ່ານດຳລົງຊີວິດທ່າມກາງທຸກວັນນະດ້ວຍອາຫານທີ່ໄດ້ມາແບບ “ງູອະຊະກະ” ຄືຮັບຕາມມີຕາມໄດ້ ແລະເພັ່ງພິຈາລະນາຄົ້ນຫາສະພາບແທ້ຂອງຕົນ. ທ່ານກ່າວວ່າ: ຕາມທີ່ເປັນໂລກນີ້ ຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນໂລກນີ້ທີ່ມີຕົ້ນໄມ້ ຫຍ້າ ແລະພູເຂົາ. ຖ້າຂ້ອຍເປັນສິ່ງພາຍນອກທີ່ເຉື່ອຍຊາສິ້ນເຊີງ ຂ້ອຍຈະເປັນຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວໄດ້ແນວໃດ? ໃນເວລາສັ້ນ ກາຍນີ້ກໍລະລາຍ; ຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນອະເຈຕະນະ ຜູ້ບໍ່ຮູ້ສຶກ.
Ātman as all-pervading consciousness distinct from body and world (viveka; vairāgya; mokṣa)Verse 2.31
जडया कर्णशष्कुल्या कल्पमानक्षणस्थया ॥ शून्याकृतिः शून्यभवः शब्दो नाहमचेतनः ॥३१॥
ຜ່ານໂພງຫູອັນເຉື່ອຍຊາ ທີ່ເປັນແຕ່ການສົມມຸດແລະມີຢູ່ພຽງຊົ່ວຂະນະ ຈຶ່ງຮັບຮູ້ “ສຽງ” ທີ່ມີຮູບເປັນຄວາມວ່າງ ແລະມີພາວະເປັນຄວາມວ່າງ; ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນອະເຈຕະນະ ຜູ້ບໍ່ຮູ້ສຶກ.
Indriya-viṣaya-anātmatva (non-Self nature of senses/objects); Ātman as consciousness distinct from sensory phenomenaVerse 2.32
त्वचा क्षणविनाशिन्या प्राप्योऽप्राप्योऽयमन्यथा ॥ चित्प्रसादोपलब्धात्मा स्पर्शो नाहमचेतनः ॥३२॥
ດ້ວຍຜິວໜັງທີ່ພັງສະລາຍໃນທຸກຂະນະ ການສຳຜັດນີ້ບາງຄັ້ງກໍເຂົ້າເຖິງ ບາງຄັ້ງກໍບໍ່ເຂົ້າເຖິງ ຕາມເງື່ອນໄຂ. ສະພາບແທ້ຂອງການສຳຜັດ ຖືກຮູ້ໄດ້ໂດຍຄວາມແຈ້ງໃສ/ພຣະປະສາດແຫ່ງຈິດຮູ້ (cit). ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນອະເຈຕະນະ ຜູ້ບໍ່ຮູ້ສຶກ.
Sākṣī-caitanya (witness consciousness) versus transient sensory contact; mithyātva of sense-experienceVerse 2.33
लब्धात्मा जिह्वया तुच्छो लोलया लोलसत्तया॥ स्वल्पस्यन्दो द्रव्यनिष्ठो रसो नाहमचेतनः॥३३॥
‘ລົດຊາດ’ (ຣະສະ) ທີ່ໄດ້ຈາກລີ້ນ—ນ້ອຍນິດ ແລະ ຜັນຜວນຕາມຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງຂອງລີ້ນ—ໄຫຼເພີຍນ້ອຍ ແລະ ອາໄສວັດຖຸ; ຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນສິ່ງບໍ່ຮູ້ສຶກນັ້ນ.
Ātman distinct from sense-objects (viṣaya) and sense-pleasures; viveka (discrimination)Verse 2.34
दृश्यदर्शनयोर्लीनं क्षयिक्षणविनाशिनोः॥ केवले द्रष्टरि क्षीणं रूपं नाहमचेतनम्॥३४॥
‘ຮູບ’ ທີ່ລະລາຍໃນສິ່ງທີ່ຖືກເຫັນ ແລະ ການເຫັນ—ທັງສອງເປັນອະນິດຈັງ ຊົ່ວຂະນະ ແລະ ສູນສະລາຍ—ແລ້ວດັບໃນຜູ້ເຫັນອັນບໍລິສຸດ; ຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນຮູບອັນບໍ່ຮູ້ສຶກນັ້ນ.
Sākṣī (witness-consciousness) vs. dṛśya (seen); kṣaṇikatva of phenomena; neti-netiVerse 2.35
नासया गन्धजडया क्षयिण्या परिकल्पितः॥ पेलवो नियताकारो गन्धो नाहमचेतनः॥३५॥
‘ກິ່ນ’ ທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍດັງ—ໃນເລື່ອງກິ່ນແມ່ນບໍ່ຮູ້ສຶກ ແລະ ອະນິດຈັງ—ລະອຽດອ່ອນ ແລະ ມີຮູບກຳນົດ; ຂ້ອຍບໍ່ແມ່ນກິ່ນບໍ່ຮູ້ສຶກນັ້ນ.
Indriya-viṣaya-anātmatva (non-Self nature of sense and object); cit-jaḍa-vivekaVerse 2.36
निर्ममोऽमननः शान्तो गतपञ्चेन्द्रियभ्रमः। शुद्धचेतन एवाहं कलाकलनवर्जितः॥३६॥
ຂ້າພະເຈົ້າປອດຈາກຄວາມຍຶດຖື ບໍ່ມີຄວາມຄິດຟຸ້ງຊ່ານ ສະຫງົບເຢັນ; ຄວາມຫຼົງຂອງອິນທຣີຍທັງຫ້າດັບໄປ. ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນຈິດສຳນຶກບໍລິສຸດ ປອດຈາກສ່ວນຍ່ອຍ ແລະຈາກການວັດຄຳນວນ/ປຸງແຕ່ງ (kalā-kalana)
Ātman as śुद्ध-चैतन्य (pure consciousness) and vairāgya leading to mokṣaVerse 2.37
चैत्यवर्जितचिन्मात्रमहमेषोऽवभासकः। सबाह्याभ्यन्तरव्यापी निष्कलोऽहं निरञ्जनः। निर्विकल्पचिदाभास एक आत्मास्मि सर्वगः॥३७॥
ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງນີ້—ເປັນຈິດສຳນຶກລ້ວນໆ ປອດຈາກ caitya (ເນື້ອຫາຈິດທີ່ເປັນວັດຖຸ)។ ແຜ່ຊຶມທັງພາຍນອກແລະພາຍໃນ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີສ່ວນ ແລະບໍ່ມີມົນທິນ। ເປັນປະກາຍແຫ່ງຈິດສຳນຶກອັນ nirvikalpa ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນອາດມັນອັນດຽວ ແຜ່ຄອບຄຸມທຸກສິ່ງ
Nondual Ātman/Brahman as all-pervading, nirvikalpa, nirañjana (stainless) consciousnessVerse 2.38
मयैव चेतनेनेमे सर्वे घटपटादयः। सूर्यान्ता अवभास्यन्ते दीपेनेवात्मतेजसा॥३८॥
ດ້ວຍຂ້າພະເຈົ້າເທົ່ານັ້ນ—ດ້ວຍຈິດສຳນຶກນີ້—ທຸກສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ຕັ້ງແຕ່ໝໍ້ ແລະຜ້າ ໄປຈົນເຖິງດວງອາທິດ ຈຶ່ງປາກົດສ່ອງສະຫວ່າງ; ເຫມືອນວັດຖຸຖືກເປີດເຜີຍໂດຍຕະກຽງ ດ້ວຍລັດສະໝີແຫ່ງອາດມັນ
Svayaṃ-prakāśa (self-luminous consciousness) and dependent reality of objects (nāma-rūpa)Verse 2.39
मयैवैताः स्फुरन्तीह विचित्रेन्द्रियवृत्तयः । तेजसान्तःप्रकाशेन यथाग्निकणपङ्क्तयः ॥३९॥
ໃນທີ່ນີ້ ຄວາມແປປ່ຽນຫຼາກຫຼາຍຂອງອິນທຣີຍະທັງຫມົດ ວາບຂຶ້ນໂດຍເຮົາແຕ່ຜູ້ດຽວ; ໂດຍແສງສະຫວ່າງພາຍໃນແຫ່ງຣັດສະມີຂອງເຮົາ—ດຸດແຖວປະກາຍໄຟຈາກເພິງ
Ātman as the inner light (cit/tejas) that illumines sense-activities; witness-consciousness (sākṣitva)Verse 2.40
अनन्तानन्दसंभोगा परोपशमशालिनी । शुद्धेयं चिन्मयी दृष्टिर्जयत्यखिलदृष्टिषु ॥४०॥
ທັດສະນະອັນບໍລິສຸດນີ້ ອັນເປັນຈິດຮູ້ຕົວເອງ ມີການເສວຍອານັນທະອັນອະນັນຕະ ແລະສະຖິດໃນອຸປະສະມະສູງສຸດ ຍ່ອມຊະນະເໜືອທັດສະນະທັງປວງ
Mokṣa as śuddha-caitanya-dṛṣṭi; ānanda and upaśama (cessation) as marks of brahma-jñānaVerse 2.41
सर्वभावान्तरस्थाय चैत्यमुक्तचिदात्मने । प्रत्यक्चैतन्यरूपाय मह्यमेव नमो नमः ॥४१॥
ນະໂມ ນະໂມ ແດ່ເຮົາແຕ່ຜູ້ດຽວ—ຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນພາຍໃນຂອງສະພາວະທັງປວງ; ຜູ້ມີອາດຕະມັນອັນຮູ້ຕື່ນ ພົ້ນຈາກ ໄຈຕະຍະ (ເນື້ອຫາທີ່ເຮັດເປັນວັດຖຸໄດ້); ແລະຜູ້ມີຮູບເປັນຈິດຮູ້ພາຍໃນ (ປຣັດຍັກ)
Nondual self-identity (ātma-namaskāra), pratyag-ātman, asanga (non-attachment) consciousness beyond objectificationVerse 2.42
विचित्राः शक्तयः स्वच्छाः समा या निर्विकारया। चिता क्रियन्ते समया कलाकलनमुक्तया॥
ພະລັງງານ (śakti) ຫຼາກຫຼາຍນັ້ນ ໃສສະອາດ ແລະ ສະເໝີພາບ; ໂດຍຫຼັກອັນບໍ່ແປປ່ຽນນັ້ນ ການປຸງແຕ່ງໃນຈິດ (citta) ຈຶ່ງຖືກເຮັດໃຫ້ສະເໝີ—ໂດຍຄວາມຮູ້ຕົວທີ່ພົ້ນຈາກການວັດແລະຄຳນວນສ່ວນຍ່ອຍ (kalā-kalana).
Citta-śuddhi and samatā (equanimity) grounded in nirvikāra-caitanya (changeless consciousness)Verse 2.43
कालत्रयमुपेक्षित्र्या हीनायाश्चैत्यबन्धनैः। चितश्चैत्यमुपेक्षित्र्याः समतैवावशिष्यते॥
ສໍາລັບຜູ້ທີ່ວາງເຉີຍຕໍ່ການເວລາສາມ (ອະດີດ ປັດຈຸບັນ ອະນາຄົດ) ແລະ ພົ້ນຈາກພັນທະຂອງ caitya (ວັດຖຸ/ພາບໃນໃຈ) ເມື່ອວາງເຉີຍທັງ citta ແລະ caitya ແລ້ວ ທີ່ເຫຼືອຢູ່ມີແຕ່ samatā—ຄວາມສະເໝີພາບອັນສົງບພຽງຢ່າງດຽວ.
Upekṣā of kāla (time) and caitya (objectification) culminating in samatā; non-dual equipoise beyond subject–objectVerse 2.44
सा हि वाचामगम्यत्वादसत्तामिव शाश्वतीम्। नैरात्मसिद्धात्मदशामुपयातैव शिष्यते॥ ईहानीहामयैरन्तर्या चिदावलिता मलैः। सा चिन्नोत्पादितुं शक्ता पाशबद्धेव पक्षिणी॥ इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन जन्तवः। धरा...
ເນື່ອງຈາກບໍ່ອາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ດ້ວຍວາຈາ ມັນຈຶ່ງຄົງຢູ່ປານດັ່ງ “ຄວາມບໍ່ມີ” ອັນນິລັນດອນ; ເມື່ອເຂົ້າຮອດສະພາບແຫ່ງອາຕະມັນທີ່ຕັ້ງມັ່ນໂດຍການຢືນຢັນອະນັດຕາ (nairātmya) ແລ້ວ ມີແຕ່ນັ້ນເທົ່ານັ້ນທີ່ເຫຼືອຢູ່. ເມື່ອຖືກມົນທິນແຫ່ງ “ການພະຍາຍາມ ແລະ ບໍ່ພະຍາຍາມ” (īhā–anīhā) ປົກຄຸມຢູ່ພາຍໃນ ຈິດຮູ້ (cit) ຈຶ່ງຖືກບັງ; ຈິດຮູ້ນັ້ນບໍ່ສາມາດກໍ່ເກີດເສຣີພາບໄດ້ ເຫມືອນນົກທີ່ຖືກບ່ວງມັດ. ສັດທັງຫຼາຍ ໂດຍຄວາມຫຼົງໃນຄູ່ຕົວຕ່າງທີ່ເກີດຈາກຄວາມຢາກ ແລະ ຄວາມຊັງ ໄດ້ເຖິງ “ຄວາມສະເໝີ” ດັ່ງແມງໄມ້ທີ່ຈົມຢູ່ໃນຮອຍແຕກຂອງດິນ—ເປັນຄວາມສະເໝີທີ່ທຶບທື່ນ ແລະ ເຉື່ອຍຊາ.
Ineffability of Brahman/Ātman; veiling by mala and dvandva-moha; distinction between true samatā and tamasic numbnessVerse 2.45
सा हि वाचामगम्यत्वादसत्तामिव शाश्वतीम् । नैरात्मसिद्धात्मदशामुपयातैव शिष्यते ॥ ईहानीहामयैरन्तर्या चिदावलिता मलैः । सा चिन्नोत्पादितुं शक्ता पाशबद्धेव पक्षिणी ॥ इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन जन्तवः ...
ເນື່ອງຈາກສະພາວະນັ້ນ (ຄວາມຈິງ/ຈິດຮູ້) ຢູ່ເກີນກວ່າຄໍາເວົ້າຈະເຂົ້າເຖິງ ຈຶ່ງປານດັ່ງດໍາລົງຢູ່ໃນພາວະ “ບໍ່ມີ” ອັນນິລັນດອນ; ແລະເມື່ອບັນລຸສະພາວະສໍາເລັດ (ສິດທະ) ຄື nairātmya—ຄວາມບໍ່ມີອັດຕາ—ແລ້ວ ມີແຕ່ສະພາວະນັ້ນເທົ່ານັ້ນທີ່ຍັງຄົງຢູ່. ຈິດຮູ້ນັ້ນຖືກປົກຄຸມພາຍໃນດ້ວຍມົນທິນອັນເປັນໂລກຂອງການພະຍາຍາມ ແລະການບໍ່ພະຍາຍາມ ຈຶ່ງບໍ່ອາດປາກົດຂຶ້ນໄດ້ ດັ່ງນົກທີ່ຖືກບ່ວງມັດ. ສັດທັງຫຼາຍ ໂດຍຄວາມຫຼົງໃນຄູ່ຕົວຕົນທີ່ເກີດຈາກຄວາມຢາກ ແລະຄວາມຊັງ ຈຶ່ງກາຍເປັນເຫມືອນແມງໄມ້ທີ່ຈົມຢູ່ໃນຮອຍແຕກຂອງດິນ.
Avidyā (ignorance) veiling Cit/Ātman; dvandva-moha; mokṣa through dissolution of ahaṅkāraVerse 2.46
सा हि वाचामगम्यत्वादसत्तामिव शाश्वतीम् । नैरात्मसिद्धात्मदशामुपयातैव शिष्यते ॥ ईहानीहामयैरन्तर्या चिदावलिता मलैः । सा चिन्नोत्पादितुं शक्ता पाशबद्धेव पक्षिणी ॥ इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन जन्तवः ...
ເນື່ອງຈາກສະພາວະນັ້ນ (ຄວາມຈິງ/ຈິດຮູ້) ຢູ່ເກີນກວ່າຄໍາເວົ້າຈະເຂົ້າເຖິງ ຈຶ່ງປານດັ່ງດໍາລົງຢູ່ໃນພາວະ “ບໍ່ມີ” ອັນນິລັນດອນ; ແລະເມື່ອບັນລຸສະພາວະສໍາເລັດ (ສິດທະ) ຄື nairātmya—ຄວາມບໍ່ມີອັດຕາ—ແລ້ວ ມີແຕ່ສະພາວະນັ້ນເທົ່ານັ້ນທີ່ຍັງຄົງຢູ່. ຈິດຮູ້ນັ້ນຖືກປົກຄຸມພາຍໃນດ້ວຍມົນທິນອັນເປັນໂລກຂອງການພະຍາຍາມ ແລະການບໍ່ພະຍາຍາມ ຈຶ່ງບໍ່ອາດປາກົດຂຶ້ນໄດ້ ດັ່ງນົກທີ່ຖືກບ່ວງມັດ. ສັດທັງຫຼາຍ ໂດຍຄວາມຫຼົງໃນຄູ່ຕົວຕົນທີ່ເກີດຈາກຄວາມຢາກ ແລະຄວາມຊັງ ຈຶ່ງກາຍເປັນເຫມືອນແມງໄມ້ທີ່ຈົມຢູ່ໃນຮອຍແຕກຂອງດິນ.
Āvaraṇa (veiling) of consciousness by mala; bondage through rāga-dveṣa and dvandvasVerse 2.47
आत्मनेऽस्तु नमो मह्यमविच्छिन्नचिदात्मने । परामृष्टोऽस्मि लब्धोऽस्मि प्रोदितोऽस्म्यचिरादहम् ॥
ຂໍນະມັດສະການແດ່ ອາດມັນ (Ātman) ສໍາລັບຂ້າພະເຈົ້າ—ອາດມັນຜູ້ມີສະພາວະເປັນຈິດຮູ້ທີ່ບໍ່ຂາດຕອນ. ຂ້າພະເຈົ້າຖືກສຳຜັດໂດຍພຣະອົງ; ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບັນລຸ; ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຕື່ນຂຶ້ນ; ແລະໃນໄມ່ຊ້າ ຂ້າພະເຈົ້າແທ້ຈິງເປັນດັ່ງນັ້ນ.
Ātma-sākṣātkāra (direct realization) of avicchinna-caitanya; mokṣa as recognitionVerse 2.48
उद्धृतोऽस्मि विकल्पेभ्यो योऽस्मि सोऽस्मि नमोऽस्तु ते । तुभ्यं मह्यमनन्ताय मह्यं तुभ्यं चिदात्मने ॥४८॥
ຂ້າພະເຈົ້າຖືກຍົກພົ້ນຈາກການປຸງແຕ່ງແຫ່ງຄວາມຄິດທັງປວງ; ຂ້າພະເຈົ້າເປັນດັ່ງທີ່ເປັນ—ຂໍນອບນ້ອມແດ່ທ່ານ. ແດ່ທ່ານແລະແດ່ຂ້າພະເຈົ້າ—ແດ່ອະນັນຕ; ແດ່ຂ້າພະເຈົ້າແລະແດ່ທ່ານ—ແດ່ອາດມັນຜູ້ເປັນຈິດຮູ້.
Atman–Brahman identity; nivṛtti from vikalpa (conceptualization)Verse 2.49
नमस्तुभ्यं परेशाय नमो मह्यं शिवाय च । तिष्ठन्नपि हि नासीनो गच्छन्नपि न गच्छति । शान्तोऽपि व्यवहारस्थः कुर्वन्नपि न लिप्यते ॥४९॥
ນອບນ້ອມແດ່ທ່ານ ຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ; ແລະນອບນ້ອມແດ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ ຜູ້ເປັນສິວະ. ແມ່ນຢືນຢູ່ ແທ້ໆກໍບໍ່ໄດ້ນັ່ງ; ແມ່ນເດີນຢູ່ ກໍບໍ່ໄດ້ເດີນ. ແມ່ນສະຫງົບ ກໍຍັງຢູ່ໃນກິດຈະການໂລກ; ແມ່ນກະທຳ ກໍບໍ່ຖືກເປື້ອນ.
Jīvanmukti; akartṛtva/abhoktṛtva; non-attachment (asaṅga)Ask anything about the Sanyasa Upanishad
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
