Sukta 69
Sukta 9.69
Soma Pavamāna (purifying Soma)
ຄຳສັດຕະປະວານປາວາມານະ ໂສມະ ນີ້ ສະຫຼອງເຖິງໂສມະ ທີ່ໄຫຼລົ່ນ ແລະ ຊຳລະຕົວເອງ, ເມື່ອຖືກຄັ້ນ ແລະ ກັ່ນຕອງ, ໄຫຼຜ່ານເປັນສາຍສົດໃສເພື່ອມອບພະລັງໃຫ້ແກ່ພະເຈົ້າ, ໂດຍສະເພາະອິນທະ. ໂດຍໃຊ້ການປຽບທຽບທີ່ສົດໃສ, ມັນພັນຮູບການເຄື່ອນໄຫວຂອງໂສມະຜ່ານສາຍຂອງຕົວກັ່ນຕອງ ແລະ ອະທິຖາຂໍຄວາມຮັ່ງມີທີ່ສະຫວ່າງ, ການປ້ອງກັນ, ແລະ ການສຳເລັດພິທີກຳ.
Mantras
Mantra 1
इषुर्न धन्वन्प्रति धीयते मतिर्वत्सो न मातुरुप सर्ज्यूधनि । उरुधारेव दुहे अग्र आयत्यस्य व्रतेष्वपि सोम इष्यते ॥
ຄືກັບລູກສອນທີ່ພ້ອມຢູ່ໃນຄັນວັດ, ຄວາມຄິດຖືກກະກຽມແລະຊີ້ນໍາ; ຄືກັບລູກລູກສັດທີ່ຟົດຟຶໄປຫາເຕົ້ານົມຂອງແມ່. ໃນຕໍາແຫນ່ງນໍາໜ້າ ມັນໃຫ້ກະແສນໍ້າທີ່ໄຫຼຢ່າງກວ້າງຂວາງ; ແມ້ນຢູ່ໃນກົດລະບຽບທີ່ກໍານົດໄວ້ ໂສມຍັງກ້າວໄປຂ້າງໜ້າເພື່ອປະຕິບັດພິທີການນັ້ນໃນຕົວເຮົາ.
Mantra 2
उपो मतिः पृच्यते सिच्यते मधु मन्द्राजनी चोदते अन्तरासनि । पवमानः संतनिः प्रघ्नतामिव मधुमान्द्रप्सः परि वारमर्षति ॥
ຄວາມຄິດໃກ້ຈະເຂົ້າມາແລະຖືກປະສົມ, ມັນຖືກຈຸ່ມໃນນໍ້າຜຶ້ງ; ການເກີດທີ່ນໍາມາເຊິ່ງຄວາມສຸກຂັບເຄື່ອນມັນຢູ່ໃນບ່ອນນັ່ງຂອງການມີຢູ່. ໂສມທີ່ຊໍາລະບໍລິສຸດ, ຄືກັບສາຍໃຍທີ່ຕໍ່ເນື່ອງ, ຄືກັບຜູ້ທີ່ຕີທຸບອຸປະສັກ, ຢອດນໍ້າທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍນໍ້າຜຶ້ງໄຫຼອ້ອມອີກແລ້ວກ້າວຕໍ່ໄປ.
Mantra 3
अव्ये वधूयुः पवते परि त्वचि श्रथ्नीते नप्तीरदितेॠतं यते । हरिरक्रान्यजतः संयतो मदो नृम्णा शिशानो महिषो न शोभते ॥
ເທິງຂົນຂອງແກະ ເຈົ້າໄຫຼ, ປາຖະໜາເຈົ້າສາວນັ້ນ - ເຈົ້າເຄື່ອນທີ່ອ້ອມຮົ່ມໜັງແລະປ່ອຍບຸດສາວຂອງອະທິຕິ; ເຈົ້າຍ່າງໄປຕາມເສັ້ນທາງຂອງຄວາມຈິງສັກສິລະ. ຜູ້ມີສີຄຳຍ່າງກ້າວ, ຄວາມປິຕິຍິນດີທີ່ຄວບຄຸມຕົວເອງອັນນັບຖືໄດ້; ຊັກຊາຍໂດຍພະລັງຂອງຈິດວິນຍານ, ເຈົ້າເປັນປົກຄືກັບງົວຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່.
Mantra 4
उक्षा मिमाति प्रति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्कृतम् । अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तं परि सोमो अव्यत ॥
ງົວຜູ້ນັ້ນວັດແທກມັນອອກ; ຝູງໂຄນຍ່າງໄປຂ້າງໜ້າເພື່ອພົບເຂົາ - ພະລັງງານສະຫວັນຂອງເທບະທານໃກ້ຊິດກັບທາງອອກທີ່ຈະແຈ້ງ. ເຂົາໄດ້ຂ້າມຜ່ານສິ່ງລ້ອມຮອບທີ່ສະຫວ່າງແລະເປັນນິດຕະລໍາ; ໂສມຖືກຮັດເປັນວົງອ້ອມມັນຄືກັບເຄື່ອງນຸ່ງທີ່ຖືກຈຸ່ມແລະຍ້ອມສີ.
Mantra 5
अमृक्तेन रुशता वाससा हरिरमर्त्यो निर्णिजानः परि व्यत । दिवस्पृष्ठं बर्हणा निर्णिजे कृतोपस्तरणं चम्वोर्नभस्मयम् ॥
ນຸ່ງໃສ່ເຄື່ອງນຸ່ງທີ່ສະຫວ່າງບໍລິສຸດ, ຜູ້ອະມະຕະຍິ່ງໃຫຍ່ຜູ້ນັ້ນ, ຊໍາລະຕົວເອງ, ໄດ້ຫໍ່ຕົວເອງອ້ອມ. ເຂົາໄດ້ເຮັດໃຫ້ຫຼັງຂອງສະຫວັນເປັນຜ້າຄຸມທີ່ສະຫວ່າງສໍາລັບການຊໍາລະຂອງເຂົາ; ເຂົາໄດ້ສ້າງພື້ນທີ່ກວ້າງຂວາງໃຕ້ຖັດຖອກສໍາລັບຖ້ວຍ, ລັກສະນະຄືກັບທ້ອງຟ້າ.
Mantra 6
सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुपः साकमीरते । तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन ॥
ຄືກັບລັດສະໝີຂອງດວງອາທິດ, ທີ່ຂັບເຄື່ອນໄວແລະຕື່ນເຕັ້ນ, ກະແສນໍ້າແຫ່ງຄວາມປິຕິຍິນດີເຄື່ອນໄປພ້ອມກັນ. ກະແສນໍ້າໄຫຼໄວແລ່ນອ້ອມສາຍໃຍທີ່ຖືກຂາຍຍືດ; ນອກຈາກອິນທະ, ເຂົາບໍ່ຊໍາລະບໍລິສຸດອານາຈັກໃດເລີຍ.
Mantra 7
सिन्धोरिव प्रवणे निम्न आशवो वृषच्युता मदासो गातुमाशत । शं नो निवेशे द्विपदे चतुष्पदेऽस्मे वाजाः सोम तिष्ठन्तु कृष्टयः ॥
ຄືກັບການໄຫຼຂອງແມ່ນໍ້າລົງຈາກທົ່ງພູສູ່ພື້ນທີ່ຕ່ໍາ, ຄວາມປິຕິຍິນດີທີ່ໄວວາ, ທີ່ຖືກຮົ່ວໂດຍງົວຜູ້ນັ້ນ, ໄດ້ຊອກຫາເສັ້ນທາງຂອງເຂົາ. ຂໍຄວາມສະຫງົບຕໍ່ທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງພວກເຮົາ, ຕໍ່ສິ່ງມີຊີວິດສອງຂາແລະສີ່ຂາ; ໃນຕົວພວກເຮົາ, ໂອ ໂສມ, ຂໍໃຫ້ຄວາມສົມບູນຂອງພະລັງຍືນຍົງ, ແລະປະຊາຊົນຖືກສ້າງຕັ້ງ.
Mantra 8
आ नः पवस्व वसुमद्धिरण्यवदश्वावद्गोमद्यवमत्सुवीर्यम् । यूयं हि सोम पितरो मम स्थन दिवो मूर्धानः प्रस्थिता वयस्कृतः ॥
ຊໍາລະບໍລິສຸດເພື່ອພວກເຮົາ, ນໍາເອົາຄວາມຮັ່ງມີມາ - ຄວາມຮັ່ງມີດ້ວຍຄໍາ, ມີຫຼາຍມ້າ, ມີຫຼາຍໂຄນ, ມີຫຼາຍເມັດ, ແລະພະລັງວິລະຊົນຂອງຈິດວິນຍານ. ເພາະເຈົ້າ, ໂອ ໂສມ, ເປັນບູຮານຜູ້ເປັນພື້ນຖານຂອງພວກເຮົາ; ເຈົ້າຖືກປັບໄວ້ເທິງຫົວຂອງສະຫວັນ, ສ້າງຕັ້ງແລະເພີ່ມພະລັງຊີວິດຂອງພວກເຮົາ.
Mantra 9
एते सोमाः पवमानास इन्द्रं रथा इव प्र ययुः सातिमच्छ । सुताः पवित्रमति यन्त्यव्यं हित्वी वव्रिं हरितो वृष्टिमच्छ ॥
ກະແສໂສມເຫຼົ່ານີ້, ຜູ້ຊໍາລະບໍລິສຸດ, ເຄື່ອນໄປຫາອິນທະຄືກັບລົດຮົມທີ່ມຸ່ງໄປສູ່ຊັບພະຍາກອນ. ຖືກບີບອອກ, ພວກເຂົາຜ່ານກວ່າຕັງເສັ້ນໃຍຂົນ; ປະຖິ້ມເຄື່ອງປົກຄຸມໄວ້ທາງຫຼັງ, ຜູ້ມີສີຄໍາເຫຼົ່ານັ້ນໄປສູ່ຝົນຕົກ - ສູ່ການຮົ່ວໄຫຼຂອງຄວາມອຸດົມສົມບູນທີ່ສູງສົ່ງ.
Mantra 10
इन्दविन्द्राय बृहते पवस्व सुमृळीको अनवद्यो रिशादाः । भरा चन्द्राणि गृणते वसूनि देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥
ໂດຍສົມາ, ຊຳລະບໍລິສັດຕະວັດຖຸເພື່ອອິນທຣະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ເປັນຜູ້ໃຈດີ, ບໍ່ມີຂໍ້ຜິດພາດ, ເປັນຜູ້ທຳລາຍຄວາມເສຍຫາຍ. ນຳເອົາຄວາມຮັ່ງເງົາທີ່ສະຫວ່າງສະຫ່ວງມາສູ່ຜູ້ຮ້ອງສັດທາ; ແລະ ທ່ານນາຟ້າກັບແຜ່ນດິນພ້ອມກັບເທບະພາບ, ຈົ່ງຊ່ວຍເຫຼືອແລະປົກປ້ອງພວກເຮົາ.
Inside Sukta 69
How it unfolds
- Where it opens
Soma’s purposeful drive is introduced through sharp, kinetic imagery—thought poised like an arrow and Soma rushing like a calf to the mother’s udder (RV 9.69.1).
- Development
The hymn expands Soma’s motion into cosmic radiance: streams move together like the sun’s rays, circling the stretched ‘thread’ of the filter, emphasizing orderly purification and divine destination (RV 9.69.6).
- Climax
Soma is explicitly urged to purify for ‘Indra the Vast,’ becoming the flawless, harm-destroying power that enables divine victory and human welfare (RV 9.69.10).
- Where it settles
It ends in blessing: may Soma bring shining riches to the singer, and may Heaven and Earth, with the gods, protect and further the sacrificers (RV 9.69.10).
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma is praised as a luminous, exhilarating draught that becomes “pure” as it runs through the filter, flowing in wide streams, swift as sunrays, and fit for the gods. He is invoked as benign, faultless, and a remover of harm, and is explicitly directed toward Indra’s greatness.
- Cosmic functionMediator of vitality and divine power: Soma’s purified flow strengthens Indra for heroic action, sustains ṛta (ordered working), and links heaven–earth through the sacrificial current.
- Inner significanceThe clarifying of Soma mirrors inner clarification—refining thought and intention, concentrating energy, and turning inspiration into a steady, disciplined force aligned with one’s dharma/ṛta.
Famous verses
इषुर्न धन्वन्प्रति धीयते मतिर्वत्सो न मातुरुप सर्ज्यूधनि । उरुधारेव दुहे अग्र आयत्यस्य व्रतेष्वपि सोम इष्यते ॥सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुपः साकमीरते । तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन ॥इन्दविन्द्राय बृहते पवस्व सुमृळीको अनवद्यो रिशादाः । भरा चन्द्राणि गृणते वसूनि देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥Attributes of the deity
- Purifying (pavamāna)
- Swift-flowing, radiant streams
- Exhilarating/rapturous (matsara)
- Order-abiding (within vratas)
- Indra-strengthening
- Protector and remover of harm
- Bestower of shining wealth (candrāṇi vasūni)
Also by this seer
- Associated generally with the Soma-Pavamāna collection (Rig Veda Maṇḍala 9), a specialized liturgical anthology for Soma purification chants.
- Contributes to the ritual-poetic imagery of Soma’s flow through the sieve (pavitra) and Soma’s empowerment of Indra.
The rite, step by step
- Press Soma stalks and collect the expressed juice.
- Mix/prepare with ritual waters as prescribed; guide the flow toward the filter (pavitra).
- Strain through wool/grass filter; chant Pavamāna verses as the streams run and clarify.
- Collect the purified Soma in vessels; apportion for Indra and other deities.
- Offer Soma with accompanying oblations; conclude with prayers for protection, wealth, and ritual success.
Offerings
- Purified Soma juice (primary)
- Libations to Indra
- Associated offerings customary in Soma rites (e.g., ghee/oblations in the fire, as contextually paired in the larger ritual)
Frequently Asked Questions
It is a Soma Pavamāna hymn describing Soma’s purification as it flows through the filter, and it asks that this purified Soma empower Indra and bring wealth and protection to the worshippers.
These images emphasize speed, direction, and instinctive movement: Soma (and the mind behind the rite) is focused like an arrow, eager like a calf to its mother, and radiant and swift like the sun’s rays.
The hymn repeatedly frames Soma’s purification as serving Indra’s greatness—purified Soma strengthens Indra, and the final verse directly asks Soma to purify for Indra and to remove harm while granting blessings.
Ask anything about Sukta 69 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
