Sukta 101
Sukta 8.101
Kāṇva tradition (probable for RV 8.101; exact seer not provided in input)
Mitra-Varuṇa
Triṣṭubh (probable; verification needed)
ບົດສາລະນີນີ້ອັດສະຈັນມິຕຣະ ແລະ ວະຣຸນະ ເປັນເທບະຜູ້ຄຸ້ມຄອງຣຕະ (ຄວາມສະຫງົບຂອງຈັກກະວານ) ຂໍໃຫ້ທ່ານທັງສອງຊົງເປັນຜູ້ປົກປ້ອງຢູ່ທາງຫນ້າ ເພື່ອພິທີຍະສະ ແລະ ຜູ້ປະຕິບັດພິທີຈະຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ. ບົດສາລະນີນີ້ຍັງກ່າວເຖິງພະລັງງານຂອງພິທີຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ວາຍຸ ແລະ ໂສມະທີ່ບໍລິສຸດ ແລະ ສິ້ນສຸດດ້ວຍການນັບຖືວາກ ເປັນໂຄນິນສັກສິນ ຄື: ຄວາມເວົ້າ ຫຼື ປັນຍາທີ່ບໍ່ຄວນຖືກທໍາລາຍ ຫຼື ໄລ່ອອກ. ໂດຍລວມແລ້ວ, ບົດສາລະນີນີ້ປະສົມປະສານຄວາມສະຫງົບທາງສັງຄົມ ແລະ ຈັນຍາບັນ, ຄວາມຖືກຕ້ອງໃນພິທີ ແລະ ຄວາມເວົ້າທີ່ດົນໃຈ ເຂົ້າໃນວິໄສທັດດຽວກ່ຽວກັບການປົກປ້ອງ ແລະ ຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ.
Mantras
Mantra 1
ऋधगित्था स मर्त्यः शशमे देवतातये । यो नूनं मित्रावरुणावभिष्टय आचक्रे हव्यदातये ॥
ແທ້ຈິງນາ, ມະນຸດຜູ້ນັ້ນຈະຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງໂດຍສິດທິຂອງຕົນເອງ ຜູ້ທີ່ອົດສູ້ເພື່ອຄວາມເປັນພະເຈົ້າ; ຜູ້ທີ່ໃນບັດນີ້ໄດ້ຕັ້ງມິຕະ ແລະ ວະຣຸນະໄວ້ຂ້າງໜ້າເປັນຜູ້ປົກປ້ອງ, ເພື່ອການຖວາຍພິທີ.
Mantra 2
वर्षिष्ठक्षत्रा उरुचक्षसा नरा राजाना दीर्घश्रुत्तमा । ता बाहुता न दंसना रथर्यतः साकं सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
ຜູ້ມີອຳນາດສູງສົ່ງ, ຜູ້ມີວິໄສທາງກວ້າງຂວາງ, ຊາຍສອງຄົນ, ກະສັດສອງພະອົງ, ຜູ້ສະຫວັນໄດ້ຍິນໄກທີ່ສຸດ: ໂດຍແຂນແຮງຂອງພວກເຂົາ, ໂດຍພະລັງຂອງພວກເຂົາ, ພວກເຂົາເດີນທາງໃນລົດສອງລໍ້ຂອງພວກເຂົາໄປພ້ອມກັບລັດສະໝີຂອງດວງຕາເວັນ.
Mantra 3
प्र यो वां मित्रावरुणाजिरो दूतो अद्रवत् । अयःशीर्षा मदेरघुः ॥
ຜູ້ສົ່ງສາສະໜາທີ່ໄວວາຂອງທ່ານ, ໂອ ມິຕຣະ ແລະ ວາຣຸນ, ຜູ້ມີຫົວເປັນເຫຼັກ, ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງເບົາບາງໃນຄວາມປິຕິຍິນດີ; ຂໍໃຫ້ພະລັງການຊຸກຍູ້ນີ້ນຳພາເຈດຈຳນົງຂອງພວກເຮົາໄປສູ່ກົດໝາຍຂອງຄວາມຈິງ.
Mantra 4
न यः सम्पृच्छे न पुनर्हवीतवे न संवादाय रमते । तस्मान्नो अद्य समृतेरुरुष्यतं बाहुभ्यां न उरुष्यतम् ॥
ຜູ້ທີ່ບໍ່ປຶກສາຫາລື ແລະ ບໍ່ກັບມາເອີ້ນອີກ, ຜູ້ທີ່ບໍ່ມີຄວາມສຸກໃນການຕົກລົງກັນຢ່າງແທ້ຈິງ, ຊ່ວຍພວກເຮົາໃຫ້ລອດພົ້ນຈາກການຮ່ວມມືທີ່ເທັດປອມນັ້ນໃນມື້ນີ້; ດ້ວຍແຂນແຮງຂອງພະອົງ, ປົກປ້ອງພວກເຮົາ, ປົກປ້ອງພວກເຮົາ.
Mantra 5
प्र मित्राय प्रार्यम्णे सचथ्यमृतावसो । वरूथ्यं वरुणे छन्द्यं वचः स्तोत्रं राजसु गायत ॥
ຮ້ອງເພງພາສາແຫ່ງມິດຕະພາບໃຫ້ແກ່ ມິຕຣະ, ຮ້ອງເພງໃຫ້ແກ່ ອາຣະຍະມັນ, ໂອ ຜູ້ຮັກສາຄວາມຈິງອັນເປັນນິດຖາມ; ແລະ ຮ້ອງເພງໃຫ້ແກ່ ວາຣຸນ ດ້ວຍພາສາທີ່ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງການປົກປ້ອງ, ເພງສວນຂອງທ່ານໃນທ່າມກາງກະສັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່.
Mantra 6
ते हिन्विरे अरुणं जेन्यं वस्वेकं पुत्रं तिसॄणाम् । ते धामान्यमृता मर्त्यानामदब्धा अभि चक्षते ॥
ພວກເຂົາຊຸກຍູ້ສົມບັດສີແດງທີ່ເປັນຜູ້ຊະນະ, ບຸດຜູ້ດຽວຂອງພະອົງສາມອົງ; ພະຜູ້ເປັນອະມະຕະ, ຜູ້ບໍ່ລົ້ມເຫຼວ, ມອງເຫັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງມະນຸດ ແລະ ນຳພາພວກເຂົາເຂົ້າສູ່ການເຫັນທີ່ຖືກຕ້ອງ.
Mantra 7
आ मे वचांस्युद्यता द्युमत्तमानि कर्त्वा । उभा यातं नासत्या सजोषसा प्रति हव्यानि वीतये ॥
ຍົກຖ້ອຍຄຳຂອງຂ້ານ້ອຍຂຶ້ນ, ເຮັດໃຫ້ມັນສະຫວ່າງໄສທີ່ສຸດໃນພະລັງແຫ່ງການກະທຳ; ຈົ່ງມາທັງສອງພະອົງ, ໂອ ນາສັດຍະ, ໃນຄວາມຍິນດີພ້ອມກັນ, ເພື່ອຮັບເຄື່ອງບູຊາເພື່ອຄວາມພໍໃຈຂອງພະອົງ.
Mantra 8
रातिं यद्वामरक्षसं हवामहे युवाभ्यां वाजिनीवसू । प्राचीं होत्रां प्रतिरन्तावितं नरा गृणाना जमदग्निना ॥
ເມື່ອພວກເຮົາເອີ້ນຂໍເຄື່ອງປະທານຂອງພະອົງທີ່ບໍ່ມີອັນຕະລາຍ, ໂອ ທ່ານຜູ້ທັງສອງຜູ້ມີຄວາມອຸດົມໃນພະລັງ, ຈົ່ງມາ, ໂອ ວີລະບຸລຸດ, ກ້າວໄປສູ່ແຮງບັນດານສະຕີທາງປຸກຕາເວັນ, ຂະນະທີ່ພວກເຮົາຮ້ອງເພງ, ຊາມາທາກນິຮ່ວມກັບພວກເຮົາໃນການຮ້ອງເພງ.
Mantra 9
आ नो यज्ञं दिविस्पृशं वायो याहि सुमन्मभिः । अन्तः पवित्र उपरि श्रीणानोऽयं शुक्रो अयामि ते ॥
ຈົ່ງມາ, ໂອ ວາຍຸ, ສູ່ພິທີບູຊາຂອງພວກເຮົາທີ່ສຳຜັດສະຫວັນ, ດ້ວຍຈິດໃຈທີ່ດີງາມ; ພາຍໃນເຄື່ອງຊຳລະລ້າງ, ເທິງສຸດ, ຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ, ຂ້ານ້ອຍຂະຫຍາຍສາຍນ້ຳເຫຼື້ອງສະຫວ່າງນີ້ໄປຫາພະອົງ.
Mantra 10
वेत्यध्वर्युः पथिभी रजिष्ठैः प्रति हव्यानि वीतये । अधा नियुत्व उभयस्य नः पिब शुचिं सोमं गवाशिरम् ॥
ປຸຣະໂຫຕາເດີນຕາມເສັ້ນທາງທີ່ຊື່ທີ່ສຸດເພື່ອພົບເຄື່ອງບູຊາເພື່ອຄວາມພໍໃຈຂອງພະອົງ; ຈາກນັ້ນ, ໂອ ຜູ້ຖືກຜູກມາ, ຈົ່ງດື່ມເພື່ອພວກເຮົາຈາກທັງສອງໂລກ ສົມາບໍລິສຸດທີ່ປະສົມກັບນ້ຳເນື້ອໂຄ, ອາຫານແຫ່ງຄວາມຮູ້ທີ່ສະຫວ່າງ.
Mantra 11
बण्महाँ असि सूर्य बळादित्य महाँ असि । महस्ते सतो महिमा पनस्यतेऽद्धा देव महाँ असि ॥
ແທ້ຈິງ ທ່ານຍິ່ງໃຫຍ່, ໂອ ສູຣິຍະ; ແທ້ຈິງ, ໂອ ອາທິຕຍະ, ທ່ານຍິ່ງໃຫຍ່. ຄວາມເປັນຈິງຂອງທ່ານນັ້ນຍິ່ງໃຫຍ່; ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງທ່ານສົມຄວນໄດ້ຮັບການນະມັດສະການ, ແທ້ຈິງ, ໂອ ພະເຈົ້າ, ທ່ານຍິ່ງໃຫຍ່.
Mantra 12
बट् सूर्य श्रवसा महाँ असि सत्रा देव महाँ असि । मह्ना देवानामसुर्यः पुरोहितो विभु ज्योतिरदाभ्यम् ॥
ແທ້ຈິງເດີ້, ໂອ ສູຣຍະ, ໂດຍຄວາມລຶງຼືງຂອງເຈົ້າ, ເຈົ້າເປັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່; ຕະຫຼອດໄປ, ໂອ ທ່ານເທບ, ເຈົ້າເປັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່. ໂດຍຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງເຈົ້າ, ເຈົ້າເປັນພະລັງອາສູຣຍະ ທີ່ຕັ້ງຢູ່�ໜ້າເທບທັງຫຼາຍ, ເປັນແສງສະຫວ່າງທີ່ກວ້າງຂວາງ, ບໍ່ສາມາດມີໃຜມາດຶງມົດໄດ້.
Mantra 13
इयं या नीच्यर्किणी रूपा रोहिण्या कृता । चित्रेव प्रत्यदर्श्यायत्यन्तर्दशसु बाहुषु ॥
ພະລັງນີ້, ເບິ່ງຄືວ່າຖືກຫຼຸດລົງ ແລະ ເຊື່ອງຊ້ອນ, ແຕ່ຍັງສ່ອງແສງໃນຮູບຊົງຂອງມັນ, ຖືກສ້າງຂຶ້ນໂດຍພະລັງສົດ (ໂຣຮິນີ), ປາກົດຂຶ້ນອີກເທື່ອໜຶ່ງຕໍ່ສາຍຕາ ຄືກັບສິ່ງມະຫັດສະຈັນ, ເຊິ່ງກຳເນີດມາຈາກພາຍໃນສິບຂົວ (ເຄື່ອງມືຂອງມະນຸດທັງໝົດ).
Mantra 14
प्रजा ह तिस्रो अत्यायमीयुर्न्यन्या अर्कमभितो विविश्रे । बृहद्ध तस्थौ भुवनेष्वन्तः पवमानो हरित आ विवेश ॥
ການເກີດສາມຄັ້ງຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ ໄດ້ກ້າວຂ້າມຂອບເຂດທຳມະດາ; ອື່ນໆໄດ້ເຂົ້າໄປ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ອ້ອມຮອບແສງສະຫວ່າງ. ສິ່ງທີ່ກວ້າງຂວາງຍືນຍົງຢູ່ພາຍໃນໂລກຕ່າງໆ; ດັ່ງນັ້ນ, ຜູ້ທີ່ຊຳລະຕົວເອງໄດ້ເຂົ້າມາພ້ອມກັບພະລັງງາມທອງສີຂຽວ.
Mantra 15
माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाममृतस्य नाभिः । प्र नु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट ॥
ທ່ານເປັນມາດາຂອງລຸດຕະທັງຫຼາຍ, ເປັນບຸດສາວຂອງວະສູທັງຫຼາຍ, ເປັນເອື້ອຍຂອງອາທິຕະທັງຫຼາຍ, ເປັນສະຫຼັດຂອງອະມະຕະ: ຂ້າພະເຈົ້າປະກາດທ່ານໃນບັດນີ້ຕໍ່ມະນຸດຜູ້ມີປັນຍາ. ຢ່າທຳຮ້າຍໂຕເຈົ້າ, ອາທິຕິຜູ້ບໍ່ມີບາບ (ຜູ້ໄຮຂາບ); ຢ່າບາດເຈັບແຫຼ່ງທີ່ແທ້ຈິງຂອງຄວາມເປັນອະມະຕະຢູ່ໃນເຈົ້າ.
Mantra 16
वचोविदं वाचमुदीरयन्तीं विश्वाभिर्धीभिरुपतिष्ठमानाम् । देवीं देवेभ्यः पर्येयुषीं गामा मावृक्त मर्त्यो दभ्रचेताः ॥
ໂຕເຈົ້າຜູ້ຮູ້ພະວະຈະ, ຜູ້ຍົກພະວະຈະຂຶ້ນ, ຜູ້ຢືນຢູ່ໃກ້ພ້ອມກັບຄວາມເຂົ້າໃຈທັງໝົດ, ນາງເທບຜູ້ຍ່າງໄປທ່າມກາງເທບທັງຫຼາຍ: ຂໍໃຫ້ມະນຸດຜູ້ຈິດໃຈນ້ອຍຢ່າທຳຮ້າຍນາງ ຫຼື ບັງຄັບນາງໃຫ້ຫ່າງຈາກພວກເຮົາ.
Inside Sukta 101
How it unfolds
- Where it opens
A mortal truly prospers when he strives for the divine and places Mitra-Varuṇa at the forefront as protectors of the offering and the worshiper.
- Development
The hymn expands from personal prosperity to ritual and cosmic order: the sacrifice is portrayed as heaven-reaching, the offering-stream clarified, and divine cooperation sought so the yajña proceeds without obstruction.
- Climax
A heightened recognition of sacred power in Vāc as the divine Cow who ‘knows the Word’—the source of inspired utterance and right understanding in the rite.
- Where it settles
A protective closing mood: the poet prays that no small-minded person may injure or turn away that divine Speech/insight, ensuring continuity of blessing and effective praise.
The deity: Mitra-Varuṇa
- In the VedaMitra and Varuṇa are paired Ādityas: Mitra embodies concord, covenant, and right relationship; Varuṇa embodies sovereign oversight, the binding power of law, and the all-encompassing moral-cosmic order (ṛta). They are approached as protectors who uphold truth, guard the sacrifice, and grant safe passage and prosperity to the worshiper.
- Cosmic functionThey stabilize ṛta by supervising truth, oaths, social harmony, and the regularity of heaven and earth; they protect the yajña so the offering reaches the gods and returns as blessing.
- Inner significanceMitra-Varuṇa symbolize the inner alignment of one’s intentions and actions with truth: Mitra as harmonious clarity in relations, Varuṇa as conscience/inner law that restrains disorder and restores integrity through right conduct and prayer.
The seer
- Kāṇva (Kāṇva tradition; specific seer uncertain)Kāṇva gotra / Kāṇva śākhā-associated poet-family · The Kāṇvas are among the most prominent Rigvedic poet-families, especially in Mandala 8, known for vivid ritual poetry, strong Soma-yajña orientation, and frequent praise of Mitra-Varuṇa and other Ādityas in the language of ṛta and protection.
Famous verses
mitrāvaruṇāv abhiṣṭaye
yajñaṃ divispṛśam
vacovidaṃ vācam
Attributes of the deity
- Guardians of ṛta (cosmic and moral order)
- Protectors and patrons of truthful speech and right action
- Upholders of covenants, law, and social harmony
- Bestowers of safety, prosperity, and sacrificial success
- Majestic, watchful, and responsive to sincere offering
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Mandala 8 are attributed to Kāṇva seers (Kāṇvas).
- Many Kāṇva hymns are Soma-pressing and offering hymns, often integrating multiple deities within a single sacrificial setting.
- The Kāṇva corpus is noted for refrains and compact, forceful Triṣṭubh-style praise typical of public ritual performance.
The rite, step by step
- Prepare the ritual ground and kindle the fire (Agni) as the carrier of offerings.
- Establish intention: “set Mitra-Varuṇa in front” as abhiṣṭi (protective support) for the rite and the community.
- Press and clarify Soma (pavitra imagery), inviting allied deities who move with the offering-current (e.g., Vāyu as the swift recipient of Soma).
- Recite praise that links prosperity to devatātā (orientation to the divine) and to truthful, orderly conduct.
- Conclude with reverence for inspired Speech (Vāc)—guarding the ‘Word-Cow’ so insight and blessing are not lost or driven away.
Offerings
- Soma (pressed and clarified)
- Ghee/clarified butter (as oblation into fire)
- Havis (general oblation: grains/cakes as applicable)
Frequently Asked Questions
They are twin Āditya deities who protect truth and right order (ṛta). The hymn asks them to stand in front as guardians so the sacrifice and the worshiper are kept safe and successful.
In Soma rituals, the pressed Soma is purified and offered, and Vāyu is a key recipient associated with swift movement and the first draught. The verse highlights the “heaven-touching” sacrifice and the clarified flow that draws the gods.
It refers to Vāc—sacred Speech and inspired understanding—pictured as a goddess-cow who knows and raises the Word. The hymn prays that no careless person should harm or drive away this power, because it sustains right praise and wisdom.
Ask anything about Sukta 101 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
