Rig Veda 6.11.4: Mandala 6, Sukta 11, Mantra 4

Sukta 6.11

Rishi: Bharadvāja

Devata: Agni (with Dyāvā-Pṛthivī/rodasī as recipients)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अदिद्युतत्स्वपाको विभावाग्ने यजस्व रोदसी उरूची । आयुं न यं नमसा रातहव्या अञ्जन्ति सुप्रयसं पञ्च जनाः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 6.11.4

Transliteration

adídyutat svápāko vi-bhāvā́gne yájasva ródasī urūcī́ | āyúṃ ná yaṃ námasā rā́ta-havyā añjánti su-prayásaṃ páñca jánāḥ ||

Translation

He has shone forth—self-perfect, wide-radiant. O Agni, sacrifice to the two wide-shining worlds. Like Āyu, him the five peoples, bringing the offered gifts, anoint with homage—the one of beautiful forward movement.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अदि॑द्युतत्: shone forth / flashed
• अदि॑द्युतत्: (क्रिया) मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: द्युत् (धातु) / दिद्युत् (कृदन्त-आधार)

• स्वपा॑कः: well-cooked; well-prepared (excellent)
• स्वपा॑कः: कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वपाक (प्रातिपदिक) < सु- + पाक

• वि॒भावा: far-shining; widely radiant
• वि॒भावा: कर्तृ (अग्नेः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विभाव (प्रातिपदिक) < वि- + भाव

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• यज॑स्व: worship / perform sacrifice
• यज॑स्व: (क्रिया) आज्ञा/प्रार्थना
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)

• रोद॑सी: the two worlds (Heaven and Earth)
• रोद॑सी: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-युगलार्थ) < रोदस्

• उरू॒ची: wide-shining / far-extended in radiance
• उरू॒ची: कर्म (रोदसी-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उरुचि (प्रातिपदिक) < उरु + अञ्च्/अच् (दीप्तौ) (विशेषण-आधार)

• आ॒युं: life; vital force
• आ॒युं: कर्म (अञ्जन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: आयु (प्रातिपदिक)

• न: like; as
• न: सम्बन्ध (उपमान-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• यम्: whom
• यम्: कर्म (अञ्जन्ति इत्यस्य; अग्निम्)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नम॑सा: with reverence; with homage
• नम॑सा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• रा॒तह॑व्या: having offered oblations; whose offerings are given
• रा॒तह॑व्या: कर्तृ (अञ्जन्ति इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: रातहव्य (प्रातिपदिक) < रात (ppp of रा/दा ‘to give’) + हव्य

• अ॒ञ्जन्ति॑: anoint; adorn; smear (ritually)
• अ॒ञ्जन्ति॑: (क्रिया) मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: अञ्ज् (धातु)

• सुप्र॒यसम्: bringing good nourishment / rich in refreshment
• सुप्र॒यसम्: कर्म (यम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सुप्रयस् (प्रातिपदिक) < सु- + प्रयस्

• पञ्च॒: five
• पञ्च॒: कर्तृ (जनाः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Numeral
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)

• जना॑ः: peoples; tribes; men
• जना॑ः: कर्तृ (अञ्जन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)