Rig Veda 4.43.1: Mandala 4, Sukta 43, Mantra 1

Sukta 4.43

Rishi: Vāmadeva Gautama (Mandala 4 core attribution)

Devata: Aśvinau (hymn 4.43 is to the Aśvins); this opening verse seeks the right divine hearer/acceptor

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 4.43; confirmation requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

क उ श्रवत्कतमो यज्ञियानां वन्दारु देवः कतमो जुषाते । कस्येमां देवीममृतेषु प्रेष्ठां हृदि श्रेषाम सुष्टुतिं सुहव्याम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.43.1

Transliteration

ká u śravat katamó yajñiyā́nāṃ vandā́ru deváḥ katamó juṣāte | kásyemā́ṃ devī́m amṛ́teṣu préṣṭhāṃ hṛdí śréṣāma suṣṭutíṃ suhávyām ||

Translation

Who indeed will hear—who among the powers worthy of sacrifice will accept our adoration? For whom shall we set this divine Word, most beloved among the Immortals, within the heart—our well-shaped hymn, rich in offering?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कः: who?
• कः: कर्तृ (श्रवत् इत्यस्य) / प्रश्नकर्ता
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-प्रातिपदिक) सर्वनाम

• उ: indeed, then
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात) अव्यय

• श्रवत्: may (he) hear / listen
• श्रवत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रवत् (लोट्/विधिलिङ्-आदेशरूप, वैदिक)

• कतमः: which one (of many)?
• कतमः: कर्तृ (देवः इत्यस्य विशेषणम्) / प्रश्न
• Type: Pronoun
• Root: कतम (प्रश्न-प्रातिपदिक) सर्वनाम

• यज्ञियानाम्: of the worship-worthy (ones)
• यज्ञियानाम्: सम्बन्ध (कतमः—यज्ञियानाम्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ + -इय)

• वन्दारुः: praiseworthy / one who is to be praised
• वन्दारुः: कर्तृ/विशेषण (देवः)
• Type: Adjective/Noun
• Root: वन्दारु (प्रातिपदिक; √वन्द् ‘to praise’ + -आru)

• देवः: the god
• देवः: कर्तृ (जुषाते इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• कतमः: which one?
• कतमः: कर्तृ (देवः) / प्रश्न
• Type: Pronoun
• Root: कतम (प्रश्न-प्रातिपदिक) सर्वनाम

• जुषाते: is pleased with / accepts
• जुषाते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जुष् (धातु) ‘to enjoy, accept, be pleased’

• कस्य: of whom? / for whom?
• कस्य: सम्प्रदान/सम्बन्ध (कस्य—सुष्टुतिम्)
• Type: Pronoun
• Root: क (प्रश्न-प्रातिपदिक) सर्वनाम

• इमाम्: this
• इमाम्: कर्म (श्रे॑षाम इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवीम्: goddess
• देवीम्: कर्म (इमाम्—देवीम्)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)

• अमृतेषु: among the immortals
• अमृतेषु: अधिकरण (मध्ये/विषये)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• प्रेष्ठाम्: most dear
• प्रेष्ठाम्: विशेषण (देवीम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रेष्ठ (प्रातिपदिक; superlative of प्रिय)

• हृदि: in the heart
• हृदि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)

• श्रे॑षाम: let us place / may we set
• श्रे॑षाम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रि/श्रय् (धातु) ‘to place, set, bestow’ → श्रेषाम् (वैदिक; injunctive/aorist-type form)

• सुष्टुतिम्: good praise, hymn
• सुष्टुतिम्: कर्म (श्रे॑षाम)
• Type: Noun
• Root: सु- + स्तुति (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)

• सुहव्याम्: well-invoking / bringing good oblations
• सुहव्याम्: विशेषण (सुष्टुतिम्)
• Type: Adjective
• Root: सु- + हव्य (प्रातिपदिक; √हू ‘to call/invoke’ / हव्य ‘oblation/invocation’)