Rig Veda 1.91.21: Mandala 1, Sukta 91, Mantra 21

Sukta 1.91

Devata: Soma

Samhita Patha (Devanagari)

अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम् । भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.91.21

Transliteration

aṣā́ḷhaṃ yut-sú pṛ́tanāsu papríṃ svaḥ-sā́m apsā́ṃ vṛ́janasya gopā́m | bhareṣu-jā́ṃ su-kṣitíṃ su-śrávasaṃ jáyantaṃ tvā́m ánu madema soma ||

Translation

Invincible in battles, filling the combats, winner of the luminous worlds, guardian of the waters and of the multitude, bringing victory in the bearing of our loads, giving good dwelling and good inspired hearing—following thee who conquerest, we would rejoice, O Soma.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अषा॑ळ्हम्: unconquered
• अषा॑ळ्हम्: कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अ-षा॒ळ्ह (प्रातिपदिक; < √सह् ‘to overcome/endure’ with neg. a-; ‘unconquered’)

• यु॒त्सु: in battles
• यु॒त्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: यु॒ध्/यु॒त्सु (प्रातिपदिक ‘युत्सु’ = ‘in battles’; from yudh- ‘fight’)

• पृत॑नासु: in combats/hostile encounters
• पृत॑नासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पृतना (प्रातिपदिक)

• पप्रिम्: fulfilling (victory/aid), filling
• पप्रिम्: कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: √पॄ (पूरणे ‘to fill, to make full’) → पप्रि- (कृदन्त/विशेषण ‘filling, fulfilling’)

• स्व॒र्षाम्: heaven-winning, light-winning
• स्व॒र्षाम्: कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्-सा (प्रातिपदिक; ‘winning/bringing heaven/light’; RV epithet)

• अ॒प्साम्: of the waters
• अ॒प्साम्: सम्बन्ध (वृजनस्य गोपाम् इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः; ‘of the waters’)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक ‘water’)

• वृ॒जन॑स्य: of the community/settlement (clan)
• वृ॒जन॑स्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वृजन (प्रातिपदिक)

• गो॒पाम्: protector/guardian
• गो॒पाम्: कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: गोपा (प्रातिपदिक; go- ‘cow’ + पा ‘protector’)

• भ॒रे॒षु॒जाम्: battle-born, battle-helping
• भ॒रे॒षु॒जाम्: कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: भरेषुजा (प्रातिपदिक; ‘born/active in battles/struggles’; bhara ‘bearing, contest’ + su-ja ‘well-born/produced’)

• सु॑क्षि॒तिम्: good dwelling, prosperity
• सु॑क्षि॒तिम्: कर्म (जयन्तम् इत्यस्य कर्म/फलम्—‘good dwelling/prosperity’)
• Type: Noun
• Root: सु-क्षिति (प्रातिपदिक; su- ‘good’ + क्षिति ‘dwelling, settlement, prosperity’)

• सु॒श्रव॑सम्: of good fame, renowned
• सु॒श्रव॑सम्: कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु-श्रवस् (प्रातिपदिक; ‘good fame’)

• जय॑न्तम्: conquering, victorious
• जय॑न्तम्: कर्म (त्वाम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √जि (जये ‘to conquer’) → जयन्त् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म (मदेम इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनु॑: after, following
• अनु॑: (क्रियाविशेषण; ‘following/after, in accordance with’)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय)

• मदेम: may we rejoice/exult
• मदेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मद् (हर्षे/मदे ‘to rejoice, be exhilarated’)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: सोम (प्रातिपदिक)