Prakarana 7

Verse 113 (चौपाई)

निज बिकलता बिचारि बहोरी। बिहँसि गयउ ग्रह करि भय भोरी।। मंदोदरीं सुन्यो प्रभु आयो। कौतुकहीं पाथोधि बँधायो।। कर गहि पतिहि भवन निज आनी। बोली परम मनोहर बानी।। चरन नाइ सिरु अंचलु रोपा। सुनहु बचन पिय परिहरि कोपा।। नाथ बयरु कीजे ताही सों। बुधि बल सकिअ जीति जाही सों।। तुम्हहि रघुपतिहि अंतर कैसा। खलु खद्योत दिनकरहि जैसा।। अतिबल मधु कैटभ जेहिं मारे। महाबीर दितिसुत संघारे।। जेहिं बलि बाँधि सहजभुज मारा। सोइ अवतरेउ हरन महि भारा।। तासु बिरोध न कीजिअ नाथा। काल करम जिव जाकें हाथा।।

nija bikalatā bicāri bahorī | bihaṁsi gayau graha kari bhaya bhorī || mandodarīṁ sunyo prabhu āyo | kautukahīṁ pāthodhi baṁdhāyo || kara gahi patihi bhavana nija ānī | bolī parama manohara bānī || carana nāi siru aṁcalu ropā | sunahu bacana piya parihari kopā || nātha bayaru kīje tāhī soṁ | budhi bala sakia jīti jāhī soṁ || tumhahi raghupatihi antara kaisā | khalu khadyota dinakarahi jaisā || atibala madhu kaiṭabha jehiṁ māre | mahābīra diti-suta saṁghāre || jehiṁ bali bāṁdhi sahaja-bhuja mārā | soi avatareu harana mahi bhārā || tāsu birodha na kījia nāthā | kāla karama jiva jākeṁ hāthā ||

ພິຈາລະນາຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງຕົນອີກເທື່ອໜຶ່ງ, ທ້າວຣາວັນຫົວເຍາະເຍົ້າ, ແຕ່ຄວາມຢ້ານກົວໄດ້ຍຶດເອົາເຂົາຢ່າງໜັກແໜ້ນ. ນາງມັນໂທທຣີໄດ້ຍິນວ່າພະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ມາແລະ, ດຸ່ນດັ່ງເກມ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ມີຂົວຂ້າມມະຫາສະໝຸດ. ນາງໄດ້ຈັບມືສາມີຂອງນາງ ນຳເອົາເຂົາໄປສູ່ວັງຂອງນາງ ແລະ ເວົ້າຄຳເວົ້າທີ່ອ່ອນຫວານຢ່າງຍິ່ງ. ນາງໄດ້ກົ້ມຫົວຕໍ່ພະບາດຂອງເຂົາ, ວາງຫົວຂອງນາງລົງເທິງຜ້າຄຸມຫົວໃນຄວາມອ້ອມວອນ ແລະ ເວົ້າວ່າ: "ຈົ່ງຟັງ, ສາມີທີ່ຮັກ, ຈົ່ງປະຖິ້ມຄວາມໂກດແຄ້ນຂອງທ່ານ. ຈົ່ງເຮັດເປັນສັດຕູພຽງແຕ່ກັບຜູ້ທີ່ສະຕິ ແລະ ພະລັງຂອງທ່ານສາມາດເອົາຊະນະໄດ້. ມີການປຽບທຽບໃດລະຫວ່າງທ່ານ ແລະ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຣະຄຸນ? ມັນຄືກັບໄຟໄຕ້ໜຶ່ງຕໍ່ໜ້າດວງຕາເວັນ. ພະອົງຜູ້ທີ່ສັງຫານມາທຸ ແລະ ໄຄຕະພະທີ່ມີພະລັງຢ່າງຍິ່ງ; ວີລະບຸດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຜູ້ທຳລາຍບຸດທັງຫຼາຍຂອງທິຕິ; ພະອົງຜູ້ຜູກມັດພາລີ ແລະ ຕີຜູ້ທີ່ມີອົງແຂນອວດຮັດ, ພະອົງໄດ້ລົງມາເພື່ອບັນທາງພາລະຂອງໂລກ. ຈົ່ງຢ່າຕໍ່ຕ້ານພະອົງ, ເຈົ້ານາຍຂອງຂ້ອຍ: ການ, ກັມມະ, ແລະ ຫຼັກການຂອງຊີວິດເອງຢູ່ໃນພະຫັດຂອງພະອົງ."

Verse 114 (दोहा/सोरठा)

रामहि सौपि जानकी नाइ कमल पद माथ। सुत कहुँ राज समर्पि बन जाइ भजिअ रघुनाथ।।6।।

rāmahi saupi jānakī nāi kamala pada mātha | suta kahuṁ rāja samarpi bana jāi bhajiʿa raghunātha ||6||

ຈົ່ງສົ່ງນາງສີຕາຄືນໃຫ້ພະຣາມ, ກົ້ມຫົວຂອງທ່ານຕໍ່ພະບາດດອກບົວຂອງພະອົງ; ມອບລາຊະອານາຈັກໃຫ້ບຸດຊາຍຂອງທ່ານ, ໄປສູ່ປ່າ, ແລະ ເຄົາຮັບພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຣະຄຸນາດ.

Verse 115 (चौपाई)

नाथ दीनदयाल रघुराई। बाघउ सनमुख गएँ न खाई।। चाहिअ करन सो सब करि बीते। तुम्ह सुर असुर चराचर जीते।। संत कहहिं असि नीति दसानन। चौथेंपन जाइहि नृप कानन।। तासु भजन कीजिअ तहँ भर्ता। जो कर्ता पालक संहर्ता।। सोइ रघुवीर प्रनत अनुरागी। भजहु नाथ ममता सब त्यागी।। मुनिबर जतनु करहिं जेहि लागी। भूप राजु तजि होहिं बिरागी।। सोइ कोसलधीस रघुराया। आयउ करन तोहि पर दाया।। जौं पिय मानहु मोर सिखावन। सुजसु होइ तिहुँ पुर अति पावन।।

nātha dīnadayāla raghurāī | bāghau sanmukha gaeṁ na khāī || cāhia karana so saba kari bīte | tumha sur asura carācara jīte || saṁta kahahiṁ asi nīti dasānana | cauthēṁpana jāihi nṛpa kānana || tāsu bhajana kījia tahaṁ bhartā | jo kartā pālaka saṁhartā || soi raghuvīra pranata anurāgī | bhajahu nātha mamatā saba tyāgī || munibara jatanu karahiṁ jehi lāgī | bhūpa rāju taji hohiṁ birāgī || soi kosaladhīsa raghurāyā | āyau karana tohi para dāyā || jauṁ piya mānahu mora sikhāvana | sujasu hoi tihuṁ pura ati pāvana ||

ເຈົ້ານາຍຂອງຂ້ອຍ, ພະຣາມ, ���ູ່ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ທຸກຍາກ, ເປັນຫຍັງ, ແມ້ກະທັ້ງເສືອກໍ່ບໍ່ກິນຜູ້ທີ່ຍ່າງເຂົ້າມາຕໍ່ໜ້າມັນຢ່າງເປີດເຜີຍ. ສິ່ງໃດທີ່ຕ້ອງເຮັດ, ພະອົງໄດ້ເຮັດແລ້ວ; ທ່ານໄດ້ເອົາຊະນະເທວະ, ອະສູຣ, ແລະ ສັດທຸກຊະນິດ. ບຸດສາວົດສອນນະໂຍບາຍນີ້, ເຈົ້າຊາດສິບເອັດຫົວ: ໃນຂັ້ນທີສີ່, ກະສັດຄວນໄປສູ່ປ່າ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ສາມີ, ຈົ່ງເຄົາຮັບພະອົງຜູ້ເປັນຜູ້ສ້າງ, ຜູ້ປົກປ້ອງ, ແລະ ຜູ້ທຳລາຍ. ວີລະບຸດແຫ່ງຣະຄຸນນັ້ນເອງຮັກຜູ້ທີ່ກົ້ມຕໍ່ພະອົງ; ຈົ່ງເຄົາຮັບພະອົງ, ເຈົ້ານາຍຂອງຂ້ອຍ, ປະຖິ້ມຄວາມຍຶດໝັ້ນທັງໝົດ. ເພື່ອພະອົງ, ພະຍານຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ພະຍາຍາມ; ກະສັດທັງຫຼາຍສະລະລາຊະອານາຈັກຂອງເຂົາເຈົ້າ ແລະ ກາຍເປັນຜູ້ອອກຈາກວັດຖຸ. ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂກສານນັ້ນເອງ, ພະຣາມ, ໄດ້ມາເພື່ອສະແດງຄວາມເມດຕາແກ່ທ່ານ. ຖ້າ, ທີ່ຮັກ, ທ່ານຍອມຮັບຄຳແນະນຳຂອງຂ້ອຍ, ຊື່ສຽງທີ່ດີຂອງທ່ານຈະບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງໃນສາມໂລກ.

Verse 116 (दोहा/सोरठा)

अस कहि नयन नीर भरि गहि पद कंपित गात। नाथ भजहु रघुनाथहि अचल होइ अहिवात।।7।।

asa kahi nayan nīra bhari gahi pada kampita gāta | nātha bhajahu raghunāthahi acala hoi ahi-vāta ||7||

ເວົ້າດັ່ງນັ້ນ, ຕາຂອງນາງລົ້ນໄຫຼດ້ວຍນ້ຳຕາ, ນາງໄດ້ກອດພະບາດຂອງເຂົາ, ຮ່າງກາຍທັງໝົດຂອງນາງສັ່ນຄາງ: "ເຈົ້ານາຍເອີຍ, ຈົ່ງເຄົາຮັບພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຣະຄຸນາດ; ຢືນໝັ້ນ, ຢ່າຖືກຍຶດເອົາດ້ວຍຄວາມຕົວະຕົວ້າຍຄືກັບງູນີ້."

Verse 117 (चौपाई)

तब रावन मयसुता उठाई। कहै लाग खल निज प्रभुताई।। सुनु तै प्रिया बृथा भय माना। जग जोधा को मोहि समाना।। बरुन कुबेर पवन जम काला। भुज बल जितेउँ सकल दिगपाला।। देव दनुज नर सब बस मोरें। कवन हेतु उपजा भय तोरें।। नाना बिधि तेहि कहेसि बुझाई। सभाँ बहोरि बैठ सो जाई।। मंदोदरीं हदयँ अस जाना। काल बस्य उपजा अभिमाना।। सभाँ आइ मंत्रिन्ह तेंहि बूझा। करब कवन बिधि रिपु सैं जूझा।। कहहिं सचिव सुनु निसिचर नाहा। बार बार प्रभु पूछहु काहा।। कहहु कवन भय करिअ बिचारा। नर कपि भालु अहार हमारा।।

taba rāvan maya-sutā uṭhāī | kahai lāga khala nija prabhutāī || sunu tai priyā bṛthā bhaya mānā | jaga jodhā ko mohi samānā || baruṇa kubera pavana jama kālā | bhuja bala jiteũ sakala diga-pālā || deva danuja nara saba basa morẽ | kavan hetu upajā bhaya torẽ || nānā bidhi tehi kahesi bujhāī | sabhā̃ bahori baiṭha so jāī || mandodarī̃ hṛdayã asa jānā | kāla basya upajā abhimānā || sabhā̃ āi mantrinh tẽhi būjhā | karaba kavan bidhi ripu saĩ jūjhā || kahahĩ saciva sunu nisicara-nāhā | bāra bāra prabhu pūchahu kāhā || kahahu kavan bhaya kari'a bicārā | nara kapi bhālu ahāra hamārā ||

ຈາກນັ້ນ ທ້າວຣາວັນໄດ້ຍົກບຸດສາວຂອງມາຢາ (ນາງມັນໂທທຣີ) ແລະ, ເປັນຄົນຊົ່ວ, ເລີ່ມອວດອົງກ່ຽວກັບພະລັງຂອງຕົນເອງ: "ຈົ່ງຟັງ, ທີ່ຮັກ; ທ່ານໄດ້ຢ້ານໂດຍບໍ່ຈຳເປັນ. ໃຜເປັນນັກຮົບໃນໂລກທີ່ທຽບເທົ່າຂ້ອຍ? ດ້ວຍພະລັງຂອງແຂນຂອງຂ້ອຍ, ຂ້ອຍໄດ້ເອົາຊະນະຜູ້ປົກປ້ອງທິດທັງໝົດ, ວະຣຸນ, ກຸເວຣ, ວາຍຸ, ຍະມ, ແລະ ແມ້ກະທັ້ງການ. ເທວະ, ອະສູຣ, ແລະ ມະນຸດທັງໝົດຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງຂ້ອຍ; ເປັນຫຍັງຄວາມຢ້ານກົວນີ້ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນໃນທ່ານ?" ນາງໄດ້ພະຍາຍາມໃຫ້ເຂົາເຂົ້າໃຈຫຼາຍວິທີ; ແຕ່ເຂົາໄດ້ກັບໄປ ແລະ ນັ່ງອີກໃນທີ່ປະຊຸມ. ນາງມັນໂທທຣີໄດ້ອ່ານມັນໃນໃຈຂອງນາງ: ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງມັນຕະຍົງ, ຄວາມອວດອົງຂອງເຂົາໄດ້ລຸກຂຶ້ນ. ມາຮອດສະໜາມ, ເຂົາໄດ້ຖາມລັດຖະມົນຕີຂອງເຂົາ: "ດ້ວຍວິທີໃດພວກເຮົາຈະຕໍ່ສູ້ກັບສັດຕູ?" ທີ່ປຶກສາໄດ້ເວົ້າວ່າ: "ຈົ່ງຟັງ, ເຈົ້າຊາດຜູ້ຍ່າງໃນຄືນ, ເປັນຫຍັງຖາມຊ້ຳໆ? ມີຄວາມຢ້ານກົວຫຍັງທີ່ຈະຕ້ອງຊັ່ງ? ມະນຸດ, ລິງ, ແລະ ໝີແມ່ນເຫຍື່ອຂອງພວກເຮົາເອງ."

Verse 118 (दोहा/सोरठा)

सब के बचन श्रवन सुनि कह प्रहस्त कर जोरि। निति बिरोध न करिअ प्रभु मत्रिंन्ह मति अति थोरि।।8।।

saba ke bacana śravan suni kaha prahasta kara jori | nīti birodha na kari'a prabhu mantrinh mati ati thori ||8||

ຫຼັງຈາກໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງທຸກຄົນ, ທ້າວປະຮັສຕະໄດ້ເວົ້າດ້ວຍມືທັບສອງຂ້າງ: "ເຈົ້ານາຍເອີຍ, ຢ່າຕໍ່ຕ້ານຄຳແນະທີ່ຖືກຕ້ອງ; ການຕັດສິນໃຈຂອງລັດຖະມົນຕີແມ່ນນ້ອຍຫຼາຍແທ້ໆ."

Verse 119 (चौपाई)

कहहिं सचिव सठ ठकुरसोहाती। नाथ न पूर आव एहि भाँती।। बारिधि नाघि एक कपि आवा। तासु चरित मन महुँ सबु गावा।। छुधा न रही तुम्हहि तब काहू। जारत नगरु कस न धरि खाहू।। सुनत नीक आगें दुख पावा। सचिवन अस मत प्रभुहि सुनावा।। जेहिं बारीस बँधायउ हेला। उतरेउ सेन समेत सुबेला।। सो भनु मनुज खाब हम भाई। बचन कहहिं सब गाल फुलाई।। तात बचन मम सुनु अति आदर। जनि मन गुनहु मोहि करि कादर।। प्रिय बानी जे सुनहिं जे कहहीं। ऐसे नर निकाय जग अहहीं।। बचन परम हित सुनत कठोरे। सुनहिं जे कहहिं ते नर प्रभु थोरे।। प्रथम बसीठ पठउ सुनु नीती। सीता देइ करहु पुनि प्रीती।।

kahahĩ saciva saṭha ṭhakura-sohātī | nātha na pūra āva ehi bhā̃tī || bāridhi nāghi eka kapi āvā | tāsu carita mana mahũ sabu gāvā || chudhā na rahī tumhahi taba kāhū | jārat nagaru kasa na dhari khāhū || sunata nīka āgẽ dukha pāvā | sacivan asa mata prabhūhi sunāvā || jehĩ bārīsa bãdhāyu hela | utareu sena sameta subelā || so bhanu manuja khāba hama bhāī | bacana kahahĩ saba gāla phulāī || tāta bacana mama sunu ati ādara | jani mana gunahu mohi kari kādara || priya bānī je sunahĩ je kahahī̃ | aise nara nikāya jaga ahahī̃ || bacana parama hita sunata kaṭhore | sunahĩ je kahahĩ te nara prabhu thore || prathama basīṭha paṭhau sunu nītī | sītā dei karahu puni prītī ||

ລັດຖະມົນຕີ, ຄົນໂງ່ທີ່ຊຳນານໃນການລ້ອມຜູ້ນຳຂອງເຂົາເຈົ້າ, ໄດ້ເວົ້າວ່າ: "ເຈົ້ານາຍເອີຍ, ບໍ່ມີເມືອງໃດສາມາດຢືນຢູ່ໄດ້ໃນລັກສະນະນີ້. ລິງຕົວດຽວໄດ້ກ້າຂ້າມມະຫາສະໝຸດ; ຄວາມກ້າຫານຂອງມັນຖືກຮ້ອງເພັງໃນໃຈທຸກຄົນ. ເມື່ອຄວາມຢາກອາຫານຂອງທ່ານສຳລັບການທຳລາຍຍັງບໍ່ທັນພໍໃຈ, ເປັນຫຍັງທ່ານບໍ່ຈັບ ແລະ ກິນມັນເມື່ອມັນເຜົາເມືອງ?" ໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ເຂົາໄດ້ຮູ້ສຶກເຈັບປວດໃໝ່, ແລະ ທີ່ປຶກສາໄດ້ນຳສະເໜີຄຳແນະດັ່ງກ່າວແກ່ຜູ້ປົກຄອງຂອງເຂົາ. "ຜູ້ທີ່ສ້າງຂົວຂ້າມທະເລດ້ວຍຄວາມສະດວກໄດ້ຂຶ້ນຝັ່ງພ້ອມກອງທັບທີ່ສຸເວລະ; ແລະ ທ່ານເວົ້າກ່ຽວກັບການກິນມະນຸດເຫຼົ່ານັ້ນ, ເອື້ອຍ!" ເຂົາເຈົ້າເວົ້າ, ພອຍແກ້ມຂອງເຂົາເຈົ້າດ້ວຍຄວາມກ້າຫານ. ຈາກນັ້ນ (ສຽງທີ່ສະຫຼາດກວ່າ) ໄດ້ເວົ້າວ່າ: "ລູກຂອງຂ້ອຍ, ຈົ່ງຟັງຄຳເວົ້າຂອງຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງຍິ່ງ; ຢ່າຊັ່ງມັນຄິດວ່າຂ້ອຍຂີ້ຢ້ານ. ຜູ້ທີ່ເວົ້າ ແລະ ຍິນແຕ່ຄຳເວົ້າທີ່ພໍໃຈ, ຄົນດັ່ງກ່າວມີຫຼາຍໃນໂລກ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ສາມາດເວົ້າ ແລະ ຍິນຄຳເວົ້າທີ່ແຂງແຕ່ເປັນປະໂຫຍດຢ່າງຍິ່ງ, ຄົນດັ່ງກ່າວມີໜ້ອຍແທ້ໆ. ກ່ອນ, ຈົ່ງສົ່ງວະສິດທະເປັນທູດ, ນີ້ແມ່ນນະໂຍບາຍທີ່ຖືກຕ້ອງ: ສົ່ງນາງສີຕາຄືນ ແລະ ຟື້ນຟູມິດຕະພາບ."

Verse 120 (दोहा/सोरठा)

नारि पाइ फिरि जाहिं जौं तौ न बढ़ाइअ रारि। नाहिं त सन्मुख समर महि तात करिअ हठि मारि।।9।।

nāri pāi phiri jāhĩ jaũ tau na baṛhāi'a rāri | nāhĩ ta sanmukha samara mahĩ tāta kari'a haṭhi māri ||9||

ຖ້າ, ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບໜີ້ຍິງແລ້ວ, ເຂົາເຈົ້າກັບຄືນ, ກໍ່ຢ່າປຸກຄວາມບາບຊັກຊ້າ; ແຕ່ຖ້າເຂົາເຈົ້າບໍ່ກັບ, ລູກຂອງຂ້ອຍ, ຈົ່ງພົບກັບເຂົາເຈົ້າໃນສະໜາມຮົບຢ່າງເປີດເຜີຍ ແລະ ສັງຫານເຂົາເຈົ້າດ້ວຍຄວາມຕັດສິນໃຈທີ່ໜັກແໜ້ນ.

Verse 121 (चौपाई)

लंकाँ भयउ कोलाहल भारी। सुना दसानन अति अहँकारी।। देखहु बनरन्ह केरि ढिठाई। बिहँसि निसाचर सेन बोलाई।। आए कीस काल के प्रेरे। छुधावंत सब निसिचर मेरे।। अस कहि अट्टहास सठ कीन्हा। गृह बैठे अहार बिधि दीन्हा।। सुभट सकल चारिहुँ दिसि जाहू। धरि धरि भालु कीस सब खाहू।। उमा रावनहि अस अभिमाना। जिमि टिट्टिभ खग सूत उताना।। चले निसाचर आयसु मागी। गहि कर भिंडिपाल बर साँगी।। तोमर मुग्दर परसु प्रचंडा। सुल कृपान परिघ गिरिखंडा।। जिमि अरुनोपल निकर निहारी। धावहिं सठ खग मांस अहारी।। चोंच भंग दुख तिन्हहि न सूझा। तिमि धाए मनुजाद अबूझा।।

laṅkā̃ bhayau kolāhala bhārī | sunā dasānana ati ahaṅkārī || dekhahu banaranha keri ḍhiṭhāī | bihaṁsi nisācara sena bolāī || āe kīsa kāla ke prerē | chudhāvanta saba nisicara merē || asa kahi aṭṭahāsa saṭha kīnhā | gṛha baiṭhē ahāra bidhi dīnhā || subhaṭ sakala cārihũ disi jāhū | dhari dhari bhālu kīsa saba khāhū || umā rāvanahi asa abhimānā | jimi ṭiṭṭibha khaga sūta utānā || calē nisācara āyasu māgī | gahi kara bhiṇḍipāla bara sā̃gī || tomara mugdara parasu pracaṇḍā | sula kṛpāna parigha girikhaṇḍā || jimi aruṇopala nikara nihārī | dhāvahiṁ saṭha khaga māṁsa-ahārī || coṅca bhaṅga dukha tinhahi na sūjhā | timi dhāē manujāda abūjhā ||

ໃນລັງກາໄດ້ເກີດຄວາມອຶກອັດຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ; ທ້າວຣາວັນຜູ້ອວດອົງສິບເອັດຫົວໄດ້ຍິນມັນ. "ເບິ່ງຄວາມບໍ່ຢ້ານຂອງລິງເຫຼົ່ານັ້ນ!" ເຂົາຫົວເຍາະເຍົ້າ, ແລະ ເອີ້ນກອງທັບອະສູຣ. "ເຂົາເຈົ້າມາຕາມການຊຸກຍູ້ຂອງມັນຕະຍົງ; ອະສູຣທັງໝົດຂອງຂ້ອຍໜິດເອົາອາຫານ." ຄົນໂງ່ໄດ້ເວົ້າດັ່ງນັ້ນ, ແຕກອອກເປັນການຫົວເຍາະເຍົ້າຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ, ແລະ ຈາກເຮືອນຂອງເຂົາໄດ້ອອກຄຳສັ່ງສຳລັບ 'ການໃຫ້ອາຫານ' ຂອງເຂົາເຈົ້າ. "ຈົ່ງໃຫ້ນັກຮົບທັງໝົດໄປສູ່ສີ່ທິດ, ຈັບໝີ ແລະ ລິງ ແລ້ວກິນເຂົາເຈົ້າ!" ໂອ ອຸມາ, ຄວາມອວດອົງຂອງທ້າວຣາວັນເປັນດັ່ງນັ້ນ, ຄືກັບນົກຕິຕຕິພະນ້ອຍທີ່ທ້າທາງມະຫາສະໝຸດຢ່າງບໍ່ລະມັດລະວັງ. ອະສູຣໄດ້ອອກເດີນ, ຂໍການອະນຸຍາດ, ຖືຫອຍຍາວ ແລະ ຫອກໄວ້ໃນມືຂອງເຂົາເຈົ້າ, ບ່ອນ, ຂໍ້ຮຸນ, ຕີ່ສາມແສນ, ດາບ, ແທດເຫຼັກ, ແລະ ແມ້ກະທັ້ງກ້ອນພູ. ດຸ່ນດັ່ງນົກກິນເນື້ອພຸ່ງໄປຫາກອງຫີນສີແດງ, ຄົນໂງ່ເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ພຸ່ງໄປ; ແລະ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະງອກຂອງເຂົາເຈົ້າແຕກ, ເຂົາເຈົ້າກໍ່ບໍ່ຮັບຮູ້ເຖິງຄວາມເຈັບປວດ, ດັ່ງນັ້ນແຫລະ ຜູ້ບໍ່ມີສະຕິພຸ່ງໄປຢ່າງບໍ່ຮູ້ຕົວ.

Verse 122 (दोहा/सोरठा)

नानायुध सर चाप धर जातुधान बल बीर। कोट कँगूरन्हि चढ़ि गए कोटि कोटि रनधीर।।40।।

nānāyudha sara cāpa dhara jātudhāna bala bīra | koṭa kaṅgūranhi caṛhi gae koṭi koṭi raṇadhīra ||40||

ຖືອາວຸດຫຼາຍປະເພດ ຄື ຄັນລູກສາດ ແລະ ລູກສາດ ນັກຮົບລາກສະນີຜູ້ມີພະລັງຫຼາຍລ້ານໆ ໄດ້ປີນຂຶ້ນໄປບົນກຳແພງຂອງປ້ອມ

Verse 123 (चौपाई)

कोट कँगूरन्हि सोहहिं कैसे। मेरु के सृंगनि जनु घन बैसे।। बाजहिं ढोल निसान जुझाऊ। सुनि धुनि होइ भटन्हि मन चाऊ।। बाजहिं भेरि नफीरि अपारा। सुनि कादर उर जाहिं दरारा।। देखिन्ह जाइ कपिन्ह के ठट्टा। अति बिसाल तनु भालु सुभट्टा।। धावहिं गनहिं न अवघट घाटा। पर्बत फोरि करहिं गहि बाटा।। कटकटाहिं कोटिन्ह भट गर्जहिं। दसन ओठ काटहिं अति तर्जहिं।। उत रावन इत राम दोहाई। जयति जयति जय परी लराई।। निसिचर सिखर समूह ढहावहिं। कूदि धरहिं कपि फेरि चलावहिं।।

koṭa kaṅgūranhi sohahiṁ kaisē | meru ke sṛṅgani janu ghana baisē || bājahiṁ ḍhola nisāna jujhāū | suni dhuni hoi bhaṭanha mana cāū || bājahiṁ bhēri naphīri apārā | suni kādara ura jāhiṁ darārā || dekhini jāi kapinha ke ṭhaṭṭā | ati bisāla tanu bhālu subhaṭṭā || dhāvahiṁ ganahiṁ na avaghaṭa ghāṭā | parbata phori karahiṁ gahi bāṭā || kaṭakaṭāhiṁ koṭinha bhaṭa garjahiṁ | dasana oṭha kāṭahiṁ ati tarjahiṁ || uta rāvan ita rāma dohāī | jayati jayati jaya parī larāī || nisicara sikhara samūha ḍhahāvahiṁ | kūdi dharahiṁ kapi phēri calāvahiṁ ||

ກຳແພງຂອງປ້ອມງົດງາມປານໃດ ປະຫວັດວ່າເມກໄດ້ຕັ້ງຢູ່ບົນຍອດພູເຂົາເມຣຸ! ກອງເຕົ້າໄຟ້າ ແລະ ສັນຍານຮົບໄດ້ດັງຂຶ້ນ ໄດ້ຍິນສຽງນັ້ນ ໃຈຂອງນັກຮົບກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມກ້າວາດ. ກອງເຕົ້າໄຟ້າ ແລະ ແຕຣ໌ມະເຫຼັກນັບບໍ່ຖ້ວນໄດ້ດັງຂຶ້ນ ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງນັ້ນ ຜູ້ຂີ້ຢ້ານຮູ້ສຶກວ່າໜ້າເອິກຂອງຕົນແຕກເປັນຮອຍແຕກດ້ວຍຄວາມຢ້ານ. ການຫຼີ້ນຕະຫຼົກຂອງລີງບໍ່ສາມາດທົນໄດ້ ນັກຮົບຫມີ້ມີຮ່າງກາຍໃຫຍ່ຫຼວງ. ພວກເຂົາພັດໄປໂດຍບໍ່ນັບຖືເສັ້ນທາງອັນຕະລາຍ ພວກເຂົາທຳລາຍພູເຂົາເພື່ອເປີດເສັ້ນທາງ. ນັກຮົບຫຼາຍລ້ານໆຄົນຂູ້ຟ້າຍ ກັດໂຕ ແລະ ໃບໜ້າດ້ວຍຄວາມໂກະເກະ. ທາງນັ້ນມີສຽງຮ້ອງວ່າ ຣາວັນ! ທາງນີ້ຮ້ອງວ່າ ຣາມ! ຊະນະແລ້ວ ຊະນະແລ້ວ! ສົງຄາມໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນ. ພວກລາກສະນີໂຄ່ນຍອດຫໍຄີລົງ ລີງກໍໂດດຂຶ້ນ ຄວາມພວກມັນ ແລະ ຂວ້າງມັນກັບໄປ.

Verse 124 (छंद)

धरि कुधर खंड प्रचंड कर्कट भालु गढ़ पर डारहीं। झपटहिं चरन गहि पटकि महि भजि चलत बहुरि पचारहीं।। अति तरल तरुन प्रताप तरपहिं तमकि गढ़ चढ़ि चढ़ि गए। कपि भालु चढ़ि मंदिरन्ह जहँ तहँ राम जसु गावत भए।।

dhari kudhara khaṇḍa pracaṇḍa karkaṭa bhālu gaṛha para ḍārahī | jhapaṭahiṁ carana gahi paṭaki mahi bhaji calata bahuri pacārahī || ati tarala taruna pratāpa tarapahiṁ tamaki gaṛha caṛhi caṛhi gae | kapi bhālu caṛhi mandiranha jahã tahã rāma jasu gāvata bhae ||

ຈັບຊິ້ນສ່ວນພູເຂົາທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງ ນັກຮົບຫມີ້ຜູ້ດຸເດືກໄດ້ຂວ້າງມັນໄປສູ່ປ້ອມ. ພວກເຂົາກໍໂດດ ຈັບຂາມະນຸດ ຕີເຂົາລົງສູ່ພື້ນດິນ ແລ້ວໜີໄປ ກ່ອນຈະກັບມາຕີໃໝ່. ດ້ວຍຄວາມກ້າວາດຂອງໄວໜຸ່ມທີ່ບໍ່ສະຫງົບ ພວກເຂົາລຸກຂຶ້ນ ແລະ ຂຶ້ນກຳແພງຢ່າງກະທັນຫັນ. ລີງ ແລະ ຫມີ້ປີນຂຶ້ນໄປບົນວັດທຸກແຫ່ງ ແລະ ເລີ່ມຮ້ອງສັນລະເສີນຊື່ຂອງພະຣາມຢູ່ທຸກບ່ອນ.

Verse 125 (दोहा/सोरठा)

एकु एकु निसिचर गहि पुनि कपि चले पराइ। ऊपर आपु हेठ भट गिरहिं धरनि पर आइ।।41।।

eku eku nisicara gahi puni kapi calē parāi | ūpara āpu hēṭha bhaṭ girahiṁ dharani para āi ||41||

ຈັບພວກລາກສະນີຄົນຕໍ່ຄົນ ລີງກໍແລ່ນໜີໄປ ລີງຢູ່ເທິງ ນັກຮົບຢູ່ລຸ່ມ ພວກເຂົາລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນ.

Verse 126 (चौपाई)

राम प्रताप प्रबल कपिजूथा। मर्दहिं निसिचर सुभट बरूथा।। चढ़े दुर्ग पुनि जहँ तहँ बानर। जय रघुबीर प्रताप दिवाकर।। चले निसाचर निकर पराई। प्रबल पवन जिमि घन समुदाई।। हाहाकार भयउ पुर भारी। रोवहिं बालक आतुर नारी।। सब मिलि देहिं रावनहि गारी। राज करत एहिं मृत्यु हँकारी।। निज दल बिचल सुनी तेहिं काना। फेरि सुभट लंकेस रिसाना।। जो रन बिमुख सुना मैं काना। सो मैं हतब कराल कृपाना।। सर्बसु खाइ भोग करि नाना। समर भूमि भए बल्लभ प्राना।। उग्र बचन सुनि सकल डेराने। चले क्रोध करि सुभट लजाने।। सन्मुख मरन बीर कै सोभा। तब तिन्ह तजा प्रान कर लोभा।।

rāma pratāpa prabala kapijūthā | mardahiṃ nisicara subhaṭa barūthā || caṛhe durga puni jahaṃ tahaṃ bānara | jaya raghubīra pratāpa divākara || cale nisācara nikara parāī | prabala pavana jimi ghana samudāī || hāhākāra bhayau pura bhārī | rovahiṃ bālaka ātura nārī || saba mili dehiṃ rāvanahi gārī | rāja karata ehiṃ mṛtyu haṃkārī || nija dala bicala sunī tehiṃ kānā | pheri subhaṭa laṅkesa risānā || jo rana bimukha sunā maiṃ kānā | so maiṃ hataba karāla kṛpānā || sarbasu khāi bhoga kari nānā | samara bhūmi bhae ballabha prānā || ugra bacana suni sakala ḍerāne | cale krodha kari subhaṭa lajāne || san mukha marana bīra kai sobhā | taba tinhiṃ tajā prāna kara lobhā ||

ດ້ວຍພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພະຣາມ ���າດລີງໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ດຸເດືກ ແລະ ພວກເຂົາກໍບີບບັງກອງທັບລາກສະນີ. ລີງໄດ້ປີນຂຶ້ນກຳແພງທຸກແຫ່ງອີກ ຮ້ອງວ່າ ຊະນະແລ້ວ ພະຣາຄູວີຣ ຄວາມສະຫງ່າງາມຂອງພະອົງປຽບສະເໝືອນດວງຕາເວັນ! ກອງທັບລາກສະນີໄດ້ໜີໄປຢ່າງບໍ່ເປັນລະບຽບ ປຽບສະເໝືອນເມກຖືກພັດພາໄປດ້ວຍລົມແຮງ. ສຽງໄຫ້ຮ້ອງໄຫ່ຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ດັງຂຶ້ນໃນເມືອງ ເດັກນ້ອຍໄຫ່ ແລະ ແມ່ຍິງຜູ້ກັງວົນໄດ້ໄວ້ຄວາມໂສກເສົ້າ. ທຸກຄົນຮ່ວມກັນສາບແຊ່ຣາວັນວ່າ ເຈົ້າປົກຄອງແບບນີ້ ເຈົ້າໄດ້ເຊີນຕາຍເຂົ້າມາ! ຣາວັນໄດ້ຍິນວ່າກອງທັບຂອງຕົນເອງອ່ອນແອ. ດ້ວຍຄວາມໂກະເກະ ເຈົ້າແຫ່ງລັງກາໄດ້ຮຽກຮ້ອງນັກຮົບຂອງຕົນວ່າ ຜູ້ໃດຫັນໜ້າໜີຈາກສະໜາມຮົບ ຂ້າຈະຕັດຄໍຜູ້ນັ້ນດ້ວຍດາບອັນນ່າຢ້ານ. ເຈົ້າໄດ້ກິນຊັບສົມບັດທັງໝົດຂອງຂ້າ ໄດ້ຊົມໃຊ້ຄວາມສຸກທຸກຢ່າງ ຈົ່ງໃຫ້ຊີວິດຂອງເຈົ້າມີຄ່າເທົ່ານັ້ນເທິງສະໜາມຮົບ! ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຮຸນແຮງເຫຼົ່ານັ້ນ ທຸກຄົນກໍຢ້ານ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມອາຍ ນັກຮົບກໍອອກໄປດ້ວຍຄວາມໂກະເກະ. ການຕາຍໂດຍໜ້າສູ້ກັບສັດຕູແມ່ນຄວາມສະຫງ່າຂອງວິລະຊົນ ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາຈຶ່ງປະຖິ້ມຄວາມຍຶດໝັ້ນໃນຊີວິດ.

Verse 127 (दोहा/सोरठा)

बहु आयुध धर सुभट सब भिरहिं पचारि पचारि। ब्याकुल किए भालु कपि परिघ त्रिसूलन्हि मारी।।42।।

bahu āyudha dhara subhaṭa saba bhirahiṃ pacāri pacāri | byākula kie bhālu kapi parigha trisūlanhi mārī ||42||

ຖືອາວຸດຫຼາຍປະເພດ ນັກຮົບທັງໝົດໄດ້ເຂົ້າໃກ້ ແລະ ຕໍ່ສູ້ ຂວ້າງຄຳທ້າທາຍຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ. ດ້ວຍກົບເຫຼັກ ແລະ ສາມສຽງ ພວກເຂົາຕີຫມີ້ ແລະ ລີງ ທຳໃຫ້ພວກເຂົາສັບສົນຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 128 (चौपाई)

भय आतुर कपि भागन लागे। जद्यपि उमा जीतिहहिं आगे।। कोउ कह कहँ अंगद हनुमंता। कहँ नल नील दुबिद बलवंता।। निज दल बिकल सुना हनुमाना। पच्छिम द्वार रहा बलवाना।। मेघनाद तहँ करइ लराई। टूट न द्वार परम कठिनाई।। पवनतनय मन भा अति क्रोधा। गर्जेउ प्रबल काल सम जोधा।। कूदि लंक गढ़ ऊपर आवा। गहि गिरि मेघनाद कहुँ धावा।। भंजेउ रथ सारथी निपाता। ताहि हृदय महुँ मारेसि लाता।। दुसरें सूत बिकल तेहि जाना। स्यंदन घालि तुरत गृह आना।।

bhaya ātura kapi bhāgana lāge | jadyapi umā jītihahiṃ āge || kou kaha kahaṃ aṅgada hanumaṃtā | kahaṃ nala nīla dubida balavaṃtā || nija dala bikala sunā hanumānā | pacchima dvāra rahā balavānā || meghanāda tahaṃ karai larāī | ṭūṭa na dvāra parama kaṭhināī || pavana-tanaya mana bhā ati krodhā | garjeu prabala kāla sama jodhā || kūdi laṅka gaṛha ūpara āvā | gahi giri meghanāda kahuṃ dhāvā || bhaṃjeu ratha sārathī nipātā | tāhi hṛdaya mahuṃ māresi lātā || dusareṃ sūta bikala tehi jānā | syaṃdana ghāli turata gṛha ānā ||

ລີງຜູ້ຢ້ານຕາຍໄດ້ເລີ່ມໜີ ເຖິງແມ່ນວ່າ ໂອ ອຸມາ ຊະນະຈະເປັນຂອງພວກເຂົາໃນທີ່ສຸດ. ບາງຄົນຮ້ອງວ່າ ອັງຄັດຢູ່ໃສ? ຫນູມັນຢູ່ໃສ? ນັລ ແລະ ນີລຢູ່ໃສ? ທະວີວິດຜູ້ແຂງແຮງຢູ່ໃສ? ຫນູມັນໄດ້ຍິນວ່າກອງທັບຂອງຕົນເອງອ່ອນແອ ລາວຢືນແຂງແຮງຢູ່ປະຕູທິດຕາເວັນຕົກ. ທີ່ນັ້ນເມກນາດຕໍ່ສູ້ ແລະ ປະຕູບໍ່ແຕກ ຍ້ອນມັນແຂງແຮງຫຼາຍ. ບຸດຂອງພະວາຍຸ ໄດ້ລຸກໄຫມ້ດ້ວຍຄວາມໂກະເກະ ແລະ ຮ້ອງຄືພະຍາມະຣະຜູ້ມີອຳນາດ. ໂດດຂຶ້ນໄປເທິງປ້ອມລັງກາ ລາວພັດໄປຫາເມກນາດ ຖືພູເຂົາໄວ້. ລາວທຳລາຍລົດຮົບ ແລະ ຕີຄົນຂັບລົດລົ້ມ ຕີເອິກຂອງລາວດ້ວຍການເຕະ. ຄົນຂັບລົດອີກຄົນໜຶ່ງຢ້ານຈົນຕົກໃຈ ຮີບຕໍ່ລົດ ແລະ ພາມັນກັບໄປເຮືອນທັນທີ.

Verse 129 (दोहा/सोरठा)

अंगद सुना पवनसुत गढ़ पर गयउ अकेल। रन बाँकुरा बालिसुत तरकि चढ़ेउ कपि खेल।।43।।

aṅgada sunā pavanasuta gaṛha para gayau akela | rana bāṅkurā bālisuta taraki caṛheu kapi khela ||43||

ອັງຄັດໄດ້ຍິນວ່າບຸດຂອງພະວາຍຸໄດ້ໄປຄົນດຽວເທິງກຳແພງ. ດ້ວຍຄວາມກະຕືລືລົນທີ່ຈະຕໍ່ສູ້ ບຸດຂອງບາລີໄດ້ກ້າວຂຶ້ນ ຖືມັນເປັນແຄ່ການຫຼີ້ນຂອງລີງ.

Verse 130 (चौपाई)

जुद्ध बिरुद्ध क्रुद्ध द्वौ बंदर। राम प्रताप सुमिरि उर अंतर।। रावन भवन चढ़े द्वौ धाई। करहि कोसलाधीस दोहाई।। कलस सहित गहि भवनु ढहावा। देखि निसाचरपति भय पावा।। नारि बृंद कर पीटहिं छाती। अब दुइ कपि आए उतपाती।। कपिलीला करि तिन्हहि डेरावहिं। रामचंद्र कर सुजसु सुनावहिं।। पुनि कर गहि कंचन के खंभा। कहेन्हि करिअ उतपात अरंभा।। गर्जि परे रिपु कटक मझारी। लागे मर्दै भुज बल भारी।। काहुहि लात चपेटन्हि केहू। भजहु न रामहि सो फल लेहू।।

juddha biruddha kruddha dvau baṃdara | rāma pratāpa sumiri ura aṃtara || rāvana bhavana caṛhe dvau dhāī | karahi kosalādhīsa dohāī || kalasa sahita gahi bhavanu ḍhahāvā | dekhi nisācara-pati bhaya pāvā || nāri bṛṃda kara pīṭahiṃ chātī | aba dui kapi āe utapātī || kapilīlā kari tinhahi ḍerāvahiṃ | rāmacandra kara sujasu sunāvahiṃ || puni kara gahi kaṃcana ke khaṃbhā | kahenhi kari'a utapāta araṃbhā || garji pare ripu kaṭaka majhārī | lāge mardai bhuja bala bhārī || kāhuhi lāta capeṭanhi kehū | bhajahu na rāmahi so phala lehū ||

��ງລີງສອງຕົວ ຜູ້ໂກະເກະ ແລະ ຕັ້ງໜ້າຕໍ່ສັດຕູ ໄດ້ນຶບຳພະລັງຂອງພະຣາມໃນໃຈຂອງພວກເຂົາ. ພວກເຂົາພັດໄປ ແລະ ປີນເຂົ້າໄປໃນວັງຂອງຣາວັນ ຮ້ອງເອີ້ນນາມພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂກສົນ. ຈັບຕຶກພ້ອມທັງຍອດປຸມ ພວກເຂົາໂຄ່ນມັນລົ້ມ ເມື່ອເຫັນດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າແຫ່ງພວກອອກຫາກາມກໍຢ້ານ. ແມ່ຍິງຕີໜ້າເອິກຂອງຕົນ ບັດນີ້ລີງສອງຕົວໄດ້ມາ ເປັນການກໍ່ຄວາມວຸ້ນວາຍ! ເຮັດທັບທ່າຂອງລີງ ພວກເຂົາຂູ່ພວກເຂົາ ແລະ ປະກາດຊື່ສຽງທີ່ງົດງາມຂອງພະຣາມຈັນທຣ. ອີກເທື່ອໜຶ່ງ ພວກເຂົາຈັບເສົາຄຳ ແລະ ຮ້ອງວ່າ ໃຫ້ເລີ່ມການທຳລາຍ! ຮ້ອງຄົບຄານ ພວກເຂົາຕົກໄປທ່າມກາງກອງສັດຕູ ແລະ ເລີ່ມບີບບັງພວກເຂົາດ້ວຍໜັກແຂນທີ່ແຂງແຮງ. ບາງຄົນຖືກເຕະ ບາງຄົນຖືກຕບ້ຍ ຜູ້ໃດບໍ່ໄປພາພະຣາມ ຈົ່ງຮັບຜົນຂອງມັນເທົ່ານັ້ນ!

Verse 131 (दोहा/सोरठा)

एक एक सों मर्दहिं तोरि चलावहिं मुंड। रावन आगें परहिं ते जनु फूटहिं दधि कुंड।।44।।

eka eka soṃ mardahiṃ tori calāvahiṃ muṇḍa | rāvan āgeṃ parahiṃ te janu phūṭahiṃ dadhi kuṇḍa ||44||

ພວກເຂົາບີບບັງຄົນຕໍ່ຄົນ ຖອນໜ້າຂອງພວກເຂົາ ແລະ ຂວ້າງມັນໄປ ໜ້າເຫຼົ່ານັ້ນລົ້ມລົງເທິງໜ້າຣາວັນ ເບິ່ງຄືກັບໝໍ້ນົມເປັນທີ່ແຕກ.

Verse 132 (चौपाई)

महा महा मुखिआ जे पावहिं। ते पद गहि प्रभु पास चलावहिं।। कहइ बिभीषनु तिन्ह के नामा। देहिं राम तिन्हहू निज धामा।। खल मनुजाद द्विजामिष भोगी। पावहिं गति जो जाचत जोगी।। उमा राम मृदुचित करुनाकर। बयर भाव सुमिरत मोहि निसिचर।। देहिं परम गति सो जियँ जानी। अस कृपाल को कहहु भवानी।। अस प्रभु सुनि न भजहिं भ्रम त्यागी। नर मतिमंद ते परम अभागी।। अंगद अरु हनुमंत प्रबेसा। कीन्ह दुर्ग अस कह अवधेसा।। लंकाँ द्वौ कपि सोहहिं कैसें। मथहि सिंधु दुइ मंदर जैसें।।

mahā mahā mukhiā je pāvahiṃ | te pada gahi prabhu pāsa calāvahiṃ || kahai bibhīṣanu tinh ke nāmā | dehiṃ rāma tinhahū nija dhāmā || khala manujād dvijāmiṣa bhogī | pāvahiṃ gati jo jācat jogī || umā rāma mṛdu-cita karunākara | bayara bhāva sumirata mohi nisi-cara || dehiṃ parama gati so jiyã jāni | asa kṛpāla ko kahahu bhavānī || asa prabhu suni na bhajahiṃ bhrama tyāgī | nara mati-manda te parama abhāgī || aṅgada aru hanumaṃta prabesā | kīnha durga asa kaha avadhesā || laṅkā̃ dvau kapi sohahiṃ kaiseṃ | mathahiṃ siṃdhu dui maṃdara jaiseṃ ||

ພວກຫົວໜ້າຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ຖືກຈັບໄດ້ຖືກນໍາມາຍັງເບື້ອງພະບາດຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ໂດຍຍຶດຖືພະບາດຂອງພະອົງ. ພະພິພິຊານໄດ້ກ່າວຊື່ຂອງເຂົາເຈົ້າ ແລະ ພະຣາມໄດ້ປະທານທີ່ຢູ່ອັນສູງສົ່ງແກ່ເຂົາເຈົ້າ. ເຖິງແມ່ນເປັນຄົນຊົ່ວ ເປັນຜູ້ກິນເນື້ອມະນຸດ ແມ້ນກິນເນື້ອພະພາມະຫານ ເຂົາເຈົ້າກໍໄດ້ຮັບສະຖານະທີ່ພວກໂຍຄີອະທິຖານຂໍ. ເຈົ້າອຸມາ ພະຣາມມີພະຫົວໃຈອ່ອນໂຍນ ເປັນພະຜູ້ກະລຸນາຢ່າງສິ້ນເຊີງ: ແມ້ນແຕ່ພວກອສູລທີ່ຈື່ຈໍາຂ້າພະອົງດ້ວຍຄວາມອຄຕີ ເມື່ອຮູ້ໃນຫົວໃຈ ພະອົງກໍປະທານການປົດປ່ອຍອັນສູງສຸດ. ຈົ່ງບອກຂ້າພະອົງເຈົ້າພະພະວານີ ວ່າຜູ້ໃດຈະກະລຸນາປານພະອົງ? ແຕ່ເມື່ອໄດ້ຍິນເຖິງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ນີ້ ມະນຸດກໍບໍ່ພະນັກຖືພະອົງ ປາສະເຫວດຄວາມຫຼົບຫຼີກ; ພວກມະນຸດຜູ້ມີປັນຍາທູນເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນຜູ້ອັນຕາຍຫານທີ່ສຸດ. ໃນຂະນະນັ້ນ ອັງຄດ ແລະ ຫະນຸມັນໄດ້ເຂົ້າໄປໃນປ້ອມ ຕາມພະບັນຍັດຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງອະໂຍດະ; ໃນລັງກາ ລິງສອງພະພະກະບາດນັ້ນສະຫວ່າງສະຫງ່າ ດັ່ງດັ່ງພູເຂົາມັນທະຣະສອງລູກທີ່ກວນມະຫາສະມຸດ.