Prakarana 19
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘अहंकार-रावणत्व’ की पहचान। बालकाण्ड में जगत-व्यवस्था (धर्म) के क्षय का निदान ‘अवतार’ है—यह सीढ़ी साधक को बताती है कि मुक्ति का आरम्भ बाह्य कथा से नहीं, भीतर की शरणागति और प्रेम-प्रकटता से होता है। इस खण्ड में रावण-प्रभुत्व (भोग-बल) बनाम हरि-प्राकट्य (प्रेम-बल) का द्वंद्व साधक के अंतःकरण में घटित होता है।
ການເຄື່ອນໄຫວຫຼັກຂອງຣາສະໃນບົດນີ້ແມ່ນການຫັນປ່ຽນຈາກພ຺ຍາຍາກໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຄວາມອັດສະຈະລາ. ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການສະແດງການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຄວາມຮັ່ງມີ ແລະ ອຳນາດອະສູລີ ຜ່ານການບັນຍາຍກ່ຽວກັບຄອບຄົວຂອງຣາວັນ, ກຸມພະການ, ເມກນາດ ແລະ ອື່ນໆ, ເຊິ່ງເປັນການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງພະລັງອັນຕະຍານ ບ່ອນທີ່ທັມມະ, ຄວາມເມດຕາ, ການຟັງເວທີ, ແລະ ກຽດຕິຍົດຕໍ່ສາດທຸກໄດ້ຫາຍໄປ. ຈາກນັ້ນ ຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງໂລກ, ໃນຮູບຂອງໂຄ, ແລະ ການປະຊຸມຂອງເທບທັງຫຼາຍ ໄດ້ນໍາເລົ່າເລື່ອງເຂົ້າສູ່ຄວາມກະຕັນໃຈ ແລະ ຄວາມຮູ້ສຶກເຖິງການເສື່ອມຂອງທັມມະ. ຈຸດຫັນສຳຄັນແມ່ນພຣະດຳລັດຂອງສິວະ ທີ່ກ່າວວ່າ ຮະຣິເປັນຜູ້ຊົງຢູ່ທຸກຫົນທາງ, ພຣະອົງປາກົດຜ່ານຄວາມຮັກ. ເມື່ອສຽງຂອງພຣະພຣະຫັຸປະກາດປະຕິຍານການອະວາຕານ, ຄວາມຢ້ານກົງໄດ້ສິ້ນສຸດ, ຄວາມໝັ້ນໃຈ ແລະ ຄວາມອັດສະຈະລາໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ບົດນີ້ສອນວ່າ ໃນຕາລາດຂອງການຂຶ້ນສູ່ຂອງມານັດ, ບົດແກ້ໄຂສຳລັບຄວາມວິນາດບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ພະລັງຂອງອາວຸດ, ແຕ່ແມ່ນການຍອມຈຳນົນດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະ ການປາກົດຕົວອັນເມດຕາຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ.
Verses
ເຈົາໄປ 180.1-4
सुख संपति सुत सेन सहाई।जय प्रताप बल बुद्धि बड़ाई।।
नित नूतन सब बाढ़त जाई।जिमि प्रतिलाभ लोभ अधिकाई।।
अतिबल कुंभकरन अस भ्राता।जेहि कहुँ नहिं प्रतिभट जग जाता।।
करइ पान सोवइ षट मासा।जागत होइ तिहुँ पुर त्रासा।।
जौं दिन प्रति अहार कर सोई।बिस्व बेगि सब चौपट होई।।
समर धीर नहिं जाइ बखाना।तेहि सम अमित बीर बलवाना।।
बारिदनाद जेठ सुत तासू।भट महुँ प्रथम लीक जग जासू।।
जेहि न होइ रन सनमुख कोई।सुरपुर नितहिं परावन होई।।
sukha saṃpati suta sena sahāī |jaya pratāpa bala buddhi baṛāī ||
nita nūtana saba bāṛhata jāī |jimi pratilābha lobha adhikāī ||
atibala kumbhakarana asa bhrātā |jehi kahũ nahiṃ pratibhaṭa jaga jātā ||
karai pāna sovai ṣaṭa māsā |jāgata hoi tihũ pura trāsā ||
jaũ dina prati āhāra kara soī |bisva begi saba caupaṭa hoī ||
samara dhīra nahiṃ jāi bakhānā |tehi sama amita bīra balavānā ||
bāridanāda jeṭha suta tāsū |bhaṭa mahũ prathama līka jaga jāsū ||
jehi na hoi rana sanamukha koī |surapura nitahiṃ parāvana hoī ||
ຄວາມສຸກ, ຄວາມຮັ່ງມີ, ບຸດຊາຍ, ກອງທັບ, ແລະ ຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອ - ຊັດຊະນະ, ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່, ກຳລັງ, ປັນຍາ, ແລະ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່: ທັງໝົດນີ້ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນທຸກວັນ, ໃໝ່ສະເໝີ, ຄືກັບຜົນປະໂຫຍດທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນເຮັດໃຫ້ຄວາມໂລບເພີ່ມຂຶ້ນ. ພະອົງມີອ້າຍນ້ອງຄືກຸມພະກັນ, ຜູ້ມີກຳລັງຫຼວງຫຼາຍ, ເຊິ່ງໂລກບໍ່ຮູ້ຈັກນັກຮົບຄູ່ແຂ່ງ. ພະອົງຈະດື່ມແລະ ນອນເປັນເວລາຫົກເດືອນ; ເມື່ອພະອົງຕື່ນ, ຄວາມໜາວໜ້າໄດ້ຄອບຄຸມສາມໂລກ. ຖ້າພະອົງກິນອາຫານທຸກວັນແລະ ບໍ່ນອນຫຼັບຍາວ, ໂລກທັງໝົດຈະຖືກທຳລາຍໄວໆ. ຄວາມສະໝັກໃຈຂອງພະອົງໃນສົງຄາມບໍ່ສາມາດບັນຍາຍໄດ້ - ບໍ່ມີວິລະຊົນຄົນໃດເທົ່າທຽມພະອົງໃນກຳລັງທີ່ບໍ່ອາດວັດໄດ້. ບະຣິທະນາດ, ບຸດຊາຍຄົນໃຫຍ່ຂອງພະອົງ, ມີຊື່ສຽງໃນໂລກເປັນນັກຮົບຍອດເຍືອງ; ບໍ່ມີໃຜສາມາດຢືນໜ້າພະອົງໃນສົງຄາມ - ພະອົງຈະເຮັດໃຫ້ເມືອງຂອງທິດເທບໜີໄປທຸກວັນ.
ໂດຫາ 180
कुमुख अकंपन कुलिसरद धूमकेतु अतिकाय।एक एक जग जीति सक ऐसे सुभट निकाय।।180।।
kumukha akaṃpana kuliśarada dhūmaketu atikāya |eka-eka jaga jīti saka aise subhaṭa nikāya ||180||
ກຸມຸຂ, ອກຳປັນ, ກຸລິຊະຣາດ, ທູມະເກຕຸ ແລະ ອະຕິກາຍ - ນີ້ແມ່ນຄະນະຂອງວີລະບຸລຸດ, ແຕ່ລະຄົນສາມາດພິຊິດໂລກໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງຢ່າງດຽວ.
ເຈົາໄປ 181.1-4
कामरूप जानहिं सब माया।सपनेहुँ जिन्ह कें धरम न दाया।।
दसमुख बैठ सभाँ एक बारा।देखि अमित आपन परिवारा।।
सुत समूह जन परिजन नाती।गे को पार निसाचर जाती।।
सेन बिलोकि सहज अभिमानी।बोला बचन क्रोध मद सानी।।
सुनहु सकल रजनीचर जूथा।हमरे बैरी बिबुध बरूथा।।
ते सनमुख नहिं करही लराई।देखि सबल रिपु जाहिं पराई।।
तेन्ह कर मरन एक बिधि होई।कहउँ बुझाइ सुनहु अब सोई।।
द्विजभोजन मख होम सराधा।सब कै जाइ करहु तुम्ह बाधा।।
kāmarūpa jānahĩ saba māyā।sapanẽhu jinh keṃ dharama na dāyā॥
daśamukha baiṭha sabhā̃ eka bārā।dekhi amita āpana parivārā॥
suta samūha jana parijana nātī।ge ko pāra nisācara jātī॥
sena biloki sahaja abhimānī।bolā bacana krodha mada sānī॥
sunahu sakala rajanīcara jūthā।hamare bairī bibudha barūthā॥
te sanamukha nahiṃ karahī larāī।dekhi sabala ripu jāhiṃ parāī॥
tenha kara marana eka bidhi hoī।kahauṃ bujhāi sunahu aba soī॥
dvijabhojana makha homa sarādhā।saba kai jāi karahu tumha bādhā॥
ທັງໝົດຮູ້ຈັກສິລປະມາຍານິດທາງມົນຕະລາຍ, ໃນພວກເຂົາບໍ່ມີທັມະມະຫາບໍ່ມີຄວາມເມດຕາ, ເຖິງແມ່ນໃນຄວາມຝັນກໍຕາມ. ຄັ້ງໜຶ່ງຣາວັນຜູ້ມີສິບໜ້ານັ່ງຢູ່ໃນສະພາ, ເບິ່ງເຫັນວງສະກົນຂອງຕົນທີ່ບໍ່ອາດວັດໄດ້ - ບຸດຫຼາຍທ່ານ, ຍາດພີ່ນ້ອງ, ຂ້າລຸ້ນ ແລະ ຫຼານເຫຼນ - ລາວເຫັນວ່າບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດຂອງເຜົ່າພັນຜູ້ລ່ວງຄືນ. ເຫັນກອງທັບຂອງຕົນ, ລາວຜູ້ມີຄວາມຫຍິ້ງທະເນຍໄດ້ເວົ້າດ້ວຍຄຳເວົ້າທີ່ຈຸເຈດດ້ວຍຄວາມໂກະ ແລະ ຄວາມມຶນເມົາໃນຄວາມອວດຕົວ: ຈົ່ງຟັງຂ້າພະເຈົ້າ, ເຈົ້າຜູ້ຊົ່ວທັງໝົດ: ເທບະທັງຫຼາຍເປັນສັດຕູຂອງພວກເຮົາໃນກອງທັບໃຫຍ່. ພວກເຂົາຈະບໍ່ຕໍ່ສູ້ກັບພວກເຮົາໜ້າຕໍ່ໜ້າ; ເມື່ອເຫັນສັດຕູທີ່ເຂັ້ມແຂງ, ພວກເຂົາກໍຫຼີກລ້ຽງ. ມີພຽງທາງໜຶ່ງທີ່ຈະທຳລາຍພວກເຂົາ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍ - ຈົ່ງຟັງເດີມບັດນີ້. ຈົ່ງໄປທຸກທີ່ ແລະ ຂັດຂວາງການໃຫ້ອາຫານແກ່ພາມະບູຊາ, ພິທີບູຊາ, ການຖວາຍໄຟ ແລະ ພິທີແດ່ບັນພະບູລຸດ.
ໂດຫາ 181
छुधा छीन बलहीन सुर सहजेहिं मिलिहहिं आइ।तब मारिहउँ कि छाड़िहउँ भली भाँति अपनाइ।।181।।
chudhā-chīna balahīna sur sahajehiṁ milihahiṁ āi |tab mārihaũ ki chāṛihaũ bhalī bhā̃ti apanāi ||181||
ດ້ອຍຫິວ ແລະ ອ່ອນແຮງ ເທບທັງຫຼາຍຈັກມາຫາຂ້ອຍເອງ ຄັ້ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເປັນຂອງຂ້ອຍດີແລ້ວ ຂ້ອຍຈັກຂ້າ ຫຼື ປ່ອຍໄປກໍໄດ້
ເຈົາໄປ 182.1-7
मेघनाद कहुँ पुनि हँकरावा।दीन्ही सिख बलु बयरु बढ़ावा।।
जे सुर समर धीर बलवाना।जिन्ह कें लरिबे कर अभिमाना।।
तिन्हहि जीति रन आनेसु बाँधी।उठि सुत पितु अनुसासन काँधी।।
एहि बिधि सबही अग्या दीन्ही।आपुनु चलेउ गदा कर लीन्ही।।
चलत दसानन डोलति अवनी।गर्जत गर्भ स्रवहिं सुर रवनी।।
रावन आवत सुनेउ सकोहा।देवन्ह तके मेरु गिरि खोहा।।
दिगपालन्ह के लोक सुहाए।सूने सकल दसानन पाए।।
पुनि पुनि सिंघनाद करि भारी।देइ देवतन्ह गारि पचारी।।
रन मद मत्त फिरइ जग धावा।प्रतिभट खौजत कतहुँ न पावा।।
रबि ससि पवन बरुन धनधारी।अगिनि काल जम सब अधिकारी।।
किंनर सिद्ध मनुज सुर नागा।हठि सबही के पंथहिं लागा।।
ब्रह्मसृष्टि जहँ लगि तनुधारी।दसमुख बसबर्ती नर नारी।।
आयसु करहिं सकल भयभीता।नवहिं आइ नित चरन बिनीता।।
meghanāda kahuṁ puni haṁkarāvā |dīnhī sikha balu bayaru baṛhāvā ||
je sura samara dhīra balavānā |jinha keṁ laribe kara abhimānā ||
tinahi jīti rana ānesu bāṁdhī |uṭhi suta pitu anusāsana kāṁdhī ||
ehi bidhi sabahī agyā dīnhī |āpunu caleu gadā kara līnhī ||
calata dasānana ḍolati avanī |garjata garbha sravahiṁ sura-ravanī ||
rāvana āvata suneu sakohā |devan̐ha take meru-giri khohā ||
digapālanha ke loka suhāe |sūne sakala dasānana pāe ||
puni puni siṁghanāda kari bhārī |dei devatanha gāri pacārī ||
rana-mada matta phirai jaga dhāvā |pratibhaṭa khaujata katahuṁ na pāvā ||
rabi sasi pavana baruna dhanadhārī |agini kāla jama saba adhikārī ||
kiṁnara siddha manuja sura nāgā |haṭhi sabahī ke panthahiṁ lāgā ||
brahma-sṛṣṭi jahaṁ lagi tanudhārī |dasamukha basabartī nara nārī ||
āyasu karahiṁ sakala bhayabhītā |navahiṁ āi nita carana binītā ||
ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ຮຽກເມກະນາດອີກຄັ້ງ, ໃຫ້ຄຳແນະນຳ, ແລະ ເພີ່ມກຳລັງແລະຄວາມເປັນສັດຕູ. ເທບະດາຜູ້ທີ່ຫມັ້ນຄົງໃນສະຫນາມຮົບແລະມີກຳລັງເຂັ້ມແຂງ, ຜູ້ທີ່ມີຄວາມອວດທະຍານໃນການຕໍ່ສູ້ຂອງພວກເຂົາ, ຈົ່ມຊະນະພວກເຂົາໃນສະຫນາມຮົບແລະນຳພາພວກເຂົາມາບ່ອນນີ້ຖືກຕີກັດ. ບຸດລຸກຂຶ້ນຍິນຮັບບັນຍັດຂອງບິດາ. ດ້ວຍວິທີນີ້ ພຣະອົງໄດ້ມອບບັນຍັດແກ່ທັງປວງ, ແລະ ພຣະອົງເອງອອກເດີນທາງພ້ອມກົບຄ້ອຍໃນມື. ຂະນະທີ່ຣາວັນກຳລັງເດີນທາງ, ແຜ່ນດິນໂລກສັ່ນສະເທົາ, ແລະ ດ້ວຍສຽງຄຳຮ້ອງຂອງພຣະອົງ ບັດສະຫນາຂອງເທບະດາກໍ່ແທ້ງລູກ. ເມື່ອເທບະດາຮຽນວ່າຣາວັນກຳລັງມາດ້ວຍຄວາມໂກດຮ້າຍ, ພວກເຂົາກໍ່ຫຼົບໄປຢູ່ໃນຖ້ຳຂອງພູເຂົາເມຣຸ. ຣາວັນພົບວ່າອານາຈັກທີ່ສວຍງາມຂອງຜູ້ປົກຄອງທິດທັງສີ່ປ່ຽນວ່າງເປົ່າ. ຄື້ນແລະຄື້ນ ພຣະອົງຮ້ອງສຽງດັງຄືສິງຫ໌, ສະແດງຄວາມລົດລຽງແກ່ເທບະດາແລະທ້າທາຍພວກເຂົາ. ເມົາໄດ້ຄວາມມົນລະວັງໃນສະຫນາມຮົບ, ພຣະອົງຟ້າວໄປທົ່ວໂລກຊອກຫາຄູ່ຕໍ່ສູ້, ແຕ່ບໍ່ພົບຜູ້ໃດເລີຍ. ດວງຕາເວັນ, ດວງຈັນ, ລົມ, ວຣຸນ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຄວາມຮັ່ງມີ, ໄຟ, ການລ, ຢາມ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງອື່ນໆທັງຫມົດ, ຄິນນຣະ, ສິດທະ, ມະນຸດ, ເທບະດາ ແລະ ນາຄາ: ພຣະອົງຕາມລ່າພວກເຂົາທຸກຄົນຢ່າງບໍ່ລາອອກ. ຕະຫຼອດການສ້າງຂອງພຣະພຣົມມາ, ສັດທີ່ມີຮ່າງກາຍທັງຫມົດ, ບັນດາຊາຍແລະຍິງ, ກໍ່ຕົກຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງຜູ້ມີຫົວສິບ. ທັງຫມົດທີ່ຢໍາກົວດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ, ເຊິ່ງມາຍັງຕີນຂອງພຣະອົງທຸກໆມື້ເພື່ອກົມຄຸນນອງຢ່າງຖ່ອມຕົວ.
ໂດຫາ 182(क)-(ख)
भुजबल बिस्व बस्य करि राखेसि कोउ न सुतंत्र।मंडलीक मनि रावन राज करइ निज मंत्र।।182(क)।।
देव जच्छ गंधर्व नर किंनर नाग कुमारि।जीति बरीं निज बाहुबल बहु सुंदर बर नारि।।182(ख)।।
bhujabala bisva basya kari rākhēsi kōu na sutantra |maṇḍalīka mani rāvaṇa rāja karai nija mantra ||182(ka)||
deva jaccha gandharva nara kiṁnara nāga kumāri |jīti barīṁ nija bāhubala bahu sundara bara nāri ||182(kha)||
ດ້ວຍກຳລັງແຂນຂອງຕົນ, ລາວກອດໂລກໄວ້ໃຕ້ອຳນາດ; ບໍ່ມີໃຜຍັງເປັນອິດສະຫຼະ. ຣາວັນ - ວິນຍານທ່າມ່າງຂອງກະສັດຂັນດານ - ປົກຄອງຕາມໃຈ ແລະ ຄວາມຄິດຂອງຕົນເອງ. ເທບະ, ຍັກສະ, ຄັນທັບວະ, ມະນຸດ, ຄິນນະຣະ ແລະ ນາງນາຄະ - ຫຼັງຈາກພິຊິດພວກເຂົາ, ລາວຍຶດເອົາແມ່ຍິງງາມ ແລະ ເລືອກເຟັ້ນຫຼາຍທ່ານເປັນເມຍດ້ວຍກຳລັງ.
ເຈົາໄປ 183.1-4
इंद्रजीत सन जो कछु कहेऊ।सो सब जनु पहिलेहिं करि रहेऊ।।
प्रथमहिं जिन्ह कहुँ आयसु दीन्हा।तिन्ह कर चरित सुनहु जो कीन्हा।।
देखत भीमरूप सब पापी।निसिचर निकर देव परितापी।।
करहि उपद्रव असुर निकाया।नाना रूप धरहिं करि माया।।
जेहि बिधि होइ धर्म निर्मूला।सो सब करहिं बेद प्रतिकूला।।
जेहिं जेहिं देस धेनु द्विज पावहिं।नगर गाउँ पुर आगि लगावहिं।।
सुभ आचरन कतहुँ नहिं होई।देव बिप्र गुरू मान न कोई।।
नहिं हरिभगति जग्य तप ग्याना।सपनेहुँ सुनिअ न बेद पुराना।।
indrajīta sana jo kachu kaheū |so saba janu pahilehiṃ kari raheū ||
prathamahiṃ jinha kahuṃ āyasu dīnhā |tinh kara carita sunahu jo kīnhā ||
dekhata bhīmarūpa saba pāpī |nisīcara nikara deva paritāpī ||
karahi upadrava asura nikāyā |nānā rūpa dharahim̐ kari māyā ||
jehi bidhi hoi dharma nirmūlā |so saba karahiṃ beda pratikūlā ||
jehiṃ jehiṃ desa dhenu dvija pāvahiṃ |nagara gāuṃ pura āgi lagāvahiṃ ||
subha ācarana katahūṃ nahiṃ hoī |deva bipra gurū māna na koī ||
nahiṃ haribhagati jagya tapa gyānā |sapanehūṃ suni-a na beda purānā ||
ສິ່ງທີ່ຣາວະນະຕຣັດສະແກ່ມາຄະນາດ ດັ່ງວ່າທັງໝົດນັ້ນໄດ້ກະທຳໄວ້ແລ້ວແຕ່ກ່ອນ ຈົ່ງຟັງການກະທຳຂອງຜູ້ທີ່ພະອົງຕຣັດບັນຊາກ່ອນ ແລະ ສິ່ງທີ່ພວກເຂົາໄດ້ກະທຳ ຝູງປີສາກທີ່ມີຮູບກາຍນ່າຢໍາຢ້ານ ເປັນນັກບາບທັງໝົດ ໄດ້ທຳທາລຸນເທບພະເຈົ້າ ກຸ່ມອສູຣກໍ່ຄວາມວຸ້ນວາຍ ຈຳແລງກາຍເປັນຮູບຫຼາຍຢ່າງດ້ວຍເວດມົນຕະຣ໌ ດ້ວຍວິທີໃດທີ່ຈະກຳຈັດທຳມະໃຫ້ຫາຍຮາກ ພວກເຂົາກະທຳທັງໝົດນັ້ນ ຕໍ່ຕ້ານເວດ ໃນແຄວ້ນໃດທີ່ພວກເຂົາພົບຊ້າງ ແລະ ພຣາມະຫາມ ພວກເຂົາຈູດໄຟເຜົານະຄອນ ບ້ານ ແລະ ເມືອງ ບໍ່ມີຄວາມປະພຶດຕິດີຢູ່ບ່ອນໃດເລີຍ ບໍ່ມີຜູ້ໃດເຄົາລົມເທບພະເຈົ້າ ພຣາມະຫາມ ຫຼື ຄູບາອາຈານ ບໍ່ມີຄວາມຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ພຣະຫະຣິ ບໍ່ມີການບູຊາ ການບຳເພັນຕະບະ ຫຼື ຄວາມຮູ້ ແມ້ນໃນຄວາມຝັນກໍບໍ່ໄດ້ຍິນເວດ ຫຼື ປຸຣານ
ສັນທະ 183
जप जोग बिरागा तप मख भागा श्रवन सुनइ दससीसा।आपुनु उठि धावइ रहै न पावइ धरि सब घालइ खीसा।।
अस भ्रष्ट अचारा भा संसारा धर्म सुनिअ नहि काना।तेहि बहुबिधि त्रासइ देस निकासइ जो कह बेद पुराना।।
japa joga birāgā tapa makha bhāgā śravaṇa sunai dasasīsā |āpunu uṭhi dhāvai rahai na pāvai dhari saba ghālai khīsā ||
asa bhraṣṭa acārā bhā saṃsārā dharma suni-a nahi kānā |tehi bahu-bidhi trāsai desa nikāsai jo kaha beda purānā ||
ເມື່ອໃດທີ່ຣາວັນໄດ້ຍິນດ້ວຍຫູວ່າດ້ວຍການສວດມົນ ໂຍຄະ ການສະລະ ການບຳເພັນຕັບ ຫຼື ການແບ່ງສ່ວນໃນການຖວນສວຍ ລາວກໍລຸກຂຶ້ນແລະວຽງອອກໄປເອງ ຜູ້ໃດກໍຕາມບໍ່ສາມາດຫຼົບຫຼີກຈາກລາວໄດ້ ລາວຈັບເອົາທັງໝົດແລະທຳລາຍໃຫ້ຍ່ອຍຍຸ່ງ ໂລກໄດ້ກາຍເປັນເສື່ອມຊາບໃນການປະພຶດເຊັ່ນນັ້ນຈົນບໍ່ມີໃຜຍອມໃຫ້ຄຳເວົ້າວ່າທຳມະເຂົ້າຫູ ຜູ້ໃດກ່າວເຖິງເວດແລະປຸຣານ ລາວກໍຂົ່ມຂູ່ດ້ວຍວິທີຫຼາຍຢ່າງແລະໄລ່ອອກຈາກແຜ່ນດິນ
ໂສຣະຖາ 183
बरनि न जाइ अनीति घोर निसाचर जो करहिं।हिंसा पर अति प्रीति तिन्ह के पापहि कवनि मिति।।183।।
barani na jāi anīti ghora nisācara jo karahiṁ |hiṁsā para ati prīti tinh ke pāpahi kavani miti ||183||
ບໍ່ມີຄຳເວົ້າໃດສາມາດບັນຍາຍຄວາມບໍ່ຊອບທຳທີ່ນ່າຢ້ານທີ່ຜູ້ລ່ວງຄືນໄດ້ກະທຳ. ເມົາໃນຄວາມຮຸນແຮງເກີນປົດຕິດຕາມ - ຈະຕັ້ງຂອບເຂດໃດໃຫ້ຄວາມບາບຂອງພວກເຂົາໄດ້?
ເຈົາໄປ 184.1-4
बाढ़े खल बहु चोर जुआरा।जे लंपट परधन परदारा।।
मानहिं मातु पिता नहिं देवा।साधुन्ह सन करवावहिं सेवा।।
जिन्ह के यह आचरन भवानी।ते जानेहु निसिचर सब प्रानी।।
अतिसय देखि धर्म कै ग्लानी।परम सभीत धरा अकुलानी।।
गिरि सरि सिंधु भार नहिं मोही।जस मोहि गरुअ एक परद्रोही।।
सकल धर्म देखइ बिपरीता।कहि न सकइ रावन भय भीता।।
धेनु रूप धरि हृदयँ बिचारी।गई तहाँ जहँ सुर मुनि झारी।।
निज संताप सुनाएसि रोई।काहू तें कछु काज न होई।।
bāṛhe khala bahu cora juārā |je laṁpaṭa paradhana paradārā ||
mānahĩ mātu pitā nahĩ devā |sādhunha saṅ karavāvahĩ sevā ||
jinha ke yaha ācarana bhavānī |te jānehu nisi-cara saba prānī ||
atisaya dekhi dharma kai glānī |parama sabhīta dharā akulānī ||
giri sari siṁdhu bhāra nahĩ mohī |jasa mohĩ garuā eka para-drohī ||
sakala dharma dekhai biparītā |kahi na sakai rāvaṇa bhaya-bhītā ||
dhenu rūpa dhari hṛdayã bicārī |gaī tahā̃ jahã sura-muni jhārī ||
nija saṁtāpa sunāyesi roī |kāhū teṁ kachu kāja na hoī ||
ຄົນຊົ່ວຮ້າຍເພີ່ມຂຶ້ນຫຼາຍ, ຂີ້ລັກແລະນັກພະນັນຫຼາຍຄົນ, ແລະຜູ້ທີ່ມີຄວາມຕື່ນຢາກໃນຊັບສົມບັດແລະພັນລະຍາຂອງຄົນອື່ນ. ເຂົາບໍ່ເຄົາລົບທັງມານບໍ່ທັງພໍ່ບໍ່ທັງທັງເທບທິດາ, ແລະບັງຄັບໃຫ້ນັກສິນຜູ້ດີຮັບໃຊ້ງານເຂົາ. ພະພົວານີ, ຜູ້ທີ່ມີການປະພຶດຕິກິລິຍາແບບນີ້, ໃຫ້ຮູ້ວ່າເຂົາທັງໝົດແມ່ນພະຍົດໃນຮູບຂອງສິ່ງມີຊີວິດ. ເຫັນຄວາມຊົດເຊີຍຂອງທຳມະຊາດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ, ພະແມ່ທາດີກໍ່ຫົວກໍາລັງຢ້ານຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ນໍ້າໜັກຂອງພູເຂົາ, ແມ່ນ້ຳແລະທະເລບໍ່ແມ່ນພາລະໜັກແໜ້ນໃຫ້ແກ່ຂ້ອຍ, ແຕ່ຜູ້ທີ່ມີຄວາມອຽດຮ້າຍຕໍ່ຜູ້ອື່ນແມ່ນພາລະໜັກແໜ້ນໃຫ້ແກ່ຂ້ອຍ. ນາງເຫັນທຳມະຊາດທັງໝົດປ່ຽນໄປໃນທາງຕົງກົງກັນ, ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຢ້ານລາວັນ, ນາງບໍ່ສາລະຍົມເວົ້າໄດ້. ຮັບເອົາຮູບຮ່າງຂອງໂຄ, ນາງຄິດພິຈາລະນາໃນໃຈແລ້ວກໍ່ໄປເຖິງບ່ອນທີ່ທັງເທບແລະສາມະເນນັກປະກົດຢູ່ພ້ອມກັນ. ນາງເລົ່າຄວາມທຸກທ້ອງໃຈຂອງຕົນໃຫ້ເຂົາຟັງ, ດ້ວຍນ້ຳຕາ, ແຕ່ບໍ່ມີການຊ່ວຍເຫຼົາໃດໆມາຈາກໃຜເລີຍ.
ສັນທະ 184
सुर मुनि गंधर्बा मिलि करि सर्बा गे बिरंचि के लोका।सँग गोतनुधारी भूमि बिचारी परम बिकल भय सोका।।
ब्रह्माँ सब जाना मन अनुमाना मोर कछू न बसाई।जा करि तैं दासी सो अबिनासी हमरेउ तोर सहाई।।
sura muni gandharbā mili kari sarbā ge birañci ke lokā |saṅga go-tanu-dhārī bhūmi bicārī parama bikala bhaya sokā ||
brahmā̃ saba jānā mana anumānā mora kachū na basāī |jā kari taĩ dāsī so abināsī hamareu tora sahāī ||
ທ້າວເທວະ ພະຍາສີ ແລະຄັນທັບວະທັງຫຼາຍພ້ອມກັນໄປຍັງໂລກຂອງພະພົມ ພ້ອມດ້ວຍພະທາລະນີໃນຮູບໂຄຜູ້ມີຄວາມຢ້ານກົວແລະໂສກເສົ້າເປັນອັນຫຼາຍ ພະພົມຊົງຮູ້ທຸກສິ່ງແລ້ວຊົງພິຈາລະນາໃນພະຫະພົດວ່າ ສິ່ງນີ້ເກີນກຳລັງຂອງເຮົາ ຜູ້ເປັນນິລັນດອນຜູ້ທີ່ທ່ານເປັນຂ້າບໍລິພານນັ້ນ ເປັນຜູ້ຊ່ວຍເຫຼືອທັງແກ່ເຮົາແລະແກ່ທ່ານ
ໂສຣະຖາ 184
धरनि धरहि मन धीर कह बिरंचि हरिपद सुमिरु।जानत जन की पीर प्रभु भंजिहि दारुन बिपति।।184।।
dharani dharahi mana dhīra kaha birañci haripada sumiru |Jānata jana kī pīra prabhu bhañjihi dāruna bipati ||184||
ພະພົມມະເວດສັ່ງວ່າ: ໂຜ່ດິນ, ຈົ່ງມີໃຈໝັ້ນຄົງ, ຈົ່ງຮຽກຮ້ອງພະບາດຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ. ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ຊົງຮູ້ຄວາມທຸກທໍ້າຂອງຜູ້ທີ່ເປັນຂອງພະອົງ, ຈະຊົງທໍາລາຍຄວາມຫຍຸ້ງຍາກອັນຮ້າຍແຮງນີ້ໃຫ້ສິ້ນໄປ.
ເຈົາໄປ 185.1-4
बैठे सुर सब करहिं बिचारा।कहँ पाइअ प्रभु करिअ पुकारा।।
पुर बैकुंठ जान कह कोई।कोउ कह पयनिधि बस प्रभु सोई।।
जाके हृदयँ भगति जसि प्रीति।प्रभु तहँ प्रगट सदा तेहिं रीती।।
तेहि समाज गिरिजा मैं रहेऊँ।अवसर पाइ बचन एक कहेऊँ।।
हरि ब्यापक सर्बत्र समाना।प्रेम तें प्रगट होहिं मैं जाना।।
देस काल दिसि बिदिसिहु माहीं।कहहु सो कहाँ जहाँ प्रभु नाहीं।।
अग जगमय सब रहित बिरागी।प्रेम तें प्रभु प्रगटइ जिमि आगी।।
मोर बचन सब के मन माना।साधु साधु करि ब्रह्म बखाना।।
baiṭhe sura saba karahiṁ bicārā |kahaṁ pāia prabhu karia pukārā ||
pura baikuṇṭha jāni kaha koī |kou kaha payanidhi basa prabhu soī ||
jāke hṛdayaṁ bhagati jasi prīti |prabhu tahaṁ pragaṭa sadā tehiṁ rītī ||
tihi samāja girijā maiṁ raheūṁ |avasara pāi bacana eka kaheūṁ ||
hari byāpaka sarbatra samānā |prema teṁ pragaṭa hohiṁ maiṁ jānā ||
desa kāla disi bidisi-hu māhīṁ |kahahu so kahāṁ jahāṁ prabhu nāhīṁ ||
aga jagamaya saba rahita birāgī |prema teṁ prabhu pragaṭi jimi āgī ||
mora bacana saba ke mana mānā |sādhu sādhu kari brahma bakhānā ||
ເທບະທັດທັງປວງນັ່ງປະຊຸມກັນ ດົນຕະຄິດວ່າ: ຈະຊອກຫາພະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ທີ່ໃດ, ແລະ ຈະຮຽກຮ້ອງພະອົງດ້ວຍວິທີໃດ? ບາງອົງກ່າວວ່າ: ພະອົງສະເດັດຢູ່ເມືອງໄວກຸນຖະ; ອີກບາງອົງກ່າວວ່າ: ບໍ່ແມ່ນ, ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າສະເດັດປະທັບຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດ. ແຕ່ຄວາມຈິງແມ່ນວ່າ: ໃນຫົວໃຈທີ່ມີຄວາມອຸທິດພັກພາກເປັນຮັກອັນມີຊີວິດ, ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າສະເດັດປາກົດຢູ່ທີ່ນັ້ນສະເໝີ. ໃນທີ່ປະຊຸມນັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍ່ໄດ້ຢູ່ຮ່ວມດ້ວຍ, ໂຜ່ຄິກາ; ແລະ ເມື່ອໄດ້ໂອກາດ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວຄໍາໜຶ່ງວ່າ: ພະຮັງສະເດັດຊົງຊາບພົ້ນທຸກຫົນທາງ, ສະເດັດຢູ່ທຸກແຫ່ງ; ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າໃຈວ່າ ໂດຍຄວາມຮັກ ພະອົງຈຶ່ງປາກົດ. ໃນທຸກສະຖານທີ່ ແລະ ເວລາ, ໃນທຸກທິດ ແລະ ທຸກຫົນທາງ, ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ມີບ່ອນໃດທີ່ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າບໍ່ສະເດັດຢູ່? ຄືດັ່ງໄຟທີ່ຊົງຊາບພົ້ນໂລກ ແຕ່ຍັງຄົງບໍ່ຍຶດເກາະ, ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າກໍ່ປາກົດໂດຍຄວາມຮັກ. ຄໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບການເຫັນດີໃນຫົວໃຈຂອງທຸກໆຄົນ; ແລະ ເຂົາເຈົ້າຮ້ອງວ່າ: ດີຫຼາຍ! ດີຫຼາຍ! ແລະ ສັນລະເສີນພະພົມຜູ້ສູງສຸດ.
ໂດຫາ 185
सुनि बिरंचि मन हरष तन पुलकि नयन बह नीर।अस्तुति करत जोरि कर सावधान मतिधीर।।185।।
suni birañci mana haraṣa tana pulaki nayana baha nīra |astuti karata jori kara sāvadhāna mati-dhīra ||185||
ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ຫົວໃຈຂອງພະພົມມະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ; ພະກາຍຂອງພະອົງສັ່ນໄຫວດ້ວຍຄວາມປິຕິ, ແລະ ນໍ້າຕາໄຫຼອອກມາ. ດ້ວຍມືທັບສອງປະສົມກັນ, ຜູ້ມີໃຈໝັ້ນຄົງ ແລະ ມີສະຕິອົງນັ້ນ, ໄດ້ຖວາຍຄໍາສັນລະເສີນ, ຈົມຢູ່ໃນຄວາມເຄົາລົບນັບຖື.
ສັນທະ 186
जय जय सुरनायक जन सुखदायक प्रनतपाल भगवंता।गो द्विज हितकारी जय असुरारी सिधुंसुता प्रिय कंता।।
पालन सुर धरनी अद्भुत करनी मरम न जानइ कोई।जो सहज कृपाला दीनदयाला करउ अनुग्रह सोई।।
जय जय अबिनासी सब घट बासी ब्यापक परमानंदा।अबिगत गोतीतं चरित पुनीतं मायारहित मुकुंदा।।
जेहि लागि बिरागी अति अनुरागी बिगतमोह मुनिबृंदा।निसि बासर ध्यावहिं गुन गन गावहिं जयति सच्चिदानंदा।।
जेहिं सृष्टि उपाई त्रिबिध बनाई संग सहाय न दूजा।सो करउ अघारी चिंत हमारी जानिअ भगति न पूजा।।
जो भव भय भंजन मुनि मन रंजन गंजन बिपति बरूथा।मन बच क्रम बानी छाड़ि सयानी सरन सकल सुर जूथा।सारद श्रुति सेषा रिषय असेषा जा कहुँ कोउ नहि जाना।जेहि दीन पिआरे बेद पुकारे द्रवउ सो श्रीभगवाना।।
भव बारिधि मंदर सब बिधि सुंदर गुनमंदिर सुखपुंजा।मुनि सिद्ध सकल सुर परम भयातुर नमत नाथ पद कंजा।।
jaya jaya suranāyaka jana sukhadāyaka pranatapāla bhagavaṃtā |go dvija hitakārī jaya asurārī siṃdhusutā priya kaṃtā ||
pālana sur dharanī adbhuta karanī marama na jānai koī |jo sahaja kṛpālā dīnadayālā karau anugraha soī ||
jaya jaya abināsī saba ghaṭa bāsī byāpaka paramānaṃdā |abigata gotītaṃ carita punītaṃ māyārahita mukuṃdā ||
jehi lāgi birāgī ati anurāgī bigatamoha munibṛṃdā |nisi bāsara dhyāvahiṃ guna gana gāvahiṃ jayati saccidānaṃdā ||
jehiṃ sṛṣṭi upāī tribidha banāī saṃga sahāya na dūjā |so karau aghārī ciṃta hamārī jāni-a bhagati na pūjā ||
jo bhava bhaya bhaṃjana muni mana raṃjana gaṃjana bipati barūthā |mana baca krama bānī chāḍi sayānī sarana sakala sur jūthā ||
sārada śruti seṣā ṛṣaya aseṣā jā kahuṃ kou nahi jānā |jehi dīna piāre beda pukāre dravau so śrībhagavānā ||
bhava bāridhi maṃdara saba bidhi suṃdara guṇamaṃdira sukhapuṃjā |muni siddha sakala sur parama bhayātura namata nātha pada kaṃjā ||
ຊະຍະ ຊະຍະ ແດ່ພະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ແຫ່ງເທບທັງຫຼາຍ ຜູ້ປະທານຄວາມສຸກແດ່ຜູ້ມີສັດທາ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງຜູ້ທີ່ກົງຫົມຄາວ ພະຜູ້ເປັນມົງຄະ ຊະຍະແດ່ຜູ້ເຮັດປະໂຫຍດແກ່ໂຄແລະພາມະ ສັດຕູແຫ່ງອະສູຣ ສະຫວາມີອັນເປັນທີ່ຮັກແຫ່ງທິດາແຫ່ງມະຫາສະມຸດ ຜູ້ຄຸ້ມຄອງເທບແລະແຜ່ນດິນ ກິຣິຍາອັນນິດສະຫຼາດ ບໍ່ມີຜູ້ໃດຮູ້ຄວາມລັບ ຜູ້ທີ່ໂດຍທຳມະຊາດເປັນຜູ້ເມດຕາ ມີຄວາມສົງສາລາແກ່ຜູ້ທຸກຍາກ ຂໍພະອົງປະທານພອນແກ່ຂ້າພະອົງ ຊະຍະ ຊະຍະ ແດ່ຜູ້ບໍ່ວິນາດ ຜູ້ສະຖິດໃນຫົວໃຈທຸກໆ ຜູ້ແຜ່ຫຼາຍທົ່ວໄປ ຄວາມສຸກສູງສຸດ ຜູ້ເໜືອວິໄຍະແຫ່ງຄວາມຮູ້ແລະວິນຍານ ກິຣິຍາອັນບໍລິສຸດ ມຸກຸນທະຜູ້ປອດຈາກມາຍາ ເພື່ອພະອົງ ຜູ້ວິຣາຄີຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍສັດທາ ແລະຫມູ່ພະຍາສີຜູ້ປອດຈາກໂມຫະ ທຳສະມາທິທັງກາງວັນກາງຄືນ ແລະຮ້ອຍຂານຄຸນທຳອັນຫຼາຍຫຼາຍແຫ່ງພະອົງ ຊະຍະແດ່ສັຈຈິຕານນະທະ ຜູ້ສ້າງໂລກ ສ້າງໄວ້ສາມປະກົດ ໂດຍບໍ່ມີຜູ້ອື່ນເປັນຜູ້ຊ່ວຍ ຂໍພະອົງຜູ້ທຳລາຍບາບ ຊົງຄິດເຖິງຂ້າພະອົງ ເພາະຂ້າພະອົງບໍ່ຮູ້ທັງສັດທາທັງການບູຊາ ຜູ້ທຳລາຍຄວາມຫວາດກົວແຫ່ງການວຽນວາຍຕາຍເກີດ ຜູ້ຍິນດີໃຈຂອງພະຍາສີ ຜູ້ທຳລາຍກອງທັບແຫ່ງຄວາມວິນາດ ແດ່ພະອົງ ຫມູ່ເທບທັງປວງມາພຶງທີ່ພະບາດ ດ້ວຍກາຍ ວາຈາ ແລະໃຈ ໂດຍສະລະຄວາມສະຫຼາດ ຜູ້ທີ່ບໍ່ມີຜູ້ໃດຮູ້ຈັກ ບໍ່ແມ່ນສາຣະທາ ບໍ່ແມ່ນເວດ ບໍ່ແມ່ນເສສະ ຫຼືພະຍາສີທັງປວງ ແລະຜູ້ທີ່ເວດປະກາດວ່າຮັກຜູ້ຕໍ່າຕ້ອຍ ຂໍພະພະຄະວານຜູ້ປະເສີດຊົງເມດຕາ ພະອົງເປັນພູມັນທະຣະສຳລັບກວນມະຫາສະມຸດແຫ່ງການວຽນວາຍຕາຍເກີດ ງົດງາມທຸກປະການ ວິຫານແຫ່ງຄຸນທຳ ກອງແຫ່ງຄວາມສຸກ ພະຍາສີ ສິດທະ ແລະເທບທັງປວງ ດ້ວຍຄວາມຫວາດກົວສຸດຍອດ ກົງຫົມຄາວຕໍ່ພະບາດອັນເປັນດັ່ງດອກບົວ ຂ້າພະເຈົ້າ
ໂດຫາ 186
जानि सभय सुरभूमि सुनि बचन समेत सनेह।गगनगिरा गंभीर भइ हरनि सोक संदेह।।186।।
jāni sabhaya surabhūmi suni bacana sameta saneha |gaganagirā gambhīra bhai harani soka sandeha ||186||
ເມືເຫັນວ່າເທບທິດາທັງປວງແລະແຜ່ນດິນມີຄວາມຢ້ານກົວ ແລະໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສັດທາ ກໍມີສຽງທີ່ຫນັກແໜ້ນດັງຂຶ້ນຈາກທ້ອງຟ້າ ເຮັດໃຫ້ຄວາມໂສກແລະຄວາມສົງໄສຫາຍໄປ
ເຈົາໄປ 187.1-5
जनि डरपहु मुनि सिद्ध सुरेसा।तुम्हहि लागि धरिहउँ नर बेसा।।
अंसन्ह सहित मनुज अवतारा।लेहउँ दिनकर बंस उदारा।।
कस्यप अदिति महातप कीन्हा।तिन्ह कहुँ मैं पूरब बर दीन्हा।।
ते दसरथ कौसल्या रूपा।कोसलपुरीं प्रगट नरभूपा।।
तिन्ह के गृह अवतरिहउँ जाई।रघुकुल तिलक सो चारिउ भाई।।
नारद बचन सत्य सब करिहउँ।परम सक्ति समेत अवतरिहउँ।।
हरिहउँ सकल भूमि गरुआई।निर्भय होहु देव समुदाई।।
गगन ब्रह्मबानी सुनी काना।तुरत फिरे सुर हृदय जुड़ाना।।
तब ब्रह्मा धरनिहि समुझावा।अभय भई भरोस जियँ आवा।।
jani ḍarapahu muni siddha suresā |tumhahi lāgi dharihaũ nara besā ||
aṁsanh sahita manuja avatārā |lehauṁ dinakara baṁsa udārā ||
kasyapa aditi mahātapa kīnhā |tinha kahũ maiṁ pūraba bara dīnhā ||
te dasaratha kausalya rūpā |kosalapurīṁ pragaṭa narabhūpā ||
tinh ke gṛha avatarihaũ jāī |raghukula tilaka so cāriu bhāī ||
nārada bacana satya saba karihaũ |parama śakti sameta avatarihaũ ||
harihaũ sakala bhūmi garuāī |nirbhaya hohu deva samudāī ||
gagana brahmabānī sunī kānā |turata phire sura hṛdaya juḍānā ||
taba brahmā dharani-hi samujhāvā |abhaya bhaī bharosa jiyã āvā ||
ທ່ານພະຍາສິດທະ ສິທທະ ແລະ ເທບາທິບດີທັງຫຼາຍ ຢ່າໄດ້ຢ້ານກົວເລີຍ ເພື່ອທ່ານທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຮັບອະວາຕາຣເປັນມະນຸດ ດ້ວຍອັງຄະສ່ວນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະວາຕາຣເປັນມະນຸດໃນວົງສະຕຸຣິຍະອັນສູງສົ່ງ ກັສຍະປະ ແລະ ອະທິຕິ ໄດ້ບຳເພັນຕະບະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ປະທານພອນແກ່ທ່ານທັງສອງມາແຕ່ກາລກ່ອນ ທ່ານທັງສອງນັ້ນ ໄດ້ປາກົດເປັນທົດສະລຶ ແລະ ເກົາສັລຍາ ຜູ້ເປັນກະສັດແລະພະລາຊິນີໃນນະຄອນໂກສົນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເສດຈີໄປອະວາຕາຣໃນວັງຂອງທ່ານທັງສອງ ເປັນອ້າຍນ້ອງທັງສີ່ ຜູ້ເປັນເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງວົງສະຣະຖຸ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ພະວະຈະຂອງນາຣະທະທັງຫຼາຍເປັນຈິງ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະວາຕາຣພ້ອມດ້ວຍພະລັງອັນສູງສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂະຈາຍພະລັງທັງໝົດຂອງແຜ່ນດິນ ເທບະບະຊາທັງຫຼາຍຈົ່ງຢ່າກົວເດີ ເທບະບະຊາທັງຫຼາຍໄດ້ສະດັບພະວະຈະຂອງພະພະລະຫມາດັງຈາກທ້ອງຟ້າ ແລ້ວກໍໜີບກັບໃນທັນທີ ດ້ວຍໃຈອັນເປັນສຸກ ແລ້ວພະພະລະຫມາກໍໄດ້ປອບໂຍນພະແຜ່ນດິນ ນາງກໍໜີກົວ ແລະ ຄວາມໝັ້ນໃຈກໍເກີດໃນໃຈ
ໂດຫາ 187
निज लोकहि बिरंचि गे देवन्ह इहइ सिखाइ।बानर तनु धरि धरि महि हरि पद सेवहु जाइ।।187।।
nija lokahi birañci ge devanha iha-i sikhāi |bānara tanu dhari-dhari mahi hari pada sevahu jāi ||187||
ພະພົມເສດຖີກັບໄປສູ່ໂລກຂອງພະອົງ ຫຼັງຈາກໄດ້ສັ່ງສອນເທວະດາທັງຫຼາຍວ່າ ຈົ່ງຮັບກາຍເປັນລິງ ແລະ ຈົ່ງໄປສັກກະລະບູຊາພະບາດຂອງພະຫະຣິຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນ
ເຈົາໄປ 188.1-4
गए देव सब निज निज धामा।भूमि सहित मन कहुँ बिश्रामा।।
जो कछु आयसु ब्रह्माँ दीन्हा।हरषे देव बिलंब न कीन्हा।।
बनचर देह धरि छिति माहीं।अतुलित बल प्रताप तिन्ह पाहीं।।
गिरि तरु नख आयुध सब बीरा।हरि मारग चितवहिं मतिधीरा।।
गिरि कानन जहँ तहँ भरि पूरी।रहे निज निज अनीक रचि रूरी।।
यह सब रुचिर चरित मैं भाषा।अब सो सुनहु जो बीचहिं राखा।।
अवधपुरीं रघुकुलमनि राऊ।बेद बिदित तेहि दसरथ नाऊँ।।
धरम धुरंधर गुननिधि ग्यानी।हृदयँ भगति मति सारँगपानी।।
gae deva saba nija nija dhāmā |bhūmi sahita mana kahuṁ bisrāmā ||
jo kachu āyasu brahmā̃ dīnhā |haraṣe deva bilaṁba na kīnhā ||
banacara deha dhari chiti māhīṁ |atulita bala pratāpa tinh pāhīṁ ||
giri taru nakha āyudha saba bīrā |hari māraga chitavahiṁ mati-dhīrā ||
giri kānana jahaṁ tahaṁ bhari pūrī |rahe nija nija anīka rachi rūrī ||
yaha saba rucira carita maiṁ bhāṣā |aba so sunahu jo bīcahiṁ rākhā ||
avadhapurīṁ raghukulamani rāū |beda bidita tehi dasaratha nāū̃ ||
dharama dhuraṁdhara guna-nidhi gyānī |hṛdayaṁ bhagati mati sāraṅgapānī ||
ພະເທວະທັມທັງປວງເສດຖະນາຄົມໄປວິມານຂອງຕົນ ແລະ ແຜ່ນດິນກໍພັກໃຈໄດ້ສະຫງົບ ບັນຍັດໃດທີ່ພະພຣະຫມະຊົງປະທານ ພະເທວະທັມທັງປວງຍິນດີປະຕິບັດບໍ່ຊັກຊ້າ ຮັບກາຍເປັນສັດປ່າເທິງແຜ່ນດິນ ແລະ ມີກຳລັງແລະອານຸພາບບໍ່ສາດຽບທຽບ ພູເຂົາ ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ເລັບເປັນອາວຸດຂອງວີຣະບຸລຸດທັງປວງ ຜູ້ມີຈິດມັ່ນຄົງເຝົ້າມອງເສັ້ນທາງຂອງພະຫະຣິ ແຜ່ກະຈາຍຢູ່ທົ່ວພູເຂົາແລະປ່າໄມ້ ປະທັບຢູ່ໂດຍຈັດກອງທັບຂອງຕົນໃຫ້ເປັນລະບົບ ເລື່ອງລາດລັກສະນະຊື່ນບັນດານໃຈນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເລົ້າແລ້ວ ບັດນີ້ຈົ່າຟັງສິ່ງທີ່ຍັງຄ້າງໄວ້ໃນລະຫວ່າງນັ້ນ ໃນນະຄອນອະຍົດະຍາ ມີພະລາຊາ ອັດຕະລະດອງຂອງວົງສະກຸນຣາຄຸ ພະນາມທະສະລາດຜູ້ທີ່ລືຊາຕະຫຼົດໃນພະເວດ ເປັນຜູ້ນຳໃນການແບກພາລະທຳມະ ຄັງສຳມະນະຄຸນທຳແລະປັນຍາ ໃນພະຫະລະໄດ້ພະທັກຕິແລະຈິດມັ່ນຄົງຕໍ່ຜູ້ຖືສະຫຼັງຄະ
ໂດຫາ 188
कौसल्यादि नारि प्रिय सब आचरन पुनीत।पति अनुकूल प्रेम दृढ़ हरि पद कमल बिनीत।।188।।
kausalyādi nāri priya saba ācarana punīta |pati anukūla prema dṛḍha hari pada kamala binīta ||188||
ພະນາງເກົາສັນຢາ ແລະ ພະມະເຫສີອັນເປັນທີ່ຮັກອື່ນໆ ທັງຫມົດ ມີການປະພຶດບໍລິສຸດ ຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ພະສວາມີດ້ວຍຄວາມຮັກມັ່ນຄົງ ແລະ ຖ່ອມຕົນໃນການສັດຊື້ຕໍ່ດອກບົວແຫ່ພະບາດຂອງພະຫະຣິ
ເຈົາໄປ 189.1-4
एक बार भूपति मन माहीं।भै गलानि मोरें सुत नाहीं।।
गुर गृह गयउ तुरत महिपाला।चरन लागि करि बिनय बिसाला।।
निज दुख सुख सब गुरहि सुनायउ।कहि बसिष्ठ बहुबिधि समुझायउ।।
धरहु धीर होइहहिं सुत चारी।त्रिभुवन बिदित भगत भय हारी।।
सृंगी रिषहि बसिष्ठ बोलावा।पुत्रकाम सुभ जग्य करावा।।
भगति सहित मुनि आहुति दीन्हें।प्रगटे अगिनि चरू कर लीन्हें।।
जो बसिष्ठ कछु हृदयँ बिचारा।सकल काजु भा सिद्ध तुम्हारा।।
यह हबि बाँटि देहु नृप जाई।जथा जोग जेहि भाग बनाई।।
eka bāra bhūpati mana māhīṁ |bhai galāni moreṁ suta nāhīṁ ||
guru gṛha gayau turata mahipālā |caraṇa lāgi kari binaya bisālā ||
nija dukha sukha saba gurahi sunāyu |kahi basiṣṭha bahubidhi samujhāyu ||
dharahu dhīra hoihahiṁ suta cārī |tribhuvana bidita bhagata bhaya hārī ||
sṛṁgī riṣahi basiṣṭha bolāvā |putra-kāma subha jagya karāvā ||
bhagati sahita muni āhuti dīnhēṁ |pragaṭe agini carū kari līnhēṁ ||
jo basiṣṭha kachu hṛdayaṁ bicārā |sakala kāju bhā siddha tumhārā ||
yaha habi bāṁṭi dehu nṛpa jāī |jathā joga jehi bhāga banāī ||
ຄັ້ງໜຶ່ງ, ໃນໃຈຂອງກະສັດໄດ້ເກີດຄວາມໜັກໃຈວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີບຸດ. ພະະຍາມະຫາກະສັດໄດ້ໄປວັງຂອງພະຄູທັນທີ; ໂດຍກອງພະບາດ, ພະອົງໄດ້ຖວາຍຄໍາອອກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ຖ່ອມຕົນ. ຄວາມທຸກໃຈ ແລະ ຄວາມສຸກທັງໝົດ ພະອົງໄດ້ບອກແກ່ພະຄູ. ຈາກນັ້ນ ພະວະສິສຮູໄດ້ເວົ້າປອບໃຈ ແລະ ຊີ້ແຈງພະອົງໃນຫຼາຍວິທີ. ຈົ່ງມີໃຈໝັ້ນຄົງ; ພະອົງຈະມີບຸດສີ່ອົງ, ມີຊື່ສຽງໄປທົ່ວສາມໂລກ, ເປັນຜູ້ຊົດເຊີຍຄວາມຢ້ານກົວຂອງຜູ້ອຸທິດ. ພະວະສິສຮູໄດ້ເຊີນສາດສະໜາຈານສຣຸງີ ແລະ ໃຫ້ຈັດພິທີບູຊາບູຊົນຍັກສະຖານທີ່ເປັນມົງຄົນ. ດ້ວຍຄວາມອຸທິດ ສາດສະໜາຈານໄດ້ຖວາຍບູຊາ; ພະອັຄະນີໄດ້ປາກົດ ແລະ ຮັບເອົາເຄື່ອງບູຊາທີ່ຖວາຍ. ບໍ່ວ່າພະວະສິສຮູຈະຄິດຫຍັງໃນຫົວໃຈ, ຈຸດປະສົງທັງໝົດຂອງພະອົງໄດ້ສໍາເລັດແລ້ວ. ຈົ່ງໄປ, ໂຜ່ກະສັດ, ແລະ ແຈກຢາຍເຄື່ອງບູຊານີ້, ແຕ່ລະສ່ວນຕາມທີ່ໄດ້ກໍານົດໄວ້ຢ່າງເໝາະສົມ.
ໂດຫາ 189
तब अदृस्य भए पावक सकल सभहि समुझाइ।परमानंद मगन नृप हरष न हृदयँ समाइ।।189।।
taba adṛsya bhae pāvaka sakala sabahi samujhāi.paramānanda magana nṛpa haraṣa na hṛdayaṁ samāi..189..
ຈາກນັ້ນໄຟບູຊາກໍໄດ້ລັອກຕົວໄປ ຫຼັງຈາກໄດ້ໃຫ້ຄຳແນະນຳ ແລະ ໃຫ້ຄວາມປອບໃຈແກ່ທຸກຜູ້ໃນທີ່ປະຊຸມ. ພະລາຊາທ່ານຈົມຢູ່ໃນຄວາມສຸກອັນສູງສົ່ງ ຄວາມປິຕີຍິນດີໃນພະຫົວໃຈຂອງພະອົງບໍ່ສາມາດຈຳກັດໄວ້ໄດ້.
Frequently Asked Questions
परंपरागत मान्यता में यह खंड ‘धर्म-ग्लानि’ से ‘अभय’ तक की गति दिखाता है; इसके पाठ से भय-शोक-संदेह का शमन, शरणागति-बुद्धि की दृढ़ता, और ‘प्रेम तें प्रगट’—भक्ति-विश्वास का जागरण माना जाता है (विशेषतः दोहा 186 की ‘जनि डरपहु…’ ब्रह्म-वाणी के साथ)।
सत्संग-परंपरा में अवतार-प्रतिज्ञा और शरणागति-स्थलों पर ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ या ‘सियाराममय सब जग जानी’ भाव-स्मरण का समपुट जोड़ा जाता है; स्तुति-छंदों के साथ ‘राम’ नाम-जप (एकाक्षरी ‘राम’) का समपुट भी प्रचलित है।
Ask anything about Prakarana 19 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
