ໃນບົດສົນທະນາທີ່ ວາສຸ ສອນ ໂມຫິນີ, ພຣະກຣິດສະນາ (Kṛṣṇa) ຖືກກ່າວວ່າເປັນຈິດສຳນຶກບໍລິສຸດບໍ່ມີມົນທິນ ແລະແສງສະຫວ່າງທິບ, ສະຖິດຢູ່ຕະຫຼອດການໃນ ໂກໂລກາ ເປັນແສງພາຍໃນ ແລະເປັນພຣະພຣະຫມັນທັງໃນຮູບປາກົດ/ບໍ່ປາກົດ. ບົດນີ້ພາບວາດສິ່ງແວດລ້ອມອັນສັກສິດຂອງ ໂກໂລກາ/ວຣິນດາວັນ—ງົວ, ໂກປະ, ຕົ້ນໄມ້, ນົກ—ແລະກ່າວວ່າເມື່ອການລະລາຍຈັກກະວານເກີດຂຶ້ນ ການຮັບຮູ້ຈະຖືກບັງ. ມີນິມິດສະຫວ່າງໄສເຜີຍໃຫ້ເຫັນພຣະອົງວັຍໜຸ່ມ ຜິວຄ່ຳ ຖືຂຸ່ຍ ມີສອງແຂນ ໂດຍມີ ຣາທາ (Rādhā) ຢູ່ເທິງອົງອົບ; ຣາທາເປັນສີຄຳ ເກີນພຣະກຣິຕິ ແລະບໍ່ແຕກຕ່າງຈາກພຣະອົງ. ເຫດປັດໃຈສູງສຸດບໍ່ອາດພູດໄດ້; ພຣະສິວະເຂົ້າເຖິງໂດຍສະມາທິເປັນຫຼັກ, ແຕ່ຮູບສີ່ແຂນປາກົດໃຫ້ຜູ້ມີພັກຕິເຫັນຊ້ຳໆ. ກ່າວເຖິງສາຍການຖ່າຍທອດຄຳສອນຜ່ານ ລັກສະມີ, ສະນັດກຸມາຣະ, ວິສະວັກເສນະ, ນາຣາຍະນະ, ພຣະພຣະຫມາ, ແລະລູກຂອງທັມມະ ຈົນເຖິງ ນາຣະດະ. ບົດນີ້ຍັງອະທິບາຍລີລາທິບ ແລະອົງຕົນຂອງເທວີ (ຣາທາເປັນ ລັກສະມີ/ສະຣັສວະຕີ/ສາວິຕຣີ; ຮະຣິເປັນ ດຸຣຄາ), ການປາກົດຂອງ ສັກຕິ (ສະຕີ/ປາຣະວະຕີ), ແລະປິດທ້າຍດ້ວຍ “ເນຕິ ເນຕິ” ພ້ອມສາທະນາປະຕິບັດ: ປະເພດຂອງການພຶ່ງພາ, ສູດມັນຕຣະທີ່ເຜີຍແຈ້ງ, ແລະຈັນຍາ—ເຄົາລົບຄູບາ, ໃຫ້ກຽດວາຍສະນະວະ, ລະລຶກພຣະອົງຕະຫຼອດ, ແລະຮັກສາພິທີບຸນຕ່າງໆ.
Verse 1
वसुरुवाच । योऽसौ निरंजनो देवश्चित्स्वरूपी जनार्दनः । ज्योतीरूपो महाभागे कृष्णस्तल्लक्षणं श्रृणु ॥ १ ॥
ວະສຸ ກ່າວວ່າ: “ພຣະຈະນາຣະດະນະ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ຜູ້ມີສະພາບເປັນຈິດຮູ້ອັນບໍລິສຸດ, ແລະເປັນຮູບແຫ່ງແສງທິບ—ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາດີ, ນັ້ນແຫຼະແມ່ນ ກຣິສນະ. ຈົ່ງຟັງລັກສະນະຂອງພຣະອົງ.”
Verse 2
गोलोके स विभुर्नित्यं ज्योतिरभ्यंतरे स्थितः । एक एव परं ब्रह्म दृश्यादृष्यस्वरूपधृक् ॥ २ ॥
ໃນໂກໂລກະ ພຣະຜູ້ຮອບຄອບທົ່ວທຸກສິ່ງ ສະຖິດຢູ່ເປັນນິດພາຍໃນ ເປັນແສງສະຫວ່າງພາຍໃນ. ພຣະອົງພຽງອົງດຽວແມ່ນພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ ຊົງຖືຮູບທັງທີ່ເຫັນໄດ້ ແລະ ທີ່ບໍ່ເຫັນ.
Verse 3
तस्मिँल्लोके तु गावो हि गोपा गोप्यश्च मोहिनि । वृन्दावनं पूर्वतश्च शतश्रृंगस्तथा सरित् ॥ ३ ॥
ໃນໂລກນັ້ນ ໂອ ໂມຫິນີ, ມີງົວ, ພວກໂກປາ (ຄົນເລີ້ຍງງົວ) ແລະ ໂກປີ (ສາວຄົນເລີ້ຍງງົວ). ທາງທິດຕາເວັນອອກມີ ວຣິນດາວະນະ ພ້ອມດ້ວຍ ສະຕະສຣິງກະ ແລະ ແມ່ນ້ຳອັນສັກສິດ.
Verse 4
विरजा नाम वृक्षाश्च पक्षिणश्च पृथग्विधाः । यावत्कालं तु प्रकृतिर्जागर्ति विधिनंदिनि ॥ ४ ॥
ໂອ ວິທິນັນດິນີ, ມີຕົ້ນໄມ້ຊື່ “ວິຣາຈາ” ແລະນົກຫຼາຍຊະນິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ; ພວກນັ້ນດຳລົງຢູ່ເທົ່າທີ່ ປຣະກຣິຕິ (ທຳມະຊາດ) ຍັງຕື່ນ ແລະເຮັດວຽກຢູ່।
Verse 5
तावत्कालं तु गोलोके दृश्य एव विभुः स्थितः । लये सुप्ता गवाद्यास्तु न जानंति विभुं परम् ॥ ५ ॥
ຈົນເຖິງເວລານັ້ນ ໃນໂກໂລກ ພຣະຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວທຸກທີ່ (ວິພຸ) ປາກົດໃຫ້ເຫັນໂດຍກົງ ແລະສະຖິດຢູ່. ແຕ່ເມື່ອເຖິງເວລາລະລາຍ ຝູງງົວ ແລະສັດອື່ນໆ ຈະຫຼັບໄຫຼ ແລະບໍ່ຮູ້ຈັກພຣະຜູ້ສູງສຸດ।
Verse 6
ज्योतिःसमूहांतरतः कमनीयवपुर्द्धरः । किशोरो जलदश्यामः पीतकौशांबरावृतः ॥ ६ ॥
ຈາກພາຍໃນກອງແສງສະຫວ່າງອັນຫຼາຍ ມີຜູ້ໜຶ່ງປາກົດຂຶ້ນ ຜູ້ຖືຮ່າງກາຍອັນງາມສະຫງ່າ—ເປັນວັຍໜຸ່ມ, ດຳດັ່ງເມກຝົນ, ແລະນຸ່ງຜ້າໄໝສີເຫຼືອງ।
Verse 7
द्विभुजो मुरलीहस्तः किरूटादिविभूषितः । आस्ते कैवल्यनाथस्तु राधावक्षस्थलोज्ज्वलः ॥ ७ ॥
ມີສອງພຣະຫັດ ຖືມຸຣະລີ (ຂຸ່ຍ) ປະດັບດ້ວຍມົກຸດ ແລະເຄື່ອງປະດັບອື່ນໆ; ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໄກວັລຍະ (ໄກວັລຍະນາຖ) ປະທັບນັ່ງ ໂດຍມີຣາທາສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ເທິງອົງອົບພຣະອຸຣາ।
Verse 8
प्राणाधिकप्रियतमा सा राधाराधितो यया । सुवर्णवर्णा देवी सा चिद्रूपा प्रकृतेः परा ॥ ८ ॥
ນາງເປັນຜູ້ຮັກຍິ່ງກວ່າຊີວິດ; ໂດຍນາງນີ້ແຫຼະ ຣາທາ ຖືກນະມັດສະການບູຊາ. ພຣະເທວີນັ້ນມີສີທອງ ເປັນຮູບແຫ່ງຈິດບໍລິສຸດ (ຈິດຣູປາ) ແລະຢູ່ເຫນືອປຣະກຣິຕິ (ທຳມະຊາດວັດຖຸ).
Verse 9
तयोर्देहस्थयोर्नास्ति भेदो नित्यस्वरूपयोः । धावल्यदुग्धयोर्यद्वत्पृथिवीगंधयोर्यथा ॥ ९ ॥
ລະຫວ່າງທັງສອງຜູ້ສະຖິດຢູ່ໃນກາຍດຽວ ແລະມີສະພາບນິດທິ ບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງແທ້ ເຫມືອນຄວາມຂາວບໍ່ແຍກຈາກນົມ ຫຼືເຫມືອນດິນບໍ່ແຍກຈາກກິ່ນຫອມຂອງມັນ।
Verse 10
तत्कारणं कारणानां निर्द्देष्टुं नैव शक्यते । वेदानिर्वचनीयं यत्तद्वक्तुं नैव शक्यते ॥ १० ॥
ເຫດສູງສຸດແຫ່ງເຫດທັງປວງ ບໍ່ອາດຊີ້ບອກໃຫ້ແນ່ຊັດໄດ້; ເພາະແມ່ນສິ່ງທີ່ແມ່ນວິທີກ່າວບໍ່ໄດ້ແມ່ນແຕ່ໃນເວດາ ຈຶ່ງບໍ່ອາດກ່າວໄດ້ແທ້ໆ।
Verse 11
ज्योतिरंतरतः प्रोक्तं यद्रूपं श्यामसुंदरम् । शिवेन दृष्टं तद्रूपं कदाचिद्ध्यानगोचरम् ॥ ११ ॥
ຮູບອັນງາມດຳສະຫງ່າ (ຊຍາມະສຸນດະຣະ) ທີ່ຖືກກ່າວວ່າເປັນແສງສະຫວ່າງພາຍໃນ ແມ່ນຮູບດຽວກັນທີ່ພຣະສິວະເຄີຍເຫັນ; ບາງຄາວຈຶ່ງເຂົ້າເຖິງໄດ້ແຕ່ໃນຂອບເຂດແຫ່ງການພິຈາລະນາສະມາທິ।
Verse 12
ततः प्रभृति जानंति गोलोकाख्यानमीप्सितम् । नारदाद्या विधिसुते सनकाद्याश्च योगिनः ॥ १२ ॥
ນັບແຕ່ນັ້ນມາ ໂອ ບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ, ນິທານອັນເປັນທີ່ປາຖະໜາ ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ໂກໂລກະ” ກໍໄດ້ຖືກຮູ້ຈັກ—ໂດຍນາຣະດະແລະຜູ້ອື່ນໆ, ແລະໂດຍບັນດາໂຍຄີເລີ່ມຈາກສະນະກະ।
Verse 13
श्रुतं ध्यायंति तं सर्वे न तैर्दृष्टं कदाचन । साक्षाद्द्रष्टुं तु तपते शिवोऽद्यापि सनातनः ॥ १३ ॥
ທຸກຄົນພິຈາລະນາພຣະອົງຕາມທີ່ໄດ້ຍິນມາໃນຄຳສອນອັນສັກສິດ; ບໍ່ມີໃຜເຄີຍເຫັນພຣະອົງເລີຍ. ແຕ່ເພື່ອເຫັນພຣະອົງໂດຍກົງ ພຣະສິວະຜູ້ນິດທິ ຍັງຄົງບຳເນັດຕະປະສະຍາຢູ່ຈົນທຸກມື້ນີ້।
Verse 14
नैव पश्यति तद्रूपं ध्यायति ध्यानगोचरम् । कदाचित्क्रीडतोर्देवि राधामाधवयोर्वपुः ॥ १४ ॥
ລາວບໍ່ໄດ້ເຫັນຮູບນັ້ນດ້ວຍຕາແທ້ໆ; ແຕ່ລາວພິຈາລະນາດ້ວຍສະມາທິເຖິງສິ່ງທີ່ເຂົ້າເຖິງໄດ້ດ້ວຍການພິຈາລະນາເທົ່ານັ້ນ. ໂອ ເທວີ, ບາງຄັ້ງລາວພິຈາລະນາຮ່າງກາຍຂອງ ຣາທາ ແລະ ມາທະວະ ໃນຍາມທີ່ທັງສອງຫຼິ້ນກັນ.
Verse 15
द्विधाभूतमभूत्तत्र वामांगं तु चतुर्भुजम् । समानरूपावयवं समानांबरभूषणम् ॥ १५ ॥
ໃນທີ່ນັ້ນ ມັນແຍກອອກເປັນສອງ; ແລະດ້ານຊ້າຍໄດ້ຮັບຮູບເປັນພຣະອົງສີ່ພຣະຫັດ—ມີອະວະຍະວະຮູບພັນຄ້າຍກັນ ແລະປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງນຸ່ງແລະເຄື່ອງປະດັບອັນດຽວກັນ.
Verse 16
तद्वद्राधास्वरूपं च द्विधारूपमभूत्सति । ताभ्यां दृष्टं तत्स्वरूपं साक्षात्तावपि तत्समौ ॥ १६ ॥
ເຊັ່ນດຽວກັນ ຮູບອັນແທ້ຂອງ ຣາທາ ກໍເກີດເປັນສອງຮູບ. ໂດຍທັງສອງນັ້ນ ຮູບແທ້ນັ້ນຖືກເຫັນໂດຍກົງ; ແລະທັງສອງກໍເທົ່າທຽມກັບຮູບເດີມນັ້ນ.
Verse 17
चतुर्भुजं तु यद्रूपं लक्ष्मीकांतं मनोहरम् । तद्दृष्टं तु शिवाद्यैश्च भक्तवृन्दैरनेकशः ॥ १७ ॥
ຮູບອັນງາມຈັບໃຈນັ້ນ—ພຣະອົງສີ່ພຣະຫັດ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງ ລັກສະມີ—ໄດ້ຖືກເຫັນຫຼາຍຄັ້ງໂດຍ ພຣະຊິວະ ແລະອື່ນໆ, ແລະໂດຍຝູງຜູ້ພັກຕິຈໍານວນຫຼາຍ.
Verse 18
सकृत्तु ब्रह्मणा दृष्टं देवि रूपं चतुर्भुजम् । सृष्टिकार्यप्रमुग्धेन दर्शितं कृपया स्वयम् ॥ १८ ॥
ໂອ ເທວີ, ຄັ້ງໜຶ່ງ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ເຫັນຮູບສີ່ພຣະຫັດ; ພຣະອົງໄດ້ຖືກສະແດງໃຫ້ເຫັນໂດຍພຣະອົງເອງດ້ວຍຄວາມເມດຕາ, ໃນຍາມທີ່ທ່ານສັບສົນກ່ຽວກັບພາລະກິດແຫ່ງການສ້າງ.
Verse 19
लक्ष्म्या सनात्कुमाराय वर्णितं विधिनंदिनि । विष्वक्सेनाय तूद्दिष्टं स्वरूपं तत्त्वमूर्तये ॥ १९ ॥
ໂອ ວິທິນັນດິນີ ບຸດຣີອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະພຣະຫມາ, ສະວະຣູປະອັນເປັນແກ່ນສານ—ຮູບມູຣຕິແຫ່ງຕັດຕະວະ—ພຣະນາງລັກສະມີໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ສະນາດກຸມາຣ ແລະຍັງສອນໃຫ້ວິສະວັກເສນາອີກດ້ວຍ.
Verse 20
नारायणेन विधिजे ततो ध्यायंति सर्वशः । धर्मपुत्रेण देवेशि नारदाय समीरितम् ॥ २० ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະນາຣາຍະນະໄດ້ປະກາດມັນແກ່ພຣະພຣະຫມາ (ບຸດແຫ່ງຜູ້ສ້າງ) ແລ້ວຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຜູ້ຄົນກໍໄດ້ພາກັນພິຈາລະນາດ້ວຍສະມາທິທົ່ວທຸກແຫ່ງ. ໂອ ເທວີແຫ່ງເທວະທັງປວງ, ບຸດຂອງທັມມະກໍໄດ້ກ່າວຖວາຍແກ່ນາຣະດະດ້ວຍ.
Verse 21
गोलोकवर्णनं सर्वं राधाकृष्णमयं तथा । या तु राधा विधिसुते देवी देववरार्चिता ॥ २१ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ຄໍາພັນລະນາທັງໝົດເຖິງໂກໂລກະ ລ້ວນແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍຣາທາ ແລະ ກຣິສນະ. ແລະ ຣາທານັ້ນ—ໂອ ບຸດຣີແຫ່ງວິທິ—ເປັນເທວີຜູ້ສູງສຸດ ທີ່ແມ່ນແຕ່ເທວະຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດກໍຍັງນະມັດສະການ.
Verse 22
सा स्वयं शिवरूपाभूत्कौतुकेन वरानने । तदृष्ट्वा सहसाश्चर्यं कृष्णो योगेश्वरेश्वरः ॥ २२ ॥
ໂອ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ, ນາງເອງດ້ວຍຄວາມຢາກຮູ້ຢາກເຫັນຢ່າງຫຼິ້ນໆ ໄດ້ຮັບເອົາຮູບຂອງພຣະສິວະ. ເມື່ອກຣິສນະ—ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຈອມເຈົ້າຜູ້ຮູ້ໂຍຄະ—ເຫັນແລ້ວ ກໍພິສົດອັດສະຈັນຂຶ້ນທັນທີ.
Verse 23
मूलप्रकृतिरूपं तु दध्रे तत्समयोचितम् । विपरीतं वपुर्धृत्वा वामदेवो मुदान्वितः ॥ २३ ॥
ແລ້ວວາມະເທວະ ຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ ໄດ້ຮັບເອົາຮູບທີ່ເໝາະກັບເວລານັ້ນ—ຖືຮູບແຫ່ງມູນປຣະກຣິຕິ ແລະຮັບເອົາກາຍທີ່ກັບກັນ (ຜິດທາງ) ໄວ້.
Verse 24
ध्यायेदहर्निशं देवं दुर्गारूप धरं हरिम् । या राधा सैव लक्ष्मीस्तु सावित्री च सरस्वती ॥ २४ ॥
ຄວນພິຈາລະນາພຣະຫຣິ (Hari) ທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ ຜູ້ຊົງຮູບແບບເປັນ ດຸຣກາ (Durgā)។ ຜູ້ທີ່ເປັນ ຣາທາ (Rādhā) ນັ້ນແທ້ໆແມ່ນ ລັກສະມີ (Lakṣmī) ແລະຍັງເປັນ ສາວິຕຣີ (Sāvitrī) ກັບ ສະຣັສວະຕີ (Sarasvatī) ດ້ວຍ।
Verse 25
गंगा च ब्रह्मतनये नैव भेदोऽस्ति वस्तुतः । पंचधा सा स्थिता विद्याकामधेनुस्वरूपिणी ॥ २५ ॥
ໂດຍຄວາມແທ້ ບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງ ຄົງຄາ (Gaṅgā) ແລະ ທິດາຂອງ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ເລີຍ. ນາງດຳລົງຢູ່ໃນຮູບຫ້າປະການ ເປັນສະພາບແຫ່ງ ວິທະຍາ (Vidyā) ແລະເປັນຮູບຂອງ ກາມະເທນຸ (Kāmadhenu) ຜູ້ບັນດານປາຖະໜາ.
Verse 26
यः कृष्णो राधिकानाथः स लक्ष्मीशः प्रकीर्तितः । स एव ब्रह्मरूपश्च धर्मो नारायणस्तथा ॥ २६ ॥
ຜູ້ໃດເປັນ ກຣິສນະ (Kṛṣṇa) ພຣະນາຖຂອງ ຣາທິກາ (Rādhikā) ຜູ້ນັ້ນຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນພຣະເຈົ້າແຫ່ງ ລັກສະມີ (Lakṣmī) ດ້ວຍ. ພຣະອົງພຽງອົງດຽວເປັນສະພາບແຫ່ງ ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman), ເປັນ ທັມມະ (Dharma), ແລະເປັນ ນາຣາຍະນະ (Nārāyaṇa) ເຊັ່ນກັນ.
Verse 27
एवं तु पंचधा रूपमास्थितो भगवानजः । कार्यकारणरूपोऽसौ ध्यांयंति जगतीतले ॥ २७ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ບໍ່ເກີດ (Ajā) ຊົງຮັບຮູບຫ້າປະການ ແລະຖືກພິຈາລະນາໃນໂລກນີ້ ເປັນຮູບແຫ່ງເຫດແລະຜົນ.
Verse 28
तेन वै प्रेमसंबद्धो विषयी यः शिवः स तु । राधेशं राधिकारूपं स्वयं सच्चित्सुखात्मकम् ॥ २८ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ພຣະສິວະ (Śiva) ຜູ້ຜູກພັນກັບວິໄສຍະແຫ່ງອາລົມວັດຖຸ ຈຶ່ງຖືກຮ່ວມເຂົ້າກັບຄວາມຮັກອັນທິບ (prema). ແລະດ້ວຍນັ້ນ ທ່ານຮູ້ແຈ້ງວ່າ ຣາເທສະ (Rādheśa) ຜູ້ປາກົດໃນຮູບ ຣາທິກາ (Rādhikā) ບໍ່ແມ່ນອື່ນໃດນອກຈາກອາຕະມັນ—ຜູ້ມີສະພາບເປັນ ສັດ-ຈິດ-ສຸກ (sat-cit-sukha).
Verse 29
देवतेजः समुद्भूता मूलप्रकृतिरीश्वरी । कृष्णरूपा महाभागे दैत्यसंहारकारिणी ॥ २९ ॥
ເກີດຈາກລັດສະຫມີເທວະ ພຣະນາງຜູ້ເປັນອິດສະວະຣີ—ຮາກຖານແຫ່ງມູນປຣະກຣິຕິ—ປາກົດໃນຮູບກຣິສນະ (ຮູບມືດ) ໂອ ຜູ້ມີພາກດີ, ເພື່ອທຳລາຍພວກໄດຕະ (ອຳນາດອະສຸຣ)។
Verse 30
सती दक्षसुता भूत्वा विषयेशं शिवं श्रिता । भर्तुर्विनिंदनं श्रुत्वा सती त्यक्त्वा कलेवरम् ॥ ३० ॥
ນາງໄດ້ເກີດເປັນ ສະຕີ ບຸດຣີຂອງດັກສະ ແລະໄດ້ພຶ່ງພາພຣະສິວະ—ອົງເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ; ເມື່ອໄດ້ຍິນການດູຖູກຜົວ ສະຕີກໍໄດ້ລະທິ້ງຮ່າງກາຍຂອງນາງ।
Verse 31
जज्ञे हिमवतः क्षेत्रे मेनायां पुनरेव च । ततस्तप्त्वा तपो भद्रे शिवं प्राप शिवप्रदा ॥ ३१ ॥
ນາງເກີດອີກຄັ້ງໃນດິນແດນສັກສິດຂອງຫິມະວັດ ເປັນບຸດຣີຂອງເມນາ. ແລ້ວໂອ ນາງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຫຼັງຈາກບຳເນັດຕະປະ ນາງໄດ້ບັນລຸພຣະສິວະ—ນາງຜູ້ປະທານການຮ່ວມກັບສິວະ.
Verse 32
वस्तुतः कृष्णराधासौ शिवमोहनतत्परा । जगदंबास्वरूपा च यतो माया स्वयं विभुः ॥ ३२ ॥
ແທ້ຈິງແລ້ວ ຣາທາຂອງພຣະກຣິສນະນັ້ນ ອຸທິດໃຈທັງໝົດໃນການມອຫະນະ (ຊັກຊວນໃຫ້ຫຼົງ) ພຣະສິວະ; ແລະນາງແມ່ນຮູບແຫ່ງ ຈະກະດັມບາ (ແມ່ແຫ່ງຈັກກະວານ), ເພາະນາງເອງແມ່ນ ມາຍາ—ອຳນາດຜູ້ຄອບຄຸມທົ່ວສັບພະສິ່ງ.
Verse 33
अत एव ब्रह्मसुते स्कंदो गणपतिस्तथा । स्वयं कृष्णो गणपतिः स्वयं स्कंदः शिवोऽभवत् ॥ ३३ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ບຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ, ສະກັນດະກໍໄດ້ເປັນ ຄະນະປະຕິ ເຊັ່ນກັນ; ພຣະກຣິສນະເອງໄດ້ເປັນ ຄະນະປະຕິ, ແລະ ສະກັນດະເອງໄດ້ເປັນ ພຣະສິວະ.
Verse 34
शिवमेवं वदंत्येके राधारूपं समाश्रितम् । कृष्णवक्षःस्थलस्थानं तयोर्भेदो न लक्ष्यते ॥ ३४ ॥
ບາງຄົນກ່າວວ່າ ພຣະສິວະແທ້ໆເປັນຢ່າງນັ້ນ—ຮັບຮູບເປັນຣາທາ ແລະສະຖິດຢູ່ເທິງອົງອົກຂອງພຣະກຣິສນະ; ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງສອງພຣະອົງບໍ່ປາກົດເຫັນ।
Verse 35
कृष्णो वा मूलप्रकृतिः शिवो वा राधिका स्वयम् । एवं वा मिथुनं वापि न केनापीति निश्चितम् ॥ ३५ ॥
ຈະເປັນພຣະກຣິສນະເປັນມູນປຣະກຣິຕິດັ່ງເດີມ ຫຼືພຣະສິວະເປັນ; ຫຼືຣາທິກາເອງເປັນຫຼັກສູງສຸດ; ຫຼືເປັນຄູ່ທິບນີ້ເອງ—ບໍ່ມີໃຜກໍກຳນົດແນ່ນອນໄດ້।
Verse 36
अनिर्देश्यं तु यद्वस्तु तन्निर्देष्टुं न च क्षमम् । उपलक्षणमेतद्धि यन्निदेशनमैश्वरम् ॥ ३६ ॥
ແຕ່ຄວາມເປັນຈິງທີ່ບໍ່ອາດພັນລະນາໄດ້ ກໍບໍ່ອາດກຳນົດໃຫ້ແນ່ຊັດໄດ້. ຄຳພັນລະນາໃດໆ ເປັນແຕ່ເຄື່ອງໝາຍຊີ້ນຳ—ເປັນການຊີ້ບອກອັນມີອຳນາດຈາກພຣະເຈົ້າ.
Verse 37
शास्त्रं वेदाश्च सुभगे वर्णयंति यदीश्वरम् । तत्सर्वं प्राकृतं विद्धिनिर्देष्टुं शक्यमेव च ॥ ३७ ॥
ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາ, ສິ່ງໃດໆທີ່ຄຳພີຊາສະຕຣະ ແລະ ເວດາ ພັນລະນາວ່າເປັນພຣະເຈົ້າ—ຈົ່ງຮູ້ວ່າທັງໝົດນັ້ນຢູ່ໃນຂອບເຂດຂອງປຣະກຣິຕິ (ລຳດັບທີ່ປາກົດ) ແລະຈຶ່ງອາດຊີ້ບອກແລະກ່າວໄດ້.
Verse 38
अनिर्देश्यं तु यद्देवि तन्नेतीति निषिध्तयते । निषेधशेषः स विभुः कीर्तितः शरणागतैः ॥ ३८ ॥
ໂອ ເທວີ, ສິ່ງທີ່ບໍ່ອາດພັນລະນາໄດ້ ຖືກຊີ້ດ້ວຍການປະຕິເສດວ່າ “ບໍ່ແມ່ນນີ້, ບໍ່ແມ່ນນີ້”. ພຣະອົງຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວທຸກທີ່—ສິ່ງທີ່ເຫຼືອຢູ່ຫຼັງການປະຕິເສດທັງໝົດ—ຖືກສັນລະເສີນໂດຍຜູ້ທີ່ໄດ້ຂໍພຶ່ງພາພຣະອົງ.
Verse 39
शास्त्रं नियामकं भद्रे सर्वेषां कर्मणां भवेत् । कर्मी तु जीवः कथित ईश्वरांशो विभुः स्वयम् ॥ ३९ ॥
ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄົດ! ຊາສຕຣະ (Śāstra) ແມ່ນຜູ້ກຳກັບການກະທຳທັງປວງ. ຜູ້ກະທຳແມ່ນ ຊີວະ (jīva) ອັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ອີສະວະຣະ (Īśvara) ມີອຳນາດກະທຳ ແລະຄວາມແຜ່ກວ້າງໃນຂອບເຂດຂອງຕົນ.
Verse 40
प्रकृतेस्तु परो नित्यो मायया मोहितः शुभे । यस्तु साक्षी स्वयं पूर्णः सहानुशयिता स्थितः ॥ ४० ॥
ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄົດ! ຄວາມຈິງນິລັນດອນນັ້ນຢູ່ເຫນືອ ປຣະກຣິຕິ (Prakṛti); ແຕ່ໂດຍ ມາຍາ (Māyā) ຈຶ່ງປານດັ່ງຖືກຫຼອກລວງ. ແຕ່ພຣະອົງຜູ້ສະຖິດເປັນພະຍານ—ສົມບູນໃນຕົນ—ດຳລົງເປັນຜູ້ກຳກັບພາຍໃນ ພ້ອມກັບ ອະນຸຊະຍະ (anuśaya) ຮອຍປະທັບລຶກໆ.
Verse 41
न वेत्ति तं चानुशयी वेदानुशयिनं स तु । शंखचक्रगदापद्मैरलंकृतभुजद्वयाः ॥ ४१ ॥
ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຮຽນຜູ້ຕື່ນຮູ້ຢູ່ເທື່ອ ກໍຍັງບໍ່ຮູ້ພຣະອົງຢ່າງແທ້—ພຣະອົງແມ່ນພື້ນຖານພາຍໃນຂອງ ເວດະ (Veda). ພຣະອົງເປັນຜູ້ສະຖິດພາຍໃນແຫ່ງປັນຍາເວດະ ແລະພຣະພາຫາສອງຂ້າງຖືກປະດັບດ້ວຍ ສັງຂະ, ຈັກກະ, ຄະດາ, ແລະ ປັດມະ.
Verse 42
प्रपन्नास्ते तु विज्ञेयाः द्विविधा विधिनंदिनि । आर्तदृप्तविभेदेन तत्रार्ता असहा मताः ॥ ४२ ॥
ແຕ່ຜູ້ທີ່ໄດ້ພຶ່ງພາເປັນຜູ້ປຣະປັນນະ (prapanna) ຄວນຮູ້ວ່າມີສອງປະເພດ ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງ ວິທີ (Vidhī): ແບ່ງເປັນຜູ້ທຸກທ້ອນ ແລະຜູ້ພໍໃຈຕົນ. ໃນນັ້ນ ຜູ້ທຸກທ້ອນຖືກເຫັນວ່າບໍ່ອາດອົດທົນຄວາມທຸກໄດ້.
Verse 43
दृप्ता जन्मांतरसहा निर्भयाः सदसज्जनाः । ये प्रपन्ना महालक्ष्म्यां सखिभावं समाश्रिताः ॥ ४३ ॥
ຜູ້ທີ່ໄດ້ພຶ່ງພາໃນ ມະຫາລັກຊະມີ (Mahālakṣmī) ແລະຮັບເອົາອາລົມແຫ່ງມິດສະຫາຍ (sakhī-bhāva) ຕໍ່ນາງ ຈະເກີດຄວາມໝັ້ນໃຈ ອົດທົນໄດ້ຂ້າມຫຼາຍຊາດ ບໍ່ຫວາດກົວ ແລະຢູ່ກັບຄົນດີເປັນນິດ.
Verse 44
तेषां मंत्रं प्रवक्ष्यामि प्रयांति विधिबोधितम् । गोपीजनपदस्यांते वल्लभेति समुच्चरेत् ॥ ४४ ॥
ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດມັນຕຣາຂອງເຂົາເຈົ້າ ທີ່ໃຫ້ເຂົາເຈົ້າດໍາເນີນຕາມພິທີທີ່ກໍານົດ: ໃນທ້າຍຄໍາ «gopījanapada» ໃຫ້ເວົ້າ «vallabhā».
Verse 45
चरणञ्च्छरणं पश्चात्प्रपद्ये पदमीरयेत् । षोडशार्णो मंत्रराजः साक्षाल्लक्ष्म्या प्रकाशितः ॥ ४५ ॥
ເມື່ອເວົ້າ «caraṇañ śaraṇaṃ» ແລ້ວ ຈຶ່ງສວດ «prapadye». ມັນຕຣາຣາຊາ 16 ພະຍາງນີ້ ຖືກເປີດເຜີຍໂດຍພຣະນາງລັກສະມີໂດຍກົງ.
Verse 46
पूर्वं सनत्कुमाराय शंभवे तदनंतरम् । सखिभावं समाश्रित्य गोपिकावृंदमध्यगम् ॥ ४६ ॥
ກ່ອນອື່ນ ພຣະອົງໄດ້ປະກົດແກ່ສະນັດກຸມາຣະ; ຕໍ່ມາແກ່ສັມພູ (ສິວະ). ແລ້ວພຣະອົງຮັບອາລົມສະໜິດແບບໝູ່ມິດ ເຂົ້າໄປກາງຫມູ່ຄະນະຂອງໂກປີ.
Verse 47
आत्मानं चिंतयेद्भद्रे राधामाधवसंज्ञकम् । गुरुष्वीश्वरभावेन वर्त्तेत प्रणतः सदा ॥ ४७ ॥
ໂອ ນາງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ພຶງພິຈາລະນາອາດຕະຕົນວ່າເປັນ «ຣາທາ-ມາທະວະ». ແລະພຶງປະພຶດຕົນດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມສະເໝີ ໂດຍເຫັນຄູບາອາຈານດຸດດັ່ງພຣະເຈົ້າ.
Verse 48
वैष्णवेषेु च सत्कृत्य तथा समतयान्यतः । दिवानिशं चिंतनं च स्वामिनोः प्रेमबंधनात् । कुर्यांत्पर्वस्वपि सदा यात्रापर्वमहोत्सवान् ॥ ४८ ॥
ພວກເຂົາພຶງໃຫ້ກຽດແກ່ຜູ້ເປັນໄວສະນະວະ (ຜູ້ອຸທິດແດ່ພຣະວິສນຸ) ແລະຮັກສາໃຈໃຫ້ເທົ່າທຽມຕໍ່ຜູ້ອື່ນ. ດ້ວຍຖືກຜູກມັດໂດຍຄວາມຮັກຕໍ່ຄູ່ທິບພະ, ພວກເຂົາພຶງລະລຶກພຣະເຈົ້າທັງສອງທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ; ແລະໃນທຸກໂອກາດອັນສັກສິດ ພຶງຈັດຂະບວນຢາຕຣາ, ວັນບຸນສັກສິດ, ແລະມະໂຫລານງານໃຫຍ່ເສມອ.
Verse 49
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे पुरुषोत्तममाहात्म्यं नाम एकोनषष्टितमोऽध्यायः ॥ ५९ ॥
ດັ່ງນີ້ ຈົບບົດທີ 59 ຊື່ວ່າ «ມະຫິມາຂອງ ປຸຣຸໂສຕະມະ» ໃນພາກຫຼັງ (Uttara-bhāga) ຂອງ ສຣີ ບຣິຫັນນາຣະດີຍະ ປຸຣານະ ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ວະສຸ ແລະ ໂມຫິນີ।
The two-armed flute-bearing form functions as the intimate Goloka identity (rasa-oriented upāsanā), while the four-armed form operates as a widely witnessed revelatory form accessible to devotees and invoked in transmission narratives. The chapter uses this hierarchy to distinguish meditative accessibility and devotional vision without denying non-duality at the level of tattva.
It asserts that the highest Reality cannot be fully captured by descriptive predicates, even when scripture provides authoritative indicators. ‘Neti neti’ functions as an apophatic method: negating all objectifiable categories to point to the remainder—Brahman/Īśvara as the all-pervading witness and inner regulator.
It outlines śaraṇāgati categories (distressed vs self-satisfied), praises refuge in Mahālakṣmī with a friendly (sakhya-like) intimacy, gives a revealed mantra formula, and prescribes conduct: identifying oneself in devotion to Rādhā–Mādhava, bowing with guru-reverence, honoring Vaiṣṇavas, maintaining equanimity, constant remembrance, and observing pilgrimages and holy festivals.