Shloka 16

The Greatness of Puruṣottama

Goloka-tattva and Rādhā–Kṛṣṇa Upāsanā

Devanagari script

तद्वद्राधास्वरूपं च द्विधारूपमभूत्सति । ताभ्यां दृष्टं तत्स्वरूपं साक्षात्तावपि तत्समौ ॥ १६ ॥

Transliteration

tadvadrādhāsvarūpaṃ ca dvidhārūpamabhūtsati | tābhyāṃ dṛṣṭaṃ tatsvarūpaṃ sākṣāttāvapi tatsamau || 16 ||

Translation

ເຊັ່ນດຽວກັນ ຮູບອັນແທ້ຂອງ ຣາທາ ກໍເກີດເປັນສອງຮູບ. ໂດຍທັງສອງນັ້ນ ຮູບແທ້ນັ້ນຖືກເຫັນໂດຍກົງ; ແລະທັງສອງກໍເທົ່າທຽມກັບຮູບເດີມນັ້ນ.

Word by Word

• तद्वत्: likewise
• तद्वत्: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: तद्वत् (अव्यय/तद्धितान्त)
• Form: उपमानार्थक-अव्यय (like that, similarly)

• राधा-स्वरूपम्: Radha’s own form
• राधा-स्वरूपम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राधा (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (rādhāyāḥ svarūpam)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• द्विधा: in two parts
• द्विधा: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: द्विधा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय

• रूपम्: form
• रूपम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• अभूत्: became
• अभूत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लुङ्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• सति: when/while (it) was so
• सति: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्तः शतृ-प्रत्ययः (present participle), स्त्रीलिङ्गे सप्तमी-एकवचनम् (Loc. sg.); सति-सप्तमी (locative absolute)

• ताभ्याम्: by those two
• ताभ्याम्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), द्विवचनम्

• दृष्टम्: was seen
• दृष्टम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: भूत-कृदन्तः क्त-प्रत्ययः (past passive participle), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• तत्-स्वरूपम्: that true form
• तत्-स्वरूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (tasya svarūpam)

• साक्षात्: directly
• साक्षात्: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात् (अव्यय)
• Form: रीत्यर्थक-अव्यय (adverb: directly, manifestly)

• तौ: those two
• तौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), द्विवचनम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (also/even)

• तत्-समौ: equal to that (form)
• तत्-समौ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; उपमानार्थे तत्पुरुषः (tulyaḥ)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Radha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that the Divine can manifest in multiple aspects without diminishing unity—each manifestation can be fully identical in essence to the original svarūpa.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By affirming direct vision (sākṣāt-darśana) of the Divine form, it supports bhakti as a relational path where the Lord’s/Devī’s manifestations become accessible to devotees while remaining पूर्ण (complete).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No explicit Vedāṅga instruction appears in this śloka; the key takeaway is theological—understanding svarūpa, rūpa-bheda (difference of forms), and sākṣāt-pratyakṣa (direct manifestation) within Purāṇic teaching.