Adhyaya 318
Chapter Arc: वनवास की सीमा पर खड़े पाण्डव—अब ‘अज्ञातवास’ का कठिन व्रत सामने है। युधिष्ठिर तपस्वियों और आचार्य धौम्य से अनुमति माँगते हुए शोक से भर उठते हैं। → आश्रमवासी विद्वान तपस्वी, जो पाण्डवों के भक्त हैं, युधिष्ठिर की आज्ञा पाकर उन्हें विदा देने को खड़े होते हैं। पाण्डव अपनी योजना रखते हैं—इस वर्ष छिपकर रहना है, क्योंकि सुयोधन, कर्ण और शकुनि जैसे दुष्टात्मा शत्रु अवसर खोज रहे हैं। युधिष्ठिर का मन कर्तव्य और भय के बीच डगमगाता है। → अज्ञातवास की अनुमति माँगते-माँगते युधिष्ठिर दुःख-शोक से विह्वल होकर मूर्छित हो जाते हैं—कण्ठ आँसुओं से भर जाता है और राजधर्म का धैर्य क्षणभर को टूटता दिखता है। → धौम्य युधिष्ठिर को समझाते हैं—आप विद्वान, दान्त, सत्यसंध, जितेन्द्रिय हैं; ऐसी आपदा में भी महापुरुष मोह नहीं करते। उदाहरण देकर वे बताते हैं कि इन्द्र ने भी शत्रुदमन हेतु निषध देश में गुप्तरूप से रहकर कार्य सिद्ध किया; अतः छिपकर रहना अधर्म नहीं, नीति है। फिर भीमसेन उत्साहवर्धन करते हैं, राजा के भीतर साहस जगाते हैं और अज्ञातवास के लिए मन स्थिर होता है। → पाण्डवों के अज्ञातवास-प्रवेश का निर्णय पक्का हो जाता है—अब प्रश्न केवल यह है कि वे कहाँ और किस रूप में छिपेंगे, और क्या शत्रु उनकी पहचान कर पाएँगे।
Shlokas
Verse 1
हि >> न (0) हि 7 आम पञ्चदशाधिकंत्रेशततमो< ध्याय: अज्ञातवासके लिये अनुमति लेते समय शोकाकुल हुए युधिष्ठिरको महर्षि धौम्यका समझाना
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຕາມທັມແລ້ວ ປານດະວະຜູ້ກ້າຫານ ຜູ້ຮັກສາສັດຈະວາຈາ ໄດ້ຕັ້ງໃຈຈະດຳລົງປີທີສິບສາມໃນການປິດບັງ ຢູ່ແບບບໍ່ເປີດເຜີຍຕົນ. ດ້ວຍເຈດຈຳນົງນັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງຊຸມນຸມກັນໃກ້ໆ ແລະນັ່ງປຶກສາຫາລື ເພື່ອຈະໄປຂໍອະນຸຍາດຈາກພວກຕະປະສີ ຜູ້ຢູ່ກັບເຂົາໃນເວລາພຳນັກປ່າ ເນື່ອງດ້ວຍຄວາມເມດຕາຮັກໃຄ່.
Verse 2
उपोपविष्टा विद्वांस: सहिता: संशितव्रता: । ये तद्भक्ता वसन्ति सम वनवासे तपस्विन:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບັນດາຜູ້ຮູ້ ຜູ້ມີປັນຍາ ໄດ້ນັ່ງລົງໃກ້ໆກັນ ດ້ວຍຄວາມພ້ອມພຽງ ແລະມັ່ນຄົງໃນວັດຕະປະຕິບັດອັນຝຶກຝົນດີແລ້ວ. ພວກຕະປະສີຜູ້ຢູ່ກັບເຂົາໃນເວລາພຳນັກປ່າ ເນື່ອງດ້ວຍຄວາມຈົ່ງຮັກພັກດີ ກໍຢູ່ພ້ອມໜ້າ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຊຸມຊົນອັນມີວິໄນ ທີ່ຄວາມຮູ້ ຄວາມພາກເພັງ ແລະມິດຕະພາບອັນສັດຊື່ ຄ້ຳຈຸນການປຶກສາອັນຖືກທຳ ໃນຈຸດຫັນທາງທີ່ທ້າທາຍດ້ານຈັນຍາທຳ.
Verse 3
तानब्रुवन् महात्मान: स्थिता: प्राजजलयस्तदा । अभ्यनुज्ञापयिष्यन्तस्तं निवासं धृतव्रता:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ບຸລຸດຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນວຣະຕະ ໄດ້ຢືນຂຶ້ນພ້ອມພະນົມມື ແລະເວົ້າ—ເພື່ອຂໍອະນຸຍາດກ່ຽວກັບຮູບແບບການພັກອາໄສທີ່ຕັ້ງໃຈໄວ້ ຄືການຢູ່ຢ່າງປິດບັງ (ອະຍະຕະວາສ) ທີ່ຈະເຂົ້າສູ່. ພາບນັ້ນສະທ້ອນຄວາມມີວິໄນ ຄວາມຕັ້ງໃຈ ແລະການເຄົາລົບຕໍ່ການອະນຸມັດອັນຊອບທຳ ກ່ອນຈະເຂົ້າສູ່ຊ່ວງຊີວິດທີ່ລະອຽດອ່ອນທາງທຳມະ.
Verse 4
विदितं भवतां सर्व धार्तराष्ट्रैयथा वयम् । छद्मना हृृतराज्याश्लानयाश्व बहुशः कृता:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດ ທ່ານທັງຫຼາຍຮູ້ດີຢູ່ແລ້ວ—ວ່າບຸດຂອງ ທຣິຕະຣາສະຕຣະ ໄດ້ຊິງອານາຈັກຂອງພວກເຮົາໄປດ້ວຍກົນອຸບາຍ ແລະໄດ້ກະທຳຄວາມອະທຳ ກັບການຂົ່ມເຫັງຊ້ຳໆ ຕໍ່ພວກເຮົາ»។
Verse 5
, ५ (१ ' १4. 8... -- उषिताश्च वने कृच्छे वयं द्वादश वत्सरान् । अज्ञातवाससमयं शेषं वर्ष त्रयोदशम्,“हमलोग कष्टदायक वनमें बारह वर्षोतक रह लिये। अब अन्तिम तेरहवाँ वर्ष हमारे अज्ञातवासका समय है
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາໄດ້ຢູ່ໃນປ່າອັນລຳບາກມາແລ້ວສິບສອງປີ. ບັດນີ້ ປີທີສິບສາມທີ່ເຫຼືອຢູ່ ແມ່ນເວລາຂອງການຢູ່ຢ່າງບໍ່ໃຫ້ຜູ້ໃດຮູ້ (ອະຍະຕະວາສ) ຕາມວຣະຕະຂອງພວກເຮົາ»។
Verse 6
तद् वसामो वयं छजन्नास्तदनुज्ञातुमर्हथ । सुयोधनश्व दुष्टात्मा कर्णश्न सहसौबल:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໃນປີນີ້ ພວກເຮົາປາດຖະໜາຈະຢູ່ຢ່າງປິດບັງ; ຂໍໃຫ້ທ່ານທັງຫຼາຍອະນຸຍາດແກ່ພວກເຮົາ. ເພາະວ່າ ສຸຍໂຢທະນະ (ທຸຣະໂຢທະນະ) ຜູ້ຈິດຊົ່ວ ພ້ອມກັບ ກັນນະ ແລະ ສາວບະລະ (ຊະກຸນິ) ມີຄວາມອາຄາດແຄ້ນຢ່າງແຮງກ້າຕໍ່ພວກເຮົາ. ພວກເຂົາພະຍາຍາມຈະຮູ້ບ່ອນຢູ່ຂອງພວກເຮົາ ແລະຍັງສົ່ງສາຍລັບໄວ້ອີກ. ຖ້າບ່ອນພັກຂອງພວກເຮົາຖືກຮູ້ເຂົ້າ ພວກເຂົາອາດຈະປະພຶດຢ່າງໂຫດຮ້າຍ ແລະອະທຳ ຕໍ່ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພວກເຮົາ—ຜູ້ທີ່ມີສາຍສຳພັນກັບພວກເຮົາ»។
Verse 7
जानन्तो विषमं कुर्युरस्मास्वत्यन्तवैरिण: । युक्तचाराश्न युक्ताश्न पौरस्प स््वजनस्य च
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າສັດຕູຜູ້ອາຄາດແຄ້ນຢ່າງຫນັກໜ່ວງນັ້ນ ຮູ້ບ່ອນຢູ່ຂອງພວກເຮົາ ພວກເຂົາຈະກະທຳຢ່າງໂຫດຮ້າຍຕໍ່ພວກເຮົາ ແລະຍັງຈະເຮັດຮ້າຍຊາວເມືອງ ກັບຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພວກເຮົາອີກດ້ວຍ. ພວກເຂົາມີຄົນງານ ແລະສາຍລັບຈັດວາງໄວ້ແລ້ວ; ດັ່ງນັ້ນ ຖ້າບ່ອນພັກຂອງພວກເຮົາຖືກຮູ້ ຜູ້ທີ່ກ່ຽວພັນກັບພວກເຮົາອາດຈະຮັບທຸກ. ເພາະເຫດນີ້ ພວກເຮົາຈຶ່ງປາດຖະໜາຈະຢູ່ຢ່າງປິດບັງ ແລະຂໍອະນຸຍາດຈາກທ່ານທັງຫຼາຍ»។
Verse 8
अपि नस्तद् भवेद् भूयो यद् वयं ब्राह्मणैः सह | समस्ता: स्वेषु राष्ट्रेषु स्वराज्यस्था भवेमहि
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ມັນຈະເກີດຂຶ້ນອີກບໍ—ໃຫ້ພວກເຮົາທັງໝົດ ຢູ່ຮ່ວມກັນໃນອານາຈັກຂອງຕົນ ພ້ອມກັບພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ ແລະຕັ້ງມັ່ນໃນອຳນາດອັນຊອບທຳຂອງເຮົາ?»
Verse 9
वैशम्पायन उवाच इत्युक्त्वा दुःखशोकार्त: शुचिर्धर्मसुतस्तदा । सम्मूर्छितो5भवद् राजा साश्रुकण्ठो युधिछ्िर:
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ ບຸດແຫ່ງທຳມະ ຜູ້ມີໃຈບໍລິສຸດ ຖືກຄວາມໂສກແລະທຸກຂ໌ກົດທັບ ຈົນສະຫຼົບລົງ. ຄໍຂອງພຣະອົງຖືກນ້ຳຕາອຸດຕັນ ບໍ່ອາດເວົ້າໄດ້—ເປັນເຄື່ອງສະທ້ອນນ້ຳໜັກແຫ່ງທຳທີ່ພຣະອົງແບກຮັບ ແລະຄວາມເມດຕາອັນເລິກຊຶ້ງ.
Verse 10
तमथाश्वासयन् सर्वे ब्राह्मणा भ्रातृभि: सह | अथ धौम्योडब्रवीद् वाक्यं महार्थ नृपतिं तदा
ແລ້ວພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ ພ້ອມກັບພີ່ນ້ອງຂອງພຣະອົງ ໄດ້ປອບໃຈພຣະອົງ. ຕໍ່ມາ ມະຫາລິສີ ທໍມຍະ ໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນມີນັຍລຶກຊຶ້ງແກ່ພຣະຣາຊາ—ເພື່ອໃຫ້ຈິດໃຈພຣະອົງສະຫງົບ ແລະນຳພາໄປສູ່ຄວາມຕັ້ງໃຈອັນຊອບທຳ.
Verse 11
“राजन्! आप विद्वान, मनको वशमें रखनेवाले, सत्यप्रतिज्ञ और जितेन्द्रिय हैं। आप- जैसे मनुष्य किसी भी आपत्तिमें मोहित नहीं होते अर्थात् अपना धैर्य और विवेक नहीं खोते हैं
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະອົງເປັນຜູ້ຮູ້ຫຼາຍ, ຄອບຄອງໃຈໄດ້, ຍຶດສັດຈະ, ແລະຄວບຄຸມອິນທຣີຍໄດ້. ຄົນເຊັ່ນພຣະອົງ ບໍ່ຖືກມົວມົນແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມວິບັດ; ບໍ່ເສຍຄວາມກ້າຫານ ແລະປັນຍາພິຈາລະນາ».
Verse 12
देवैरप्यापद: प्राप्ता#छन्नैश्व बहुशस्तथा । तत्र तत्र सपत्नानां निग्रहार्थ महात्मभि:,“महामना देवताओंको भी जहाँ-तहाँ शत्रुओंके निग्रहके लिये अनेक बार छिपकर रहना और विपत्तियोंको भोगना पड़ा है
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ເທວະດາທັງຫຼາຍກໍເຄີຍປະສົບຄວາມວິບັດ; ແລະຫຼາຍຄັ້ງ ເພື່ອປາບປະລາມສັດຕູ ຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ເຫຼົ່ານັ້ນ ຈຳຕ້ອງຫຼົບຊ່ອນຢູ່ບ່ອນນັ້ນບ່ອນນີ້ ແລະອົດທົນຄວາມລຳບາກ. ນັຍຄື—ຄວາມລຳບາກ ແລະການຫຼົບຊ່ອນຕາມຍຸດທະສາດ ອາດເປັນທຳໄດ້ ເມື່ອເຮັດເພື່ອຢັບຢັ້ງອຳນາດອັນປະທັດປະທັງ ແລະຮັກສາລະບຽບໂລກ.
Verse 13
राजन विद्वान् भवान् दान्तः सत्यसंधो जितेन्द्रिय: । नैवंविधा: प्रमुहान्ते नरा: कस्याज्चिदापदि,इन्द्रेण निषधान प्राप्य गिरिप्रस्थाश्रमे तदा । छन्नेनोष्य कृतं कर्म द्विषतां च विनिग्रहे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ພະອົງເປັນຜູ້ຮູ້ຫຼາຍ, ສຳລວມຕົນ, ຍຶດຫມັ້ນໃນສັດຈະ, ແລະຊະນະອິນທຣີຍະ. ຄົນເຊັ່ນນີ້ບໍ່ຫຼົງສັບສົນໃນຍາມວິກິດໃດໆ. ເມື່ອໄດ້ໄປເຖິງນິສະທະ ດ້ວຍການນຳທາງຂອງອິນທຣະ, ພະອົງໄດ້ພັກຢູ່ຢ່າງລັບໆໃນອາສຣົມກິຣິປຣັສຖະ ແລະປະຕິບັດກິດນັ້ນ—ເຮັດໃຫ້ຜູ້ປະທັດຕໍ່ຕ້ານຖືກປະຫັດປະຫານແລະຢູ່ໃນອຳນາດ»។
Verse 14
विष्णुनाश्वशिर: प्राप्प तथादित्यां निवत्स्यता | गर्भे वधार्थ दैत्यानामज्ञातेनोषितं चिरम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ວິສນຸ ໄດ້ຮັບຮູບຮ່າງຫົວມ້າ (ຫຍະກຣີວະ) ແລ້ວເຂົ້າໄປຫາອະດິຕິ ແລະພັກຢູ່ໃນຄັນຂອງນາງເປັນເວລາດົນ ດ້ວຍຄວາມລັບໆ ເພື່ອຈະທຳລາຍພວກໄດຕະຍະ. ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການປົກປ້ອງລະບຽບແຫ່ງທຳມະ ບາງຄັ້ງຕ້ອງອາໄສກົນລະຍຸດອັນລັບລັບ ແລະການຕຽມການຢ່າງອົດທົນ ແມ່ນແຕ່ພຣະເທວະເອງກໍຕາມ»។
Verse 15
प्राप्प वामनरूपेण प्रच्छन्न॑ ब्रह्म॒रूपिणा । बलेयथा हूतं राज्यं विक्रमैस्तच्च ते श्रुतम्
ພຣະອົງເຂົ້າໄປໃກ້ໃນຮູບຂອງວາມະນະ (ຄົນເຕັ້ຍ) ໂດຍປິດບັງພຣະສະພາບອັນເທວະຂອງພຣະອົງ ແລ້ວຊິງເອົາອຳນາດການປົກຄອງຂອງບາລິ ດ້ວຍກ້າວຍ່າງທີ່ວັດໄດ້ສາມກ້າວ—ເລື່ອງນີ້ທ່ານກໍໄດ້ຍິນມາແລ້ວ.
Verse 16
“उन्होंने ही ब्राह्मणवेषमें वामनरूप धारण करके अपने तीन पगोंद्वारा जिस प्रकार छिपे तौरपर राजा बलिका राज्य हर लिया था, वह सब तो तुमने सुना ही होगा ।।
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ທ່ານໄດ້ຍິນມາແລ້ວວ່າ ອັກນິ ເຂົ້າໄປໃນນ້ຳ ແລະຢູ່ທີ່ນັ້ນຢ່າງລັບໆ ເພື່ອໃຫ້ກິດຂອງເທວະດາສຳເລັດ. ໃນທຳນອງດຽວກັນ ທ່ານກໍຮູ້ກ່ຽວກັບກິດກ່ອນໜ້ານັ້ນ ທີ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຮັບຮູບວາມະນະເປັນພຣາຫມະນະຕົວນ້ອຍ ແລະຊິງເອົາອຳນາດຂອງພຣະຣາຊາບາລິດ້ວຍສາມກ້າວຢ່າງແຍບຍົນ—ການກະທຳເຫຼົ່ານີ້ຊີ້ວ່າ ພຣະປະສົງສຳເລັດໄດ້ດ້ວຍກົນລະຍຸດ, ການປອມຮູບ, ແລະເວລາອັນເໝາະສົມ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍກຳລັງເປີດເຜີຍຢ່າງດຽວ»។
Verse 17
प्रच्छन्न॑ चापि धर्मज्ञ हरिणारिविनिग्रहे । वज्ज प्रविश्य शक्रस्य यत् कृतं तच्च ते श्रुतम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ຮູ້ທຳມະ, ທ່ານກໍໄດ້ຍິນກ່ຽວກັບກິດນັ້ນເຊັ່ນກັນ—ເພື່ອທຳລາຍສັດຕູຂອງພຣະຫຣິ, ພຣະອົງໄດ້ເຂົ້າໄປໃນວັດຊຣະ (ສາຍຟ້າ/ອາວຸດຟ້າຜ່າ) ຂອງອິນທຣະຢ່າງລັບໆ ແລະສຳເລັດພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ»។
Verse 18
और्वेण वसता छन्नमूरौ ब्रह्मर्षिणा तदा । यत् कृतं तात देवेषु कर्म तत्तेडनघ श्रुतम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ ພະຣາຊາຜູ້ບໍ່ມີບາບ! ເຈົ້າຄົງໄດ້ຍິນແລ້ວເຖິງກິດການທີ່ ພຣະຣິສີພຣະພຣະມ (Brahmarṣi) ອໍຣະວະ (Aurva) ໄດ້ສໍາເລັດເພື່ອເທວະດາ ໃນຂະນະທີ່ພັກອາໄສຢ່າງລັບໆ ຢູ່ໃນຕົ້ນຂາ»។
Verse 19
एवं विवस्वता तात छतन्नेनोत्तमतेजसा । निर्दग्धा: शात्रवा: सर्वे वसता भुवि सर्वश:,“तात! इसी प्रकार महातेजस्वी भगवान् सूर्यने भी पृथ्वीपर गुप्तरूपसे निवास करके समस्त शत्रुओंको दग्ध किया है
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນ ລູກເອີຍ, ພຣະວິວັສວານ—ເທວະແຫ່ງຕາເວັນຜູ້ມີລັດສະໝີຫາທຽບບໍ່ໄດ້—ໄດ້ພັກອາໄສຢູ່ເທິງແຜ່ນດິນດ້ວຍຮູບອັນລັບໆ ແລະດ້ວຍການຢູ່ຢ່າງລັບນັ້ນ ໄດ້ເຜົາຜານສັດຕູທັງປວງທຸກທິດ»។
Verse 20
विष्णुना वसता चापि गृहे दशरथस्य वै । दशग्रीवो हतश्छन्न॑ संयुगे भीमकर्मणा,“भयंकर पराक्रमी भगवान् विष्णुने भी श्रीरामरूपसे दशरथके घरमें छिपे रहकर युद्धमें दशमुख रावणका वध किया था
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ ພຣະວິສນຸ (Viṣṇu) ກໍໄດ້ພັກອາໄສຢ່າງລັບໆ ໃນເຮືອນຂອງ ທະສະຣະຖະ (Daśaratha) ແລະໃນສົງຄາມ ໄດ້ສັງຫານ ທະສະກຣີວະ (Daśagrīva) ໂດຍຮັບຮູບມະນຸດຢ່າງປິດບັງ ແລະກະທໍາກິດອັນນ່າຢ້ານກົວໃຫ້ສໍາເລັດ»។
Verse 21
एवमेव महात्मान: प्रच्छन्नास्तत्र तत्र ह अजयज्छात्रवान् युद्धे तथा त्वमपि जेष्यसि
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຊັ່ນນັ້ນແຫຼະ ວິລະຊົນຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ຫຼາຍຄົນ ໄດ້ຢູ່ຢ່າງປິດບັງຢູ່ບ່ອນນັ້ນບ່ອນນີ້ ແລະໄດ້ຊະນະສັດຕູໃນສົງຄາມ. ໃນທໍານອງດຽວກັນ ເຈົ້າກໍຈະໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ»។
Verse 22
तथा धौम्येन धर्मज्ञो वाक्यै: सम्परितोषित: । शास्त्रबुद्धया स्वबुद्धया च न चचाल युधिछिर:
ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອພຣະຣິສີ ທໍມຍະ (Dhaumya) ໄດ້ໃຊ້ຖ້ອຍຄໍາອັນມີເຫດຜົນ ເຮັດໃຫ້ ຢຸທິສຖິຣະ (Yudhiṣṭhira) ຜູ້ຮູ້ທໍາ ເກີດຄວາມພໍໃຈແລ້ວ, ຢຸທິສຖິຣະກໍບໍ່ໄດ້ຫວັ່ນໄຫວຈາກທໍາ—ໂດຍອາໄສທັງປັນຍາທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນຄໍາພີ ແລະປັນຍາອັນໝັ້ນຄົງຂອງຕົນເອງ.
Verse 23
अथाब्रवीन्महाबाहुर्भीमसेनो महाबल: । राजानं बलिनां श्रेष्ठो गिरा सम्परिहर्षयन्,तदनन्तर बलवानोंमें श्रेष्ठ महाबली महाबाहु भीमसेनने अपनी वाणीसे राजा युधिष्ठिरका हर्ष और उत्साह बढ़ाते हुए कहा--
ຕໍ່ມາ ພີມເສນ ຜູ້ມີແຂນແຂງດັ່ງມະຫາບາຫຸ ແລະມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ເປັນເລີດໃນຫມູ່ຜູ້ມີກໍາລັງ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພະຣາຊາ. ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາເພື່ອໃຫ້ພະທັຍຂອງຍຸທິສຖິຣຍິນດີ ລາວໄດ້ປຸກໃຈໃຫ້ມີຄວາມກ້າຫານ ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງ ໃນຍາມພົບທຸກຍາກ.
Verse 24
अवेक्षया महाराज तव गाण्डीवधन्वचना । धर्मानुगतया बुद्धया न किज्चित् साहसं कृतम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ເນື່ອງຈາກລາວຄອຍຖ້າພະບັນຊາຂອງພະອົງ ແລະເນື່ອງຈາກປັນຍາຂອງລາວດໍາເນີນຕາມທາງທຳມະ, ອາຈຸນ ຜູ້ຖືຄັນທະນູ ການຑີວະ ຈຶ່ງຍັງບໍ່ໄດ້ກະທໍາການຫຸນຫັນ ຫຼືບໍ່ຮອບຄອບໃດໆ»។
Verse 25
सहदेवो मया नित्यं नकुलश्न निवारितौ । शक्तौ विध्वंसने तेषां शत्रूणां भीमविक्रमौ,“भयंकर पराक्रमी नकुल और सहदेव उन सब शत्रुओंका विध्वंस करनेमें समर्थ हैं। इन दोनोंको मैं ही सदा रोकता आया हूँ
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ນະກຸນ ແລະ ສະຫະເທວ—ທັງສອງຜູ້ມີວິລະກໍານ່າຢ້ານ—ມີຄວາມສາມາດຈະທໍາລາຍສັດຕູເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້. ແຕ່ເປັນຂ້ານີ້ແຫຼະທີ່ເຄີຍຫ້າມພວກເຂົາໄວ້ຢູ່ເສມອ»។
Verse 26
न वयं तत् प्रहास्यामो यस्मिन् योक्ष्यति नो भवान् | भवान् विधत्तां तत् सर्व क्षिप्रं जेष्यामहे रिपून्
«ພະອົງຈະໃຫ້ພວກເຮົາເຂົ້າຮ່ວມວຽກໃດ ພວກເຮົາຈະບໍ່ລະທິ້ງຈົນກວ່າຈະສໍາເລັດ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ພະອົງຈັດການການສົງຄາມໃຫ້ຄົບຖ້ວນ—ພວກເຮົາຈະຊະນະສັດຕູໃນໄວໆນີ້»។
Verse 27
इत्युक्ते भीमसेनेन ब्राह्मणा: परमाशिषा । उक्त्वा चापच्छय भरतान्यथास्वान्स्वान्ययुग्गृहान्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພີມເສນເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພວກພຣາຫມັນໄດ້ປະທານພອນອັນສູງສຸດແກ່ພວກປານດະວະ ແລະໄດ້ຂໍອະນຸຍາດຈາກວິລະຊົນຜູ້ສືບສາຍພະຣາຊະວົງບາຣະຕະ ແລ້ວຈຶ່ງແຍກຍ້າຍກັບໄປຍັງເຮືອນຂອງຕົນແຕ່ລະຄົນ.
Verse 28
सर्वे वेदविदो मुख्या यतयो मुनयस्तथा । आसेदुस्ते यथान्यायं पुनर्दर्शनकाड्क्षया
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບັນດາຜູ້ຮູ້ເວດະອັນສູງສຸດ—ທັງນັກບຳເນັດຕະປະ ແລະ ມຸນີ—ໄດ້ນັ່ງລົງຕາມລຳດັບອັນຖືກຕ້ອງ ໃນບ່ອນທີ່ເໝາະສົມຂອງຕົນ ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຈະໄດ້ເຫັນພານດະວະອີກຄັ້ງໜຶ່ງ.
Verse 29
सह धौम्येन विद्वांसस्तथा पञ्च च पाण्डवा: । उत्थाय प्रययुर्वीरा: कृष्णामादाय धन्विन:,धौम्यसहित विद्वान् एवं वीर पाँचों पाण्डव द्रौपदीको साथ लिये धनुष धारण किये वहाँसे उठकर चल दिये
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວພີ່ນ້ອງພານດະວະທັງຫ້າ—ທັງມີປັນຍາ ແລະ ກ້າຫານ—ໄດ້ລຸກຂຶ້ນ ແລະ ອອກເດີນທາງພ້ອມກັບ ທ້າວດໂຫມຍະ, ພາ ກຣິສນາ (ດຣໍປະດີ) ໄປດ້ວຍ ແລະ ຖືຄັນທະນູໃນມື.
Verse 30
क्रोशमात्रमुपागम्य तस्माद् देशान्निमित्तत: । श्वोभूते मनुजव्याप्राश्छन्नवासार्थमुद्यता:
ດ້ວຍເຫດບາງປະການ ພວກເຂົາໄດ້ເຄື່ອນອອກຈາກບ່ອນນັ້ນໄປປະມານໜຶ່ງກໂຣຊະ ແລະ ຢຸດພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ເມື່ອຄິດເຖິງມື້ຖັດໄປ ພວກເຂົາກໍຕຽມຈະເລີ່ມການຢູ່ອາໄສແບບປິດບັງຕົວ ແລະ ນັ່ງລວມກັນໃກ້ໆເພື່ອປຶກສາຫາລື—ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ຊ່ຽວຊານໃນການປຶກສາ ແລະ ຮູ້ເວລາອັນຄວນແກ່ການສ້າງພັນທະ ຫຼື ການປະທະ.
Verse 31
पृथक्छास्त्रविद: सर्वे सर्वे मन्त्रविशारदा: । संधिविग्रहकालज्ञा मन्त्राय समुपाविशन्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພວກເຂົາທຸກຄົນລ້ວນແຕ່ຮູ້ຊຳນານໃນຊາສະຕຣະຫຼາຍປະເພດແຕ່ລະຄົນ, ທຸກຄົນຊ່ຽວຊານໃນການປຶກສາ, ແລະ ທຸກຄົນຮູ້ເວລາອັນຄວນແກ່ການສ້າງພັນທະ ແລະ ການແຕກຫັກ. ດ້ວຍປັນຍານັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງນັ່ງລວມກັນເພື່ອຫາລື—ໄດ້ຖອນອອກໄປຢູ່ໄກຢ່າງປອດໄພ ແລະ ຕຽມຈະເລີ່ມອະຍະຕະວາສະ (ຢູ່ອາໄສແບບປິດບັງຕົວ) ຈາກມື້ຖັດໄປ.
Verse 53
“देवराज इन्द्र शत्रुओंका दमन करनेके लिये गुप्तरूपसे निषधदेशमें गये और गिरिप्रस्थाश्रममें छिपे रहकर उन्होंने अपना कार्य सिद्ध किया
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເພື່ອປາບປະລາມສັດຕູຂອງພຣະອົງ ພຣະອິນທຣະ ຈອມເທວະຣາຊາ ໄດ້ໄປຍັງແດນນິສະທະ ໂດຍປອມພຣະຮູບ. ພຣະອົງຊ່ອນພຣະອົງຢູ່ໃນອາສຣົມກິຣິປຣັສຖະ ແລະ ສຳເລັດກິດທີ່ມຸ່ງໝາຍໄວ້ຢ່າງສຳເລັດ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ອຳນາດເທວະດາກໍຍັງອາດໃຊ້ຄວາມລັບ ແລະ ກົນລະຍຸດ ເມື່ອເປົ້າໝາຍແມ່ນການຂັບຂີ່ກຳລັງອະຄົມສັດຕູ ບໍ່ແມ່ນການອວດອຳນາດເທົ່ານັ້ນ.
Verse 314
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत आरणेयपर्वमें नकल आदिके जीवित होने आदि वरोंकी प्राप्तिविषयक तीन सौ चौदहवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ມະຫາພາຣະຕະ» ອັນສັກສິດ ພາກ ວະນະປະຣະວະ (Vana Parva) ພາຍໃນຕອນ ອາຣະເນຍະ (Āraṇeya) ບົດທີ 314 ອັນກ່ຽວກັບການໄດ້ຮັບພອນ ເຊັ່ນ ການຟື້ນຄືນຊີວິດໃຫ້ນະກຸລະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຕອນປິດນີ້ຍ້ຳເນັ້ນນ້ຳໜັກທາງທຳມະຂອງພອນຈາກເທວະ: ຊີວິດບໍ່ໄດ້ກັບຄືນດ້ວຍກຳລັງ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມປະພຶດຖືກທຳ ແລະການປະທານພຣະກຸສົນກຸສົນ/ພຣະກຸຣຸນາ.
Verse 315
इति श्रीमहाभारते शतसाहस्रयां संहितायां वैयासिक्यां वनपर्वणि आरणेयपर्वणि अज्ञातवासमन्त्रणे पज्चदशाधिकत्रिशततमो<5 ध्याय:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ມະຫາພາຣະຕະ» ອັນສັກສິດ—ຄຳປະພັນໜຶ່ງແສນຄຳກອນຂອງພຣະວະຍາສະ—ໃນ ວະນະປະຣະວະ (Vana Parva) ແລະ ຕອນ ອາຣະເນຍະ (Āraṇeya) ບົດທີ່ກ່ຽວກັບການປຶກສາຫາລືເພື່ອການຢູ່ຢ່າງປິດບັງຕົວ (ອັຍຍາຕະວາສະ) ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ: ຄືບົດທີ 315 (ໃນບາງສຳນວນນັບລວມເປັນບົດທີ 330)។