Adhyaya 110
उपवासफलात्मकविधिः — Upavāsa as Yajña-Equivalent Merit (Angiras Teaching)
Upa-parva: Upavāsa-Phala Anuśāsana (Fast-and-Merit Instruction Unit)
Yudhiṣṭhira observes that many yajñas require extensive materials and are difficult for the poor to accomplish; he requests from Bhīṣma a method accessible to economically constrained persons that yields results comparable to sacrificial rites. Bhīṣma cites a teaching attributed to Aṅgiras describing a graded regimen of fasting and regulated living, repeatedly coupled with offerings to Jātavedas (Agni) and ethical disciplines such as ahiṃsā, satya, dāna-śīla, kṣānti, dama, and control of anger. The chapter enumerates progressively spaced eating patterns (e.g., single meal after specified intervals, monthly regimes), each correlated—via phala statements—with the merit of named Vedic sacrifices (e.g., Agniṣṭoma, Atirātra, Vājapeya, Aśvamedha, Rājasūya) and with cosmological rewards described through vimāna imagery, divine companionship, and residence in various deva-lokas up to Brahmaloka. The discourse concludes by asserting the accessibility of this upavāsa-based ‘yajña-vidhi’ for the poor, while emphasizing purity, steadiness, avoidance of hypocrisy and harm, and devotion to deities and twice-born persons as qualifying conditions.
Chapter Arc: युधिष्ठिर पितामह भीष्म से जिज्ञासा करते हैं—यदि ब्राह्मण-क्षत्रिय के लिए नियम-उपवास विहित हैं, तो समस्त वर्णों और म्लेच्छों तक के लिए उपवास का विधान, विधि और फल क्या है? → भीष्म विविध तिथियों (पञ्चमी, षष्ठी, अष्टमी, कृष्णपक्ष चतुर्दशी आदि) के उपवास-नियम, ब्राह्मण-भोजन, जल-आहार, मासिक/वार्षिक व्रतों की क्रमिक सूची और उनके फल बताते जाते हैं; साधारण संयम से लेकर दीर्घकालिक तप तक फल-श्रुति उत्तरोत्तर विराट होती जाती है। → फल-श्रुति चरम पर पहुँचती है—वर्षभर नियत आहार/जल-नियम से ‘विश्वजित्’ जैसे महाफल, अतिरात्र यज्ञ-सदृश पुण्य, और रोगी/पीड़ित के उपवास से भी दीर्घ स्वर्ग-सुख, दिव्य विमान (सहस्रहंसयुक्त) तथा अप्सराओं-समृद्ध लोक का वर्णन। → भीष्म उपवास को सर्वसुलभ धर्म-साधन के रूप में प्रतिष्ठित करते हैं—नियम, श्रद्धा और संयम से देह-आरोग्य, वीर्य, तथा परलोक-गति का आश्वासन देते हुए युधिष्ठिर की जिज्ञासा का व्यवस्थित उत्तर पूर्ण करते हैं। → उपवास-व्रतों के बाद अन्य दान/व्रत/आचार-धर्मों की ओर संवाद के बढ़ने का संकेत।
Shlokas
Verse 1
ऑपन-माज बक। अऑि-्छऋाय षर्डाधिकशततमोब< ध्याय: मास, पक्ष एवं ४2206 >७६ व्रतोपवासके फलका व युधिछिर उवाच सर्वेषामेव वर्णानां म्लेच्छानां च पितामह । उपवासे मतिरियं कारणं च न विद्यहे,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! सभी वर्णों और म्लेच्छ जातिके लोग भी उपवासमें मन लगाते हैं, किंतु इसका क्या कारण है? यह समझमें नहीं आता
ຢຸດທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ປິຕາມະຫະ (ທ່ານປູ່), ຜູ້ຄົນທຸກວັນນະ—ແມ່ນແຕ່ພວກທີ່ຢູ່ນອກລະບົບ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ມເລັດຈະ—ກໍພາກັນໃສ່ໃຈການອົດອາຫານ. ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຂົ້າໃຈວ່າ ອັນໃດແມ່ນເຫດທີ່ແທ້ຈິງຂອງຄວາມເນັ້ນໃຈນີ້. ເຫດໃດຈຶ່ງມີການປະພຶດ ‘ອຸປະວາສະ’?»
Verse 2
ब्रह्मक्षत्रेण नियमाश्च॒र्तव्या इति न: श्रुतम् उपवासे कथं तेषां कृत्यमस्ति पितामह,पितामह! सुननेमें आया है कि ब्राह्मण और क्षत्रियोंको नियमोंका पालन करना चाहिये; परंतु उपवास करनेसे किस प्रकार उनके प्रयोजनकी सिद्धि होती है, यह नहीं जान पड़ता है
ຢຸດທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ປິຕາມະຫະ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນວ່າ ພວກພຣາຫມັນ ແລະ ກະສັດຕະຣິຍະ ຈຳເປັນຕ້ອງປະພຶດຕາມວິໄນ ແລະຂໍ້ຈຳກັດ. ແຕ່ດ້ວຍການອົດອາຫານ ພວກເຂົາຈະບັນລຸເປົ້າໝາຍໄດ້ແນວໃດ? ການອົດອາຫານຈຶ່ງເປັນໜ້າທີ່ທີ່ມີນັຍສຳຄັນສຳລັບພວກເຂົາແນວໃດ?»
Verse 3
नियमांश्नोपवासां श्व सर्वेषां ब्रूहि पार्थिव । आप्रोति कां गतिं तात उपवासपरायण:,पृथ्वीनाथ! आप कृपा करके हमें सम्पूर्ण नियमों और उपवासोंकी विधि बताइये। तात! उपवास करनेवाला मनुष्य किस गतिको प्राप्त होता है?
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະມະຫາກະສັດ, ຂໍພະອົງອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະອົງຮູ້ເຖິງຂໍ້ປະພຶດທາງທຳ ແລະ ການອົບພະວາດ/ອົບອາຫານ ທັງປວງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ. ໂອ ທ່ານພໍ, ຜູ້ທີ່ອຸທິດຕົນໃນການອົບອາຫານ ຈະໄດ້ຮັບກະຕິ/ປາຍທາງແນວໃດ?»
Verse 4
उपवास: परं पुण्यमुपवास: परायणम् | उपोष्येह नरश्रेष्ठ कि फल प्रतिपद्यते,नरश्रेष्ठ) कहते हैं, उपवास बहुत बड़ा पुण्य है और उपवास सबसे बड़ा आश्रय है; परंतु उपवास करके यहाँ मनुष्य कौन-सा फल पाता है?
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ການອົບອາຫານຖືກກ່າວວ່າເປັນບຸນອັນສູງສຸດ; ແລະການອົບອາຫານກໍເປັນທີ່ພຶ່ງອັນສູງສຸດ. ແຕ່ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ, ເມື່ອອົບອາຫານໃນໂລກນີ້ ມະນຸດໄດ້ຮັບຜົນອັນໃດແທ້?»
Verse 5
अधर्मान्मुच्यते केन धर्ममाप्नोति वा कथम् | स्वर्ग पुण्यं च लभते कथं भरतसत्तम
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍວິທີໃດຈຶ່ງພົ້ນຈາກອະທຳ, ແລະຈະໄດ້ຮັບທຳມະແນວໃດ? ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພາຣະຕະ, ຈະໄດ້ສະຫວັນ ແລະ ບຸນກຸສົນໄດ້ແນວໃດ?»
Verse 6
भरतश्रेष्ठ! मनुष्य किस कर्मके द्वारा पापसे छुटकारा पाता है और क्या करनेसे किस प्रकार उसे धर्मकी प्राप्ति होती है? वह पुण्य और स्वर्ग कैसे पाता है? ।। उपोष्य चापि किं तेन प्रदेयं स्थान्नराधिप । धर्मेण च सुखानर्थाललॉभेद् येन ब्रवीहि तम्,नरेश्वर! उपवास करके मनुष्यको किस वस्तुका दान करना चाहिये? जिस धर्मसे सुख और धनकी प्राप्ति हो सके, वही मुझे बताइये
ຢຸທິສຖິຣ ຖາມວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພາຣະຕະ, ມະນຸດພົ້ນຈາກບາບໄດ້ດ້ວຍກຳກະທຳແນວໃດ? ເຮັດສິ່ງໃດ ແລະ ເຮັດແນວໃດ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບທຳມະ? ຈະໄດ້ບຸນ ແລະ ໄປຮອດສະຫວັນແນວໃດ? ແລະເມື່ອອົບອາຫານ ຄວນໃຫ້ທານສິ່ງໃດ? ຂໍພະອົງບອກຂ້າພະອົງ, ໂອ ກະສັດໃນມະນຸດ, ເຖິງທຳມະນັ້ນທີ່ນຳໃຫ້ໄດ້ທັງຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີ»
Verse 7
वैशम्पायन उवाच एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं धर्मज्ञं धर्मतत्त्ववित् । धर्मपुत्रमिदं वाक््यं भीष्म: शान्तनवोडब्रवीत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! धर्मज्ञ धर्मपुत्र कुन्तीकुमार युधिष्ठिरके इस प्रकार पूछनेपर धर्मके तत्त्वको जाननेवाले शान्तनुनन्दन भीष्मने उनसे इस प्रकार कहा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອ ຢຸທິສຖິຣ ບຸດຂອງນາງກຸນຕີ—ຜູ້ທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ ທຳມະບຸດ, ຜູ້ຮູ້ທຳມະ ແລະ ຮູ້ແກ່ນທຳມະ—ໄດ້ກ່າວຖາມດັ່ງນັ້ນ, ພີສະມະ ບຸດຂອງສານຕະນຸ ຜູ້ເຂົ້າໃຈຫຼັກທຳມະ ກໍໄດ້ກ່າວຕອບກັບລາວດ້ວຍຖ້ອຍຄຳດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.
Verse 8
भीष्म उवाच इदं खलु मया राजन् श्रुतमासीत् पुरातनम् । उपवासविधीौ श्रेष्ठा गुणा ये भरतर्षभ,भीष्मजीने कहा--राजन्! भरतश्रेष्ठ उपवास करनेमें जो श्रेष्ठ गुण हैं, उनके विषयमें मैंने प्राचीन कालमें इस तरह सुन रखा है
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາ! ນີ້ແທ້ໆແມ່ນຄໍາສອນເກົ່າແກ່ອັນຂ້າເຄີຍໄດ້ຍິນມາແຕ່ກ່ອນ. ໂອ ຜູ້ກ້າແຫ່ງວົງພັນບາຣະຕະ, ຂ້າຈະກ່າວເຖິງຄຸນຄ່າອັນປະເສີດຂອງການປະຕິບັດອຸປະວາສ (ການອົດອາຫານ) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ—ຄຸນທີ່ຂັດເກົາການຄວບຄຸມຕົນ ແລະ ໜຸນເສີມທັມມະ.
Verse 9
ऋषिमंगिरसं पूर्व पृष्टवानस्मि भारत । यथा मां त्वं तथैवाहं पृष्टवांस्तं तपोधनम्,भारत! जिस तरह आज तुमने मुझसे प्रश्न किया है इसी प्रकार मैंने भी पूर्वकालमें तपोधन अंगिरा मुनिसे प्रश्न किया था
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ບາຣະຕະ, ໃນການກ່ອນຂ້າເຄີຍຖາມພຣະລິສີ ອັງຄິຣະ. ເຊັ່ນທີ່ເຈົ້າຖາມຂ້າໃນມື້ນີ້, ໃນຄາວນັ້ນຂ້າກໍໄດ້ຖາມທ່ານຜູ້ບໍາເພັນຕະປະອັນອຸດົມນັ້ນເຊັ່ນກັນ.
Verse 10
प्रश्रमेतं मया पृष्टो भगवानग्निसम्भव: । उपवासविधिं पुण्यमाचष्ट भरतर्षभ,भरतभूषण! जब मैंने यह प्रश्न पूछा, तब अग्निनन्दन भगवान् अंगिराने मुझे उपवासकी पवित्र विधि इस प्रकार बतायी
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: “ເມື່ອຂ້າຖາມຄໍາຖາມນັ້ນ, ພຣະລິສີຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຜູ້ເກີດແຕ່ໄຟ, ໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າຟັງເຖິງວິທີອຸປະວາສອັນບໍລິສຸດ, ໂອ ຜູ້ກ້າແຫ່ງບາຣະຕະ.”
Verse 11
अंगियरा उवाच ब्रह्मक्षत्रे त्रिरात्रं तु विहितं कुरुनन्दन । द्विस्त्रिरात्रमथैकाहं निर्दिष्ट पुरुषर्षभ,अंगिरा बोले--कुरुनन्दन! ब्राह्मण और क्षत्रियके लिये तीन रात उपवास करनेका विधान है। कहीं-कहीं दो त्रिरात्र और एक दिन अर्थात् कुल सात दिन उपवास करनेका संकेत मिलता है
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງກຸຣຸ, ສໍາລັບພຣາຫມະນະ ແລະ ກະສັດຕຣິຍະ ໄດ້ກໍານົດໃຫ້ຖືອຸປະວາສສາມຄືນ. ແລະ ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບຸລຸດ, ໃນບາງກໍລະນີຍັງຊີ້ໄວ້ໃຫ້ຖືສາມຄືນສອງຄັ້ງ ແລ້ວຕໍ່ດ້ວຍອີກໜຶ່ງມື້—ລວມເປັນເຈັດມື້.”
Verse 12
वैश्या: शूद्राश्न यन्मोहादुपवासं प्रचक्रिरे । त्रिरात्रं वा द्विरात्रं वा तयोव््युष्टिन विद्यते,वैश्यों और शूद्रोंने जो मोहवश तीन रात अथवा दो रातका उपवास किया है, उसका उन्हें कोई फल नहीं मिला है
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: “ການອຸປະວາສທີ່ໄວສະຍະ ແລະ ຊູດຣະ ເຮັດດ້ວຍຄວາມຫຼົງ—ຈະເປັນສາມຄືນ ຫຼື ສອງຄືນກໍຕາມ—ບໍ່ມີຜົນທາງບຸນທາງທັມມະເກີດແກ່ເຂົາເຈົ້າເລີຍ.”
Verse 13
चतुर्थभक्तक्षपणं वैश्ये शूद्रे विधीयते । त्रिरात्रं नतु धर्मजिविंहितं धर्मदर्शिभि:,वैश्य और शूद्रके लिये चौथे समयतकके भोजनका त्याग करनेका विधान है अर्थात् उन्हें केवल दो दिन एवं दो रात्रितक उपवास करना चाहिये; क्योंकि धर्मशास्त्रके ज्ञाता एवं धर्मदर्शी विद्वानोंने उनके लिये तीन राततक उपवास करनेका विधान नहीं किया है
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ສໍາລັບໄວສະຍະ ແລະ ຊູດຣະ ການຊໍາລະບາບທີ່ກໍານົດໄວ້ແມ່ນ ການລະອາຫານເວລາທີ່ສີ່—ໝາຍຄວາມວ່າ ອົບໂພສພຽງສອງມື້ສອງຄືນ. ບັນດາລະສີຜູ້ເຫັນທໍາມະ ບໍ່ໄດ້ວາງກົດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າອົບໂພສສາມຄືນເປັນຫຼັກແຫ່ງຊີວິດທີ່ຊອບທໍາ».
Verse 14
पज्चम्यां वापि षष्ठ्यां च पौर्णमास्यां च भारत । उपोष्य एकभक्तेन नियतात्मा जितेन्द्रिय:,भारत! यदि मनुष्य पंचमी, षष्ठी और पूर्णिमाके दिन अपने मन और इन्द्रियोंको काबूमें रखकर एक वक्त भोजन करके दूसरे वक्त उपवास करे तो वह क्षमावान्, रूपवान् और विद्वान होता है। वह बुद्धिमान् पुरुष कभी संतानहीन या दरिद्र नहीं होता
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ, ຖ້າຜູ້ໃດຝຶກຈິດໃຫ້ນິ່ງ ແລະ ຊະນະອິນທຣີຍະ, ອົບໂພສໃນວັນທີ່ຫ້າ, ວັນທີ່ຫົກ, ແລະ ວັນເຕັມເດືອນ—ກິນພຽງມື້ດຽວ (ແລະງົດອີກເວລາໜຶ່ງ)—ເຂົາຈະເປັນຄົນໃຈອົດທົນ, ມີຮູບງາມສົມບູນ, ແລະ ຮູ້ທັນຄໍາສອນ. ບຸລຸດຜູ້ສະຫຼາດນັ້ນບໍ່ຕົກໃນຄວາມໄຮ້ລູກ ຫຼື ຄວາມຍາກຈົນ».
Verse 15
क्षमावान् रूपसम्पन्न: श्रुतवांश्वैव जायते | नानपत्यो भवेत् प्राज्ञों दरिद्रो वा कदाचन,भारत! यदि मनुष्य पंचमी, षष्ठी और पूर्णिमाके दिन अपने मन और इन्द्रियोंको काबूमें रखकर एक वक्त भोजन करके दूसरे वक्त उपवास करे तो वह क्षमावान्, रूपवान् और विद्वान होता है। वह बुद्धिमान् पुरुष कभी संतानहीन या दरिद्र नहीं होता
ອັງຄິຣາກ່າວວ່າ: «ຄົນໜຶ່ງຈະເປັນຜູ້ໃຈອົດທົນ, ມີຄວາມງາມສົມບູນ, ແລະ ຮູ້ທັນຄໍາສອນ. ໂອ ພາຣະຕະ, ບຸລຸດຜູ້ສະຫຼາດຈະບໍ່ເຄີຍໄຮ້ລູກ ແລະ ບໍ່ເຄີຍຍາກຈົນ. ຖ້າໃນວັນທີ່ຫ້າ, ວັນທີ່ຫົກ, ແລະ ວັນເຕັມເດືອນ ຜູ້ໃດຄວບຄຸມຈິດແລະອິນທຣີຍະ ແລະ ກິນພຽງມື້ດຽວ—ອົບໂພສໃນອີກເວລາໜຶ່ງ—ເຂົາຈະເປັນຄົນອົດທົນ, ຮູບງາມ, ແລະ ມີປັນຍາ. ບຸລຸດຜູ້ຮອບຄອບນັ້ນບໍ່ຕົກໃນຄວາມໄຮ້ລູກ ຫຼື ຄວາມຍາກຈົນ».
Verse 16
यजिष्णु: पञ्चमीं षष्ठीं कुले भोजयते द्विजान् | अष्टमीमथ कौरव्य कृष्णपक्षे चतुर्दशीम्
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ມຸ່ງໝັ້ນໃນຍັດຍະ ແລະ ໜ້າທີ່ອັນສັກສິດ ຈະເລີ້ຍງດູບຣາຫມັນໃນວັນທີ່ຫ້າ ແລະ ວັນທີ່ຫົກ ໃນພິທີຂອງຕະກູນ; ແລະ ໂອ ທາຍາດແຫ່ງກຸຣຸ, ເຊັ່ນດຽວກັນໃນວັນທີ່ແປດ ແລະ ວັນທີ່ສິບສີ່ ຂອງຄຶ່ງເດືອນມືດ (ກຣິສນະປັກສະ). ດ້ວຍການຕ້ອນຮັບຜູ້ຮູ້ໃນຕິຖິອັນມົງຄຸນເຫຼົ່ານີ້ ເຂົາຈຶ່ງເສີມທໍາມະດ້ວຍທານອັນມີວິໄນ».
Verse 17
मार्गशीर्ष तु यो मासमेकभक्तेन संक्षिपेत्
ອັງຄິຣາກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຜ່ານເດືອນມາຣກະສີຣສະ ໂດຍກິນພຽງມື້ດຽວຕໍ່ມື້ ຜູ້ນັ້ນປະພຶດການຂົມຂື່ນຄວາມຢາກອາຫານຢ່າງມີວິໄນ—ໃນນີ້ຖືກຍົກຂຶ້ນສັນລະເສີນເປັນວຣະຕະອັນມີບຸນ ທີ່ຝຶກການຄວບຄຸມຕົນ ແລະ ໜຸນຊີວິດຕາມທໍາມະ».
Verse 18
सर्वकल्याणसम्पूर्ण: सर्वोषधिसमन्वित:,वह सब प्रकारके कल्याणमय साधनोंसे सम्पन्न तथा सब तरहकी ओषधियों (अन्न- फल आदि) से भरा-पूरा होता है। मार्गशीर्ष मासमें उपवास करनेसे मनुष्य दूसरे जन्ममें रोगरहित और बलवान होता है। उसके पास खेती-बारीकी सुविधा रहती है तथा वह बहुत धन-धान्यसे सम्पन्न होता है
ບຸກຄົນໜຶ່ງຈະສົມບູນພ້ອມດ້ວຍມົງຄຸນຄວາມດີທຸກປະການ ແລະມີທັງຫມົດແຫຼ່ງຢາຮັກສາ—ອາຫານ, ໝາກໄມ້ ແລະອື່ນໆ. ຜູ້ໃດຖືອຸປະວາສ (ອົດອາຫານ) ໃນເດືອນມາຣກະຊີຣສະ (Mārgaśīrṣa) ກ່າວກັນວ່າ ຈະເກີດໃໝ່ໂດຍປອດຈາກໂລກໄພ ແລະມີກໍາລັງ. ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຄວາມສະດວກໃນການເຮັດກະສິກໍາ ແລະການດໍາລົງຊີວິດ ພ້ອມທັງຮັ່ງມີດ້ວຍຊັບສິນ ແລະເຂົ້າເກັບກ່ຽວ.
Verse 19
उपोष्य व्याधिरहितो वीर्यवानभिजायते । कृषिभागी बहुधनो बहुधान्यश्व॒ जायते,वह सब प्रकारके कल्याणमय साधनोंसे सम्पन्न तथा सब तरहकी ओषधियों (अन्न- फल आदि) से भरा-पूरा होता है। मार्गशीर्ष मासमें उपवास करनेसे मनुष्य दूसरे जन्ममें रोगरहित और बलवान होता है। उसके पास खेती-बारीकी सुविधा रहती है तथा वह बहुत धन-धान्यसे सम्पन्न होता है
ອັງກິຣະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຖືອຸປະວາສ (ອົດອາຫານ) ຈະເກີດໃໝ່ໂດຍປອດຈາກໂລກໄພ ແລະມີກໍາລັງ. ຜູ້ນັ້ນໄດ້ຮັບສ່ວນແລະທາງທຳມາຫາກິນໃນກະສິກໍາ ແລະເກີດມາມີຊັບສິນຫຼາຍ, ເຂົ້າເກັບກ່ຽວຫຼາຍ, ແລະມ້າຫຼາຍ—ຈຶ່ງພ້ອມດ້ວຍເຄື່ອງໜຸນສົ່ງອັນເປັນມົງຄຸນແຫ່ງຄວາມຜາສຸກ.
Verse 20
पौषमासं तु कौन्तेय भक्तेनैकेन यः क्षिपेत् । सुभगो दर्शनीयश्व यशोभागी च जायते,कुन्तीनन्दन! जो पौष मासको एक वक्त भोजन करके बिताता है, वह सौभाग्यशाली, दर्शनीय और यशका भागी होता है
ອັງກິຣາກ່າວວ່າ: “ໂອ ລູກແຫ່ງກຸນຕີ, ຜູ້ໃດຜ່ານເດືອນເປົາສະ (Pauṣa) ໂດຍກິນພຽງມື້ດຽວຕໍ່ວັນ ຈະເປັນຜູ້ມີໂຊກ, ນ່າເບິ່ງ, ແລະໄດ້ຮັບສ່ວນໃນຊື່ສຽງອັນດີ.”
Verse 21
माघं तु नियतो मासमेकभक्तेन य:ः क्षिपेत् श्रीमत्कुले ज्ञातिमध्ये स महत्त्व प्रपद्यते,जो माघमासको नियमपूर्वक एक समयके भोजनसे व्यतीत करता है, वह धनवान् कुलमें जन्म लेकर अपने कुट॒म्बीजनोंमें महत्त्वको प्राप्त होता है
ອັງກິຣາກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຖືວິໄນແລະສັດທາຕາມວຣະຕະ ຜ່ານເດືອນມາຄະ (Māgha) ໂດຍກິນພຽງມື້ດຽວຕໍ່ວັນ ຈະເກີດໃນຕະກູນຮັ່ງມີ ແລະໄດ້ຮັບກຽດສັກສີ ແລະຄວາມໂດດເດັ່ນໃນຫມູ່ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ.
Verse 22
भगदैवतमासं तु एकभक्तेन यः क्षिपेत् । स्त्रीषु वललभतां याति वश्याश्चास्य भवन्ति ता:,जो फाल्गुन मासको एक समय भोजन करके व्यतीत करता है, वह स्त्रियोंको प्रिय होता है और वे उसके अधीन रहती हैं
ອັງກິຣະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຖືວຣະຕະນີ້ໃນເດືອນພາລກຸນະ (Phālguna) ໂດຍກິນພຽງມື້ດຽວຕໍ່ວັນ ຈະເປັນທີ່ຮັກຂອງສະຕຣີທັງຫຼາຍ ແລະນາງເຫຼົ່ານັ້ນຈະຍອມຕາມຈິດປາດຖະໜາຂອງເຂົາ.
Verse 23
चैत्र तु नियतो मासमेकभक्तेन यः क्षिपेत् । सुवर्णमणिमुक्ताढ्ये कुले महति जायते,जो नियमपूर्वक रहकर चैत्रमासको एक समय भोजन करके बिताता है, वह सुवर्ण, मणि और मोतियोंसे सम्पन्न महान् कुलमें जन्म लेता है
ອັງຄິຣາໄດ້ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຮັກສາວິໄນ ແລະຜ່ານເດືອນໄຈຕຣ (Caitra) ໂດຍກິນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ຜູ້ນັ້ນຖືກກ່າວວ່າຈະເກີດໃນຕະກູນໃຫຍ່ ອຸດົມດ້ວຍຄໍາ ແກ້ວມະນີ ແລະໄຂ່ມຸກ.
Verse 24
निस्तरेदेकभक्तेन वैशाखं यो जितेन्द्रिय: । नरो वा यदि वा नारी ज्ञातीनां श्रेष्ठतां ब्रजेत्
ຜູ້ມີຈິດຄວບຄຸມຕົນ ຜ່ານເດືອນໄວສາຂະ (Vaiśākha) ໂດຍຖືວິໄນແຫ່ງສັດທາ ແລະກິນພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ຈະຂ້າມພົ້ນບາບແລະທຸກຂ໌. ຈະເປັນຊາຍຫຼືຍິງກໍຕາມ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຄວາມເປັນເລີດໃນຫມູ່ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ.
Verse 25
जो स्त्री अथवा पुरुष इन्द्रियसंयमपूर्वक एक समय भोजन करके वैशाख मासको पार करता है, वह सजातीय बन्धु-बान्धवोंमें श्रेष्ठताको प्राप्त होता है ।। ज्येष्ठामूलं तु यो मासमेकभक्तेन संक्षिपेत् । ऐश्वर्यमतुल श्रेष्ठ पुमान् स्त्री वा प्रपद्यते,जो एक समय ही भोजन करके ज्येष्ठ मासको बिताता है; वह स्त्री हो या पुरुष, अनुपम श्रेष्ठ ऐश्वर्यको प्राप्त होता है
ອັງຄິຣາໄດ້ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດ—ຍິງຫຼືຊາຍ—ທີ່ກ່ອນອື່ນຄວບຄຸມອິນຊີ ແລ້ວຜ່ານເດືອນໄວສາຂະ ໂດຍກິນພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ຈະໄດ້ຄວາມເປັນເລີດໃນຫມູ່ຍາດພີ່ນ້ອງແລະມິດສະຫາຍ. ແລະຜູ້ໃດທີ່ສໍາເລັດເດືອນເຈຍດຖະ (Jyeṣṭha) ໂດຍກິນພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ບໍ່ວ່າຍິງຫຼືຊາຍ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮັ່ງມີອັນປະເສີດ ແລະຫາທຽບບໍ່ໄດ້.
Verse 26
आषाढमेकभ क्तेन स्थित्वा मासमतन्द्रित: । बहुधान्यो बहुधनो बहुपुत्रश्न जायते,जो आषाढ़ मासमें आलस्य छोड़कर एक समय भोजन करके रहता है, वह बहुत-से धन-धान्य और पुत्रोंसे सम्पन्न होता है
ອັງຄິຣາໄດ້ກ່າວວ່າ: ຖ້າໃນເດືອນອາສາດຫະ (Āṣāḍha) ຜູ້ໃດລະທິ້ງຄວາມເກີດຂີ້ຄ້ານ ແລະຢູ່ດ້ວຍການກິນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ຕະຫຼອດເດືອນ ຜູ້ນັ້ນຈະມີທັງເຂົ້າຂອງອຸດົມ ຊັບສິນອຸດົມ ແລະລູກຫຼາຍ.
Verse 27
श्रावणं नियतो मासमेकभक्तेन य: क्षिपेत् यत्र तत्राभिषेकेण युज्यते ज्ञातिवर्धन:,जो मन और इन्द्रियोंको संयममें रखकर एक समय भोजन करते हुए श्रावण मासको बिताता है, वह विभिन्न तीर्थोमें स्नान करनेके पुण्य-फलसे युक्त होता और अपने कुट॒म्बीजनोंकी वृद्धि करता है
ຜູ້ໃດທີ່ຄວບຄຸມໃຈ ແລະອິນຊີ ແລ້ວຜ່ານເດືອນສຣາວະນະ (Śrāvaṇa) ໂດຍກິນພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບການອາບນ້ໍາໃນທ່ານ້ໍາສັກສິດຫຼາຍແຫ່ງ ແລະຈະເປັນຜູ້ເພີ່ມພູນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງໃຫ້ແກ່ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ.
Verse 28
प्रौष्ठदं तु यो मासमेकाहारो भवेन्नर: । गवाद्यं स्फीतमचलमैश्चर्य प्रतिपद्यते,जो मनुष्य भाद्रपद मासमें एक समय भोजन करके रहता है, वह गोधनसे सम्पन्न, समृद्धिशील तथा अविचल ऐश्वर्यका भागी होता है
ອັງຄິຣາ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດໃນເດືອນ ປຣໍດຖະປະດາ (ພາດຣະປະດາ) ດຳລົງຊີວິດໂດຍກິນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮັ່ງມີທີ່ມັ່ນຄົງແລະເຈີຣິນງອກງາມ—ເລີ່ມຈາກຊັບສິນເປັນຝູງງົວ—ແລະຄອບຄອງອິດທິລາດອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ.
Verse 29
तथैवाश्वयुजं मासमेकभक्तेन य: क्षिपेत् मृजावान् वाहनाद्यश्व बहुपुत्रश्न जायते,जो आश्विन मासको एक समय भोजन करके बिताता है, वह पवित्र, नाना प्रकारके वाहनोंसे सम्पन्न तथा अनेक पुत्रोंसे युक्त होता है
ອັງຄິຣາ ກ່າວວ່າ: ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ໃດຜ່ານເດືອນ ອາສະວະຍຸຊະ (ອາສະວິນ) ໂດຍຮັກສາວິນັຍການກິນພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍລິສຸດໃນຄວາມປະພຶດ, ໄດ້ຮັບຄວາມຮັ່ງມີເປັນພາຫະນະນານາ ແລະຄວາມສະດວກສະບາຍ, ພ້ອມທັງໄດ້ຮັບພອນໃຫ້ມີລູກຊາຍຫຼາຍຄົນ.
Verse 30
कार्तिक तु नरो मासं यः कुयदिकभोजनम् | शूरश्न बहुभार्यश्व कीर्तिमांश्नैव जायते,जो मनुष्य कार्तिक मासमें एक समय भोजन करता है, वह शूरवीर, अनेक भार्याओंसे संयुक्त और कीर्तिमान् होता है
ອັງຄິຣາ ກ່າວວ່າ: ໃນເດືອນ ກາຣຕິກາ ຜູ້ໃດຮັກສາວຣະຕະກິນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ຜູ້ນັ້ນຖືກກ່າວວ່າຈະມີພະລັງກ້າຫານດັ່ງວິລະຊົນ, ໄດ້ຮັບພອນໃຫ້ມີພັນລະຍາຫຼາຍ, ແລະມີຊື່ສຽງອັນຍືນຍາວ.
Verse 31
इति मासा नरव्याघ्र क्षिपतां परिकीर्तिता: । तिथीनां नियमा ये तु शृणु तानपि पार्थिव,पुरुषसिंह! इस प्रकार मैंने मासपर्यन्त एकभुक्त व्रत करनेवाले मनुष्योंके लिये विभिन्न मासोंके फल बताये हैं। पृथ्वीनाथ! अब तिथियोंके जो नियम हैं, उन्हें भी सुन लो
ອັງຄິຣາ ກ່າວວ່າ: “ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໂອ ພະຍາເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ, ເດືອນຕ່າງໆ ແລະຜົນຂອງມັນສຳລັບຜູ້ຮັກສາວຣະຕະກິນຄັ້ງດຽວໄດ້ຖືກກ່າວແລ້ວ. ບັດນີ້ ໂອ ພຣະຣາຊາ—ສິງໃນຫມູ່ມະນຸດ—ຈົ່ງຟັງດ້ວຍ ກົດລະບຽບທີ່ກ່ຽວກັບວັນຈັນທຣະ (ຕິຖິ) ທັງຫຼາຍ.”
Verse 32
पक्षे पक्षे गते यस्तु भक्तमश्नाति भारत | गवाढ्यो बहुपुत्रश्न बहुभार्य: स जायते,भरतनन्दन! जो पंद्रह-पंद्रह दिनपयर भोजन करता है, वह गोधनसे सम्पन्न और बहुत-से पुत्र तथा स्त्रियोंसे युक्त होता है
ອັງຄິຣາ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພາຣະຕະ, ຜູ້ໃດກິນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວໃນແຕ່ລະກຶ່ງເດືອນ (ຄື ຫຼັງ 15 ວັນ) ຜູ້ນັ້ນຈະເກີດໃໝ່ພ້ອມດ້ວຍຊັບງົວອຸດົມ, ມີລູກຊາຍຫຼາຍ, ແລະມີພັນລະຍາຫຼາຍ.”
Verse 33
मासि मासि त्रिरात्राणि कृत्वा वर्षाणि द्वादश | गणाधिपत्यं प्राप्रोति निःसपत्नमनाविलम्,जो बारह वर्षोतक प्रतिमास अनेक न्रिरात्रव्रत करता है, वह भगवान् शिवके गणोंका निष्कण्टक एवं निर्मल आधिपत्य प्राप्त करता है
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດປະຕິບັດວຣະຕະສາມຄືນໃນແຕ່ລະເດືອນ ແລະສືບຕໍ່ໄປຈົນຄົບສິບສອງປີ ຈະໄດ້ຮັບອຳນາດເປັນເຈົ້າເຫນືອກະນະຂອງພຣະສິວະ ຢ່າງບໍ່ມີຄູ່ແຂ່ງ ແລະບໍ່ມີມົນທິນ».
Verse 34
एते तु नियमा: सर्वे कर्तव्या: शरदो दश | द्वे चानये भरतश्रेष्ठ प्रवृत्तिमनुवर्तता,भरतश्रेष्ठ! प्रवृत्तिमा्गकका अनुसरण करनेवाले पुरुषको ये सभी नियम बारह वर्षोंतक पालन करने चाहिये
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ວິໄນເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດ ພຶງປະຕິບັດໃຫ້ຄົບສິບລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ (ສິບປີ). ແລະອີກສອງປີຕໍ່ມາ, ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນພາຣະຕະ, ສຳລັບຜູ້ທີ່ຍັງສືບຕໍ່ດຳເນີນຕາມທາງແຫ່ງປະວຣິຕຕິ (ການຄົວໂລກ)».
Verse 35
यस्तु प्रातस्तथा सायं भुञ्जानो नान्तरा पिबेत् । अहिंसानिरतो नित्यं जुह्मॉानो जातवेदसम्
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ແຕ່ຜູ້ໃດກິນພຽງແຕ່ຕອນເຊົ້າແລະຕອນແລງ ແລະບໍ່ດື່ມຫຍັງໃນຊ່ວງກາງ; ຜູ້ທີ່ຍຶດຫມັ້ນໃນອະຫິງສາເປັນນິດ; ແລະຜູ້ທີ່ຖວາຍອາຫຸຕິໃນໄຟສັກສິດ (ອັກນິ) ຢ່າງສະເໝີ—ຜູ້ມີວິໄນເຊັ່ນນັ້ນດຳລົງຊີວິດຕາມລະບຽບທີ່ສຳລວມແລະເປັນທຳ ປະສານຄຸນທຳກັບໜ້າທີ່ບູຊາປະຈຳວັນ».
Verse 36
षड्भि: स वर्षै्न॑पते सिध्यते नात्र संशय: । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फल प्राप्नोति मानव:
ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໃນຫົກປີກໍສຳເລັດແນ່ນອນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ມະນຸດຈຶ່ງໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງຍັດຍາ Agniṣṭoma.
Verse 37
जो मनुष्य प्रतिदिन सबेरे और शामको भोजन करता है, बीचमें जलतक नहीं पीता तथा सदा अहिंसा-परायण होकर नित्य अन्निहोत्र करता है, उसे छः: वर्षोमें सिद्धि प्राप्त हो जाती है। इसमें संशय नहीं है तथा नरेश्वर! वह अग्निष्टोम यज्ञका फल पाता है ।। अधिवासे सो>प्सरसां नृत्यगीतविनादिते । रमते स्त्रीसहस्राढ्ये सुकृती विरजो नर:,वह पुण्यात्मा एवं रजोगुणरहित पुरुष सहस्रों दिव्य रमणियोंसे भरे हुए अप्सराओंके महलमें, जहाँ नृत्य और गीतकी ध्वनि गूँजती रहती है, रमण करता है
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ກິນພຽງສອງເທື່ອຕໍ່ມື້—ເຊົ້າແລະແລງ—ແລະບໍ່ດື່ມແມ່ນແຕ່ນ້ຳໃນຊ່ວງກາງ; ຜູ້ທີ່ຍຶດຫມັ້ນໃນອະຫິງສາເປັນນິດ ແລະປະກອບອັກນິໂຫຕຣະປະຈຳວັນ—ຈະບັນລຸຄວາມສຳເລັດທາງວິນຍານໃນຫົກປີ. ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຜູ້ນັ້ນໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງຍັດຍາ Agniṣṭoma. ບຸລຸດຜູ້ມີບຸນ ແລະປາສະຈາກຣາຊະ (ກິເລດແຫ່ງຄວາມກະຕືລືລົ້ນ) ນັ້ນ ຈຶ່ງເພີດເພີນໃນວິມານສະຫວັນຂອງອັບສະຣາ ທີ່ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງຟ້ອນລຳແລະບົດເພງ ເຕັມໄປດ້ວຍນາງຟ້ານັບພັນ».
Verse 38
तप्तकाञ्चनवर्णाभं विमानमधिरोहति । पूर्ण वर्षमहस्रं च ब्रह्मलोके महीयते
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ເຂົາຂຶ້ນຂີ່ວິມານທິບທີ່ສ່ອງປະກາຍດັ່ງຄໍາທີ່ຖືກເຜົາຮ້ອນ ແລະຕະຫຼອດໜຶ່ງພັນປີເຕັມ ເຂົາຖືກຍົກຍ້ອງໃນໂລກພຣະພຣະຫມາ»។
Verse 39
यस्तु संवत्सरं पूर्णमेकाहारो भवेन्नर:
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ແຕ່ຜູ້ຊາຍຜູ້ໃດຢູ່ຄົບໜຶ່ງປີເຕັມ ໂດຍກິນພຽງມື້ດຽວຕໍ່ວັນ…»
Verse 40
दशवर्षसहस्राणि स्वर्गे च स महीयते
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ໃນສະຫວັນດ້ວຍ ເຂົາຖືກຍົກຍ້ອງຕະຫຼອດສິບພັນປີ»។
Verse 41
यस्तु संवत्सरं पूर्ण चतुर्थ भक्तमश्लुते
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ແຕ່ຜູ້ໃດຢູ່ຄົບໜຶ່ງປີເຕັມ ແລ້ວກິນພຽງແຕ່ສ່ວນທີ່ສີ່ (ຂອງອາຫານປົກກະຕິ)…»
Verse 42
अहिंसानिरतो नित्यं सत्यवाग विजितेन्द्रिय: । वाजपेयस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्षुते
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຍຶດຫມັ້ນໃນອະຫິງສາ (ບໍ່ເບີດບຽນ) ຢ່າງສະເໝີ, ເວົ້າຄວາມຈິງ, ແລະຊະນະອິນທຣີຍະ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນບຸນເທົ່າກັນກັບພິທີຍັດຍະ ວາຊະເປຍ (Vājapeya)»។
Verse 43
दशवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । जो पूरे एक वर्षतक दो-दो दिनपर भोजन करके रहता है तथा साथ ही अहिंसा, सत्य और इन्द्रिय-संयमका पालन करता है, वह वाजपेय यज्ञका फल पाता है और दस हजार वर्षोतक स्वर्गलोकमें प्रतिष्ठित होता है । ४१-४२ ई ।। षष्ठे काले तु कौन्तेय नर: संवत्सरं क्षिपन्
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ເຂົາຈະໄດ້ຮັບການສັກກາລະໃນໂລກສະຫວັນເປັນເວລາສິບພັນປີ. ແລະ ໂອ ບຸດແຫ່ງກຸນຕີ! ຜູ້ໃດຜ່ານໄປຄົບໜຶ່ງປີ ໂດຍຖືວິນັຍ “ເວລາທີຫົກ”—ກິນອາຫານວັນເວັ້ນວັນ—ພ້ອມທັງຮັກສາອະຫິງສາ ຄວາມຈິງ ແລະການສຳລວມອິນທຣີ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບພິທີຍັດວາຊະເປຍ ແລະດຳລົງຢູ່ໃນສະຫວັນດ້ວຍກຽດສັກອັນຍາວນານ».
Verse 44
अश्वमेधस्य यज्ञस्य फल प्राप्रोति मानव: । कुन्तीनन्दन! जो एक सालतक छठे समय अर्थात् तीन-तीन दिनोंपर भोजन करता है, वह मनुष्य अश्वमेध यज्ञका फल पाता है ।। ४३ इ ।। चक्रवाकप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ມະນຸດຈະໄດ້ບຸນຜົນເທົ່າກັບພິທີຍັດອັດສະວະເມທ (Aśvamedha). ໂອ ບຸດແຫ່ງກຸນຕີ! ຜູ້ໃດຖືຄົບໜຶ່ງປີ ໂດຍກິນອາຫານຕາມ “ເວລາທີຫົກ”—ໝາຍເຖິງກິນເທື່ອໜຶ່ງທຸກສາມມື້—ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຜົນແຫ່ງອັດສະວະເມທ. ຖືກພາໄປດ້ວຍວິມານສະຫວັນທີ່ເທົ່າກັບຖືກລາກໂດຍນົກຈັກຣະວາກາ, ເຂົາຈະໄປສູ່ໂລກອັນສູງສົ່ງ».
Verse 45
अष्टमेन तु भक्तेन जीवन् संवत्सरं नृप
ໂອ ພະຣາຊາ! ຜູ້ໃດດຳລົງຊີວິດຄົບໜຶ່ງປີ ດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສແບບ “ປະເພດທີແປດ” ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຜົນທາງທຳທີ່ປາດຖະໜາ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມເລື່ອມໃສທີ່ຍືນຍົງ ແລະມີວິນັຍ ເປັນທາງອັນມີພະລັງໃນທຳ.
Verse 46
हंससारसयुक्तेन विमानेन स गच्छति
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ເຂົາຈະໄປດ້ວຍວິມານສະຫວັນທີ່ຜູກດ້ວຍຫົງ ແລະນົກກະສາຣະ (ນົກກະທາ)»—ເປັນພາບແຫ່ງການເດີນທາງອັນສູງສົ່ງທີ່ເກີດຈາກບຸນ, ບໍ່ແມ່ນການເດີນທາງທາງກາຍທົ່ວໄປ.
Verse 47
पक्षे पक्षे गते राजन् यो5श्रीयाद् वर्षमेव तु
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຜູ້ໃດທີ່ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຫຼຸດຖອຍລົງທຸກໆສອງອາທິດ—ແມ່ນແທ້ ຕະຫຼອດໜຶ່ງປີ—ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າ ເຂົາກຳລັງຕົກຕ່ຳລົງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຕາມການເວລາ».
Verse 48
षष्टिवर्षसहस्राणि दिवमावसते च स:,प्रजानाथ! वह साठ हजार वर्षोतक स्वर्गमें निवास करता है और वहाँ वीणा, वल्लकी, वेणु आदि वाद्योंके मनोरम घोष तथा सुमधुर शब्दोंद्वारा उसे सोतेसे जगाया जाता है
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງປະຊາສັດ! ຜູ້ນັ້ນພັກອາໄສໃນສະຫວັນເປັນເວລາ ຫົກໝື່ນປີ. ທີ່ນັ້ນ ລາວຖືກປຸກຈາກການນອນດ້ວຍສຽງກັງວານອັນໄພເພາະ ແລະສຽງຫວານລະມຸນຢ່າງຍິ່ງ ຈາກເຄື່ອງດົນຕີເຊັ່ນ vīṇā, vallakī ແລະ veṇu.»
Verse 49
वीणानां वल्लकीनां च वेणूनां च विशाम्पते । सुघोषैर्मधुरै: शब्द: सुप्त: स प्रतिबोध्यते,प्रजानाथ! वह साठ हजार वर्षोतक स्वर्गमें निवास करता है और वहाँ वीणा, वल्लकी, वेणु आदि वाद्योंके मनोरम घोष तथा सुमधुर शब्दोंद्वारा उसे सोतेसे जगाया जाता है
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງປະຊາຊົນ, ໂອ ຜູ້ປົກຄອງມະນຸດ! ດ້ວຍສຽງຫວານລະມຸນ ແລະກັງວານອັນນ່າຟັງ ຂອງ vīṇā, vallakī ແລະ veṇu, ຜູ້ທີ່ນອນຫຼັບນັ້ນຖືກປຸກຂຶ້ນຢ່າງອ່ອນໂຍນ.»
Verse 50
संवत्सरमिहैक॑ तु मासि मासि पिबेदप: । फल विश्वजितस्तात प्राप्रोति स नरो नृप,तात! नरेश्वर! जो मनुष्य एक वर्षतक प्रतिमास एक बार जल पीकर रहता है, उसे विश्वजित् यज्ञका फल मिलता है
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ລູກເອີຍ, ໂອ ພຣະຣາຊາ! ຖ້າຊາຍຄົນໜຶ່ງ ຢູ່ໃນໂລກນີ້ຕະຫຼອດໜຶ່ງປີ ດື່ມນ້ຳພຽງເທື່ອດຽວໃນແຕ່ລະເດືອນ ໂດຍຮັກສາວິໄນແຫ່ງການຂົ່ມໃຈ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຜົນບຸນເທົ່າກັບພິທີບູຊາ Viśvajit.»
Verse 51
सिंहव्याप्रप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति । सप्ततिं च सहस््राणि वर्षाणां दिवि मोदते
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ນັ້ນຖືກພາໄປໃນວິມານສະຫວັນທີ່ມີສິງໂຕ ແລະເສືອເປັນຜູ້ລາກ; ລາວໄປສູ່ສະຫວັນ ແລະເສບສຸກຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນເວລາ ເຈັດໝື່ນປີ.»
Verse 52
वह सिंह और व्याप्र जुते हुए विमानसे यात्रा करता है और सत्तर हजार वर्षोतक स्वर्गलोकमें सुख भोगता है ।। मासादूर्ध्व नरव्याप्र नोपवासो विधीयते । विधिं त्वनशनस्याहु: पार्थ धर्मविदो जना:,पुरुषसिंह! एक माससे अधिक समयतक उपवास करनेका विधान नहीं है। कुन्तीनन्दन! धर्मज्ञ पुरुषोंने अनशनकी यही विधि बतायी है
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ! ການຖືອົບວາດອົດອາຫານ ບໍ່ໄດ້ຖືກກຳນົດໃຫ້ເກີນໜຶ່ງເດືອນ. ໂອ Pārtha! ຜູ້ຮູ້ທັນທຳມະກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນວິທີທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງ anaśana (ການງົດອາຫານ).»
Verse 53
अनार्तों व्याधिरहितो गच्छेदनशनं तु यः । पदे पदे यज्ञफलं स प्राप्नोति न संशय:,जो बिना रोग-व्याधिके अनशन व्रत करता है, उसे पद-पदपर यज्ञका फल मिलता है, इसमें संशय नहीं है
ຜູ້ໃດທີ່ປາດຈາກຄວາມທຸກທ້ອນ ແລະປາດຈາກໂລກໄພ ແລ້ວຖືວຣະຕະອະນະຊະນະ (ອົດອາຫານ) ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຜົນບຸນເທົ່າກັບການບູຊາຍັດຍະ ໃນທຸກກ້າວ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ຄໍາສອນນີ້ຊີ້ວ່າ ຕະປະ (ຄວາມພາກພຽນອົດທົນ) ມີຄວາມໝາຍທາງຈິດທໍາ ເມື່ອປະຕິບັດດ້ວຍກາຍແຂງແຮງ ແລະໃຈໝັ້ນຄົງ ບໍ່ແມ່ນເພາະຖືກບັງຄັບໂດຍໂລກໄພຫຼືຄວາມທຸກທ້ອນ.
Verse 54
दिवं हंसप्रयुक्तेन विमानेन स गच्छति । शतं वर्षसहसत्राणां मोदते स दिवि प्रभो
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເຂົາຈາກໄປສູ່ສະຫວັນ ໂດຍວິມານທິບທີ່ຫົງສາລາກລາກ; ແລະທີ່ນັ້ນ ໂອ້ພຣະອົງ, ເຂົາຊື່ນບານໃນສະຫວັນຕະຫຼອດໜຶ່ງແສນປີ»។ ຂໍ້ຄຳນີ້ສະແດງເຫດຜົນທາງຈິດທໍາຂອງກຳມະວິບາກ: ການປະພຶດດີຍ່ອມນຳໄປສູ່ຜົນຫຼັງຄວາມຕາຍອັນສູງສົ່ງ ແລະຄວາມສຸກສະຫວັນອັນຍາວນານ.
Verse 55
आर्तों वा व्याधितो वापि गच्छेदनशनं तु यः
ອັງຄິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າຜູ້ໃດກໍຕາມ ຢູ່ໃນຄວາມທຸກທ້ອນ ຫຼືຖືກໂລກໄພຄອບງຳ ແຕ່ຍັງໄປປະຕິບັດອະນະຊະນະ (ອົດອາຫານ)…»
Verse 56
काज्चीनूपुरशब्देन सुप्तश्चैव प्रबोध्यते
ຄົນທີ່ນອນຫຼັບຢູ່ ຍ່ອມຖືກປຸກໃຫ້ຕື່ນໄດ້ ໂດຍສຽງສາຍຄາດແອວ ແລະກຳໄລຕີນຂອງຍິງ—ພາບປຽບນີ້ໃຊ້ເພື່ອຊີ້ວ່າ ແມ່ນແຕ່ສຽງບາງໆທີ່ຄຸ້ນເຄີຍ ກໍສາມາດປຸກໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມປະມາດ ແລະນຳກັບສູ່ຄວາມຮູ້ຕົວ ແລະການປະພຶດຊອບໄດ້.
Verse 57
स गत्वा स्त्रीशताकीर्णे रमते भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! वह स्वर्गमें जाकर सैकड़ों रमणियोंसे भरे हुए महलमें रमण करता है। इस जगतमें दुर्बल मनुष्यको हृष्ट-पुष्ट होते देखा गया है। जिसे घाव हो गया है, उसका घाव भी भर जाता है। रोगीको अपने रोगकी निवृत्तिके लिये औषधसमूह प्राप्त होता है। क्रोधमें भरे हुए पुरुषको प्रसन्न करनेका उपाय भी उपलब्ध होता है। अर्थ और मानके लिये दुःखी हुए पुरुषके दुःखोंका निवारण भी देखा गया है; परन्तु स्वर्गकी इच्छा रखनेवाले और दिव्य सुख चाहनेवाले पुरुषको ये सब इस लोकके सुखोंकी बातें अच्छी नहीं लगतीं
ອັງຄິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ້ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນບາຣະຕະ, ໂອ້ ຜູ້ດີເລີດໃນບາຣະຕະ—ເມື່ອເຂົາໄປຮອດສະຫວັນ ເຂົາຊື່ນບານໃນວິມານທີ່ແອດແນ້ນດ້ວຍນາງຟ້າຫຼາຍຮ້ອຍ. ໃນໂລກນີ້ ຍັງເຫັນຄົນອ່ອນແອກາຍເປັນຮ່າເຮີງແລະແຂງແຮງ; ແຜທີ່ເກີດຂຶ້ນກໍຫາຍດີ; ຄົນເຈັບໄດ້ຮັບຢາຫຼາຍຢ່າງເພື່ອລົບລ້າງໂລກ; ມີວິທີປະໂລມໃຈຄົນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍໂທສະ; ແລະການບັນເທົາທຸກຂອງຜູ້ທີ່ທຸກເພາະຊັບສິນແລະກຽດສັກສີກໍມີໃຫ້ເຫັນ. ແຕ່ສໍາລັບຜູ້ທີ່ປາຖະໜາສະຫວັນ ແລະປາຖະໜາຄວາມສຸກທິບ, ຄໍາເວົ້າເລື່ອງຄວາມສຸກໂລກີເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈ»។
Verse 58
क्षीणस्याप्यायन दृष्ट क्षतस्प क्षतरोहणम् । व्याधितस्यौषधग्राम: क्रुद्धस्य च प्रसादनम्
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຜອມແຫ້ງກໍຍັງເຫັນການຟື້ນຟູໄດ້; ບາດແຜກໍຮັກສາໃຫ້ຫາຍ ແລະເນື້ອງອກຄືນໄດ້; ຜູ້ເຈັບໄຂ້ມີຢາຫຼາຍຫຼາຍ; ແລະຜູ້ໂກດກໍມີທາງໃຫ້ສະງົບ»។
Verse 59
दुःखितस्यार्थमानाभ्यां दुःखानां प्रतिषेधनम् । न चैते स्वर्गकामस्य रोचन्ते सुखमेधस:
ຜູ້ທຸກທ້ອນຍ່ອມພະຍາຍາມກັ້ນກວາງຄວາມທຸກດ້ວຍຊັບສິນ ແລະກຽດຍົດ. ແຕ່ຢາແບບນັ້ນບໍ່ເຂົ້າໃຈຖືກໃຈຜູ້ປາຖະໜາສະຫວັນ ແລະມີປັນຍາຕັ້ງຢູ່ໃນສຸກອັນສູງກວ່າ.
Verse 60
अत: स कामसंयुक्ते विमाने हेमसंनिभे । रमते स्त्रीशताकीर्णे पुरुषोडलंकृत शुचि:
ດັ່ງນັ້ນ ຊາຍນັ້ນ—ຜູ້ຖືກປະດັບ ແລະຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດແລ້ວ—ຍ່ອມເພີດເພີນໃນວິມານສະຫວັນອັນເຕັມໄປດ້ວຍກາມ, ສະຫວ່າງດັ່ງຄໍາ, ແອອັດດ້ວຍຍິງນັບຮ້ອຍ.
Verse 61
स्वस्थ: सफलसंकल्प: सुखी विगतकल्मष: । अतः वह पवित्रात्मा पुरुष वस्त्राभूषणोंसे अलंकृत हो सैकड़ों स्त्रियोंसे भरे हुए और इच्छानुसार चलनेवाले सुवर्ण-सदृश विमानपर बैठकर रमण करता है। वह स्वस्थ, सफलमनोरथ, सुखी एवं निष्पाप होता है ।। अनश्नन् देहमुत्सृज्य फल प्राप्रोति मानव:,जो मनुष्य अनशन-व्रत करके अपने शरीरका त्याग कर देता है, वह निम्नांकित फलका भागी होता है। वह प्रातःकालके सूर्यकी भाँति प्रकाशमान, सुनहरी कान्तिवाले, वैदूर्य और मोतीसे जटित, वीणा और मृदंगकी ध्वनिसे निनादित, पताका और दीपकोंसे आलोकित तथा दिव्य घंटानादसे गूँजते हुए, सहस्रों अप्सराओंसे युक्त विमानपर बैठकर दिव्य सुख भोगता है
ອັງຄິຣະກ່າວວ່າ: «ເຂົາຈະເປັນຜູ້ແຂງແຮງ, ຄວາມຕັ້ງໃຈສໍາເລັດຜົນ, ມີຄວາມສຸກ ແລະພົ້ນຈາກມົນທິນ. ດັ່ງນັ້ນ ຊາຍຜູ້ມີຈິດບໍລິສຸດນັ້ນ—ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງນຸ່ງ ແລະເຄື່ອງປະດັບ—ຍ່ອມເພີດເພີນນັ່ງຢູ່ໃນວິມານທອງຄໍາທີ່ເຄື່ອນໄປຕາມປາຖະໜາ, ມີຍິງນັບຮ້ອຍລ້ອມຮອບ. ເຂົາຍັງຄົງສຸຂະພາບດີ, ສົມຫວັງ, ຊື່ນບານ, ແລະບໍ່ມີມົນທິນ. ຜູ້ໃດຮັກສາວຣະຕະອົດອາຫານ (anāśana-vrata) ແລ້ວສະຫຼະກາຍ, ຈະໄດ້ຮັບຜົນດັ່ງນີ້: ສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນຍາມເຊົ້າ, ມີປະກາຍທອງ, ປະດັບດ້ວຍແກ້ວໄວດູຣະຍະ ແລະໄຂ່ມຸກ, ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງວີນາ ແລະກອງມຣິດັງຄະ, ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍທຸງ ແລະໂຄມໄຟ, ແລະກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງລະຄັງທິບ—ເຂົານັ່ງໃນວິມານທີ່ມີອັບສະຣານັບພັນຕິດຕາມ ແລະເສວຍສຸກທິບ»។
Verse 62
बालसूर्यप्रतीकाशे विमाने हेमवर्चसि । वैदूर्यमुक्ताखचिते वीणामुरजनादिते,जो मनुष्य अनशन-व्रत करके अपने शरीरका त्याग कर देता है, वह निम्नांकित फलका भागी होता है। वह प्रातःकालके सूर्यकी भाँति प्रकाशमान, सुनहरी कान्तिवाले, वैदूर्य और मोतीसे जटित, वीणा और मृदंगकी ध्वनिसे निनादित, पताका और दीपकोंसे आलोकित तथा दिव्य घंटानादसे गूँजते हुए, सहस्रों अप्सराओंसे युक्त विमानपर बैठकर दिव्य सुख भोगता है
ອັງຄິຣາກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຮັກສາວຣະຕະອົດອາຫານ (anāśana-vrata) ແລ້ວສະຫຼະກາຍ, ຈະໄດ້ຮັບຜົນອັນສູງສົ່ງ. ເຂົາຖືກນໍາໄປໃນວິມານສະຫວັນ—ສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນຍາມເຊົ້າ, ມີປະກາຍທອງ, ປະດັບດ້ວຍແກ້ວໄວດູຣະຍະ ແລະໄຂ່ມຸກ, ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງວີນາ ແລະກອງມູຣະຈະ, ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍທຸງ ແລະໂຄມໄຟ, ແລະກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງລະຄັງທິບ; ທີ່ນັ້ນ ມີອັບສະຣານັບພັນເປັນຄູ່ຄອງ, ເຂົາເສວຍສຸກທິບ»។
Verse 63
पताकादीपिकाकीर्णे दिव्यघण्टानिनादिते । स्त्रीसहस्रानुचरिते स नर: सुखमेधते,जो मनुष्य अनशन-व्रत करके अपने शरीरका त्याग कर देता है, वह निम्नांकित फलका भागी होता है। वह प्रातःकालके सूर्यकी भाँति प्रकाशमान, सुनहरी कान्तिवाले, वैदूर्य और मोतीसे जटित, वीणा और मृदंगकी ध्वनिसे निनादित, पताका और दीपकोंसे आलोकित तथा दिव्य घंटानादसे गूँजते हुए, सहस्रों अप्सराओंसे युक्त विमानपर बैठकर दिव्य सुख भोगता है
ອັງຄິຣາໄດ້ກ່າວວ່າ: ໃນພາຫະນະທິບນັ້ນ—ປົກຄຸມດ້ວຍທຸງແລະໂຄມໄຟ, ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງລະຄັງທິບ, ແລະມີນາງຫຼາຍພັນຄົນຕິດຕາມຮັບໃຊ້—ຊາຍນັ້ນຍ່ອມເຈີຣິນໃນຄວາມສຸກ. (ນີ້ແມ່ນຜົນທິບຂອງຜູ້ຖືວຣະຕະອະນະຊະນະ ອົດອາຫານຈົນສະຫຼະກາຍດ້ວຍຕະປະ.)
Verse 64
यावन्ति रोमकूपाणि तस्य गात्रेषु पाण्डव | तावन्त्येव सहस््राणि वर्षाणां दिवि मोदते,पाण्डुनन्दन! उसके शरीरमें जितने रोमकूप होते हैं, उतने ही सहस्र वर्षोतक वह स्वर्गलोकमें सुखपूर्वक निवास करता है
ອັງຄິຣາໄດ້ກ່າວວ່າ: “ໂອ ປານດະວະ, ໂອ ບຸດແຫ່ງປານດຸ—ມີຮູຂົນຢູ່ຕາມອະວະຂອງເຂົາຈຳນວນເທົ່າໃດ, ເຂົາກໍຍິນດີຢູ່ໃນສະຫວັນເປັນພັນປີເທົ່ານັ້ນ.”
Verse 65
नास्ति वेदात् परं शास्त्र नास्ति मातृसमो गुरु: । न धर्मात् परमो लाभस्तपो नानशनात् परम्,वेदसे बढ़कर कोई शास्त्र नहीं है, माताके समान कोई गुरु नहीं है, धर्मसे बढ़कर कोई उत्कृष्ट लाभ नहीं है तथा उपवाससे बढ़कर कोई तपस्या नहीं है
ອັງຄິຣາປະກາດວ່າ: ບໍ່ມີຄຳສອນໃດເກີນວິເທະ; ບໍ່ມີຄູໃດເທົ່າແມ່; ບໍ່ມີກຳໄລໃດສູງກວ່າທຳ; ແລະບໍ່ມີຕະປະໃດເກີນການອົດອາຫານ.
Verse 66
ब्राह्मणेभ्य: परं नास्ति पावनं दिवि चेह च । उपवासैस्तथा तुल्यं तपःकर्म न विद्यते,जैसे इस लोक और परलोकमें ब्रह्मवेत्ता ब्राह्मणोंसे बढ़कर कोई पावन नहीं है, उसी प्रकार उपवासके समान कोई तप नहीं है
ອັງຄິຣາປະກາດວ່າ: ທັງໃນໂລກນີ້ແລະໃນສະຫວັນ ບໍ່ມີສິ່ງໃດບໍລິສຸດກວ່າພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ. ແລະໃນບັນດາການປະຕິບັດຕະປະ ບໍ່ມີກຳມະຕະປະໃດເທົ່າກັບການອົດອາຫານ.
Verse 67
उपोष्य विधिवद् देवास्त्रिदिवं प्रतिपेदिरे । ऋषयश्न परां सिद्धिमुपवासैरवाप्रुवन्,देवताओंने विधिवत् उपवास करके ही स्वर्ग प्राप्त किया है तथा ऋषियोंको भी उपवाससे ही सिद्धि प्राप्त हुई है
ອັງຄິຣາໄດ້ກ່າວວ່າ: “ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ອົດອາຫານຕາມພິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລ້ວໄດ້ເຂົ້າສູ່ຕຣິດິວະ—ໂລກສະຫວັນ. ສ່ວນພວກຣິສີກໍໄດ້ບັນລຸສິດທິອັນສູງສຸດດ້ວຍການອົດອາຫານ.”
Verse 68
दिव्यवर्षसहस्राणि विश्वामित्रेण धीमता । क्षान्तमेकेन भक्तेन तेन विप्रत्वमागत:
ອັງຄິຣະສະ ກ່າວວ່າ: «ຕະຫຼອດພັນໆ ປີແຫ່ງສະຫວັນ ວິສະວາມິດຕະ ຜູ້ມີປັນຍາ ໄດ້ອົດທົນດ້ວຍຄວາມອົດກັ້ນ—ມີໃຈດຽວໃນຕະປະ (tapas) ອັນສັດຊື່; ດ້ວຍຄວາມອົດທົນອັນໝັ້ນຄົງນັ້ນ ທ່ານໄດ້ບັນລຸສະຖານະເປັນພຣາຫມະນະ (brāhmaṇa)»។
Verse 69
परम बुद्धिमान् विश्वामित्रजी एक हजार दिव्य वर्षोंतक प्रतिदिन एक समय भोजन करके भूखका कष्ट सहते हुए तपमें लगे रहे। उससे उन्हें ब्राह्मणत्वकी प्राप्ति हुई ।। च्यवनो जमदग्निश्व वसिष्ठो गौतमो भृगुः । सर्व एव दिवं प्राप्ता: क्षमावन्तो महर्षय:,च्यवन, जमदग्नि, वसिष्ठ, गौतम, भृगु--ये सभी क्षमावान् महर्षि उपवास करके ही दिव्य लोकोंको प्राप्त हुए हैं
ອັງຄິຣະສະ ກ່າວວ່າ: ວິສະວາມິດຕະ ຜູ້ມີປັນຍາສູງສຸດ ໄດ້ປະພຶດຕະປະຢູ່ພັນປີແຫ່ງສະຫວັນ ກິນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້ ແລະອົດທົນຄວາມເຈັບປວດແຫ່ງຄວາມຫິວ; ດ້ວຍວິໄນນັ້ນ ທ່ານໄດ້ຮັບສະຖານະພຣາຫມະນະ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ມະຫາຣິສີ ຈະວະນະ, ຈະມະດັກນິ, ວະສິດຖະ, ໂກຕະມະ, ແລະ ພຣຶກຄຸ—ຜູ້ມີຄວາມອົດກັ້ນ ແລະ ຄວາມອະໄພ—ໄດ້ເຖິງໂລກສະຫວັນ ດ້ວຍການອົດອາຫານ ແລະ ການສຳລວມຕົນ.
Verse 70
इदमज्ञिरसा पूर्व महर्षि भ्य: प्रदर्शितम् । यः प्रदर्शयते नित्यं न स दुःखमवाप्लुते
ອັງຄິຣະສະ ກ່າວວ່າ: «ຄຳສອນນີ້ ເຄີຍຖືກອັງຄິຣະສະ ສະແດງໃຫ້ມະຫາຣິສີທັງຫຼາຍແຕ່ກ່ອນ. ຜູ້ໃດທີ່ຊີ້ແນະ ແລະ ເຜີຍແຜ່ມັນຢ່າງສະເໝີ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຕົກສູ່ຄວາມທຸກ»។
Verse 71
पूर्वकालमें अंगिरा मुनिने महर्षियोंको इस अनशन-व्रतकी महिमाका दिग्दर्शन कराया था। जो सदा इसका लोगोंमें प्रचार करता है, वह कभी दुःखी नहीं होता ।। इमं तु कौन्तेय यथाक्रमं विधि प्रवर्तितं हड्िरसा महर्षिणा । पठेच्च यो वै शृणुयाच्च नित्यदा न विद्यते तस्य नरस्य किल्बिषम्,कुन्तीनन्दन! महर्षि अंगिराकी बतलायी हुई इस उपवासत्रतकी विधिको जो प्रतिदिन क्रमश: पढ़ता और सुनता है, उस मनुष्यका पाप नष्ट हो जाता है
ໂອ ບຸດແຫ່ງກຸນຕີ! ພິທີວິທີແຫ່ງວຣະຕະອົດອາຫານນີ້ ທີ່ມະຫາຣິສີ ອັງຄິຣະສະ ໄດ້ວາງໄວ້ຕາມລຳດັບເປັນກົດອັນຖືກຕ້ອງ—ຜູ້ໃດອ່ານສວດ ແລະ ຟັງມັນທຸກມື້ ບາບມົນທິນຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມບໍ່ຫຼືອຢູ່ເລີຍ.
Verse 72
विमुच्यते चापि स सर्वसंकरै- न चास्य दोषैरभिभूयते मन: । वियोनिजानां च विजानते रुत॑ं ध्रुवां च कीर्ति लभते नरोत्तम:,वह सब प्रकारके संकीर्ण पापोंसे छुटकारा पा जाता है तथा उसका मन कभी दोषोंसे अभिभूत नहीं होता। इतना ही नहीं, वह श्रेष्ठ मानव दूसरी योनिमें उत्पन्न हुए प्राणियोंकी बोली समझने लगता है और अक्षय कीर्तिका भागी होता है
ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບປະປົນ ແລະ ບາບທີ່ພັນພົວທຸກປະເພດ; ໃຈຂອງເຂົາບໍ່ຖືກຄວາມຜິດພາດຄອບງຳເລີຍ. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດນັ້ນຈະເຂົ້າໃຈສຽງຮ້ອງ ແລະ ພາສາຂອງສັດທີ່ເກີດໃນຄັນອື່ນ (ຕ່າງສາຍພັນ) ແລະ ໄດ້ຮັບກຽດສັກສີອັນຖາວອນ ບໍ່ເສື່ອມສູນ.
Verse 105
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें बड़े और छोटे भाईका पारस्परिक बरतावनामक एक सौ पाँचवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນັ້ນ ບົດທີ 105 ຊື່ວ່າ «ການປະພຶດຕໍ່ກັນລະຫວ່າງອ້າຍໃຫຍ່ ແລະ ນ້ອງນ້ອຍ» ໃນພາກ «ທານະ-ທັມມະ» ພາຍໃນ ອະນຸສາສະນະປະວະ (Anuśāsana Parva) ຂອງ ມະຫາພາຣະຕະ ອັນສັກສິດ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ. ຖ້ອຍຄໍາປິດນີ້ເປັນໝາຍວ່າ ບົດສອນເລື່ອງຄວາມປະພຶດອັນຄວນໃນຄອບຄົວ—ຄວາມເຄົາລົບ, ໜ້າທີ່, ແລະ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ກັນຂອງພີ່ນ້ອງ—ໄດ້ຈົບລົງແລ້ວ.
Verse 106
इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि उपवासविधौ षडधिकशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ ສີຣີ ມະຫາພາຣະຕະ ພາຍໃນ ອະນຸສາສະນະປະວະ (Anuśāsana Parvan)—ໂດຍສະເພາະໃນພາກວ່າດ້ວຍ ທານະ-ທັມມະ ແລະ ບຸນກຸສົນ—ບົດທີ 106 ວ່າດ້ວຍກົດເກນ ແລະ ວິໄນອັນຖືກຕ້ອງຂອງການອຸປະວາສະ (ການອົດອາຫານ) ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ.
Verse 166
उपोष्य व्याधिरहितो वीर्यवानभिजायते । कुरुनन्दन! जो पुरुष भगवान्की आराधनाका इच्छुक होकर पंचमी, षष्ठी, अष्टमी तथा कृष्णपक्षकी चतुर्दशीको अपने घरपर ब्राह्मणोंको भोजन कराता है और स्वयं उपवास करता है, वह रोगरहित और बलवान होता है
ອັງຄິຣະສ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍການອົດອາຫານ ຄົນຍ່ອມພົ້ນຈາກໂລກໄພ ແລະ ມີພະລັງວັງຊາ. ໂອ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນບານແຫ່ງວົງກຸຣຸ! ຜູ້ຊາຍໃດປາດຖະໜາບູຊາພຣະເຈົ້າ ແລ້ວໃນວັນທີ 5, 6, 8 ແລະ ວັນທີ 14 ຂອງກຶສນະປັກສະ (ຄ່ຳຄືນຂ້າງມືດ) ໄດ້ເຊີນພຣາຫມັນມາຮັບປະທານອາຫານໃນເຮືອນຂອງຕົນ ແລະ ຕົນເອງຖືອຸປະວາສະ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມມີສຸຂະພາບດີ ແລະ ແຂງແຮງ».
Verse 176
भोजयेच्च द्विजान् शक्त्या स मुच्येद् व्याधिकिल्बिषै: । जो मार्गशीर्ष मासको एक समय भोजन करके बिताता है और अपनी शक्तिके अनुसार ब्राह्मणोंको भोजन कराता है, वह रोग और पापोंसे मुक्त हो जाता है
ອັງຄິຣະສ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດເລີ້ຍງດູພຣະທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ—ພຣາຫມັນ) ຕາມກໍາລັງຂອງຕົນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມພົ້ນຈາກມົນທິນແຫ່ງໂລກໄພ ແລະ ຈາກບາບ»। ຄໍາກ່າວນີ້ສັນລະເສີນການໃຫ້ທານຢ່າງພໍດີຕາມຄວາມສາມາດ ເປັນກິດທັມມະທີ່ຊໍາລະ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຜູ້ໃຫ້.
Verse 383
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते । इतना ही नहीं, वह तपाये हुए सुवर्णके समान कान्तिमान् विमानपर आरूढ़ होता है और पूरे एक हजार वर्षोतक ब्रह्मलोकमें सम्मानपूर्वक रहता है। पुण्यक्षीण होनेपर इस लोकमें आकर महत्त्वपूर्ण स्थान प्राप्त करता है
ເມື່ອບຸນທີ່ໄດ້ສັ່ງສົມໄວ້ທີ່ນັ້ນໝົດສິ້ນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມກັບຄືນມາສູ່ໂລກນີ້ ແລະ ໄດ້ຮັບຄວາມໂດດເດັ່ນພ້ອມກຽດສັກສີ. ບົດເລື່ອງພາຍໃນພາກນີ້ພັນລະນາຜົນຂອງການກະທໍາອັນຊອບທັມ: ຜູ້ນັ້ນສ່ອງປະກາຍດັ່ງຄໍາທີ່ຫຼອມກັ່ນ ຂຶ້ນຂີ່ວິມານອາກາດອັນສະຫວ່າງ ພັກອາໄສຢູ່ ພຣະຫມະໂລກ (Brahmaloka) ດ້ວຍກຽດຕິຍົດຕະຫຼອດໜຶ່ງພັນປີ; ແລ້ວເມື່ອບຸນໝົດ ຈຶ່ງກັບມາເກີດເປັນມະນຸດ ເພື່ອໄດ້ຮັບຕໍາແໜ່ງອັນສໍາຄັນ. ຄໍາສອນຍ້ຳວ່າ ກຳດີໃຫ້ຜົນສູງສົ່ງໃນສະຫວັນແຕ່ມີຂອບເຂດ ແລະ ບຸນນັ້ນສຸດທ້າຍຈະສຸກງອມເປັນກຽດສັກສີ ແລະ ອິດທິພົນໃນໂລກ.
Verse 393
अतितात्रस्य यज्ञस्य स फलं समुपाश्षुते जो मानव पूरे एक वर्षतक प्रतिदिन एक बार भोजन करके रहता है, वह अतिरात्रयज्ञका फल भोगता है
ອັງກິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດດຳລົງຊີວິດຄົບໜຶ່ງປີ ໂດຍກິນອາຫານພຽງວັນລະເທື່ອດຽວ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຮັບບຸນຜົນເທົ່າກັບພິທີຍັດ “ອະຕິຣາຕຣະ”। ຄວາມອົດກັ້ນອັນມີວິໄນນີ້ ໃຫ້ຜົນດຽວກັນກັບພິທີນັ້ນ»។
Verse 403
तत्क्षयादिह चागम्य माहात्म्यं प्रतिपद्यते । वह पुरुष दस हजार वर्षोतक स्वर्गलोकमें प्रतिष्ठित होता है। फिर पुण्यक्षीण होनेपर इस लोकमें आकर महत्त्वपूर्ण स्थान प्राप्त कर लेता है
ເມື່ອບຸນຜົນນັ້ນໝົດສິ້ນ ລາວກໍກັບມາຍັງໂລກນີ້ ແລະໄດ້ຮັບກຽດສັກສີອັນນ່າເຄົາລົບ. ຊາຍນັ້ນດຳລົງຢູ່ໃນໂລກສະຫວັນເຖິງສິບພັນປີ; ແລ້ວເມື່ອບຸນທີ່ສະສົມໝົດໄປ ລາວກັບມາຍັງໂລກນີ້ ແລະໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງອັນມີກຽດ ແລະມີອຳນາດ—ສະແດງວ່າການກະທຳອັນຊອບທຳ ໃຫ້ທັງຜົນສະຫວັນ ແລະກຽດສັກສີຍືນຍາວໃນໂລກ.
Verse 446
चत्वारिंशत् सहस््राणि वर्षाणां दिवि मोदते । वह चक्रवाकोंद्वारा वहन किये हुए विमानसे स्वर्गलोकमें जाता है और वहाँ चालीस हजार वर्षोतक आनन्द भोगता है
ອັງກິຣະ ກ່າວວ່າ: «ລາວຍິນດີສຳລານໃນສະຫວັນເຖິງສີ່ໝື່ນປີ»។ ໃນບົດບາດຂອງເນື້ອເລື່ອງ ຂໍ້ນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຜົນກຳຂອງການກະທຳອັນມີບຸນ: ການປະພຶດຕາມທຳ ແລະການໃຫ້ທານ/ຮັບໃຊ້ຕາມທີ່ກຳນົດ ນຳໄປສູ່ຄວາມສຸກໃນສະຫວັນອັນຍາວນານ ເປັນແຮງຈູງໃຈໃນຄຳສອນແຫ່ງທຳ.
Verse 453
गवामयस्यथ यज्ञस्य फल प्राप्नोति मानव: । नरेश्वर! जो मनुष्य चार दिनोंपर भोजन करता हुआ एक वर्षतक जीवन धारण करता है, उसे गवामय यज्ञका फल प्राप्त होता है
ອັງກິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ! ມະນຸດນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຮັບບຸນຜົນເທົ່າກັບພິທີຍັດ “ກະວາມະຍະ” (Gavāmaya). ຖ້າຊາຍຜູ້ໜຶ່ງດຳລົງຊີວິດຄົບໜຶ່ງປີ ໂດຍກິນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວໃນທຸກໆສີ່ມື້ ລາວຈະໄດ້ຮັບຜົນຂອງຍັດກະວາມະຍະ»។
Verse 463
पजञ्चाशतं सहस्राणि वर्षाणां दिवि मोदते । वह हंस और सारसोंसे जुते हुए विमानद्वारा जाता है और पचास हजार वर्षोतक स्वर्गलोकमें सुख भोगता है
ອັງກິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຕະຫຼອດຫ້າໝື່ນປີ ລາວຍິນດີສຳລານໃນສະຫວັນ»។ ລາວເດີນທາງໄປດ້ວຍວິມານທີ່ຜູກຕິດກັບຫົງ ແລະນົກສາຣະສ ແລະຢູ່ທີ່ນັ້ນກໍເສວຍສຸກໃນສະຫວັນຕະຫຼອດຫ້າໝື່ນປີ.
Verse 473
षण्मासानशनं तस्य भगवानड्िराडब्रवीत् । राजन्! जो एक-एक पक्ष बीतनेपर भोजन करता है और इसी तरह एक वर्ष पूरा कर देता है, उसको छः: मासतक अनशन करनेका फल मिलता है। ऐसा भगवान् अंगिरा मुनिका कथन है
ພຣະລິສີອັງຄິຣາຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ! ຜູ້ໃດກິນອາຫານກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຜ່ານໄປແຕ່ລະຄື່ງເດືອນ (ປັກ) ແລະຮັກສາວິໄນນີ້ຈົນຄົບໜຶ່ງປີ ຈະໄດ້ບຸນກຸສົນເທົ່າກັບການອົດອາຫານຫົກເດືອນ. ນີ້ແມ່ນຄໍາປະກາດຂອງພຣະລິສີອັງຄິຣາ».
Verse 543
शतं चाप्सरस: कन्या रमयन्त्यपि त॑ं नरम् | प्रभो! ऐसा पुरुष हंस जुते हुए दिव्य विमानसे यात्रा करता है और एक लाख वर्षोतक देवलोकमें आनन्द भोगता है, सैकड़ों कुमारी अप्सराएँ उस मनुष्यका मनोरंजन करती हैं
ອັງຄິຣາກ່າວວ່າ: «ນາງອັບສະຣາສາວນ້ອຍຮ້ອຍນາງ ຊື່ນຊົມແລະບັນເທີງຊາຍນັ້ນ. ໂອ ພຣະອົງ! ຜູ້ນັ້ນເດີນທາງດ້ວຍວິມານທິບທີ່ມີຫົງສາລາກ ແລະໃນເທວະໂລກ ລາວເສວຍສຸກຢູ່ເຖິງໜຶ່ງແສນປີ; ອັບສະຣາສາວພຣົມຈັນຫຼາຍຮ້ອຍນາງ ບັນເທີງລາວ».
Verse 556
शतं वर्षसहसत्राणां मोदते स दिवि प्रभो । प्रभो! रोगी अथवा पीड़ित मनुष्य भी यदि उपवास करता है तो वह एक लाख वर्षोतक स्वर्गमें सुखपूर्वक निवास करता है
ອັງຄິຣາກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງ, ລາວຊື່ນບານໃນສະຫວັນເຖິງໜຶ່ງແສນປີ. ແທ້ຈິງແລ້ວ, ແມ່ນແຕ່ຄົນເຈັບ ຫຼືຖືກທຸກທໍລະມານ ຖ້າຍອມຖືອົດອາຫານ (ອຸປະວາສ) ກໍຈະພັກອາໄສໃນສະຫວັນດ້ວຍຄວາມສຸກເຖິງໜຶ່ງແສນປີ».
Verse 559
भरतश्रेष्ठ! वह स्वर्गमें जाकर सैकड़ों रमणियोंसे भरे हुए महलमें रमण करता है। इस जगतमें दुर्बल मनुष्यको हृष्ट-पुष्ट होते देखा गया है। जिसे घाव हो गया है, उसका घाव भी भर जाता है। रोगीको अपने रोगकी निवृत्तिके लिये औषधसमूह प्राप्त होता है। क्रोधमें भरे हुए पुरुषको प्रसन्न करनेका उपाय भी उपलब्ध होता है। अर्थ और मानके लिये दुःखी हुए पुरुषके दुःखोंका निवारण भी देखा गया है; परन्तु स्वर्गकी इच्छा रखनेवाले और दिव्य सुख चाहनेवाले पुरुषको ये सब इस लोकके सुखोंकी बातें अच्छी नहीं लगतीं
ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາພາຣະຕະ! ເມື່ອລາວໄປຮອດສະຫວັນ ລາວຊື່ນຊົມຢູ່ໃນວັງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍນາງງາມຫຼາຍຮ້ອຍ. ໃນໂລກນີ້ເອງກໍມີໃຫ້ເຫັນ: ຄົນອ່ອນແອກາຍເປັນຮ່າເຮີງແລະແຂງແຮງ; ບາດແຜກໍຫາຍ; ຄົນເຈັບໄດ້ຮັບຢາຫຼາຍຢ່າງເພື່ອກໍາຈັດໂຣກ; ແມ່ນແຕ່ວິທີປອບໃຈຄົນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍໂກດກໍມີ. ຍັງເຫັນການບັນເທົາທຸກຂອງຜູ້ທຸກໃຈເພາະຊັບສິນແລະກຽດສັກ. ແຕ່ສໍາລັບຜູ້ທີ່ປາຖະໜາສະຫວັນ ແລະປະສົງສຸກທິບ ຄວາມສຸກເຫຼົ່ານີ້ເປັນແຕ່ສຸກໃນໂລກ ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈແທ້.
Verse 563
सहस्रहंसयुक्तेन विमानेन तु गच्छति । वह सो जानेपर दिव्य रमणियोंकी कांची और नूपुरोंकी झनकारसे जागता है और ऐसे विमानसे यात्रा करता है, जिसमें एक हजार हंस जुते रहते हैं
ອັງຄິຣາກ່າວວ່າ: «ລາວເດີນທາງໄປດ້ວຍວິມານທິບທີ່ຜູກດ້ວຍຫົງສາພັນຕົວ».
Frequently Asked Questions
The dilemma concerns dharma’s accessibility: how can those lacking wealth attain sacrificial merit without the resources required for elaborate yajñas, while still remaining within an orthodox framework of regulated practice?
The chapter teaches that disciplined restraint—fasting with ethical conduct, consistent worship, and self-control—can serve as an alternative vehicle of merit, integrating inner regulation with ritual intention rather than relying solely on material expenditure.
Yes. The discourse repeatedly states equivalences between graded upavāsa observances and the fruits of specific yajñas, culminating in an explicit assurance that such results are attainable even by the poor when undertaken with purity, steadiness, and avoidance of deceit and harm.