Adhyaya 4

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे तृतीयो ऽध्यायः सूत उवाच श्रुत्वाऽश्रमविधिं कृत्सनमृषयो हृष्टमानसाः / नमस्कृत्य हृषीकेशं पुनर्वचनमब्रुवन्

ດັ່ງນີ້ ໃນສີຣີກູຣະມະປຸຣານະ ໃນສັມຫິຕາສັດສາຫັດສຣີ ພາກຕົ້ນ ບົດທີສາມ ຈົບລົງ. ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງວິທີອາສຣະມະຢ່າງຄົບຖ້ວນ ບັນດາລຶສີມີໃຈຍິນດີ ໄດ້ນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະຫຣິສີເກສະ ແລ້ວກ່າວຄຳອີກຄັ້ງ.

Verse 2

मुनय ऊचुः भाषितं भवता सर्वं चातुराश्रम्यमुत्तमम् / इदानीं श्रोतुमिच्छामो यथा संभवते जगत्

ບັນດາມຸນີກ່າວວ່າ: “ທ່ານໄດ້ອະທິບາຍຄົບຖ້ວນແລ້ວ ຄຳສອນອັນປະເສີດຂອງອາສຣະມະສີ່. ບັດນີ້ ພວກເຮົາປາຖະໜາຈະຟັງວ່າ ໂລກນີ້ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ.”

Verse 3

कुतः सर्वमिदं जातं कस्मिंश्च लयमेष्यति / नियन्ता कश्च सर्वेषां वदस्व पुरुषोत्तम

“ທຸກສິ່ງນີ້ເກີດມາຈາກໃສ ແລະສຸດທ້າຍຈະລະລາຍເຂົ້າໄປໃນສິ່ງໃດ? ແລະໃຜແມ່ນຜູ້ຄວບຄຸມທຸກສັບພະສິ່ງ? ຂໍທ່ານກ່າວໃຫ້ຮູ້ ໂອ້ ປຸຣຸໂສຕະມະ (ບຸກຄົນສູງສຸດ).”

Verse 4

श्रुत्वा नारायणो वाक्यमृषीणां कूर्मरूपधृक् / प्राह गम्भीरया वाचा भूतानां प्रभवाप्ययौ

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງພະລິສີທັງຫຼາຍແລ້ວ, ພະນາຣາຍະນະ ຜູ້ຊົງຮູບເປັນເຕົ່າ ໄດ້ກ່າວດ້ວຍສຽງອັນເລິກຊຶ້ງ ກ່ຽວກັບການເກີດຂຶ້ນແລະການດັບສູນຂອງສັດທັງປວງ।

Verse 5

श्रीकूर्म उवाच महेश्वरः परो ऽव्यक्तश्चतुर्व्यूहः सनातनः / अनन्तश्चाप्रमेयश्च नियन्ता विश्वतोमुखः

ພະສີກູຣະມະກ່າວວ່າ: «ພະມະເຫສະວະຣະແມ່ນອົງສູງສຸດ—ອະວະຍັກຕະ, ສະນາຕະນະ, ປາກົດເປັນຈະຕຸວິວະຫະ; ອະນັນຕະ ແລະ ອະປະເມຍະ, ເປັນຜູ້ຄວບຄຸມພາຍໃນ, ຜູ້ມີໜ້າຫັນໄປທຸກທິດ (ສະຖິດທົ່ວໄປ)»।

Verse 6

अव्यक्तं कारणं यत्तन्नित्यं सदसदात्मकम् / प्रधानं प्रकृतिश्चेति यदाहुस्तत्त्वचिन्तकाः

ຫຼັກການອັນບໍ່ປາກົດນັ້ນ ທີ່ຖືກກ່າວວ່າເປັນເຫດປັດໃຈຕົ້ນຕໍ—ເປັນນິດຕະ ແລະມີສະພາບທັງ “ມີ” ແລະ “ບໍ່ມີ”—ນັກພິຈາລະນາຕັດຕະວະເອີ້ນວ່າ ປະທານ ຫຼື ປະກຣິຕິ।

Verse 7

गन्धवर्णरसैर्हेनं शब्दस्पर्शविवर्जितम् / अजरं ध्रुवमक्षय्यं नित्यं स्वात्मन्यवस्थितम्

ພຣະອົງຖືກຮັບຮູ້ໂດຍກິ່ນ, ສີ, ແລະລົດຊາດ; ແຕ່ປາສຈາກສຽງແລະການສຳຜັດ. ບໍ່ເກີດ ແລະບໍ່ແກ່, ໝັ້ນຄົງ ແລະບໍ່ເສື່ອມສູນ—ນິດຕະ, ສະຖິດຢູ່ໃນອາດຕະມະຂອງພຣະອົງເອງ।

Verse 8

जगद्योनिर्महाभूतं परं ब्रह्म सनातनम् / विग्रहः सर्वभूतानामात्मनाधिष्ठितं महत्

ພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດອັນສະນາຕະນະ ແມ່ນຄັນທະພາບ (ຄອບຄອງ) ຂອງຈັກກະວານ—ເປັນມະຫາພູຕະອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພຣະອົງເປັນພື້ນຖານອັນມີຮູບຂອງສັດທັງປວງ, ເປັນຄວາມເປັນຈິງອັນກວ້າງໃຫຍ່ ທີ່ອາດຕະມະພາຍໃນສະຖາປະນາແລະຄ້ຳຈຸນໄວ້।

Verse 9

अनाद्यन्तमजं सूक्ष्मं त्रिगुणं प्रभवाप्ययम् / असांप्रतमविज्ञेयं ब्रह्माग्रे समवर्तत

ພຣະພຣະມັນ ບໍ່ມີຕົ້ນ ບໍ່ມີທ້າຍ, ບໍ່ເກີດ, ລະອຽດລຶກ, ປະກອບດ້ວຍສາມກຸນ, ເປັນທັງຕົ້ນກໍາເນີດແລະການລະລາຍຂອງທຸກສິ່ງ—ໃນປັດຈຸບັນເກີນການຮັບຮູ້ ແລະບໍ່ອາດຮູ້ໄດ້—ໄດ້ດໍາລົງຢູ່ແຕ່ເບື້ອງຕົ້ນ ກ່ອນທີ່ພຣະພຣະມາ (ຜູ້ສ້າງ) ຈະປາກົດ.

Verse 10

गुणसाम्ये तदा तस्मिन् पुरुषे चात्मनि स्थिते / प्राकृतः प्रलयो ज्ञेयो यावद् विश्वसमुद्भवः

ເມື່ອສາມກຸນກັບຄືນສູ່ຄວາມສົມດຸນ ແລະ ປຸຣຸສະ—ອາດຕະມັນ—ດໍາລົງຢູ່ໃນຕົນເອງຢ່າງໝັ້ນຄົງ, ສະພາບນັ້ນພຶງຮູ້ວ່າແມ່ນ «ປຣາກຣິຕະ ປຣະລະຍະ» (ການລະລາຍເຂົ້າສູ່ປຣະກຣິຕິ) ດໍາລົງຈົນກວ່າຈັກກະວານຈະເກີດຂຶ້ນອີກ.

Verse 11

ब्राह्मी रात्रिरियं प्रोक्ता अहः सृष्टिरुदाहृता / अहर्न विद्यते तस्य न रात्रिर्ह्युपचारतः

ນີ້ຖືກກ່າວວ່າເປັນ «ຄືນ» ຂອງພຣະພຣະມາ, ແລະເວລາແຫ່ງການປາກົດສ້າງສັນຖືກເອີ້ນວ່າ «ກາງວັນ» ຂອງທ່ານ. ແຕ່ສໍາລັບສະພາບສູງສຸດນັ້ນ ແທ້ຈິງບໍ່ມີທັງກາງວັນຫຼືຄືນ—ເປັນແຕ່ຄໍາເອີ້ນຕາມສົມມຸດ.

Verse 12

निशान्ते प्रतिबुद्धो ऽसौ जगदादिरनादिमान् / सर्वभूतमयो ऽव्यक्तो ह्यन्तर्यामीश्वरः परः

ໃນທ້າຍຄືນ ພຣະອົງຕື່ນຂຶ້ນ—ເປັນຕົ້ນກໍາເນີດແຫ່ງຈັກກະວານ ຜູ້ບໍ່ມີຕົ້ນ. ພຣະອົງເປັນແກ່ນສານຂອງສັດທັງປວງ, ບໍ່ປາກົດ, ແລະແທ້ຈິງແມ່ນພຣະອີສະວະຣະສູງສຸດ ຜູ້ສະຖິດຢູ່ພາຍໃນເປັນອັນຕະຣະຍາມິນ (ຜູ້ຄອບຄອງພາຍໃນ).

Verse 13

प्रकृतिं पुरुषं चैव प्रविश्याशु महेश्वरः / क्षोभयामास योगेन परेण परमेश्वरः

ພຣະມະເຫສະວະຣະ—ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ—ໄດ້ເຂົ້າໄປຢ່າງວ່ອງໄວໃນທັງປຣະກຣິຕິ ແລະ ປຸຣຸສະ, ແລ້ວດ້ວຍໂຢກະອັນລໍ້າເລີດຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງໄດ້ກະທົບໃຫ້ທັງສອງເຄື່ອນໄຫວເຂົ້າສູ່ການກະທໍາ.

Verse 14

यथा मदो नरस्त्रीणां यथा वा माधवो ऽनिलः / अनुप्रविष्टः क्षोभाय तथासौ योगमूर्तिमान्

ດັ່ງຄວາມເມົາມົນທຳໃຫ້ຊາຍຍິງວຸ່ນວາຍ ແລະດັ່ງລົມລະດູໃບໄມ້ຜຸດ «ມາທະວະ» ເຂົ້າໄປກະທົບກະເທືອນສິ່ງທັງປວງ ສະນັ້ນພຣະອົງນັ້ນ—ຜູ້ມີຮູບເປັນໂຍກະ—ເຂົ້າສູ່ພາຍໃນ ແລະເປັນເຫດໃຫ້ໃຈພາຍໃນຂອງຜູ້ມີກາຍກະວົນກະວາຍ।

Verse 15

स एव क्षोभको विप्राः क्षोभ्यश्च परमेश्वरः / स संकोचविकासाभ्यां प्रधानत्वे ऽपि च स्थितः

ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ, ພຣະປະເມສວະຣະອົງນັ້ນເປັນທັງຜູ້ກະທົບໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ ແລະເປັນຜູ້ຖືກກະທົບ; ແມ່ນແຕ່ສະຖິດເປັນປະທານ (ທຳມະຊາດດັ້ງເດີມ) ກໍຍັງຕັ້ງຢູ່ໂດຍການຫົດຕົວແລະການແຜ່ຂະຫຍາຍ।

Verse 16

प्रधानात् क्षोभ्यमाणाच्च तथा पुंसः पुरातनात् / प्रादुरासीन्महद् बीजं प्रधानपुरुषात्मकम्

ຈາກປະທານ (ທຳມະຊາດດັ້ງເດີມ) ເມື່ອຖືກກະທົບໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ ແລະຈາກປຸຣຸສະຜູ້ເກົ່າແກ່ (ຈິດສຳນຶກດັ້ງເດີມ) ໄດ້ປາກົດຂຶ້ນເປັນເມັດໃຫຍ່ «ມະຫັດ» ອັນມີລັກສະນະຮ່ວມທັງປະທານແລະປຸຣຸສະ।

Verse 17

महानात्मा मतिर्ब्रह्मा प्रबुद्धिः ख्यातिरीश्वरः / प्रज्ञाधृतिः स्मृतिः संविदेतस्मादिति तत् स्मृतम्

ພຣະອົງນັ້ນຖືກເອີ້ນວ່າ «ມະຫາອາດຕະມາ»; ເປັນປັນຍາຄິດ (ມະຕິ) ແລະເປັນພຣະພຣະຫມັນ. ເປັນຄວາມຕື່ນຮູ້, ຊື່ສຽງ, ແລະພຣະອິດສະວະຣະ. ເປັນປັນຍາ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ຄວາມຈື່ຈຳ, ແລະສຳນຶກ—ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳແລະເອີ້ນດ້ວຍນາມເຫຼົ່ານີ້।

Verse 18

वैकारिकस्तैजसश्च भूतादिश्चैव तामसः / त्रिविधो ऽयमहङ्कारो महतः संबभूव ह

ຈາກມະຫັດ (ປັນຍາຈັກກະວານ) ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ «ອະຫັງກາຣະ» ສາມປະເພດ: ສັດຕະວິກ ເອີ້ນວ່າ ໄວກາຣິກ, ຣາຊະສ ເອີ້ນວ່າ ໄຕຈະສ, ແລະ ຕາມະສ ຮູ້ຈັກວ່າ ພູຕາດິ।

Verse 19

अहङ्कारो ऽबिमानश्च कर्ता मन्ता च स स्मृतः / आत्मा च पुद्गलो जीवो यतः सर्वाः प्रवृत्तयः

ອະຫັງກາຣະ (ຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ «ຂ້ອຍ») ແລະ ອະພິມານະ (ການຍຶດຖືວ່າ «ຂອງຂ້ອຍ») ຖືກຈື່ຈຳວ່າ ເປັນຫຼັກການທີ່ເຫັນຕົນເປັນຜູ້ກະທຳ ແລະຜູ້ຄິດ. ມັນຍັງເອີ້ນວ່າ ອາດມາ, ພຸດກະລະ, ຊີວະ ເຊິ່ງຈາກມັນ ການກະທຳທັງປວງເກີດຂຶ້ນ.

Verse 20

पञ्चभूतान्यहङ्कारात् तन्मात्राणि च जज्ञिरे / इन्द्रियाणि तथा देवाः सर्वं तस्यात्मजं जगत्

ຈາກອະຫັງກາຣະ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນມະຫາພູດ 5 ແລະ ຕັນມາຕຣະ (ສານລະອຽດ). ພ້ອມກັນນັ້ນ ອິນທຣິຍະ ແລະ ເທວະທາ ກໍເກີດຂຶ້ນ. ແທ້ຈິງ ໂລກທັງປວງນີ້ເປັນລູກຫຼານຂອງມັນ.

Verse 21

मनस्त्वव्यक्तजं प्रोक्तं विकारः प्रथमः स्मृतः / येनासौ जायते कर्ता भूतादींश्चानुपश्यति

ມະນັດ (manas) ຖືກກ່າວວ່າເກີດຈາກອະວະຍັກຕະ (avyakta) ແລະຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນວິກາຣະອັນທຳອິດ. ໂດຍມັນ ຊີວະຜູ້ສະຖິດໃນກາຍ ຖືກເຫັນວ່າເປັນຜູ້ກະທຳ ແລະຮູ້ເຫັນບັນດາພູດ ແລະຫຼັກການທີ່ຖືກສ້າງອື່ນໆ.

Verse 22

वैकारिकादहङ्कारात् सर्गो वैकारिको ऽभवत् / तैजसानीन्द्रियाणि स्युर्देवा वैकारिका दश

ຈາກອະຫັງກາຣະແບບ ໄວກາຣິກະ (sāttvika) ເກີດການສ້າງແບບໄວກາຣິກະ. ຈາກດ້ານ ໄຕຊະສະ (rājasa) ເກີດອິນທຣິຍະທັງຫຼາຍ; ແລະເທວະທາ 10 ອົງຜູ້ປົກຄອງອິນທຣິຍະນັ້ນ ຖືກກ່າວວ່າເປັນໄວກາຣິກະ (sāttvika).

Verse 23

एकादशं मनस्तत्र स्वगुणेनोभयात्मकम् / भूततन्मात्रसर्गो ऽयं भूतादेरभवन् प्रजाः

ທີ່ນັ້ນ ເປັນຫຼັກການທີ 11 ມະນັດ (manas) ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ—ໂດຍຄຸນະຂອງຕົນ ມັນມີສະພາບສອງດ້ານ. ນີ້ແມ່ນການແຜ່ອອກຂອງຕັນມາຕຣະ ແລະ ພູດ; ແລະຈາກພູດາດິ (ຕົ້ນກຳເນີດຂອງພູດ) ບັນດາປະຊາ (prajā) ໄດ້ເກີດມາ.

Verse 24

भूतादिस्तु विकुर्वाणः शब्दमात्रं ससर्ज ह / आकाशं शुषिरं तस्मादुत्पन्नं शब्दलक्षणम्

ພູຕາດິ (ອະຫັງກາຣະຝ່າຍຕະມັດ) ເມື່ອແປປ່ຽນ ໄດ້ສ້າງແຕ່ສານລະອຽດແຫ່ງສຽງເທົ່ານັ້ນ. ຈາກນັ້ນເກີດອາກາສ—ວ່າງໂລ່ງ ແຜ່ຊຶມທົ່ວ—ມີສຽງເປັນລັກສະນະ.

Verse 25

आकाशस्तु विकुर्वाणः स्पर्शमात्रं ससर्ज ह / वायुरुत्पद्यते तस्मात् तस्य स्पर्शो गुणो मतः

ອາກາສ ເມື່ອແປປ່ຽນ ສ້າງແຕ່ສານລະອຽດແຫ່ງການສຳຜັດເທົ່ານັ້ນ. ຈາກນັ້ນເກີດວາຍຸ (ລົມ) ແລະການສຳຜັດແມ່ນຄຸນລັກຂອງມັນ.

Verse 26

वायुश्चापि विकुर्वाणो रूपमात्रं ससर्ज ह / ज्योतिरुत्पद्यते वायोस्तद्रूपगुणमुच्यते

ວາຍຸກໍແປປ່ຽນ ແລ້ວສ້າງແຕ່ສານລະອຽດແຫ່ງຮູບ (ຮູບຮ່າງ/ສີ) ເທົ່ານັ້ນ. ຈາກວາຍຸເກີດໂຈຕິ (ໄຟ/ແສງ) ແລະຮູບແມ່ນຄຸນຂອງມັນ.

Verse 27

ज्योतिश्चापि विकुर्वाणं रसमात्रं ससर्ज ह / संभवन्ति ततो ऽम्भांसि रसाधाराणि तानि तु

ໂຈຕິ (ແສງ/ໄຟ) ເມື່ອແປປ່ຽນ ສ້າງແຕ່ສານລະອຽດແຫ່ງລົດຊາດ (ຣະສະ) ເທົ່ານັ້ນ. ຈາກນັ້ນເກີດອາປະ (ນ້ຳ) ອັນມີລົດຊາດເປັນຖານ.

Verse 28

आपश्चापि विकुर्वन्त्यो गन्धमात्रं ससर्जिरे / संघातो जायते तस्मात् तस्य गन्धो गुणो मतः

ນ້ຳທັງຫຼາຍເມື່ອແປປ່ຽນ ໄດ້ສ້າງແຕ່ສານລະອຽດແຫ່ງກິ່ນເທົ່ານັ້ນ. ຈາກນັ້ນເກີດຄວາມແນ່ນໜາ/ການຮວບຮວມເປັນກ້ອນ; ດັ່ງນັ້ນກິ່ນແມ່ນຄຸນລັກຂອງມັນ.

Verse 29

आकाशं शब्दमात्रं यत् स्पर्शमात्रं समावृणोत् / द्विगुणस्तु ततो वायुः शब्दस्पर्शात्मको ऽभवत्

ອາກາດ (ອາກາສ) ມີຄຸນອາລົມພຽງແຕ່ «ສຽງ» ເທົ່ານັ້ນ; ຕໍ່ມາຖືກຄຸນ «ການສຳຜັດ» ປົກຄຸມ. ຈາກນັ້ນ ວາຍຸ (ລົມ) ເກີດຂຶ້ນເປັນທາດສອງຄຸນ ມີສຽງແລະສຳຜັດເປັນລັກສະນະ.

Verse 30

रूपं तथैवाविशतः शब्दस्पर्शौ गुणावुभौ / त्रिगुणः स्यात् ततो वह्निः स शब्दस्पर्शरूपवान्

ຕໍ່ມາ «ຮູບ» (rūpa) ກໍເຂົ້າມາຮ່ວມ ພ້ອມກັບສອງຄຸນຄື ສຽງ ແລະ ສຳຜັດ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນສາມຄຸນ; ຈາກນັ້ນ ວັຫນິ (ໄຟ) ເກີດຂຶ້ນ ມີສຽງ ສຳຜັດ ແລະ ຮູບເປັນລັກສະນະ.

Verse 31

शब्द स्पर्शश्च रूपं च रसमात्रं समाविशन् / तस्माच्चतुर्गुणा आपो विज्ञेयास्तु रसात्मिकाः

ເມື່ອ ສຽງ, ສຳຜັດ, ຮູບ ແລະ ຕັນມາຕຣາແຫ່ງລົດຊາດ ເຂົ້າມາປະສົມກັນ; ຈາກນັ້ນ ນ້ຳ (ອາໂປ) ພຶງຮູ້ວ່າເປັນທາດສີ່ຄຸນ ແລະມີລົດຊາດເປັນແກ່ນ.

Verse 32

शब्दः स्पर्शश्च रूपं च रसो गन्धं समाविशन् / तसमात् पञ्चगुणा भूमिः स्थूला भूतेषु शब्द्यते

ເມື່ອ ສຽງ, ສຳຜັດ, ຮູບ, ລົດຊາດ ແລະ ກິ່ນ ເຂົ້າມາຮ່ວມກັນ; ດັ່ງນັ້ນ ດິນ (ພູມິ) ຈຶ່ງເປັນທາດຫ້າຄຸນ ແລະຖືກເອີ້ນວ່າໜາແນ່ນທີ່ສຸດໃນບັນດາທາດ.

Verse 33

शान्ता घोराश्च मूढाश्च विशेषास्तेन ते स्मृताः / परस्परानुप्रवेशाद् धारयन्ति परस्परम्

ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງຈື່ຈຳວ່າມີລັກສະນະແຕກຕ່າງ—ສະງົບ, ດຸຮ້າຍ, ແລະ ມືດມົນຫຼົງໄຫຼ. ເນື່ອງຈາກການແຊກເຂົ້າກັນຂອງກັນແລະກັນ ພວກມັນຈຶ່ງຄ້ຳຈຸນກັນແລະກັນ.

Verse 34

एते सप्त महात्मानो ह्यन्योन्यस्य समाश्रयात् / नाशक्नुवन् प्रजाः स्त्रष्टुमसमागम्य कृत्स्नशः

ມະຫາອາດມານທັງເຈັດນັ້ນ ອາໄສພຶ່ງພາກັນແລະກັນ; ຕາບໃດທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ມາພົບກັນຮ່ວມກັນຢ່າງຄົບຖ້ວນ ກໍບໍ່ອາດສ້າງປະຊາສັດທັງຫມົດໄດ້।

Verse 35

पुरुषाधिष्ठितात्वाच्च अव्यक्तानुग्रहेण च / महादादयो विशेषान्ता ह्मण्डमुत्पादयन्ति ते

ເນື່ອງຈາກຖືກປົກຄອງໂດຍ ປຸຣຸສະ (Puruṣa) ຜູ້ສູງສຸດ ແລະດ້ວຍພຣະກະລຸນາອຸປະຖຳຂອງ ອະວະຍັກຕະ (Avyakta/Prakṛti) ບັນດາຕັດຕະວະເລີ່ມຈາກ ມະຫັດ (Mahat) ຈົນເຖິງ ວິເສສະ (viśeṣa) ຈຶ່ງຮ່ວມກັນກໍ່ເກີດໄຂ່ຈັກກະວານ (Brahmāṇḍa)។

Verse 36

एककालसमुत्पन्नं जलबुद्बुदवच्च तत् / विशेषेभ्यो ऽण्डमभवद् बृहत् तदुदकेशयम्

ມັນເກີດຂຶ້ນພ້ອມກັນໃນຄາວດຽວ ດັ່ງຟອງນ້ຳເທິງນ້ຳ; ຈາກວິເສສະທັງຫຼາຍ ໄຂ່ຈັກກະວານອັນໃຫຍ່ກໍເກີດຂຶ້ນ ແລະໄຂ່ໃຫຍ່ນັ້ນນອນຢູ່ເທິງນ້ຳ।

Verse 37

तस्मिन् कार्यस्य करणं संसिद्धिः परमेष्ठिनः / प्राकृते ऽण्डे विवृत्तः स क्षेत्रज्ञो ब्रह्मसंज्ञितः

ໃນໄຂ່ນັ້ນ ເຄື່ອງມືແຫ່ງການກະທຳສ້າງສັນ ແລະຄວາມສຳເລັດສົມບູນແຫ່ງພຣະປະສົງຂອງພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ກໍເກີດຂຶ້ນ. ໃນໄຂ່ປຣາກຣິຕະ (prākṛta) ນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ແຫ່ງສະໜາມ (kṣetrajña) ປາກົດອອກ ຜູ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā)។

Verse 38

स वै शरीरी प्रथमः स वै पुरुष उच्यते / आदिकर्ता स भूतानां ब्रह्माग्रे समवर्तत

ພຣະອົງນັ້ນແມ່ນຜູ້ມີກາຍອົງທຳອິດ; ພຣະອົງຖືກເອີ້ນວ່າ ປຸຣຸສະ (Puruṣa). ເປັນຜູ້ກະທຳສ້າງອັນດັ້ງເດີມຂອງສັດທັງປວງ ພຣະອົງປາກົດກ່ອນພຣະພຣະຫມາ (Brahmā).

Verse 39

यमाहुः पुरुषं हंसं प्रधानात् परतः स्थितम् / हिरण्यगर्भं कपिलं छन्दोमूर्ति सनातनम्

ເຂົາທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ ພຣະອົງແມ່ນບຸຣຸສະສູງສຸດ—ຫັງສະ—ສະຖິດຢູ່ເຫນືອກວ່າປຣະທານ (ທໍາມະຊາດດັ້ງເດີມ)؛ ເປັນຫິຣັນຍະຄັຣພະ, ກະປິລະ, ແລະຜູ້ນິລັນດອນຜູ້ມີຮູບເປັນວິດາ (ສັນທະສ໌ ແລະ ບົດສັນລະເສີນ) ເອງ.

Verse 40

मेरुरुल्बमभूत् तस्य जरायुश्चापि पर्वताः / गर्भोदकं समुद्राश्च तस्यासन् परमात्मनः

ສໍາລັບພຣະອາຕະມັນສູງສຸດນັ້ນ ເມຣຸເປັນດັ່ງຄັນທ້ອງ (ອຸລບະ); ພູເຂົາທັງຫຼາຍເປັນເຢື່ອຫຸ້ມຄັນ (ຈະຣາຍຸ); ແລະມະຫາສະໝຸດເປັນນ້ໍາໃນຄັນ (ຄັຣໂພທະກະ) ຂອງພຣະອົງ.

Verse 41

तस्मिन्नण्डे ऽभवद् विश्वं सदेवासुरमानुषम् / चन्द्रादित्यौ सनक्षत्रौ सग्रहौ सह वायुना

ໃນໄຂ່ໂລກນັ້ນ ຈັກກະວານທັງໝົດໄດ້ປາກົດ—ພ້ອມທັງເທວະ, ອະສຸຣະ, ແລະມະນຸດ; ມີດວງຈັນ ແລະ ດວງອາທິດ ພ້ອມດ້ວຍດາວນັກຂັດ, ດາວເຄາະ, ແລະລົມ (ວາຍຸ) ດ້ວຍ.

Verse 42

अद्भिर्दशगुणाभिश्च बाह्यतो ऽण्डं समावृतम् / आपो दशगुणेनैव तेजसा बाह्यतो वृताः

ໄຂ່ຈັກກະວານ (ພຣະຫມານຑະ) ຖືກຫຸ້ມຢູ່ພາຍນອກດ້ວຍນ້ໍາ ມີປະມານເພີ່ມຂຶ້ນສິບເທົ່າ; ແລະນ້ໍານັ້ນກໍຖືກຫຸ້ມພາຍນອກດ້ວຍໄຟ (ເຕຊັສ) ເພີ່ມຂຶ້ນສິບເທົ່າເຊັ່ນກັນ.

Verse 43

तेजो दशगुणेनैव बाह्यतो वायुनावृतम् / आकाशेनावृतो वायुः खं तु भूतादिनावृतम्

ໄຟ (ເຕຊັສ) ຖືກຫຸ້ມພາຍນອກດ້ວຍລົມ ເພີ່ມຂຶ້ນສິບເທົ່າ; ລົມຖືກຫຸ້ມດ້ວຍອາກາດ (ອາກາສະ); ແລະອາກາດນັ້ນອີກທີ ຖືກຫຸ້ມດ້ວຍພູຕາດິ—ຕົ້ນກໍາເນີດດັ້ງເດີມແຫ່ງທາດທັງຫຼາຍ.

Verse 44

भूतादिर्महता तद्वदव्यक्तेनावृतो महान् / एते लोका महात्मनः सर्वतत्त्वाभिमानिनः

ໂອ ມະຫາອາດມາ! ຕັດຕະວະທີ່ເລີ່ມຈາກພູຕະ ຖືກມະຫັດ (Mahat) ຫໍ້ຫຸ້ມ; ແລະມະຫັດນັ້ນກໍຖືກອະວະຍັກຕະ (ອັນບໍ່ປະກົດ) ປົກຄຸມ. ໂລກເຫຼົ່ານີ້ ໂອ ຜູ້ໃຈກວ້າງ ເຕັມໄປດ້ວຍອະພິມານຕໍ່ຕັດຕະວະທັງປວງ.

Verse 45

वसन्ति तत्र पुरुषास्तदात्मानो व्यवस्थिताः / ईश्वरा योगधर्माणो ये चान्ये तत्त्वचिन्तकाः

ທີ່ນັ້ນ ມີບຸຣຸສະ (Purusha) ທັງຫຼາຍ ຕັ້ງມັ່ນຢູ່ໃນອາດມານັ້ນເອງ ຢ່າງໝັ້ນຄົງ. ທີ່ນັ້ນຍັງມີຜູ້ເປັນອິດສະວະຣະ ຜູ້ມີວິນັຍໂຍຄະ ແລະຜູ້ພິຈາລະນາຕັດຕະວະອື່ນໆ ພຳນັກຢູ່.

Verse 46

सर्वज्ञाः शान्तरजसो नित्यं मुदितमानसाः / एतैरावरणैरण्डं सप्तभिः प्राकृतैर्वृतम्

ພວກເຂົາເປັນຜູ້ຮູ້ທຸກຢ່າງ ລະງັບຄວາມກະພືກກະພື້ນຂອງຣາຈັສ (rajas) ແລະມີໃຈສະຫງົບຊື່ນບານເສມອ. ດ້ວຍອາວະຣະນະເຫຼົ່ານີ້ ໄຂ່ຈັກກະວານ (aṇḍa) ຖືກຫໍ້ຫຸ້ມດ້ວຍຊັ້ນປະກຣິຕິ (prakṛti) ເຈັດປະການ.

Verse 47

एतावच्छक्यते वक्तुं मायैषा गहना द्विजाः / एतत् प्राधानिकं कार्यं यन्मया बीजमीरितम् / प्रजापतेः परा मूर्तिरितीयं वैदिकी श्रुतिः

ເວົ້າໄດ້ພຽງເທົ່ານີ້ ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ): ມາຍາ (Māyā) ນີ້ລຶກລັບຫາທີ່ສຸດ. ນີ້ແມ່ນຜົນງານຂອງປຣະທານ (Pradhāna) ແລະເປັນເມັດພັນທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວໄວ້. ແລະນີ້ແທ້ໆແມ່ນສຣຸຕິແຫ່ງເວດ: ມັນແມ່ນຮູບສູງສຸດຂອງປຣະຈາປະຕິ (Prajāpati).

Verse 48

ब्रह्माण्डमेतत् सकलं सप्तलोकतलान्वितम् / द्वितीयं तस्य देवस्य शरीरं परमेष्ठिनः

ບຣະຫມານັນດະ (brahmāṇḍa) ນີ້ທັງໝົດ ພ້ອມດ້ວຍໂລກເຈັດຊັ້ນ ແລະພື້ນທີ່ຕ່ຳລົງ (ຕະລະ) ຖືກກ່າວວ່າ ເປັນກາຍທີ່ສອງຂອງພຣະເທວະຜູ້ສູງສຸດນັ້ນ—ປະຣະເມດຖິນ (Parameṣṭhin) ຜູ້ສ້າງອັນຍິ່ງໃຫຍ່.

Verse 49

हिरण्यगर्भो भगवान् ब्रह्मा वै कनकाण्डजः / तृतीयं भगवद्रूपं प्राहुर्वेदार्थवेदिनः

ຫິຣັນຍະຄັຣພະ ແມ່ນພຣະພຣະມາ ຜູ້ເປັນພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ເກີດຈາກໄຂ່ຄຳ. ຜູ້ຮູ້ນັຍະແທ້ແຫ່ງເວດ ກ່າວວ່າ ນີ້ແມ່ນຮູບປາກົດທີສາມຂອງພຣະພະຄະວານ.

Verse 50

रजोगुणमयं चान्यद् रूपं तस्यैव धीमतः / चतुर्मुखः स भगवान् जगत्सृष्टौ प्रवर्तते

ອີກຮູບໜຶ່ງຂອງພຣະຜູ້ສູງສຸດຜູ້ມີປັນຍານັ້ນ ເປັນຮູບທີ່ປະກອບດ້ວຍຣາຊະສ (rajas). ເມື່ອເປັນພຣະຜູ້ມີສີ່ໜ້າ (ພຣະພຣະມາ) ພຣະອົງຈຶ່ງເລີ່ມການສ້າງສັນຈັກກະວານ.

Verse 51

सृष्टं च पाति सकलं विश्वात्मा विश्वतोमुखः / सत्त्वं गुणमुपाश्रित्य विष्णुर्विश्वेश्वरः स्वयम्

ພຣະວິສນຸ—ພຣະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ, ວິນຍານແຫ່ງສັບພະສິ່ງ, ແລະຜູ້ມີໜ້າຢູ່ທົ່ວທິດ—ຮັກສາໂລກທີ່ຖືກສ້າງທັງປວງ ໂດຍອາໄສຄຸນສັດຕະວະ (sattva) ອັນບໍລິສຸດແລະສະຫວ່າງໄສ.

Verse 52

अन्तकाले स्वयं देवः सर्वात्मा परमेश्वरः / तमोगुणं समाश्रित्य रुद्रः संहरते जगत्

ໃນຍາມສິ້ນການ ພຣະເທວະຜູ້ເປັນສັບພະອາຕະມາ ແລະພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ອາໄສຄຸນຕະມະສ (tamas) ແລ້ວເປັນຣຸດຣະ ຖອນຄືນແລະທຳລາຍຈັກກະວານ.

Verse 53

एको ऽपि सन्महादेवस्त्रिधासौ समवस्थितः / सर्गरक्षालयगुणैर्निर्गुणो ऽपि निरञ्जनः / एकधा स द्विधा चैव त्रिधा च बहुधा पुनः

ແມ່ນແທ້ວ່າພຣະມະຫາເທວະຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ເປັນພຣະອົງດຽວ ແຕ່ພຣະອົງດຳລົງຢູ່ໃນຮູບສາມປະການ. ໂດຍກິດການສ້າງ, ປົກປ້ອງ, ແລະທຳລາຍ ພຣະອົງປານດັ່ງມີຄຸນລັກສະນະ ແຕ່ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະອົງເປັນນິຣຄຸນ ແລະບໍ່ມີມົນທິນ. ພຣະອົງເປັນໜຶ່ງ; ແລ້ວອີກຄັ້ງເປັນສອງ, ເປັນສາມ, ແລະເປັນຫຼາຍປະການອີກ.

Verse 54

योगेश्वरः शरीराणि करोति विकरोति च / नानाकृतिक्रियारूपनामवन्ति स्वलीलया

ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂຍຄະ ຊົງໃຫ້ເກີດກາຍທັງຫຼາຍ ແລະຊົງປ່ຽນແປງມັນດ້ວຍ; ໂດຍລີລາອັນທິບຂອງພຣະອົງ ຊົງໃຫ້ມີຮູບຮ່າງ ກິດຈະກຳ ລັກສະນະ ແລະນາມ ຫຼາກຫຼາຍ।

Verse 55

हिताय चैव भक्तानां स एव ग्रसते पुनः / त्रिधा विभज्य चात्मानं त्रैकाल्ये संप्रवर्तते / सृजते ग्रसते चैव वीक्षते च विशेषतः

ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຜູ້ມີພັກຕິ ພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວຍ້ອນດຶງຈັກກະວານກັບເຂົ້າສູ່ພຣະອົງ. ຊົງແບ່ງພຣະອາຕະມາເປັນສາມ ແລະດຳເນີນໃນສາມການເວລາ—ອະດີດ ປັດຈຸບັນ ອະນາຄົດ. ໂດຍພິເສດ ຊົງສ້າງ ຊົງກືນກັບ ແລະຊົງເຝົ້າເບິ່ງສັດທັງປວງດ້ວຍຈິດຮູ້ຕື່ນ।

Verse 56

यस्मात् सृष्ट्वानुगृह्णाति ग्रसते च पुनः प्रजाः / गुणात्मकत्वात् त्रैकाल्ये तस्मादेकः स उच्यते

ເນື່ອງຈາກພຣະອົງສ້າງແລ້ວ ຈຶ່ງອະນຸເຄາະ ແລະຄ້ຳຈຸນໂລກ ແລ້ວກໍກືນປະຊາທັງຫຼາຍຄືນອີກ; ແລະເນື່ອງຈາກພຣະອົງເປັນສານະຂອງຄຸນະ (guṇa) ຈຶ່ງດຳເນີນໃນສາມການເວລາ—ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ພຣະອົງເປັນ “ໜຶ່ງດຽວ”.

Verse 57

अग्रे हिरण्यगर्भः स प्रादुर्भूतः सनातनः / आदित्वादादिदेवो ऽसौ अजातत्वादजः स्मृतः

ໃນປະຖົມການ ຮິຣັນຍະຄັຣພະຜູ້ນິລັນດອນນັ້ນ ປາກົດຂຶ້ນ. ເນື່ອງຈາກເປັນອົງທຳອິດ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ອາທິເທວະ” ແລະເນື່ອງຈາກບໍ່ເກີດ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ອະຊະ” — “ຜູ້ບໍ່ເກີດ”.

Verse 58

पातियस्मात् प्रजाः सर्वाः प्रजापतिरिति स्मृतः / देवेषु च महादेवो माहदेव इति स्मृतः

ເນື່ອງຈາກພຣະອົງປົກປ້ອງປະຊາທັງປວງ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ປຣະຊາປະຕິ” (ເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງຫຼາຍ). ແລະໃນຫມູ່ເທວະທັງປວງ ພຣະເທວະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ມະຫາເທວະ” (ເທວະສູງສຸດ).

Verse 59

बृहत्त्वाच्च स्मृतो ब्रह्मा परत्वात् परमेश्वरः / वशित्वादप्यवश्यत्वादीश्वरः परिभाषितः

ເນື່ອງຈາກຄວາມໃຫຍ່ກວ້າງ ພຣະອົງຖືກລະລຶກວ່າ «ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā)»; ເນື່ອງຈາກຄວາມເຫນືອກວ່າທຸກສິ່ງ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ປະຣະເມສະວະຣະ (Parameśvara)» ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ. ແລະເນື່ອງຈາກພຣະອົງມີອໍານາດອະທິປະໄຕ ບໍ່ຢູ່ໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງໃຜ ຈຶ່ງຖືກນິຍາມວ່າ «ອີສະວະຣະ (Īśvara)».

Verse 60

ऋषिः सर्वत्रगत्वेन हरिः सर्वहरो यतः / अनुत्पादाच्च पूर्वत्वात् स्वयंभूरिति स स्मृतः

ພຣະອົງເອີ້ນວ່າ «ຣິສິ (Ṛṣi)» ເນື່ອງຈາກພຣະອົງໄປໄດ້ທົ່ວທຸກບ່ອນ; ເອີ້ນວ່າ «ຮະຣິ (Hari)» ເນື່ອງຈາກພຣະອົງຊົງພາອອກໄປທຸກສິ່ງ. ແລະເນື່ອງຈາກບໍ່ເກີດ ແລະມີກ່ອນທຸກສິ່ງ ຈຶ່ງຖືກລະລຶກວ່າ «ສະວະຍັມພູ (Svayambhū)» ຜູ້ເກີດດ້ວຍຕົນເອງ.

Verse 61

नराणामयनो यस्मात् तेन नारायणः स्मृतः / हरः संसारहरणाद् विभुत्वाद् विष्णुरुच्यते

ເນື່ອງຈາກພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງ ແລະເປັນທີ່ພັກພິງສຸດທ້າຍ (ayana) ຂອງສັດທັງປວງ (nara) ຈຶ່ງຖືກລະລຶກວ່າ «ນາຣາຍະນະ (Nārāyaṇa)». ເນື່ອງຈາກພຣະອົງຊົງກໍາຈັດວົງວຽນສັງສານ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ຮະຣະ (Hara)»; ແລະເນື່ອງຈາກພຣະອົງມີອໍານາດອັນແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກບ່ອນ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ວິສະນຸ (Viṣṇu)».

Verse 62

भगवान् सर्वविज्ञानादवनादोमिति स्मृतः / सर्वज्ञः सर्वविज्ञानात् सर्वः सर्वमयो यतः

ພຣະອົງຖືກລະລຶກວ່າ «ພະຄະວານ (Bhagavān)» ເນື່ອງຈາກພຣະອົງມີວິຊາຄວາມຮູ້ທັງປວງ ແລະຊົງປົກປ້ອງສັດທັງຫມົດ. ພຣະອົງຍັງເປັນ «ໂອມ (Om)» ອີກດ້ວຍ. ເນື່ອງຈາກຄວາມຮູ້ຮອບດ້ານ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ສັຣວະຈະນະ (Sarvajña)» ຜູ້ຮູ້ທຸກຢ່າງ; ແລະເອີ້ນວ່າ «ສັຣວະ (Sarva)» ເນື່ອງຈາກພຣະອົງແຜ່ຊຶມ ແລະເປັນທຸກສິ່ງ.

Verse 63

शिवः स निर्मलो यस्माद् विभुः सर्वगतो यतः / तारणात् सर्वदुः खानां तारकः परिगीयते

ພຣະອົງເອີ້ນວ່າ «ຊິວະ (Śiva)» ເນື່ອງຈາກພຣະອົງບໍ່ມີມົນທິນ ແລະບໍລິສຸດ; ແລະເນື່ອງຈາກພຣະອົງເປັນພຣະເຈົ້າຜູ້ແຜ່ຊຶມຢູ່ທົ່ວທຸກບ່ອນ. ແລະເນື່ອງຈາກພຣະອົງຊົງພາສັດທັງຫມົດຂ້າມພົ້ນທຸກຂ໌ທຸກປະການ ຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ຕາຣະກະ (Tāraka)» ຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນ.

Verse 64

बहुनात्र किमुक्तेन सर्वं ब्रह्ममयं जगत् / अनेकभेदभिन्नस्तु क्रीडते परमेश्वरः

ຈະເວົ້າຫຼາຍໄປເພື່ອຫຍັງ? ຈັກກະວານທັງປວງນີ້ຖືກແຜ່ຊຶມໂດຍ ພຣະພຣະມັນ (Brahman); ແຕ່ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ (Parameśvara) ກໍຊົມລີລາທິບພະ ດັ່ງວ່າແບ່ງແຍກເປັນຄວາມແຕກຕ່າງອັນຫຼາຍ.

Verse 65

इत्येष प्राकृतः सर्गः संक्षेपात् कथितो मया / अबुद्धिपूर्वको विप्रा ब्राह्मीं सृष्टिं निबोधत

ດັ່ງນັ້ນ ການສ້າງແບບທາດທຳມະຊາດ (prākṛta) ນີ້ ຂ້ອຍໄດ້ເວົ້າໂດຍຫຍໍ້ແລ້ວ. ບັດນີ້ ໂອ ພຣາຫມະນະລະດັບສູງ, ຈົ່ງເຂົ້າໃຈການສ້າງຂອງພຣະພຣະມາ (brāhmī sṛṣṭi) ທີ່ເກີດຈາກແຮງຜັກດັນກ່ອນໜ້າ ອັນບໍ່ໄດ້ຈົ່ງໃຈຄິດໄວ້.