Adhyaya 191: Section on the Origin of Madhuparka and the Procedure for Its Ritual Donation

Verse 1

अथ मधुपर्कोत्पत्तिदानसङ्करणप्रकरणम् ॥ सूत उवाच ॥ एवं श्रुत्वा बहून्धर्मान् धर्मशास्त्रविनिश्चयात् ॥ वराहरूपिणं देवं पुनः पप्रच्छ मेदिनी

ಇದೀಗ ಮಧುಪರ್ಕದ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ದಾನ ಮತ್ತು ಸಂಕರವಿಧಿಗಳ ಪ್ರಕರಣ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿರ್ಣಯಾನುಸಾರ ಅನೇಕ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮೇದಿನೀ ವರಾಹರೂಪಧಾರಿ ದೇವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ एवं शास्त्रं मया देव तव वक्त्राद्विनिःसृतम् ॥ श्रुतं सुबहुशश्चैव तृप्तिर्मम न विद्यते

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದಳು—ಓ ದೇವಾ! ನಿನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲ.

Verse 3

ममैवानुग्रहार्थाय रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥ कीदृशो मधुपर्कश्च किं पुण्यं का च देवता

ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅನುಗ್ರಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು—ಮಧುಪರ್ಕವು ಹೇಗಿದೆ, ಅದರಿಂದ ಯಾವ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ದೇವತೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?

Verse 4

कानि द्रव्याणि कस्मै च देयानीति वदस्व मे ॥ इति भूम्या वचः श्रुत्वा देवदेवो जनार्दनः

ಯಾವ ಯಾವ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಭೂಮಿಯ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನನು (ಉತ್ತರಿಸಿದನು).

Verse 5

वराहरूपी भगवान् प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

ವರಾಹರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಂತನು ವಸುಂಧರೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 6

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु भूमे प्रयत्नेन मधुपर्को यथा कृतः ॥ उत्पत्तिश्चैव दानं च सर्वो यस्य च हीयते ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಉವಾಚ—ಹೇ ಭೂಮಿಯೇ! ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳು; ಮಧುಪರ್ಕವು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು, ಅದರ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ದಾನ—ಇವುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಅಶುಭ ಕೊರತೆ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 7

अहं ब्रह्मा च रुद्रश्च कृत्वा लोकस्य संक्षयम् ॥ अव्यक्तानि च भूतानि यानि कानि च सर्वथा ॥

ನಾನು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ರುದ್ರ—ಲೋಕಸಂಕ್ಷಯ (ಪ್ರಳಯ) ಮಾಡಿ—ಯಾವುದೇ ವಿಧದ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ (ನೋಡಿದೆವು).

Verse 8

ततो भूमे दक्षिणाङ्गात् पुरुषो मे विनिःसृतः ॥ रूपवान् द्युतिमांश्चैव श्रीमान् ह्रीकीर्तिमान्नरः ॥

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ಭೂಮಿಯೇ! ನನ್ನ ಬಲ ಅಂಗದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಹೊರಬಂದನು—ರೂಪವಂತ, ದ್ಯುತಿಮಂತ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಹ್ರೀ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು.

Verse 9

तत्र पप्रच्छ मां ब्रह्मा मम गात्राद्विनिःसृतः ॥ य एव तिष्ठते विष्णो त्रयाणां च चतुर्थकः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು—ನನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆ (ಪುರುಷ) ಯಾರು ಎಂದು; ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ! ತ್ರಯರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ‘ಚತುರ್ಥ’ವಾಗಿ ನಿಂತವನು ಅವನೇ.

Verse 10

एवं च मे समुद्पन्नः सर्वकर्मसु निष्ठितः ॥ मधुपर्केति विख्यातो भक्तानां भवमोक्षणः ॥

ಹೀಗೆ ಅವನು ನನ್ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಿತನಾಗಿ; ‘ಮಧುಪರ್ಕ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವವನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 11

मयात्र संशितं ब्रह्मन् रुद्रे चापि समासतः ॥ साधु विष्णो भागतस्ते एष चापि विनिःसृतः ॥

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಾಗವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆನು; ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ರುದ್ರನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ. ‘ಸಾಧು, ಹೇ ವಿಷ್ಣು’—ನಿನ್ನ ಭಾಗದಿಂದ ಇದೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

Verse 12

उद्भवं मधुपर्कस्य आत्मसम्भवनिश्चयम् ॥ ततस्तु मामब्रवीद् ब्रह्मा कारणं मधुरं वचः ॥

(ಅವನು) ಮಧುಪರ್ಕದ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ ಅದು ಸ್ವಯಂಭವವೆಂಬ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನೂ ಕೇಳಿದನು; ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅದರ ಕಾರಣ ಕುರಿತು ನನಗೆ ಮಧುರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 13

मधुपर्केण किं कार्यम् एतदाचक्ष्व निष्कलम् ॥ पितामहवचः श्रुत्वा मयासौ प्रतिबाषितः ॥

‘ಮಧುಪರ್ಕದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು.’ ಪಿತಾಮಹನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿವಚನ ನೀಡಿದೆನು.

Verse 14

कारणं मधुपर्कस्य दानं सङ्करणं तथा ॥ ममार्चनविधिं कृत्वा मधुपर्कं प्रयच्छति ॥

ಮಧುಪರ್ಕದ ಕಾರಣ ದಾನವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಯಥಾವಿಧಿ ಸಂಯೋಜನವೂ. ನನ್ನ ಅರ್ಚನಾವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

ब्रह्मन् यात्युत्तरं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति॥ तस्य क्रियां प्रवक्ष्यामि मम दानप्रतिग्रहात्॥

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, (ಇದರಿಂದ) ಉನ್ನತ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 16

यस्य दानविधिं प्राप्य यान्ति दिव्यां गतिं मम॥ वृत्तेष्वेवोपचारेषु ये च ब्रह्मन्मम प्रियाः॥

ಈ ದಾನವಿಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ನನ್ನ ದಿವ್ಯಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸದಾಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗ್ಯ ಉಪಚಾರ-ಸೇವೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಿರತರಾದವರೇ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರು.

Verse 17

संगृह्य मधुपर्कं वै इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 18

मन्त्रः— ॐ एष हि देव भगवंस्तव गात्रसूतिḥ संसारमोक्षणकरो मधुपर्कनामाः॥ भक्त्या मयायं प्रतिपादितोऽद्य गृहाण देवेश नमो नमस्ते॥

ಮಂತ್ರ— ‘ಓಂ—ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ಭಗವನ್! “ಮಧುಪರ್ಕ” ಎಂಬ ಈ ಅರ್ಪಣೆ ನಿಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು, ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಹೇ ದೇವೇಶ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ—ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ.’

Verse 19

मध्वेवं दधि सर्पिश्च कुर्याच्चैव समं तथा॥ विधिना मन्त्रपूतेन यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्॥

ಹೀಗೆ ಜೇನು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೊಸರು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮಂತ್ರಪೂತವಾದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 20

सामासाद्य ततः कृत्वा मम कर्मपरायणः॥ उचितेनोपचारेण यत्त्वया परिपृच्छितम्॥

ನಂತರ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸಿ, ನನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ಯೋಗ್ಯ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ—ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ—ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 21

सरहश्च लघुर्देव एतत्तव न युज्यते॥ ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा मयाप्येवं प्रभाषितम्॥

ಹೇ ದೇವಾ! ಇದು ರಹಸ್ಯವೂ ಲಘುವೂ; ಇದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನೂ ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 22

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ यादृशो मधुपर्क्को वै या च तस्य महान् क्रिया॥

ಹೇ ವಸುಂಧರೇ! ನಾನು ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಕೇಳು—ಮಧುಪರ್ಕವು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹಾಕ್ರಿಯೆ ಏನು.