Adhyaya 192: Description of the Universal Peace-Recitation and the Madhuparka Rite
Sarvaśānti-varṇanam (Madhuparka-vidhiś ca)
Ritual-Manual (Śānti-pāṭha and Offering Procedure)
ಮಧುಪರ್ಕದ ಉದ್ಭವ, ಅರ್ಪಣವಿಧಿ ಮತ್ತು ಫಲಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವ್ರತನಿಷ್ಠ ಪೃಥಿವೀ ಜನಾರ್ದನ ವರಾಹನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ—ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದೇನು ದಾನ ಅಥವಾ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವರಾಹನು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಉಪಯುಕ್ತ ಶಾಂತಿಪಾಠವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ—ರೋಗನಿವಾರಣೆ, ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿರತೆ, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರ ಹಿತ, ಧಾನ್ಯ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ), ಗೋವುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕಲ್ಯಾಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಕ್ತರು, ಕನ್ಯೆಗಳು, ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು. ನಂತರ ಈ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮಧುಪರ್ಕಾರ್ಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ದ್ರವ್ಯಾಭಾವದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಗೂ ಮರಣಾಸನ್ನನಿಗೂ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈ ವಿಧಿ ಸಮಾಜಸ್ಥೈರ್ಯಕ್ಕೂ ಸಂಸಾರಮುಕ್ತಿಗೂ ಸಾಧನವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ।
Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 192
Verse 1
अथ सर्वशान्तिवर्णनम्॥ सूत उवाच॥ श्रुत्वा तु मधुपर्क्कस्य ह्युत्पत्तिं दानमेव च॥ पुण्यं चैव फलं चैव कारणं ग्रहणं तथा॥
ಇದೀಗ ಸರ್ವಶಾಂತಿಯ ವರ್ಣನೆ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಧುಪರ್ಕದ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಅದರ ದಾನ, ಅದರ ಪುಣ್ಯ, ಅದರ ಫಲ, ಅದರ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಣವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ—
Verse 2
विस्मयं परमं गत्वा सा मही संशितव्रता॥ पादौ गृह्य यथान्यायं प्रत्युवाच जनार्दनम्॥
ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢಳಾದ ಆ ಭೂಮಿ, ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ (ಅವನ) ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ಹೇಳಿದಳು.
Verse 3
देव वृत्तोपचारेण तव यन्मनसि प्रियम् ॥ किं च तत्रैव दातव्यं तव कर्मपरायणैः ॥
ಹೇ ದೇವಾ! ಯಾವ ಯೋಗ್ಯ ವೃತ್ತೋಪಚಾರದಿಂದ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದವರು ಏನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು?
Verse 4
एतदाचक्ष्व तत्त्वेन तत्र यत्परमं महत् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ साधु भूमे महाभागे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥
ತತ್ತ್ವಾನುಸಾರವಾಗಿ ಹೇಳು—ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮಹತ್ತಾದುದು ಏನು. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಭೂಮೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದುದು ಸಾಧು.
Verse 5
कथयिष्यामि तत्सर्वं दुःखसंसारमोक्षणम् ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥
ನಾನು ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳುವೆನು—ದುಃಖಮಯ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷದ ಉಪಾಯವನ್ನು—ನೀನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳು/ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ನಂತರ.
Verse 6
पश्चाच्छान्तिं च मे कुर्याद्भूमे राष्ट्रसुखावहम् ॥ सर्वकर्म ततः कृत्वा भूम्यां जानु निपात्य च ॥
ನಂತರ, ಹೇ ಭೂಮೇ, ರಾಜ್ಯಸೌಖ್ಯವನ್ನು ತರುವ ನನ್ನ ಶಾಂತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಣಕಾಲು ಬಾಗಿ ನಮಿಸಬೇಕು.
Verse 7
नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः- ॐ नमो नमो वासुदेव त्वं गतिस्त्वं परायणम् ॥
“ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಂತರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರ—“ಓಂ ನಮೋ ನಮೋ ವಾಸುದೇವ, ತ್ವಂ ಗತಿಃ ತ್ವಂ ಪರಾಯಣಮ್।”
Verse 8
शरणं त्वां गतो नाथ संसारार्णवतारक ॥ आगतस्त्वं च सुमुख पुनः समुचितेन वै ॥
ಹೇ ನಾಥ, ಹೇ ಸಂಸಾರಾರ್ಣವತಾರಕ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಸುಮುಖ, ನೀನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪುನಃ ಆಗಮಿಸಿದ್ದೀ.
Verse 9
दिशः पश्य अधः पश्य व्याधिभ्यो रक्ष नित्यशः ॥ प्रसीद स्वस्य राष्ट्रस्य राज्ञः सर्वबलस्य च ॥
ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡು, ಕೆಳಗಡೆಯನ್ನೂ ನೋಡು; ರೋಗಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿತ್ಯ ರಕ್ಷಿಸು. ನಿನ್ನ ಸ್ವರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಸರ್ವಬಲಸಂಪನ್ನ ರಾಜನಿಗೂ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.
Verse 10
अन्नं कुरु सुवृष्टिं च सुभिक्षमभयं तथा ॥ राष्ट्रं प्रवर्द्धतु विभो शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥
ಅನ್ನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು, ಕಾಲೋಚಿತ ಸುವೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು ಕೊಡು. ಹೇ ವಿಭೋ, ರಾಷ್ಟ್ರವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ; ಶಾಂತಿ ನಿತ್ಯವಾಗಿರಲಿ.
Verse 11
देवानां ब्राह्मणानां च भक्तानां कन्याकासु च ॥ पशूनां सर्वभूतानां शान्तिर्भवतु नित्यशः ॥
ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ, ಭಕ್ತರಿಗೂ ಕನ್ಯೆಯರಿಗೂ, ಪಶುಗಳಿಗೂ ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೂ ನಿತ್ಯ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ.
Verse 12
एवं शान्तिं पठित्वा तु मम कर्मपरायणः ॥ पुनर्जलाञ्जलिं दत्त्वा त्विमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥
ಹೀಗೆ ಶಾಂತಿಪಾಠವನ್ನು ಪಠಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು ಮತ್ತೆ ಜಲಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 13
मन्त्रः— योऽसौ भवान्सर्वजगत्प्रसूतो यज्ञेषु देवेषु च कर्मसाक्षी ।। शान्तिं कुरु त्वं मम वासुदेव संसारमोक्षं च कुरुष्व देव ॥
ಮಂತ್ರ— ಹೇ ವಾಸುದೇವ! ನೀನು ಸರ್ವಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಸೂತನಾಗಿರುವೆ; ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವರಲ್ಲಿಯೂ ಕರ್ಮಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವೆ. ನನಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ಹೇ ದೇವ, ಸಂಸಾರಬಂಧದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕರುಣಿಸು.
Verse 14
एषा सिद्धिश्च कीर्तिश्च ओजसा तु महौजसम् ।। लाभानां परमो लाभो गतीनां परमा गतिः ॥
ಇದು ಸಿದ್ಧಿಯೂ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಹೌದು; ತನ್ನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹಾಓಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಲಾಭಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಲಾಭ, ಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಗತಿ ಇದೇ.
Verse 15
एवं पठति तत्त्वेन मम शान्तिं सुखावहाम् ।। ते तु मल्लयतां यान्ति पुनरावृत्तिवर्जिताः ॥
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತತ್ತ್ವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನ್ನ ಸುಖಾವಹ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಠಿಸುವವರು ‘ಮಲ್ಲಯತಾ’ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಪುನರಾವೃತ್ತಿ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ರಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 16
एवं शान्तिं पठित्वा तु मधुपर्कं प्रयोजयेत् ।। नमो नारायणायेति चोक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಠಿಸಿದ ನಂತರ ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ‘ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಂತರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 17
मन्त्रः— योऽसौ भवान्देववरप्रसूतो यो वै समर्च्यो मधुपर्क्कनामाः ।। आगच्छ सन्तिष्ठ इमे च पात्रे ममापि संसारविमोक्षणाय ॥
ಮಂತ್ರ: ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ನೀವು ದೇವವರರ ಪ್ರಸೂತಿ-ಮೂಲ; ‘ಮಧುಪರ್ಕ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜ್ಯರು. ಬನ್ನಿ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿರಿ; ನನ್ನ ಸಂಸಾರ-ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಈ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.
Verse 18
सर्पिर्दधिमधून्येव समं पात्रे ह्युदुम्बरे ।। अलाभे मधुनश्चापि गुडेन सह मिश्रयेत् ॥
ಉದುಂಬರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ, ಮೊಸರು, ಜೇನು—ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಜೇನು ದೊರಕದಿದ್ದರೆ ಬೆಲ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 19
दधि क्षौद्रं घृतं चैव कारयेत समं तथा ।। समर्पयामि देवेश रुद्र सर्पिर्घृतं मधु ॥
ಮೊಸರು, ಜೇನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ—ಇವನ್ನೂ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. “ಹೇ ದೇವೇಶ, ಹೇ ರುದ್ರ! ಈ ಸರ್ಪಿ (ತುಪ್ಪ) ಮತ್ತು ಜೇನನ್ನು ನಾನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ.”
Verse 20
सर्वेषामप्यलाभे तु मम कर्मपरायणाः ।। अप एव ततो गृहि्य इमं मन्त्रमुदाहरॆत् ॥
ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ—ನನ್ನ ವಿಧಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದವರು—ನೀರನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 21
मन्त्रः— योऽसौ भवान्नाभिमात्रप्रसूतो यज्ञैश्च मन्त्रैः सरहस्यजप्यैः ।। सोऽयं मया ते परिकल्पितश्च गृहाण दिव्यो मधुपर्क्कनामाः ॥
ಮಂತ್ರ: “ನೀನು ನಾಭಿಮಾತ್ರದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು; ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ, ರಹಸ್ಯಸಹಿತ ಜಪಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವವನು. ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಈ ಅರ್ಪಣವನ್ನು—ಹೇ ದಿವ್ಯನೇ—‘ಮಧುಪರ್ಕ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.”
Verse 22
यो ददाति महाभागे मयोक्तं विधिपूर्वकम् ।। सर्वयज्ञफलम् प्राप्य मम लोकं प्रपद्यते ॥
ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ! ನಾನು ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 23
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यो वै प्राणान्प्रमुञ्चेत मम कर्मपरायणः ॥
ಇನ್ನೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು, ಹೇ ವಸುಂಧರೆ: ನನ್ನ ಕರ್ಮವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು, ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಲು ಹೊರಟಾಗ…
Verse 24
तस्य चैवेह दातव्यं मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥ यावत्प्राणान्प्रमुञ्चेत कृत्वा कर्म सुपुष्कलम् ॥
ಅವನಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಪಣೆ/ದಾನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು—ಅವನು ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವ ತನಕ—ಕರ್ಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ।
Verse 25
मद्भक्तेन तु दातव्यं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ दृष्ट्वा तु विह्वलं ह्येनं मम कर्मपरायणः ॥
ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನೇ ನೀಡಬೇಕು—ಸರ್ವ ಸಂಸಾರ ಪರಿಭ್ರಮಣದಿಂದ ಮೋಕ್ಷದ ಸಾಧನವೆಂದು—ಇವನನ್ನು ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ ಕಂಡು, ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿರಲಿ।
Verse 26
मधुपर्कं परं गृह्य चेमं मन्त्रमुदाहरेत् ।
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।
Verse 27
मन्त्रः— योऽसौ भवान्स्तिष्ठति सर्वदेहे नारायणः सर्वजगत्प्रधानः ॥ गृहाण चैवं सुरलोकनाथ भक्तोपनीतं मधुपर्कसंज्ञम् ॥
ಮಂತ್ರ— ‘ಹೇ ನಾರಾಯಣ! ನೀನು ಸರ್ವ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವೆ, ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಧಾನ ತತ್ತ್ವ. ಹೇ ಸುರಲೋಕನಾಥ! ಭಕ್ತನು ಉಪನೀತ ಮಾಡಿದ “ಮಧುಪರ್ಕ” ಎಂಬ ಈ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.’
Verse 28
एषा गतिर् महाभागे मधुपर्कस्य कीर्तिता ॥ एवं कश्चिन्न जानाति मधुपर्कं वसुन्धरे ॥
ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ! ಮಧುಪರ್ಕದ ಈ ಫಲ/ಗತಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೇ ವಸುಂಧರೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ಯಾರೋ ವಿರಳವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 29
एवं हि मधुपर्कश्च देयः सिद्धिमभीप्सुभिः ॥ अर्चित्वा देवदेवेशं सर्वसंसारनाशनम् ॥
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ದೇವದೇವೇಶ್ವರನಾದ, ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರಬಂಧನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ ನಂತರ।
Verse 30
ददाति मधुपर्कं यः स याति परमां गतिम् ॥ अयं पवित्रो विमलः सर्वकामविशोधनः ॥
ಯಾರು ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಪವಿತ್ರ, ನಿರ್ಮಲ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು.
Verse 31
दीक्षिताय च दातव्यो यश्च शिष्यो गुरुप्रियः ॥ न मूर्खाय प्रदातव्यमविनीताय कर्हिचित् ॥
ಇದನ್ನು ದೀಕ್ಷಿತನಿಗೂ, ಗುರುಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೂ ಕೊಡಬೇಕು. ಮೂರ್ಖನಿಗೂ ಅವಿನೀತನಿಗೂ ಎಂದಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು.
Verse 32
शृणोति मधुपर्कस्य चाख्यानं पापनाशनम् ॥ याति दिव्यां परां सिद्धिं मधुपर्कस्य कारणात् ॥
ಯಾರು ಮಧುಪರ್ಕದ ಪಾಪನಾಶಕಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮಧುಪರ್ಕದ ಕಾರಣದಿಂದ ದಿವ್ಯವಾದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 33
एतत्ते कथितं भद्रे मधुपर्कविभावनम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्
ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಮಧುಪರ್ಕದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಉತ್ತಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವರೋ ಅವರು ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರಚಕ್ರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 34
राजद्वारे श्मशाने वा भये च व्यसने तथा ॥ ये पठन्ति त्विमां शान्तिं शीघ्रं कार्यं भविष्यति
ರಾಜದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಪತ್ತಲ್ಲಿಯೂ—ಈ ಶಾಂತಿಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವವರ ಅಭೀಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 35
अपुत्रो लभते पुत्रमभार्यश्च प्रियां लभेत् ॥ अपतिर्लभते कान्तं बद्धो मुच्येत बन्धनात्
ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದವನು ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪತ್ನಿಯಿಲ್ಲದವನು ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಪತಿಯಿಲ್ಲದವಳು ಪ್ರಿಯ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಬಂಧಿತನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 36
एतत्ते कथितं भूमे महाशान्तिं सुखावहाम् ॥ सर्वसंसारमोक्षार्थं रहस्यं परमं महत्
ಓ ಭೂಮೇ! ಸುಖವನ್ನು ತರುವ ಈ ಮಹಾಶಾಂತಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ; ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರಚಕ್ರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಪರಮ ಮಹತ್ತಾದ ರಹಸ್ಯೋಪದೇಶವಾಗಿದೆ.
Verse 37
गर्भिणीनां च वृद्धानां व्रीहीनां च गवां तथा ॥ ब्राह्मणानां च सततं शान्तिं कुरु शुभं कुरु
ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೂ ವೃದ್ಧರಿಗೂ, ವ್ರೀಹಿ ಬೆಳೆಗೂ ಗವಗಳಿಗೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಸದಾ—ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು, ಶುಭವನ್ನು ಮಾಡು.
Verse 38
घृतालाभे तु सुश्रोणि लाजैः सह विमिश्रयेत् ॥ अलाभे वापि दध्नश्च क्षीरेण सह मिश्रयेत्
ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ತುಪ್ಪ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಲಾಜಗಳೊಂದಿಗೆ (ಹುರಿದ ಧಾನ್ಯ) ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು; ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮೊಸರನ್ನೂ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 39
अनेनैव तु मन्त्रेण दद्याच्च मधुपर्ककम् ॥ नरस्य मृत्यु काले तु दद्यत्संसार मोक्षणम्
ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರಮೋಕ್ಷಕರವಾದ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
Verse 40
यस्त्वनेन विधानॆन कुर्याच्छान्तिमनुत्तमाम् ॥ सर्वसङ्गान्परित्यज्य मम लोकं च गच्छति
ಆದರೆ ಯಾರು ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಅನುತ್ತಮ ಶಾಂತಿಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
Inside Adhyaya 192
How it unfolds
- Where it opens
Pṛthivī, established in disciplined vows and having already heard the origin, offering-method, and fruits of madhuparka, approaches Janārdana (Varāha) to ask what further act (dāna/karma) most pleases him and benefits the world.
- Central event
Varāha praises her welfare-oriented question and teaches a practical, public-facing śānti-pāṭha (peace-recitation) aimed at rāṣṭra-sukha: protection from disease and fear, stability of the king and polity, and well-being for vulnerable groups (pregnant women, the elderly), along with agrarian and pastoral prosperity (rice, rainfall/food, cattle) and the safety of Brahmins, devotees, maidens, animals, and all beings.
- Climax resolution
He then explicitly links the śānti-recitation to the madhuparka rite, giving a usable protocol with substitutions when ideal ingredients are unavailable, and supplies mantras for general situations (public peril, liminal places like the royal gate and cremation ground) and a special application for the dying person—framing the rite as both social stabilizer and soteriological aid.
- Closing phalashruti
Implied phala: the śānti-pāṭha secures public welfare (health, stability, abundance) and the madhuparka-mantra application at mṛtyu-kāla supports release from saṃsāra; no separate, formal phalaśruti section is specified in the summary.
Geographical context
No specific historical sites, rivers, tīrthas, or ecological regions are named in this adhyāya. The setting is generalized (e.g., rājadvāra ‘royal gate’, śmaśāna ‘cremation ground’) as situational contexts for recitation.
Ritual instructions
- Primary RitualŚānti-pāṭha (universal peace-recitation) conjoined with madhuparka-vidhi (hospitality/oblation offering with substitutions), including a deathbed application.
- BenefitCollective benefits: public health, protection from disease and fear, stability of governance, safety of vulnerable groups, and agrarian-pastoral abundance (food/rice, cattle, favorable conditions). Individual benefits: merit through disciplined performance and a deathbed aid oriented toward saṃsāra-mokṣa.
The narrative frame
- Varāha (Janārdana/Nārāyaṇa/Vāsudeva as addressed in mantras)Pṛthivī · Didactic, pragmatic, and welfare-centric (rājadharma-adjacent), with a compassionate emphasis on protection and stability.
The emotional journey
- Dominant RasaŚānta (tranquil, pacific devotion) with a protective undercurrent
- Emotional ProgressionFrom Pṛthivī’s earnest, disciplined inquiry → Varāha’s approving reassurance → expansive, all-inclusive peace-wishing for society and ecology → solemn intensification at the deathbed application → resolution in stability and liberation-oriented confidence.
Planning a pilgrimage
- Visit FeasibilityNot a site-specific tīrtha chapter; practice is portable and situational (thresholds, civic spaces, liminal grounds). A modern practitioner may adapt it as a household/community śānti recitation rather than a pilgrimage itinerary.
Frequently Asked Questions
The chapter frames ritual speech and offering as instruments of collective welfare: the text instructs a śānti-recitation oriented toward rāṣṭra-sukha (public well-being), protection from disease, and safeguarding vulnerable humans and non-human dependents (cattle, crops), while also presenting the rite as a soteriological aid (saṃsāra-mokṣa) when performed with disciplined intent.
No explicit tithi, nakṣatra, lunar phase, month, or seasonal marker is stated. The text instead gives situational markers (e.g., recitation at the royal gate, cremation ground, times of fear or calamity) and a life-cycle marker (mṛtyu-kāla, ‘time of death’) for a specific madhuparka-based application.
Environmental balance is approached through welfare metrics tied to the Earth’s productivity: the śānti requests su-vṛṣṭi (good rainfall), anna (food), subhikṣa (abundance), and protection of vrīhi (rice) and gavām (cattle). By placing these alongside public health and social stability, the passage implicitly treats ecological conditions as foundational to a well-ordered rāṣṭra and to Pṛthivī’s well-being.
No dynastic lineage, named king, or specific sage genealogy is provided. The cultural figures are typological and institutional—rājā (king), brāhmaṇa, bhakta, kanyā, the elderly, and pregnant women—within a generalized polity, with Varāha/Nārāyaṇa/Vāsudeva/Janārdana as the addressed divine figure in the mantras.
Ask anything about Adhyaya 192 of the Varaha Purana
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
