Prashna

Verse 1.1

सुकेशा च भारद्वाजः शैब्यश्च सत्यकामः सौर्यायणी च गार्ग्यः कौसल्यश्चाश्वलायनो भार्गवो वैदर्भिः कबन्धी कात्यायनस्ते हैते ब्रह्मपरा ब्रह्मनिष्ठाः परं ब्रह्मान्वेषमाणा एष ह वै तत्सर्वं वक्ष्यतीति ते ह समि...

ಭರದ್ವಾಜನ ಮಗ ಸುಕೇಶ, ಮತ್ತು ಶಿಬಿಯ ಮಗ ಸತ್ಯಕಾಮ, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯವಂಶೀಯ ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಶ್ವಲನ ಮಗ ಕೌಸಲ್ಯ, ಮತ್ತು ವಿದರ್ಭದೇಶದ ಭಾರ್ಗವ, ಮತ್ತು ಕಾತ್ಯನ ಮಗ ಕಬಂಧೀ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮನೆಡೆಗೆ ಭಕ್ತಿಯುಳವರು, ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರು, ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಮಿಧೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭಗವಂತ ಪಿಪ್ಪಲಾದರ ಬಳಿ ಸಮೀಪಿಸಿದರು, ಯೋಚಿಸಿದರು—'ಆತನೇ ಖಂಡಿತ ನಮಗೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಹೇಳುವನು.'

Verse 1.2

तन् ह स ऋषिरुवच भूय एव तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया संवत्सरं संवत्स्यथ यथाकामं प्रश्नान् पृच्छत यदि विज्ञास्यामः सर्वं ह वो वक्ष्याम इति ॥२॥

ಆಗ ಆ ಋಷಿಯು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—'ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಷ ತಪಃ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿರಿ. ನೀವು ಬಯಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ನಾನು ತಿಳಿದರೆ ನಿಮಗೆಲ್ಲವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು.'

Verse 1.3

अथ कबन्धी कात्यायन उपेत्य पप्रच्छ । भगवन् कुतो ह वा इमाः प्रजाः प्रजायन्त इति ॥३॥

ಆಗ ಕಬಂಧೀ ಕಾತ್ಯಾಯನ ಸಮೀಪಿಸಿ ಕೇಳಿದನು—'ಹೇ ಭಗವಂತ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ?'

Verse 1.4

तस्मै स होवाच प्रजाकामो वै प्रजापतिः स तपोऽतप्यत स तपस्तप्त्वा स मिथुनमुत्पादयते । रयिं च प्राणं चेत्येतौ मे बहुधा प्रजाः करिष्यत इति ॥४॥

ಅವನಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ಸಂತಾನಾಕಾಂಕ್ಷಿಯಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಅವನು ಒಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ರಯಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ—'ಇವು ನನಗೆ ಬಹುವಿಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ.

Verse 1.5

आदित्यो ह वै प्राणो रयिरेव चन्द्रमा रयिर्वा एतत् सर्वं यन्मूर्तं चामूर्तं च तस्मान्मूर्तिरेव रयिः ॥५॥

ಆದಿತ್ಯನು ಖಂಡಿತ ಪ್ರಾಣ; ಚಂದ್ರನು ರಯಿ. ಮೂರ್ತ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ರಯಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂರ್ತಿಯೇ ರಯಿ.

Verse 1.6

अथादित्य उदयन्यत्प्राचीं दिशं प्रविशति तेन प्राच्यान् प्राणान् रश्मिषु सन्निधत्ते । यद्दक्षिणां यत् प्रतीचीं यदुदीचीं यदधो यदूर्ध्वं यदन्तरा दिशो यत् सर्वं प्रकाशयति तेन सर्वान् प्राणान् रश्मिषु सन्नि...

ಈಗ, ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅದರಿಂದ ಪೂರ್ವದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ, ಕೆಳಗೆ, ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ದಿಕ್ಕುಗಳು—ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 1.7

स एष वैश्वानरो विश्वरूपः प्राणोऽग्निरुदयते । तदेतदृचाऽभ्युक्तम् ॥७॥

ಅವನು, ಈ ವಿಶ್ವರೂಪಿ ವೈಶ್ವಾನರ, ಪ್ರಾಣ, ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 1.8

विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् । सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः ॥८॥

ವಿಶ್ವರೂಪ, ಸುವರ್ಣಮಯ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಪರಮ ಶರಣ್ಯ, ಏಕ ಜ್ಯೋತಿ, ಸಹಸ್ರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನೂರು ವಿಧದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವ—ಈ ಪ್ರಜೆಗಳ ಪ್ರಾಣ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಈ ಸೂರ್ಯ.

Verse 1.9

संवत्सरो वै प्रजापतिस्तस्यायने दक्षिणं चोत्तरं च । तद्ये ह वै तदिष्टापूर्ते कृतमित्युपासते ते चान्द्रमसमेव लोकमभिजयन्ते । त एव पुनरावर्तन्ते तस्मादेत ऋषयः प्रजाकामा दक्षिणं प्रतिपद्यन्ते । एष ह वै रयि...

ಸಂವತ್ಸರವೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ; ಅದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಎಂಬ ಎರಡು ಆಯನಗಳಿವೆ. ಯಾರು ಅದನ್ನು ‘ಇಷ್ಟ-ಪೂರ್ತದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಪುಣ್ಯ’ ಎಂದು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಚಂದ್ರಲೋಕವನ್ನಷ್ಟೇ ಜಯಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂತಾನಕಾಮಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣಾಯನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರಯಿ—ಪಿತೃಯಾಣವೆಂಬ ಪಿತೃಗಳ ಮಾರ್ಗ.

Verse 1.10

अथोत्तरेण तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया विद्ययाऽऽत्मानमन्विष्यादित्यमभिजयन्ते । एतद्वै प्राणानामायतनमेतदमृतमभयमेतत् परायणमेतस्मान्न पुनरावर्तन्त इत्येष निरोधस्तदेष श्लोकः ॥१०॥

ಮುಂದೆ ಉತ್ತರಾಯಣ ಮಾರ್ಗದಿಂದ, ತಪ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಅರಸಿ ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪ್ರಾಣಗಳ ಆಯತನ, ಇದು ಅಮೃತ, ಇದು ಅಭಯ, ಇದು ಪರಮ ಗತಿ. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ—ಇದು ನಿರೋಧ. ಮತ್ತು ಇದು ಶ್ಲೋಕ.

Verse 1.11

पञ्चपादं पितरं द्वादशाकृतिं दिव आहुः परे अर्धे पुरीषिणम् । अथेमे अन्य उ परे विचक्षणं सप्तचक्रे षडर आहुरर्पितमिति ॥११॥

ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಪಿತನಿಗೆ ಐದು ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳಿವೆ, ಸ್ವರ್ಗದ ಉಚ್ಚಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ, ಮಳೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾನೆ. ಇತರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಸರ್ವದರ್ಶಿ ನಿಮ್ನಾರ್ಧದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ, ಏಳು ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಆರು ಆರಗಳ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 1.12

मासो वै प्रजापतिस्तस्य कृष्णपक्ष एव रयिः शुक्लः प्रणस्तस्मादेत ऋषयः शुक्ल इष्टं कुर्वन्तीतर इतरस्मिन् ॥१२॥

ತಿಂಗಳು ಖಂಡಿತ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅದರ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ರಯಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ ಪ್ರಾಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಋಷಿಗಳು ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇತರರು ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 1.13

अहोरात्रो वै प्रजापतिः। तस्याहरेव प्राणो रात्रिरेव रयिः। प्राणं वा एते प्रस्कन्दन्ति ये दिवा रत्या संयुज्यन्ते। ब्रह्मचर्यमेव तद्यद्रात्रौ रत्या संयुज्यन्ते॥१३॥

ಅಹೋರಾತ್ರಿ ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅವನಲ್ಲೇ ಹಗಲು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಾಣ, ರಾತ್ರಿ ಸ್ವತಃ ರಯಿ (ಅನ್ನ/ಪದಾರ್ಥ). ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ರತಿಸುಖದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಚಿಮ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಂಯಮದಿಂದ ಸಂಯೋಗಿಸುವುದೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ (ನಿಯಮಿತ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ).

Verse 1.14

अन्नं वै प्रजापतिः। ततो ह वै तद्रेतः। तस्मादिमाः प्रजाः प्रजायन्त इति॥१४॥

ಅನ್ನವೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಅದರಿಂದಲೇ ಆ ರೇತಃ (ಬೀಜ/ಸೃಜನತತ್ತ್ವ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಕಾರಣ ಈ ಪ್ರಜைகள் ಜನಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 1.15

तद्ये ह वै तत्प्रजापतिव्रतं चरन्ति ते मिथुनमुत्पादयन्ते। तेषामेवैष ब्रह्मलोको येषां तपो ब्रह्मचर्यं येषु सत्यं प्रतिष्ठितम्॥१५॥

ಯಾರು ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಿಥುನ (ಯುಗಲ/ಸಂತತಿ-ಸೃಜನ)ವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೇ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ—ಯಾರಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವಿದೆ, ಹಾಗೂ ಯಾರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 1.16

तेषामसौ विरजो ब्रह्मलोको न येषु जिह्ममनृतं न माया चेति ॥१६॥

ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ಮಲ, ಕಲಂಕರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ—ಯಾರಲ್ಲಿ ವಕ್ರತೆ ಇಲ್ಲ, ಅಸತ್ಯ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮಾಯೆಯ ಕಾರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ.

Verse 2.1

अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ । भगवन् कत्येव देवाः प्रज्ञां दिधारयन्ते कतर एतत् प्रकाशयन्ते कः पुनरेषां वरिष्ठ इति ॥१॥

ಆಮೇಲೆ ಭಾರ್ಗವ ವೈದರ್ಭಿ ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು - 'ಭಗವನ್, ಎಷ್ಟು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ? ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ? ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು?'

Verse 2.2

तस्मै स होवाचाकाशो ह वा एष देवो वायुरग्निरापः पृथिवी वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रं च । ते प्रकाश्याभिवदन्ति वयमेतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामः ॥२॥

ಅವನಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ದೇವತೆ, ಅಂದರೆ ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ಪೃಥ್ವಿ, ವಾಕ್, ಮನಸ್, ಚಕ್ಷು ಮತ್ತು ಶ್ರೋತ್ರ—ಅವು ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ: 'ನಾವು ಈ ಸ್ತಂಭಭೇದಿ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ।'

Verse 2.3

तान् वरिष्ठः प्राण उवाच । मा मोहमापद्यथ अहमेवैतत् पञ्चधाऽऽत्मानं प्रविभज्यैतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामीति तेऽश्रद्दधाना बभूवुः ॥३॥

ಅವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರಾಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಡಿ. ನಾನೇ ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಸ್ತಂಭಭೇದಿ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ.' ಆದರೆ ಅವರು ಅವನನ್ನು ನಂಬಲಿಲ್ಲ.

Verse 2.4

सोऽभिमानादूर्ध्वमुत्क्रामत इव तस्मिन्नुत्क्रामत्यथेतरे सर्व एवोत्क्रामन्ते तस्मिञ्च प्रतिष्ठमाने सर्व एव प्रतिष्ठन्ते । तद्यथा मक्षिका मधुकरराजानमुत्क्रामन्तं सर्व एवोत्क्रमन्ते तस्मिञ्च प्रतिष्ठमाने ...

ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಅವನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುವಂತೆ ಕಂಡನು. ಅವನು ಏರಿದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಏರುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಧುಮಕ್ಷಿಗಳು ರಾಜಮಕ್ಷಿ ಏರಿದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಏರುವಂತೆ, ಅದು ಇಳಿದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಇಳಿಯುವಂತೆ—ಹಾಗೆ ವಾಕ್, ಮನಸ್, ಚಕ್ಷು ಮತ್ತು ಶ್ರೋತ್ರ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗಿ ಪ್ರಾಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 2.5

एषोऽग्निस्तपत्येष सूर्य एष पर्जन्यो मघवानेष वायुः एष पृथिवी रयिर्देवः सदसच्चामृतं च यत् ॥५॥

ಈ [ಪ್ರಾಣ]ವೇ ಸುಡುವ ಅಗ್ನಿ; ಇದೇ ಸೂರ್ಯ; ಇದೇ ಪರ್ಜನ್ಯ, ದಾನಿ ಇಂದ್ರ; ಇದೇ ವಾಯು; ಇದೇ ಪೃಥ್ವೀ, ದಿವ್ಯ ಸಂಪತ್ತು; [ಇದು] ಸತ್ ಮತ್ತು ಅಸತ್ ಎರಡೂ, ಮತ್ತು ಅಮೃತ.

Verse 2.6

अरा इव रथनाभौ प्राणे सर्वं प्रतिष्ठितम् । ऋचो यजूꣳषि सामानि यज्ञः क्षत्रं ब्रह्म च ॥६॥

ರಥದ ಚಕ್ರದ ಆರೆಗಳಂತೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಋಕ್ ವಚನಗಳು, ಯಜುಸ್ ಸೂತ್ರಗಳು, ಸಾಮ ಗೀತಗಳು, ಯಜ್ಞ, ಕ್ಷತ್ರ ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಞಾನ.

Verse 2.7

प्रजापतिश्चरसि गर्भे त्वमेव प्रतिजायसे । तुभ्यं प्राण प्रजास्त्विमा बलिं हरन्ति यः प्रणैः प्रतितिष्ठसि ॥७॥

ಹೇ ಪ್ರಾಣ, ನೀನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಿ; ನೀನೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುವಿ. ಹೇ ಪ್ರಾಣ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಿನಗೆ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತವೆ; ಪ್ರಾಣಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದವನೇ ನೀನು.

Verse 2.8

देवानामसि वह्नितमः पितृणां प्रथमा स्वधा । ऋषीणां चरितं सत्यमथर्वाङ्गिरसामसि ॥८॥

ನೀನು ದೇವರ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ವಾಹಕ; ನೀನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ವಧಾ (ಅರ್ಪಣೆ); ನೀನು ಋಷಿಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಸತ್ಯ; ನೀನು ಅಥರ್ವಾಂಗಿರಸರಿಗೆ ಸೇರಿದವನು.

Verse 2.9

इन्द्रस्त्वं प्राण तेजसा रुद्रोऽसि परिरक्षिता । त्वमन्तरिक्षे चरसि सूर्यस्त्वं ज्योतिषां पतिः ॥९॥

ಹೇ ಪ್ರಾಣ, ನೀನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಂದ್ರ; ನೀನು ರುದ್ರ, ರಕ್ಷಕ; ನೀನು ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಿ; ನೀನು ಸೂರ್ಯ, ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಸ್ವಾಮಿ.

Verse 2.10

यदा त्वमभिवर्षस्यथेमाः प्राण ते प्रजाः । आनन्दरूपास्तिष्ठन्ति कामायान्नं भविष्यतीति ॥१०॥

ಹೇ ಪ್ರಾಣನೇ! ನೀನು ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಈ ಪ್ರಜೆಗಳು ಆನಂದಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ‘ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅನ್ನ ದೊರೆಯುವುದು’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ ।

Verse 2.11

व्रात्यस्त्वं प्राणैकर्षरत्ता विश्वस्य सत्पतिः । वयमाद्यस्य दातारः पिता त्वं मातरिश्व नः ॥११॥

ಹೇ ಪ್ರಾಣ, ನೀನು ವ್ರಾತ್ಯ, ಏಕಾಕ್ಷರ ಸಾರ, ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ವದ ಸತ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ; ನಾವು ಆದಿಕಾಲದಿಂದ ನಿನ್ನ ಅರ್ಪಣೆಯ ದಾತರು; ಹೇ ಮಾತರಿಶ್ವನ, ನೀನು ನಮ್ಮ ತಂದೆ.

Verse 2.12

या ते तनूर्वाचि प्रतिष्ठिता या श्रोत्रे या च चक्षुषि । या च मनसि सन्तता शिवां तां कुरु मा उत्क्रमीः ॥१२॥

ಹೇ ಪ್ರಾಣನೇ! ನಿನ್ನ ಯಾವ ತನು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವೋ, ಯಾವುದು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವುದು ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದೋ—ಅದನ್ನು ಶುಭವಾಗಿರಿಸು; ಹೊರಟು ಹೋಗಬೇಡ ।

Verse 2.13

प्राणस्येदं वशे सर्वं त्रिदिवे यत् प्रतिष्ठितम् । मातेव पुत्रान् रक्षस्व श्रीश्च प्रज्ञां च विधेहि न इति ॥१३॥

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಾಣದ ವಶದಲ್ಲಿವೆ. ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡು.

Verse 3.1

अथ हैनं कौशल्यश्चाश्वलायनः पप्रच्छ । भगवन् कुत एष प्राणो जायते कथमायात्यस्मिञ्शरीर आत्मानं वा प्रविभज्य कथं प्रतिष्ठते केनोत्क्रमते कथं बह्यमभिधते कथमध्यात्ममिति ॥१॥

ಆಗ ಕೌಶಲ್ಯ ಆಶ್ವಲಾಯನನು ಆತನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: ಭಗವನ್, ಈ ಪ್ರಾಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ? ಹೇಗೆ ಈ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ? ತನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ? ಯಾರಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತದೆ? ಬಾಹ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ? ಆಂತರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ?

Verse 3.2

तस्मै स होवाचातिप्रश्चान् पृच्छसि ब्रह्मिष्ठोऽसीति तस्मात्तेऽहं ब्रवीमि ॥२॥

ಆತನು ಆತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 3.3

आत्मन एष प्राणो जायते । यथैषा पुरुषे छायैतस्मिन्नेतदाततं मनोकृतेनायात्यस्मिञ्शरीरे ॥३॥

ಈ ಪ್ರಾಣವು ಆತ್ಮನಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ನೆರಳು ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಂತೆ, ಮನದಿಂದ ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಪ್ರಾಣವು ಈ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 3.4

यथा सम्रादेवाधिकृतान् विनियुङ्क्ते । एतन् ग्रामानोतान् ग्रामानधितिष्टस्वेत्येवमेवैष प्राण इतरान् प्राणान् पृथक् पृथगेव सन्निधत्ते ॥४॥

ರಾಜನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿ 'ಈ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಆ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಆಳಿ' ಎನ್ನುವಂತೆ, ಈ ಪ್ರಾಣವು ಇತರ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 3.5

पायूपस्थेऽपानं चक्षुःश्रोत्रे मुखनासिकाभ्यां प्राणः स्वयं प्रातिष्टते मध्ये तु समानः । एष ह्येतद्धूतमन्नं समं नयति तस्मादेताः सप्तार्चिषो भवन्ति ॥५॥

ವಿಸರ್ಜನ ಮತ್ತು ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾನ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ; ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿ, ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣವೇ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಿದೆ. ಇದು ತಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಏಳು ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 3.6

हृदि ह्येष आत्मा । अत्रैतदेकशतं नाडीनां तासां शतं शतमेकैकस्या द्वासप्ततिर्द्वासप्ततिः प्रतिशाखानाडीसहस्राणि भवन्त्यासु व्यानश्चरति ॥ ६ ॥

ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಈ ಆತ್ಮವು ಹೃದಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾಡಿಗಳ ನೂರೊಂದು ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ನೂರು ಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಶಾಖೆಯ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಉಪಶಾಖೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾನವು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 3.7

अथैकयोर्ध्व उदानः पुण्येन पुण्यं लोकं नयति पापेन पापमुभाभ्यामेव मनुष्यलोकम् ॥ ७ ॥

ಆಗ, ಒಂದು (ನಾಡಿ) ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಹೋಗಿ, ಉದಾನವು ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಪುಣ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪಾಪದಿಂದ ಪಾಪ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡರಿಂದಲೂ ಮಾನವ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ.

Verse 3.8

आदित्यो ह वै बाह्यः प्राण उदयत्येष ह्येनं चाक्षुषं प्राणमनुगृह्णानः । पृथिव्यां या देवता सैषा पुरुषस्य अपानमवष्टभ्यान्तरा यदाकाशः स समानो वायुर्व्यानः ॥ ८ ॥

ಸೂರ್ಯನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಾಣ. ಅದು ಉದಯಿಸಿ ಕಣ್ಣಿನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ದೇವತೆಯು ಮನುಷ್ಯನ ಅಪಾನವನ್ನು ಆಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಆಕಾಶವು ಸಮಾನ. ವಾಯುವು ವ್ಯಾನ.

Verse 3.9

तेजो ह वा उदानस्तस्मादुपशान्ततेजाः । पुनर्भवमिन्द्रियैर्मनसि सम्पध्यमानैः ॥९॥

ತೇಜಸ್ಸೇ ಉದಾನವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬರ ತೇಜಸ್ಸು ಶಾಂತವಾದಾಗ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವಾಗ ಆತ್ಮನು ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 3.10

यच्चित्तस्तेनैष प्राणमायाति । प्राणस्तेजसा युक्तः सहात्मना तथासङ्कल्पितं लोकं नयति ॥१०॥

ಮನಸ್ಸು ಯಾವುದನ್ನು ಧರಿಸುವುದೋ, ಅದರಿಂದ ಇವನು ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ತೇಜಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾದ ಪ್ರಾಣವು, ಆತ್ಮನೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

Verse 3.11

य एवं विद्वान् प्राणं वेद न हास्य प्रजा हीयतेऽमृतो भवति । तदेषः श्लोकः ॥११॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದು ಪ್ರಾಣನನ್ನು ಅರಿಯುವವನು—ಅವನ ಸಂತಾನ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಕುರಿತು ಈ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ ।

Verse 3.12

उत्पत्तिमायतिं स्थानं विभुत्वं चैव पञ्चधा । अध्यात्मं चैव प्राणस्य विज्ञायामृतमश्नुते विज्ञायामृतमश्नुत इति ॥१२॥

ಉತ್ಪತ್ತಿ, ನಿರ್ಗಮನ, ಸ್ಥಾನ, ಐದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಾಸು — ಇವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತಿಳಿದು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 4.1

अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ । भगवन्नेतस्मिन् पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति कतर एष देवः स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥१॥

ಆಗ ಸೌರ್ಯಾಯಣಿ ಗಾರ್ಗ್ಯನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ಹೇ ಭಗವನ್, ಈ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತದೆ? ಯಾವುವು ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ? ಯಾವ ದೇವತೆ ಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತದೆ? ಈ ಆನಂದ ಯಾರದ್ದು? ಎಲ್ಲವೂ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ?'

Verse 4.2

तस्मै स होवाच । यथा गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति । ताः पुनः पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे मनस्येकीभवति तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति न पश्यति न...

ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಹೇ ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಅಸ್ತಮಿಸುವಾಗ ಆ ತೇಜೋಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಏಕೀಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಉದಯಿಸುವಾಗ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ—ಹೀಗೇ ಖಂಡಿತ ಎಲ್ಲವೂ ಪರಮ ದೇವನಾದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಕೀಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪುರುಷನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆಘ್ರಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ರುಚಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆನಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಅವನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.'

Verse 4.3

प्राणा वा अग्र एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति । गार्हपत्यो ह वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते प्रणयनादाहवनीयः प्राणः ॥३॥

ಪ್ರಾಣಗಳು ಖಂಡಿತ ಈ ಪುರದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಪಾನ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿ; ವ್ಯಾನ ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನ ಅಗ್ನಿ. ಗಾರ್ಹಪತ್ಯದಿಂದ ಆಹವನೀಯ ಹೊತ್ತಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಾಣವು ಆಹವನೀಯ.

Verse 4.4

यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः । मनो ह वाव यजमानः । इष्टफलमेवोदानः । स एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥४॥

ಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ನಿಃಶ್ವಾಸ ಎಂಬ ಎರಡು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಸಮಾನ. ಮನಸ್ಸೇ ಯಜಮಾನ. ಯಜ್ಞದ ಫಲವೇ ಉದಾನ. ಅದು ಈ ಯಜಮಾನನನ್ನು ದಿನದಿಂದ ದಿನ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ॥೪॥

Verse 4.5

अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति । यद्दृष्टं दृष्टमनुपश्यति श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति देशदिगन्तरैश्च प्रत्यनुभूतं पुनः पुनः प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं चाश्रुतं चानुभूतं चाननुभूतं च सच्च...

ಇಲ್ಲಿ ಈ ದಿವ್ಯ ಜೀವವು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನೋಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತದೆ; ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆಯೇ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ದೇಶ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅದೃಷ್ಟ, ಶ್ರುತ ಮತ್ತು ಅಶ್ರುತ, ಅನುಭೂತ ಮತ್ತು ಅನನುಭೂತ, ಸತ್ ಮತ್ತು ಅಸತ್ - ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತದೆ; ಸರ್ವವಾಗಿ ಸರ್ವವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತದೆ. ॥೫॥

Verse 4.6

स यदा तेजसाऽभिभूतो भवति । अत्रैष देवः स्वप्नान्न पश्यत्यथ यदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति ॥६॥

ಆದರೆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾದಾಗ, ಈ ದಿವ್ಯ ಜೀವವು ಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಈ ಶರೀರದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಸುಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ॥೬॥

Verse 4.7

स यथा सोम्य वयांसि वसोवृक्षं सम्प्रतिष्ठन्ते । एवं ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते ॥७॥

ಹೇ ಪ್ರಿಯ ವತ್ಸ, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿಜವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 4.8

पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च तेजोमात्रा च वायुश्च वायुमात्रा चाकाशश्चाकाशमात्रा च चक्षुश्च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च घ्राणं च घ्रातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च स्पर्शयित...

ಪೃಥಿವಿ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಯ ಪ್ರಮಾಣ/ಆಧಾರ; ಜಲ ಮತ್ತು ಜಲದ ಪ್ರಮಾಣ; ತೇಜಸ್ಸು (ಅಗ್ನಿ) ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮಾಣ; ವಾಯು ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಪ್ರಮಾಣ; ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಪ್ರಮಾಣ; ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ; ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರವ್ಯ; ಘ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಘ್ರಾತವ್ಯ; ರಸ ಮತ್ತು ಆಸ್ವಾದ್ಯ; ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ್ಯ; ವಾಣಿ ಮತ್ತು ವಕ್ತವ್ಯ; ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹ್ಯ; ಉಪಸ್ಥ ಮತ್ತು ಆನಂದ್ಯ; ಪಾಯು ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜ್ಯ; ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಗಮ್ಯ; ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮನನೀಯ; ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬೋಧವ್ಯ; ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ‘ನಾನು’ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾದುದು; ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಚೇತನೀಯ; ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನೀಯ; ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಧಾರಣೀಯ—ಇವೆಲ್ಲವೂ (ಸರ್ವತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ) ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

Verse 4.9

एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता घ्राता रसयिता मन्ता बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः । स परेऽक्षर आत्मनि सम्प्रतिष्ठते ॥९॥

ಇವನೇ ದ್ರಷ್ಟ, ಸ್ಪರ್ಶಕ, ಶ್ರೋತ, ಘ್ರಾತ, ರಸನ, ಚಿಂತಕ, ಜ್ಞಾತ, ಕರ್ತ-ವಿಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿ ಪುರುಷ. ಅವನು ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.