Sukta 38
Sukta 8.38
Śyāvāśva Ātreya (Anukramaṇī attribution for this Indrāgnī hymn; consistent with 8.38 context)
Indrāgnī (Indra and Agni together)
Gāyatrī (8.38 is a gāyatrī hymn; short 3-pāda structure typical)
ಈ ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಸ್ತೋತ್ರವು ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ—ಇವರು ಯಜ್ಞದ ಜೋಡಿ ಋತ್ವಿಜ್‌-ಪುರೋಹಿತರಾಗಿ, ಜಯಶಾಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿ, ‘ಬಲದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ’ (ವಾಜೇಷು ಕರ್ಮಸು) ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೂ ಫಲಪ್ರದವೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕವಿ ಅವರು ಅರ್ಪಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಜಾಗೃತರಾಗಲಿ, ಗಾಯತ್ರೀ ‘ಮಾರ್ಗ’ದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ರಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅಂತ್ಯದ ಸಮೀಪ ಸರಸ್ವತೀ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Mantras
Mantra 1
यज्ञस्य हि स्थ ऋत्विजा सस्नी वाजेषु कर्मसु । इन्द्राग्नी तस्य बोधतम् ॥
ಯಜ್ಞದ ಋತ್ವಿಜರು ನೀವಿಬ್ಬರೂ ನಿಜವಾಗಿಯೂ; ವಾಜಗಳನ್ನು (ವಿಜಯಬಲವನ್ನು) ತರುವ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಯಶಾಲಿಗಳು. ಹೇ ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ, ಇದಕ್ಕೆ (ನಮ್ಮ ಅರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ) ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ.
Mantra 2
तोशासा रथयावाना वृत्रहणापराजिता । इन्द्राग्नी तस्य बोधतम् ॥
ಅರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವರು, ರಥದಲ್ಲಿ ವೇಗಿಸುವವರು, ವೃತ್ರಹಂತರು ಮತ್ತು ಅಜೇಯರು—ಹೇ ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ, ಇದಕ್ಕೆ (ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞವಿಧಿಗೆ) ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ.
Mantra 3
इदं वां मदिरं मध्वधुक्षन्नद्रिभिर्नरः । इन्द्राग्नी तस्य बोधतम् ॥
ಈ ಮದಿರ ಮಧು (ಸೋಮ) ನಿಮಗಿಬ್ಬರಿಗಾಗಿ, ಹೇ ಬಲವಂತರೇ, ನರರು ಅದ್ರಿ (ಪೇಷಣಶಿಲೆ)ಗಳಿಂದ ದೋಹಿಸಿ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ಇಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ, ಇದಕ್ಕೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ (ಮತ್ತು ಪಾನಮಾಡಿರಿ).
Mantra 4
जुषेथां यज्ञमिष्टये सुतं सोमं सधस्तुती । इन्द्राग्नी आ गतं नरा ॥
ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಹರ್ಷಿಸಿರಿ; ಸಧಸ್ತುತಿಯ ಸಹಗಾನದಲ್ಲಿ ಪೀಡಿತ ಸೋಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ. ಹೇ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಹೇ ನರಾ (ವೀರದ್ವಯ), ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ.
Mantra 5
इमा जुषेथां सवना येभिर्हव्यान्यूहथुः । इन्द्राग्नी आ गतं नरा ॥
ಈ ಸವನಗಳಲ್ಲಿ (ಸೋಮಪೀಡನಗಳಲ್ಲಿ) ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಹರ್ಷಿಸಿರಿ—ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ನೀವು ಹವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸುತ್ತೀರಿ. ಹೇ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಹೇ ನರಾ (ವೀರದ್ವಯ), ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ.
Mantra 6
इमां गायत्रवर्तनिं जुषेथां सुष्टुतिं मम । इन्द्राग्नी आ गतं नरा ॥
ಗಾಯತ್ರೀ-ವರ್ತನಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ನನ್ನ ಈ ಸುಷ್ಟುತಿ—ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ತುತಿ—ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ. ಹೇ ಇಂದ್ರಾಗ್ನೀ, ಹೇ ನರಾ (ವೀರದ್ವಯ), ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ.
Mantra 7
प्रातर्यावभिरा गतं देवेभिर्जेन्यावसू । इन्द्राग्नी सोमपीतये ॥
ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಚಲನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇವರೊಂದಿಗೆ, ಹೇ ಜೆನ್ಯಾವಸು—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶುಭವನ್ನು ತರುವ ಇಬ್ಬರೇ—ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ. ಹೇ ಇಂದ್ರಾ-ಅಗ್ನಿ, ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ (ಬನ್ನಿರಿ).
Mantra 8
श्यावाश्वस्य सुन्वतोऽत्रीणां शृणुतं हवम् । इन्द्राग्नी सोमपीतये ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ ಶ್ಯಾವಾಶ್ವನ, ಹಾಗೆಯೇ ಅತ್ರಿಗಳ, ಹವ (ಆಹ್ವಾನ)ವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಹೇ ಇಂದ್ರಾ-ಅಗ್ನಿ, ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ.
Mantra 9
एवा वामह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः । इन्द्राग्नी सोमपीतये ॥
ಹೀಗೆಯೇ ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮೇಧಿರರು—ಜ್ಞಾನಿಗಳು—ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಂತೆ. ಹೇ ಇಂದ್ರಾ-ಅಗ್ನಿ, ಸೋಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ.
Mantra 10
आहं सरस्वतीवतोरिन्द्राग्न्योरवो वृणे । याभ्यां गायत्रमृच्यते ॥
ಸರಸ್ವತೀಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಬರುವ ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನಿಯ ರಕ್ಷಕ ನೆರವನ್ನು ನಾನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇವರಿಬ್ಬರಿಂದ ಗಾಯತ್ರೀ (ಛಂದಸ್ಸು) ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಜೀವಂತ ಋಚೆಯಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
Inside Sukta 38
How it unfolds
- Where it opens
Indrāgnī are hailed as the true ṛtvij-priests of the yajña and as victors in strength-bringing works; they are urged to awaken to the rite.
- Development
The hymn repeatedly calls them to approach, to accept the poet’s well-made praise, and to grant practical aid—success, protection, and potency in action—through the union of fire and might.
- Climax
The poet highlights the hymn’s own form—“moving in the gāyatrī course”—and asks the two heroes to relish this suṣṭuti, making the mantra itself the turning point of efficacy.
- Where it settles
It ends with a deliberate choosing of their protective help, explicitly tying their aid to Sarasvatī’s power and to gāyatrī becoming a living, effective utterance (ṛcyate).
The deity: Indrāgnī
- In the VedaIndra and Agni are praised as a paired power: Indra as the conquering, force-releasing lord of victory, and Agni as the sacrificial fire and priestly mediator who carries offerings. Together they are addressed as “two heroes” (narā) and as the effective officiants who awaken to and perfect the rite.
- Cosmic functionThey unite celestial might (Indra’s victory and protection) with terrestrial/ritual mediation (Agni’s fire, conveyance, and purification), ensuring that offerings reach the gods and that strength, wealth, and right order are established.
- Inner significanceIndrāgnī symbolizes the integration of will/force (Indra) with aspiration/transforming fire (Agni): decisive action guided by consecrated intention, where inspired speech (gāyatrī) becomes efficacious through inner heat (tapas) and courageous clarity.
The seer
- Śyāvāśva ĀtreyaĀtreya (descendant of Atri) · A Mandala 8 poet associated with brisk, energetic gāyatrī-styled invocations, especially to Indra and allied powers, emphasizing effective praise (stuti) and ritual success.
Famous verses
यज्ञस्य हि स्थ ऋत्विजा सस्नी वाजेषु कर्मसु । इन्द्राग्नी तस्य बोधतम् ॥gāyatravartaniṃ juṣethām
yābhyāṃ gāyatram ṛcyate
Attributes of the deity
- Dual divine agency (strength + sacrifice)
- Ṛtvij-like guidance of the yajña
- Victory and overcoming of obstacles
- Quick responsiveness to praise and call
- Bestowers of protection (avaḥ) and vitality (vāja)
- Linked with inspired speech and Sarasvatī’s power
Also by this seer
- Hymns in Rig Veda Mandala 8 attributed to Śyāvāśva/Ātreya tradition (including Indra-centered and allied-deity praises)
- Participation in the Ātreya poetic lineage that preserves mantra-craft focused on yajña efficacy and inspired speech
The rite, step by step
- Establish Agni and begin the rite with purification and intention (saṅkalpa).
- Recite the gāyatrī-formed stuti inviting Indrāgnī to “awaken” to the offering and to come near.
- Offer oblations into Agni while calling Indra for strength and victorious help in works (karmasu).
- Sustain praise (suṣṭuti) in measured gāyatrī cadence, reaffirming the dual role as officiants and protectors.
- Conclude by choosing (vṛṇe) their protective aid, invoking Sarasvatī’s empowering presence for inspired utterance and right performance.
Offerings
- Ājya (ghee) oblations into Agni
- Soma libations (where applicable in the larger rite)
- Havis offerings (simple food oblations)
- Stuti/mantra as the primary ‘offering’ of speech
Frequently Asked Questions
Indrāgnī means Indra and Agni invoked together as a single paired power—Indra bringing victory and protection, and Agni carrying offerings and perfecting the sacrifice.
Because the hymn is composed in the gāyatrī meter and treats that measured form of praise as a vehicle of power; the poet asks the gods to accept this “gāyatrī-course” stuti.
To call Indra and Agni to the ritual, have them “awaken” to the offering, and receive their help for successful action—protection, strength, and the effectiveness of sacred speech in the rite.
Ask anything about Sukta 38 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
