Rig Veda 10.8.6: Mandala 10, Sukta 8, Mantra 6

Sukta 10.8

Rishi: Dīrghatamas (traditional for RV 10.8)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः । दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वामग्ने चकृषे हव्यवाहम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.8.6

Transliteration

bhuvo yajñásya rájasas ca netā́ yátrā niyúd-bhiḥ sácase śivā́bhiḥ | diví mūrdhā́naṃ dadhīṣe svàr-sāṃ jihvā́m agne cakṛṣe havya-vā́ham ||

Translation

ನೀನು ಯಜ್ಞದ ಹಾಗೂ ರಜಸಃ—ಮಧ್ಯಲೋಕಗಳ—ನೇತೆಯಾಗುತ್ತೀ; ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಶುಭ ನಿಯುತ್ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀ. ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ಮೂರ್ದಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀ; ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಸ್ವರ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಜಿಹ್ವೆಯನ್ನು ನೀನು ಹವ್ಯವಾಹಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದೀ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भुवः: the world/earth; the realm
• भुवः: कर्म (दधिषे/चकृषे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: भुवस् (प्रातिपदिक)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (नेता इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• रजसः: of the midspace/atmospheric region
• रजसः: सम्बन्ध (नेता इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• नेता: leader/guide
• नेता: कर्ता (अग्नेः विशेषण/उपाधि)
• Type: Noun
• Root: नी (धातु) → नेता (कृदन्त-प्रातिपदिक, तृच्)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र

• नियुद्भिः: with yoked teams/reins (swiftly-yoked steeds)
• नियुद्भिः: करण (सचसे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: नियुत् (प्रातिपदिक)

• सचसे: you associate/consort (with)
• सचसे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सच् (धातु)

• शिवाभिः: with auspicious (ones)
• शिवाभिः: करण (सचसे इत्यस्य; नियुद्भिः सह)
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)

• दिवि: in heaven
• दिवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक) / द्यौ (प्रातिपदिक)

• मूर्धानम्: head/summit
• मूर्धानम्: कर्म (दधिषे)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)

• दधिषे: you have placed/you set
• दधिषे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• स्वःसाम्: heaven-winning / bringing heaven
• स्वःसाम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: स्वःसा (प्रातिपदिक; स्वः + सा ‘winning/possessing heaven’)

• जिह्वाम्: tongue
• जिह्वाम्: कर्म (चकृषे)
• Type: Noun
• Root: जिह्वा (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• चकृषे: you have made/formed
• चकृषे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• हव्यवाहम्: the oblation-carrier (conveyer of offerings)
• हव्यवाहम्: कर्म-विशेषण
• Type: Noun
• Root: हव्यवाह (प्रातिपदिक; हव्या + वाह)