
Sukta 10.34
Kavasha Ailūṣa (traditional attribution for RV 10.34, the ‘Gambling Hymn’)
Akṣāḥ (Dice) / implicitly the destructive power of addiction; didactic hymn
Triṣṭubh (dominant in RV 10.34; this verse fits triṣṭubh cadence though requires syllable check)
ಋಗ್ವೇದ 10.34ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ “ಜೂಜಿನ ಸೂಕ್ತ”ವು ಪ್ರಥಮಪುರುಷದ ವಿಲಾಪವಾಗಿದ್ದು, ಪಾಶಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮದಗೊಳಿಸಿ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ, ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅವು ಮನೆ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜೀವಂತ ಸ್ವೀಕಾರೋಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ—ವ್ಯಸನದ ಅಪಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಸಂಯಮ, ಸಮಾಧಾನ/ಸಮ್ಮಿಲನ, ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮರಳುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्रावेपा मा बृहतो मादयन्ति प्रवातेजा इरिणे वर्वृतानाः । सोमस्येव मौजवतस्य भक्षो विभीदको जागृविर्मह्यमच्छान् ॥
ಮಹಾ ಕಂಪನೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಮದಮತ್ತನಾಗಿಸುತ್ತವೆ—ಚಂಚಲ ಗಾಳಿಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದವು, ಬಂಜರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಉರುಳುತ್ತಾ. ಮುಜವತ್ನ ಸೋಮರಸದ ಪಾನೆಯಂತೆ, ಅಕ್ಷ (ಪಾಶ) ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದೆ—ಜಾಗೃತ, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವದು—ನನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು.
Mantra 2
न मा मिमेथ न जिहीळ एषा शिवा सखिभ्य उत मह्यमासीत् । अक्षस्याहमेकपरस्य हेतोरनुव्रतामप जायामरोधम् ॥
ಅವಳು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ, ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ—ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೂ ನನಗೂ ಶುಭವಾಗಿದ್ದವಳು. ಅಕ್ಷದ ಕಾರಣದಿಂದ—ಆ ಏಕಮಾತ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಾಗಿ—ವ್ರತನಿಷ್ಠೆ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರಿಣಿಯಾದ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಹೊರಗಿಟ್ಟೆ.
Mantra 3
द्वेष्टि श्वश्रूरप जाया रुणद्धि न नाथितो विन्दते मर्डितारम् । अश्वस्येव जरतो वस्न्यस्य नाहं विन्दामि कितवस्य भोगम् ॥
ಅತ್ತೆ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಹೆಂಡತಿ ನನ್ನನ್ನು ದೂರ ತಳ್ಳಿ ಹೊರಗೆ ತಡೆದುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ; ಆಶ್ರಯ ಬೇಡುವವನಿಗೆ ಸಹಾಯಕನು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ವೃದ್ಧ ಕುದುರೆಯಂತೆ—ಜೂಜುಗಾರನ ಭೋಗದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಆನಂದವೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
Mantra 4
अन्ये जायां परि मृशन्त्यस्य यस्यागृधद्वेदने वाज्यक्षः । पिता माता भ्रातर एनमाहुर्न जानीमो नयता बद्धमेतम् ॥
ಲಾಭಾಸಕ್ತ ಅಕ್ಷಗಳು (ಪಾಶೆಗಳು) ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಡಿದವನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಇತರರು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ತಮ್ಮತ್ತ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸಹೋದರರು ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ‘ನಾವು ಅವನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ.’
Mantra 5
यदादीध्ये न दविषाण्येभिः परायद्भ्योऽव हीये सखिभ्यः । न्युप्ताश्च बभ्रवो वाचमक्रतँ एमीदेषां निष्कृतं जारिणीव ॥
ನಾನು ತೀವ್ರ ಆಸೆಯಿಂದ ದಹಿಸಿ, ಇವುಗಳಿಂದ (ಅಕ್ಷಗಳಿಂದ) ಗೆಲ್ಲಲಾರದೆ ಹೋದಾಗ, ದೂರ ಹೋಗುವ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ನಾನು ದೂರವಾಗುತ್ತೇನೆ. ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಕಂದು (ಅಕ್ಷಗಳು) ತಮ್ಮ ವಾಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿವೆ; ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ, ನಾನು ಅವರ ಬಿಡುಗಡೆ/ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
Mantra 6
सभामेति कितवः पृच्छमानो जेष्यामीति तन्वा शूशुजानः । अक्षासो अस्य वि तिरन्ति कामं प्रतिदीव्ने दधत आ कृतानि ॥
ಕಿತವನು (ಜೂಜುಗಾರನು) ಸಭೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಮನದಲ್ಲೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ—“ನಾನು ಗೆಲ್ಲುವೇನಾ?”—ಎಂದು, ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಣಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಕ್ಷಗಳು (ಪಾಶಗಳು) ಅವನ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚದುರಿಸುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದೀವ್ನೇ—ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ—ಕೃತಾನಿ, ಅಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು, ಅವನ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತವೆ.
Mantra 7
अक्षास इदङ्कुशिनो नितोदिनो निकृत्वानस्तपनास्तापयिष्णवः । कुमारदेष्णा जयतः पुनर्हणो मध्वा सम्पृक्ताः कितवस्य बर्हणा ॥
ಅಕ್ಷಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಂಕುಶಗಳಂತೆ—ಚುಚ್ಚುವವು, ಭೇದಿಸುವವು; ಅವು ಕಡಿದುಹಾಕುತ್ತವೆ, ಸುಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಪೀಡಿಸಿ ತಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಗೆಲ್ಲುತ್ತವೆ, ಕುಮಾರನ ಪಾಲನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಮಧುರವಾದ ಆಕರ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ, ಕಿತವನಿಗೆ ನುಚ್ಚುವ ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ.
Mantra 8
त्रिपञ्चाशः क्रीळति व्रात एषां देव इव सविता सत्यधर्मा । उग्रस्य चिन्मन्यवे ना नमन्ते राजा चिदेभ्यो नम इत्कृणोति ॥
ಅವರ ತ್ರಿಪಂಚಾಶ (ಐವತ್ತ್ಮೂರು) ವ್ರಾತವು ಆಟವಾಡುತ್ತದೆ—ದೇವನಂತೆ; ಸವಿತಾ ದೇವನಂತೆ ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ. ಅವರು ಉಗ್ರನ ಮನ್ಯುವಿಗೂ (ಕೋಪಕ್ಕೂ) ತಲೆಬಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ರಾಜನೂ ಸಹ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 9
नीचा वर्तन्त उपरि स्फुरन्त्यहस्तासो हस्तवन्तं सहन्ते । दिव्या अङ्गारा इरिणे न्युप्ताः शीताः सन्तो हृदयं निर्दहन्ति ॥
ಅವು ಕೆಳಗೆ ಉರುಳುತ್ತವೆ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತವೆ; ಕೈಗಳಿಲ್ಲದವು (ಪಾಶಗಳು) ಕೈಗಳಿರುವವನನ್ನೂ ಮಣಿಸುತ್ತವೆ. ಬಂಜರು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋಗಿರುವ ದಿವ್ಯ ಅಂಗಾರಗಳಂತೆ—ಶೀತಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ—ಅವು ಹೃದಯವನ್ನೇ ದಹಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 10
जाया तप्यते कितवस्य हीना माता पुत्रस्य चरतः क्व स्वित् । ऋणावा बिभ्यद्धनमिच्छमानोऽन्येषामस्तमुप नक्तमेति ॥
ಕಿತವನ ಪತ್ನಿ, ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲ್ಪಟ್ಟವಳು, ದುಃಖದಿಂದ ತಪಿಸುತ್ತಾಳೆ; ತಾಯಿ ಮಗನ ಕುರಿತು—“ನನ್ನ ಅಲೆದಾಡುವ ಮಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಋಣದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತ, ಧನವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತ, ಅವನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇತರರ ಮನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ—ಆಧಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ತನ್ನದೇ ಸತ್ಯಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ.
Mantra 11
स्त्रियं दृष्ट्वाय कितवं ततापान्येषां जायां सुकृतं च योनिम् । पूर्वाह्णे अश्वान्युयुजे हि बभ्रून्त्सो अग्नेरन्ते वृषलः पपाद ॥
ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಕಿತವನು ದಹಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇತರನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ಗೃಹ-ಯೋನಿಯನ್ನೂ (ಮನೆ-ಆಶ್ರಯ) ನೋಡಿ. ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ ಕಂದು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಜೂತಗಟ್ಟಿದನು; ಆದರೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ವೃಷಲನಂತೆ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ—ಕ್ಷೀಣ, ಪತಿತ.
Mantra 12
यो वः सेनानीर्महतो गणस्य राजा व्रातस्य प्रथमो बभूव । तस्मै कृणोमि न धना रुणध्मि दशाहं प्राचीस्तदृतं वदामि ॥
ನಿಮ್ಮ ಮಹಾ ಗಣದ ಸೇನಾನಿ, ವ್ರಾತದ ರಾಜನು ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿ ಆದವನು—ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ; ಗೆದ್ದ ಧನವನ್ನು ನಾನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ದಶ ಅಹಂ ಪ್ರಾಚೀ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ; ಅದೇ ಋತ (ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮ)ವನ್ನು ನಾನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 13
अक्षैर्मा दीव्यः कृषिमित्कृषस्व वित्ते रमस्व बहु मन्यमानः । तत्र गावः कितव तत्र जाया तन्मे वि चष्टे सवितायमर्यः ॥
ಅಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆಟವಾಡಬೇಡ; ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಮಾಡು—ಹೊಲವನ್ನು ಉಳು. ವಿಧಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ವಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸು, ಅದನ್ನು ಬಹಳವೆಂದು ಭಾವಿಸು. ಅಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳಿವೆ, ಓ ಕಿತವ; ಅಲ್ಲಿ ಜಾಯೆಯೂ ಇದೆ: ಹೀಗೆ ಸವಿತೃ—ಆರ್ಯನು—ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 14
मित्रं कृणुध्वं खलु मृळता नो मा नो घोरेण चरताभि धृष्णु । नि वो नु मन्युर्विशतामरातिरन्यो बभ्रूणां प्रसितौ न्वस्तु ॥
ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಮಾಡಿರಿ—ನಿಜವಾಗಿ—ನಮಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿರಿ; ಭಯಂಕರ ಬಲದಿಂದ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಧೃಷ್ಟವಾಗಿ ಚಲಿಸಬೇಡಿರಿ. ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಮನ್ಯು ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ; ಅಮರಾತಿ ಬೇರೆಡೆ ಇರಲಿ—ಕಂದುಗಳ (ಅಕ್ಷಗಳ) ಬಲೆಯಲ್ಲೇ.
It is a warning hymn about gambling. The dice are spoken to as if they were a powerful being that intoxicates the gambler, ruins his home life, and destroys self-control.
The hymn uses personification: the dice act like an overpowering force that people obey, even against their better judgment. This makes the lesson vivid—addiction can feel stronger than one’s will.
It urges rebuilding friendship and choosing restraint. The speaker asks that destructive impulse be contained and that misfortune be kept away—meaning: step back from the habit and restore harmony in life.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.