Sukta 13
Sukta 10.13
Dual devatā (vām), broadly addressed to a paired divine power; also invokes the Viśve Devāḥ (‘all gods’) as amṛtasya putrāḥ.
Triṣṭubh (probable; requires verification).
ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸೂಕ್ತವು “ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಕ್ಯ” (pūrvyaṃ brahma)ವನ್ನು ಜೋಡಿ ದೈವಶಕ್ತಿಗೆ (vām) ಯೋಗಿಸಿ, ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕೃತ ಸ್ತುತಿ-ಗಾನವು ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾರ್ಗದಂತೆ ಸಾಗಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ರೂಪಗಳ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ, ಲಯ-ಯಜ್ಞಮಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯತ್ತ ಒಳಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ—ಐದು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ಛಂದಸ್ಸು, ಮತ್ತು ಅವಿನಾಶಿ ಅಕ್ಷರ (akṣara)—ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಗಾಯಕನನ್ನು ಋತ, ಸತ್ಯಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಏಳು ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದ್ವೈತದ ಚಿತ್ರಣವು, ಪರಸ್ಪರಪೂರಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸತ್ಯದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಧರಿಸುವ, ಸಮನ್ವಿತ-ಪೋಷಿತ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ ‘ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು’ ಅಮೃತಸ್ಯ ಪುತ್ರಾಃ ಎಂದು ಆಮಂತ್ರಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Mantras
Mantra 1
युजे वां ब्रह्म पूर्व्यं नमोभिर्वि श्लोक एतु पथ्येव सूरेः । शृण्वन्तु विश्वे अमृतस्य पुत्रा आ ये धामानि दिव्यानि तस्थुः ॥
ಹೇ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಪುರಾತನ ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾಣಿ)ಯನ್ನು ಯೋಕುತೇನೆ; ಪ್ರೇರಿತ ಋಷಿಯ ಮಾರ್ಗದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ತುತಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯಲಿ. ಅಮೃತದ ಪುತ್ರರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಲಿ—ದಿವ್ಯ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು—ಹೀಗಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿಗಳು ಆತ್ಮದ ಊರ್ಧ್ವಯಾತ್ರೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಿ.
Mantra 2
यमे इव यतमाने यदैतं प्र वां भरन्मानुषा देवयन्तः । आ सीदतं स्वमु लोकं विदाने स्वासस्थे भवतमिन्दवे नः ॥
ಯಮನ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವಂತೆ—ದೇವಯಂತ ಮಾನವರು ಈ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಮುಂದಿಟ್ಟು ತರುವಾಗ—ನೀವು ನಿಮ್ಮಿಗೆ ತಿಳಿದ ಸ್ವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳ್ಳಿರಿ. ನಮ್ಮ ಸೋಮಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಾಸ್ಥ ಆಸನದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರಿ; ಆಗ ಆನಂದವು ತನ್ನ ನಿಜ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ—ನಮ್ಮೊಳಗೆ—ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಡಲಿ.
Mantra 3
पञ्च पदानि रुपो अन्वरोहं चतुष्पदीमन्वेमि व्रतेन । अक्षरेण प्रति मिम एतामृतस्य नाभावधि सं पुनामि ॥
ರೂಪದ ಐದು ಪದಗಳ ಮೂಲಕ ನಾನು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಏರುತ್ತೇನೆ; ಋತದ ವ್ರತದಿಂದ ಚತುಷ್ಪದಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಕ್ಷರ—ಅವಿನಾಶಿ ಅಕ್ಷರ—ದಿಂದ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಮಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಋತದ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ—ಹೀಗೆ ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಸತ್ತ್ವವು ಸತ್ಯ-ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ.
Mantra 4
देवेभ्यः कमवृणीत मृत्युं प्रजायै कममृतं नावृणीत । बृहस्पतिं यज्ञमकृण्वत ऋषिं प्रियां यमस्तन्वं प्रारिरेचीत् ॥
ದೇವರಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನು ಅವನು ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಯ್ದನು, ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಯ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ? ಅವರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞರೂಪವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು—ಪ್ರಿಯ ಋಷಿಯನ್ನು; ಯಮನು ತನ್ನ ತನುವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ—ಮರ್ತ್ಯ ದೇಹವನ್ನೇ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಕರ್ಮ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮೀರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Mantra 5
सप्त क्षरन्ति शिशवे मरुत्वते पित्रे पुत्रासो अप्यवीवतन्नृतम् । उभे इदस्योभयस्य राजत उभे यतेते उभयस्य पुष्यतः ॥
ಮರುತಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಪಿತೃಗಾಗಿ, ಭವನೆಯ ಶಿಶುವಿಗಾಗಿ ಏಳು ಧಾರೆಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ಪುತ್ರರೂ ಸಹ ಋತವನ್ನು (ಸತ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು) ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸಿದರು. ಅವನ ದ್ವಿಸ್ವಭಾವದ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ಎರಡೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ, ಎರಡೂ ಪೋಷಿತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
Frequently Asked Questions
The hymn addresses a paired divine power (“you two,” vām) without clearly naming the pair in the excerpt, and it also calls on the Viśve Devāḥ (all gods) as “children of immortality.” Much of the hymn points to the guiding principle of ṛta (truth-order) and the akṣara (imperishable syllable) behind effective sacred speech.
“Ṛtasya nābhi” means the “navel” or central hub of ṛta—the truth-order. In context it suggests a truth-center where speech and action are purified and gathered so the hymn becomes accurate, aligned, and effective.
These images link the hymn to Vedic ‘measure’—both the structure of metre and the disciplined steps of right performance. The idea is that inspired speech must be correctly formed and ‘measured’ (with akṣara as the stable reference) to harmonize the singer with ṛta.
Ask anything about Sukta 13 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
